મહાભારત · અધ્યાય 5.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.189.1
चकार यत्नं द्रुपदः सुतायाः सर्वकर्मसु ।
ततो लेख्यादिषु तथा शिल्पेषु च परंतप ॥ ५.१८९.१ ॥
દ્રુપદે પોતાની પુત્રી માટે સર્વ કાર્યોમાં પ્રયત્ન કર્યો. પછી લેખન આદિમાં તથા શિલ્પોમાં પણ, હે શત્રુતાપન.
5.189.2
इष्वस्त्रे चैव राजेन्द्र द्रोणशिष्यो बभूव ह ।
तस्य माता महाराज राजानं वरवर्णिनी ॥ ५.१८९.२ ॥
હે રાજેન્દ્ર, તે ધનુર્વિદ્યા અને શસ્ત્રવિદ્યામાં દ્રોણનો શિષ્ય બન્યો. હે મહારાજ, તેની માતા, સુંદર વર્ણવાળી સ્ત્રી, રાજાને (કહેવા લાગી).
5.189.3
चोदयामास भार्यार्थं कन्यायाः पुत्रवत्तदा ।
ततस्तां पार्षतो दृष्ट्वा कन्यां संप्राप्तयौवनाम् ।
स्त्रियं मत्वा ततश्चिन्तां प्रपेदे सह भार्यया ॥ ५.१८९.३ ॥
ત્યારે તેણે પુત્રી ને પુત્રની જેમ ગણીને પત્ની માટે પ્રેર્યો. પછી પૃષતનો પુત્ર યૌવન પામેલી તે કન્યાને જોઈને, તેને સ્ત્રી માનીને, પત્ની સાથે ચિંતામાં પડ્યો.
5.189.4
कन्या ममेयं संप्राप्ता यौवनं शोकवर्धिनी ।
मया प्रच्छादिता चेयं वचनाच्छूलपाणिनः ॥ ५.१८९.४ ॥
મારી આ કન્યા શોક વધારનારું યૌવન પામી છે. શૂલપાણિ (શિવ)ના વચનથી મેં આને છુપાવી રાખી હતી.
5.189.5
न तन्मिथ्या महाराज भविष्यति कथंचन ।
त्रैलोक्यकर्ता कस्माद्धि वृथा वक्तुमिहार्हति ॥ ५.१८९.५ ॥
હે મહારાજ, તે કોઈ પણ રીતે ખોટું નહીં થાય. ત્રણ લોકના સર્જનહાર અહીં શા માટે વ્યર્થ બોલે?
5.189.6
यदि ते रोचते राजन्वक्ष्यामि श्रृणु मे वचः ।
श्रुत्वेदानीं प्रपद्येथाः स्वां मतिं पृषतात्मज ॥ ५.१८९.६ ॥
જો તમને ગમે તો હું કહીશ, મારી વાત સાંભળો. હે પૃષતના પુત્ર, હવે સાંભળીને તમારી પોતાની બુદ્ધિનો આશરો લો.
5.189.7
क्रियतामस्य यत्नेन विधिवद्दारसंग्रहः ।
भविता तद्वचः सत्यमिति मे निश्चिता मतिः ॥ ५.१८९.७ ॥
આના માટે પ્રયત્નપૂર્વક વિધિ અનુસાર લગ્ન કરાવવામાં આવે. તેનું વચન સત્ય થશે એવો મારો નિશ્ચય છે.
5.189.8
ततस्तौ निश्चयं कृत्वा तस्मिन्कार्येऽथ दंपती ।
वरयाञ्चक्रतुः कन्यां दशार्णाधिपतेः सुताम् ॥ ५.१८९.८ ॥
પછી તે દંપતીએ તે કાર્યમાં નિશ્ચય કરીને દશાર્ણાધિપતિની કન્યાને વરવા માગણી કરી.
5.189.9
ततो राजा द्रुपदो राजसिंहः ।
सर्वान्राज्ञः कुलतः सन्निशाम्य।
दाशार्णकस्य नृपतेस्तनूजां ।
शिखण्डिने वरयामास दारान् ॥ ५.१८९.९ ॥
પછી રાજસિંહ દ્રુપદે સર્વ રાજાઓના કુળનો વિચાર કરીને દશાર્ણ રાજાની પુત્રીને શિખંડી માટે માગી.
5.189.10
हिरण्यवर्मेति नृपो योऽसौ दाशार्णकः स्मृतः ।
स च प्रादान्महीपालः कन्यां तस्मै शिखण्डिने ॥ ५.१८९.१० ॥
હિરણ્યવર્મા નામે જાણીતા તે દશાર્ણ રાજાએ શિખંડીને પોતાની કન્યા આપી.
5.189.11
स च राजा दशार्णेषु महानासीत्सुदुर्जयः ।
हिरण्यवर्मा दुर्धर्षो महासेनो महामनाः ॥ ५.१८९.११ ॥
તે રાજા દશાર્ણોમાં મહાન અને અતિ દુર્જય હતો. હિરણ્યવર્મા દુર્ધર્ષ, મહાસેન અને મહામના હતો.
5.189.12
कृते विवाहे तु तदा सा कन्या राजसत्तम ।
यौवनं समनुप्राप्ता सा च कन्या शिखण्डिनी ॥ ५.१८९.१२ ॥
હે રાજશ્રેષ્ઠ! ત્યારે લગ્ન થયા પછી તે કન્યા યૌવનને પામી. તે કન્યા શિખંડિની હતી.
5.189.13
कृतदारः शिखण्डी च काम्पिल्यं पुनरागमत् ।
न च सा वेद तां कन्यां कंचित्कालं स्त्रियं किल।
यदा त्वेनामजानात्सा स्त्रियमेव नृपात्मजा ॥ ५.१८९.१३ ॥
શિખંડી લગ્ન કરીને ફરી કાંપિલ્ય પાછો ફર્યો. કેટલાક સમય સુધી તે કન્યાને ખબર ન હતી કે તે સ્ત્રી છે; પરંતુ જ્યારે રાજકુમારીએ જાણ્યું, ત્યારે તે સ્ત્રી જ હતી.
5.189.14
धात्रीणां च सखीनां च व्रीडयाना न्यवेदयत् ।
कन्यां पाञ्चालराजस्य सुतां तां वै शिखण्डिनीम् ॥ ५.१८९.१४ ॥
ધાત્રીઓ અને સખીઓને લજ્જાથી તેણે જણાવ્યું કે પાંચાલરાજની તે કન્યા શિખંડિની છે.
5.189.15
ततस्ता राजशार्दूल धात्र्यो दाशार्णिकास्तदा ।
जग्मुरार्ति परां प्रेष्याः प्रेषयामासुरेव च ॥ ५.१८९.१५ ॥
ત્યારે હે રાજશાર્દૂલ, દશાર્ણની તે ધાત્રીઓ અત્યંત દુઃખમાં પડી ગઈ અને દૂત મોકલીને સંદેશો પણ મોકલ્યો.
5.189.16
ततो दशार्णाधिपतेः प्रेष्याः सर्वा न्यवेदयन् ।
विप्रलम्भं यथावृत्तं स च चुक्रोध पार्थिवः ॥ ५.१८९.१६ ॥
ત્યારે દશાર્ણાધિપતિના બધા સેવકોએ બનેલી છેતરપિંડી જેમ બની હતી તેમ જણાવી, અને તે રાજા ક્રોધિત થયો.
5.189.17
शिखण्ड्यपि महाराज पुंवद्राजकुले तदा ।
विजहार म्रुदा युक्तः स्त्रीत्वं नैवातिरोचयन् ॥ ५.१८९.१७ ॥
હે મહારાજ, શિખંડી પણ ત્યારે રાજકુળમાં પુરુષની જેમ આનંદથી વિચરતો હતો; સ્ત્રીત્વ તેને બિલકુલ ગમતું ન હતું.
5.189.18
ततः कतिपयाहस्य तच्छ्रुत्वा भरतर्षभ ।
हिरण्यवर्मा राजेन्द्र रोषादर्तिं जगाम ह ॥ ५.१८९.१८ ॥
કેટલાક દિવસો પછી, હે ભરતર્ષભ, આ સાંભળીને હિરણ્યવર્મા, હે રાજેન્દ્ર, ક્રોધથી પીડાયો.
5.189.19
ततो दाशार्णको राजा तीव्रकोपसमन्वितः ।
दूतं प्रस्थापयामास द्रुपदस्य निवेशनम् ॥ ५.१८९.१९ ॥
પછી તીવ્ર ક્રોધથી ભરેલા દાશાર્ણક રાજાએ દ્રુપદના નિવાસસ્થાને એક દૂત મોકલ્યો.
5.189.20
ततो द्रुपदमासाद्य दूतः काञ्चनवर्मणः ।
एक एकान्तसुत्सार्य रहो वचनमब्रवीत् ॥ ५.१८९.२० ॥
પછી દ્રુપદ પાસે પહોંચીને કાંચનવર્માના દૂતે, બીજાઓને દૂર કરીને એકાંતમાં એકલાએ આ વચનો કહ્યા.
5.189.21
दाशार्णराजो राजंस्त्वामिदं वचनमब्रवीत् ।
अभिष्गात्प्रकुपितो विप्रलब्धस्त्वयाऽनघ ॥ ५.१८९.२१ ॥
હે રાજન, દાશાર્ણોના રાજાએ તમને આ વચનો કહ્યા છે. હે નિર્દોષ, તમારા દ્વારા છેતરાઈને તેઓ અત્યંત ક્રોધિત થયા છે.
5.189.22
अवमन्यसे मां नृपते नूनं दुर्मन्त्रितं तव ।
यन्मे कन्यां स्वकन्यार्थे मोहाद्याचितवानसि ॥ ५.१८९.२२ ॥
હે રાજન, તમે મારું અપમાન કરો છો; ચોક્કસ આ તમારી દુષ્ટ મંત્રણા છે — મોહથી તમે તમારી પુત્રી માટે મારી પુત્રી માગી.
5.189.23
तस्याद्य विप्रलम्भस्य फलं प्राप्नुहि दुर्मते ।
एष त्वं सजनामात्यमुद्धरामि स्थिरो भव ॥ ५.१८९.२३ ॥
હે દુર્મતિ, હવે તે છેતરપિંડીનું ફળ મેળવ. તને, તારા લોકો અને અમાત્યો સાથે હું ઉખેડી નાખીશ — સ્થિર રહે.
5.189.24
अवमत्य च वीर्यं मे कुलं चारित्रमेव च ।
विप्रलम्भस्त्वयापूर्वो मनुष्येषु प्रवर्तितः ॥ ५.१८९.२४ ॥
મારા પરાક્રમ, મારા કુળ અને મારા આચરણનું અપમાન કરીને તેં મનુષ્યોમાં પહેલાં ન થયેલી છેતરપિંડી આરંભી છે.
5.189.25
कुरु सर्वाणि कार्याणि भुङ्क्ष्व कभोगाननुत्तमान् ।
अभियास्यामि शीघ्रं त्वां समुद्धर्तुं सबान्धवम् ॥ ५.१८९.२५ ॥
બધાં કાર્યો કર, ઉત્તમ કામભોગોનો ઉપભોગ કર. તને અને તારા બાંધવોને ઉદ્ધારવા હું શીઘ્ર જઈશ.