মহাভারত · অধ্যায় 5.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.18.1
ततः शक्रः स्तूयमानो गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।
ऐरावतं समारुह्य द्विपेन्द्रं लक्षणैर्युतम् ॥ ५.१८.१ ॥
তখন গন্ধর্ব ও অপ্সরাগণের দল স্তুতি করতে থাকলে, শক্র শুভলক্ষণযুক্ত গজরাজ ঐরাবতে আরোহণ করলেন।
5.18.2
पावकः सुमहातेजा महर्षिश्च बृहस्पतिः ।
यमश्च वरुणश्चैव कुबेरश्च धनेश्वरः ॥ ५.१८.२ ॥
অতিশয় তেজস্বী পাবক (অগ্নি), মহর্ষি বৃহস্পতি, যম, বরুণ এবং ধনেশ্বর কুবের;
5.18.3
सर्वैर्देवैः परिवृतः शक्रो वृत्रनिषूदनः ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च यातस्त्रिभुवनं प्रभुः ॥ ५.१८.३ ॥
সকল দেবতা কর্তৃক পরিবেষ্টিত বৃত্রনিসূদন শক্র গন্ধর্ব ও অপ্সরাগণসহ প্রভুরূপে ত্রিভুবনে গমন করলেন;
5.18.4
स समेत्य महेन्द्राण्या देवराजः शतक्रतुः ।
मुदा परमया युक्तः पालयामास देवराट् ॥ ५.१८.४ ॥
তিনি, দেবরাজ শতক্রতু, মহেন্দ্রাণীর সঙ্গে মিলিত হয়ে পরম আনন্দে দেবগণকে পালন করলেন।
5.18.5
ततः स भगवांस्तत्र अङ्गिराः समदृश्यत ।
अथर्ववेदमन्त्रैश्च देवेन्द्रं समपूजयत् ॥ ५.१८.५ ॥
তখন ভগবান অঙ্গিরা সেখানে আবির্ভূত হয়ে অথর্ববেদের মন্ত্রে দেবেন্দ্রের সম্যক পূজা করলেন।
5.18.6
ततस्तु भगवानिन्द्रः संहृष्टः समपद्यत ।
वरं च प्रददौ तस्मै अथर्वाङ्गिरसे तदा ॥ ५.१८.६ ॥
তখন ভগবান ইন্দ্র অত্যন্ত হর্ষিত হয়ে সেই সময় অথর্বাঙ্গিরসকে একটি বর প্রদান করলেন।
5.18.7
अथर्वाङ्गिरसं नाम वेदेऽस्मिन्वै भविष्यति ।
उदाहरणमेतद्धि यज्ञभागं च लप्स्यसे। ॥ ५.१८.७ ॥
অথর্বাঙ্গিরস নামে এটি বেদে প্রসিদ্ধ হবে; এটিই দৃষ্টান্ত, তুমিও যজ্ঞভাগ লাভ করবে।
5.18.8
एवं संपूज्य भगवानथर्वाङ्गिरसं तदा ।
व्यसर्जयन्महाराज देवराजः शतक्रतुः ॥ ५.१८.८ ॥
এইভাবে ভগবান অথর্বাঙ্গিরসকে সম্মান করে, হে মহারাজ, দেবরাজ শতক্রতু ইন্দ্র তখন তাঁকে বিদায় দিলেন।
5.18.9
संपूज्य सर्वांस्त्रिदशानृषींश्चापि तपोधनान् ।
इन्द्रः प्रमुदितो राजन्धर्मेणापालयत्प्रजाः ॥ ५.१८.९ ॥
সকল ত্রিদশ ও তপোধন ঋষিদের সম্মান করে, হে রাজন, আনন্দিত ইন্দ্র ধর্মানুসারে প্রজাদের পালন করেছিলেন।
5.18.10
एवं दुःखमनुप्राप्तमिन्द्रेण सह भार्यया ।
अज्ञातवासश्च कृतः शत्रूणां वधकाङ्क्षया ॥ ५.१८.१० ॥
এইভাবে ইন্দ্র তাঁর স্ত্রীর সঙ্গে দুঃখ ভোগ করলেন এবং শত্রুবধের আকাঙ্ক্ষায় অজ্ঞাতবাসও করলেন।
5.18.11
नात्र मन्युस्त्वया कार्यो यत्क्लिष्टोऽसि महावने ।
द्रौपद्या सह राजेन्द्र भ्रातृभिश्च महात्मभिः ॥ ५.१८.११ ॥
এখানে তোমার ক্রোধ করা উচিত নয়; মহাবনে দ্রৌপদী ও মহাত্মা ভাইদের সঙ্গে তুমি ক্লিষ্ট হয়েছ, হে রাজেন্দ্র।
5.18.12
एवं त्वमपि राजेन्द्र राज्यं प्राप्स्यसि भारत ।
वृत्रं हत्वा यथा प्राप्तः शक्रः कौरवनन्दन ॥ ५.१८.१२ ॥
তেমনই তুমিও, হে রাজেন্দ্র, হে ভারত, বৃত্রকে বধ করে শক্র যেমন লাভ করেছিলেন, তেমনই রাজ্য লাভ করবে, হে কৌরবনন্দন।
5.18.13
दुराचारश्च नहुषो ब्रह्वद्विट् पापचेतनः ।
अगस्त्यशापाभिहतो विनष्टः शाश्वतीः समाः ॥ ५.१८.१३ ॥
দুরাচারী নহুষ, ব্রাহ্মণদ্বেষী ও পাপচিত্ত ছিল; অগস্ত্যের শাপে আহত হয়ে সে বহু যুগ ধরে বিনষ্ট হলো।
5.18.14
एवं तव दुरात्मानः शत्रवः शत्रुसूदन ।
क्षिप्रं नाशं गमिष्यन्ति कर्णदुर्योधनादयः ॥ ५.१८.१४ ॥
হে শত্রুসূদন, এভাবেই তোমার দুরাত্মা শত্রু কর্ণ, দুর্যোধন প্রভৃতি শীঘ্রই বিনাশ প্রাপ্ত হবে।
5.18.15
ततः सागरपर्यन्तां भोक्ष्यसे मेदिनीमिमाम् ।
भ्रातृभिः सहितो वीर द्रौपद्या च सहानया ॥ ५.१८.१५ ॥
তারপর, হে বীর, ভ্রাতৃগণ ও এই দ্রৌপদীর সঙ্গে সাগরবেষ্টিত এই পৃথিবী তুমি ভোগ করবে।
5.18.16
उपाख्यानमिदं शक्रविजयं वेदसंमितम् ।
राज्ञा व्यूढेष्वनीकेषु श्रोतव्यं जयमिच्छता। ॥ ५.१८.१६ ॥
এই উপাখ্যান, ইন্দ্রের বিজয়, বেদের সমতুল্য। জয়েচ্ছু রাজা সেনাবাহিনী ব্যূহবদ্ধ হলে এটি শোনা উচিত।
5.18.17
तस्मात्संश्रावयामि त्वां विजयं जयतां वर ।
संस्तूयमाना वर्धन्ते महात्मानो युधिष्ठिर ॥ ५.१८.१७ ॥
অতএব, হে জয়ীদের শ্রেষ্ঠ, তোমাকে এই জয়কাহিনি শোনাচ্ছি। হে যুধিষ্ঠির, প্রশংসিত মহাত্মারা বৃদ্ধি পান।
5.18.18
क्षत्रियाणामभावोयं युधिष्ठिर महात्मनाम् ।
दुर्योधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च
सङ्ग्रामे संक्षयो घोरो भविष्यत्यचिरादिव ॥ ५.१८.१८ ॥
হে যুধিষ্ঠির, মহাত্মা ক্ষত্রিয়দের এই বিনাশ দুর্যোধনের অপরাধে এবং ভীম-অর্জুনের বলে ঘটবে; যুদ্ধে ভয়ংকর সংহার শীঘ্রই হবে যেন।
5.18.19
आख्यानमिन्द्रविजयं य इदं नियतः पठेत् ।
धूतपाप्मा जितस्वर्गः परत्रेह च मोदते ॥ ५.१८.१९ ॥
ইন্দ্রের বিজয়ের এই আখ্যান যিনি সংযতভাবে পাঠ করেন, তিনি পাপমুক্ত হয়ে স্বর্গ জয় করেন এবং ইহলোকে ও পরলোকে আনন্দ লাভ করেন।
5.18.20
न चारिजं भयं तस्य नापुत्रो वा भवेन्नरः ।
नापदं प्राप्नुयात्कांचिद्दीर्घमायुश्च विन्दति।
सर्वत्र दयमाप्नोति न कदाचित्पराजयम् ॥ ५.१८.२० ॥
তার শত্রু থেকে ভয় থাকে না, মানুষ পুত্রহীন হয় না; সে কোনো বিপদে পড়ে না, দীর্ঘায়ু লাভ করে, সর্বত্র সমৃদ্ধি পায় এবং কখনও পরাজিত হয় না।
5.18.21
एवमाश्वासितो राजा शल्येन भरतर्षभ ।
पूजयामास विधिवच्छल्यं धर्मभृतां वरः ॥ ५.१८.२१ ॥
হে ভরতশ্রেষ্ঠ, শল্যের দ্বারা এভাবে সান্ত্বিত ধর্মাত্মাদের শ্রেষ্ঠ রাজা বিধিমতো শল্যকে সম্মান জানালেন।
5.18.22
श्रुत्वा तु शल्यवचनं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रत्युवाच महाबाहुर्मद्रराजमिदं वचः ॥ ५.१८.२२ ॥
শল্যের কথা শুনে মহাবাহু কুন্তীপুত্র যুধিষ্ঠির মদ্ররাজকে এই কথা বললেন।
5.18.23
भवान्कर्णस्य सारथ्यं करिष्यति न संशयः ।
तत्र तेजोवधः कार्यः कर्णस्यार्जुनसंस्तवैः ॥ ५.१८.२३ ॥
আপনি নিঃসন্দেহে কর্ণের সারথি হবেন। সেখানে অর্জুনের প্রশংসা দ্বারা কর্ণের তেজ হ্রাস করতে হবে।
5.18.24
एवमेतत्करिष्यामि यथा मां संप्रभाषसे ।
यच्चान्यदपि शक्ष्यामि तत्करिष्याम्यहं तव ॥ ५.१८.२४ ॥
আপনি আমাকে যেমন বলছেন, আমি তেমনই করব। আর অন্য যা কিছু আমি করতে পারি, তাও আপনার জন্য করব।
5.18.25
ततस्त्वामन्त्र्य कौन्तेयाञ्छल्यो मद्राधिपस्तदा ।
जगाम सबलः श्रीमान्दुर्योधनमरिन्दम ॥ ५.१८.२५ ॥
তখন মদ্ররাজ শল্য কুন্তীপুত্রদের কাছে বিদায় নিয়ে, সৈন্যসহ, হে অরিন্দম, ঐশ্বর্যশালী দুর্যোধনের কাছে চলে গেলেন।