महाभारत · अध्याय 5.190
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.190.1
एवमुक्तस्य दूतेन द्रुपदस्य तदा नृप ।
चोरस्येव गृहीतस्य न प्रावर्तत भारती ॥ ५.१९०.१ ॥
दूताने असे सांगितल्यावरही, हे राजा, तेव्हा द्रुपदाची वाणी बाहेर आली नाही; पकडलेल्या चोरासारखी त्याची वाणी स्तब्ध झाली.
5.190.2
स यत्नमकरोत्तीव्रं संबन्धिन्युनुमानने ।
दूतैर्मधुरसंभाषैर्न तदस्तीति संदिशन् ॥ ५.१९०.२ ॥
त्याने नातेवाईकाबाबत तीव्र प्रयत्न केला; गोड बोलणाऱ्या दूतांमार्फत 'असे काही नाही' असा निरोप पाठवत.
5.190.3
स राजा भूय एवाथ ज्ञात्वा तत्त्वमथागमत् ।
कन्येति पाञ्चालसुतां त्वरमाणो विनिर्ययौ ॥ ५.१९०.३ ॥
तो राजा पुन्हा सत्य जाणून आला; पांचालाच्या कन्येला 'कन्या' म्हणून ओळखून त्वरेने निघाला.
5.190.4
ततः संप्रेषकयामास मित्रांणाममितौजसाम् ।
दुहितुर्विप्रलम्भं तं धात्रीणां वचनात्तदा ॥ ५.१९०.४ ॥
मग त्याने अमित पराक्रमी मित्रांना पाठवले; तेव्हा धात्रींच्या बोलण्यावरून कन्येच्या फसवणुकीविषयी.
5.190.5
ततः समुदयं कृत्वा बलानां राजसत्तमः ।
अभियाने मतिं चक्रे द्रुपदं प्रति भारत ॥ ५.१९०.५ ॥
मग हे भारता, राजश्रेष्ठाने सैन्य एकत्र करून द्रुपदाविरुद्ध स्वारीचा निश्चय केला.
5.190.6
ततः संमन्त्रयामास मन्त्रिभिः स महीपतिः ।
हिरण्यवर्मा राजेन्द्र पाञ्चाल्यं पार्थिवं प्रति ॥ ५.१९०.६ ॥
मग त्या भूपतीने, हिरण्यवर्म्याने, मंत्र्यांशी विचार केला; हे राजेंद्रा, पांचाल राजाविरुद्ध.
5.190.7
तत्र वै निश्चितं तेषामभूद्राज्ञां महात्मनाम् ।
तथ्यं भवति चेदेतत्कन्या राजञ्शिखण्डिनी ॥ ५.१९०.७ ॥
तेथे त्या महात्मा राजांनी निश्चय केला की शिखण्डिनी कन्या आहे हे खरे असेल तर, हे राजन्...
5.190.8
बद्ध्वा पाञ्चालराजानमानयिष्यामहे गृहम् ।
अन्यं राजानमाधाय पाञ्चालेषु नरेश्वरम् ॥ ५.१९०.८ ॥
पांचाल राजाला बांधून आपण घरी आणू; पांचालांमध्ये दुसऱ्या राजाला नरेश्वर म्हणून स्थापू...
5.190.9
घातयिष्याम नृपतिं पाञ्चालं सशिखण्डिनम् ॥ ५.१९०.९ ॥
शिखण्डीसह पांचाल राजाला आपण मारवू...
5.190.10
स तदा द्रुतमाज्ञाय पुनर्दूतान्नराधिपः ।
प्रास्थापयत्पार्षतया निहन्मीति स्थिरो भव ॥ ५.१९०.१० ॥
तेव्हा त्या राजाने दूताकडून लगेच समजून, पुन्हा पार्षतामार्फत 'मी मारीन, स्थिर राहा' असा निरोप पाठवला...
5.190.11
स हि प्रकृत्या वै भीतः किल्बिषी च नराधिपः ।
भयं तीव्रमनुप्राप्तो द्रुपदः पृथिवीपतिः ॥ ५.१९०.११ ॥
तो राजा स्वभावतःच भीत व दोषी होता; पृथ्वीपती द्रुपद तीव्र भयाने व्यापला...
5.190.12
विसृज्य दूतान्दाशार्णे द्रुपदः शोकमूर्च्छितः ।
समेत्य भार्यां रहिते वाक्यमाह नराधिपः ॥ ५.१९०.१२ ॥
दूतांना दशार्णाकडे पाठवून, शोकाने मूर्च्छित झालेला द्रुपद एकांतात पत्नीला भेटून हे वचन बोलला...
5.190.13
भयेन महताऽऽविष्टो हृदि शोकेन चाहतः ।
पाञ्चालराजो दयितां मातरं वै शिखण्डिनः ॥ ५.१९०.१३ ॥
महान भयाने ग्रासलेला आणि हृदयात शोकाने घायाळ झालेला पांचाल राजा शिखंडीच्या प्रिय मातेला खरोखरच असे म्हणाला.
5.190.14
अभियास्यति मां कोपात्संबन्धी सुमहाबलः ।
हिरण्यवर्मा नृपतिः कर्षमाणो वरूथिनीम् ॥ ५.१९०.१४ ॥
संबंधी, अत्यंत बलवान, सुवर्णकवचधारी राजा हिरण्यवर्मा क्रोधाने सेना घेऊन माझ्यावर चाल करील.
5.190.15
किमिदानीं करिष्यावो मूढौ कन्यामिमां प्रति ।
शिखण्डी किल पुत्रस्ते कन्येति परिशङ्कितः ॥ ५.१९०.१५ ॥
आता या कन्येबाबत आम्ही दोघे मूर्ख काय करावे? शिखंडी तुझा पुत्र आहे, परंतु तो कन्या असल्याची शंका आहे.
5.190.16
इति संचिन्त्य यत्नेन समित्रः सबलानुगः ।
वञ्चितोऽस्मीति मन्वानो मां किलोद्धर्तुमिच्छति ॥ ५.१९०.१६ ॥
असा विचार करून, मित्र, सेना आणि सेवकांसह तो, 'मी फसवला गेलो आहे' असे मानून, खरोखरच मला सोडवू इच्छितो.
5.190.17
किमत्र तथ्यं सुश्रोणि मिथ्या किं ब्रूहि शोभने ।
श्रुत्वा त्वत्तः शुभं वाक्यं संविधास्याम्यहं तथा ॥ ५.१९०.१७ ॥
हे सुंदर कटिप्रदेशाची, येथे सत्य काय आणि असत्य काय? सांग, हे शोभने. तुझ्याकडून शुभ वचन ऐकून मी त्याप्रमाणेच व्यवस्था करीन.
5.190.18
अहं हि संशयप्राप्तो बाला चेयं शिखण्डिनी ।
त्वं च राज्ञि महत्कृच्छ्रं संप्राप्ता वरवर्णिनि ॥ ५.१९०.१८ ॥
मी तर संशयात पडलो आहे, आणि ही बालिका शिखंडिनीसुद्धा; आणि हे राणी, हे सुंदर वर्णाच्या, तूसुद्धा मोठ्या संकटात पडली आहेस.
5.190.19
सा त्वं सर्वविमोक्षाय तत्त्वमाख्याहि पृच्छतः ।
तथा विदध्यां सुश्रोणि कृत्यमाशु शुचिस्मिते ॥ ५.१९०.१९ ॥
सर्व मुक्तीसाठी तू सत्य सांग, विचारणाऱ्या मला. हे सुंदर कटी असलेले, हे शुद्ध हास्य असलेले, मी तसेच लवकर कर्म करीन.
5.190.20
शिखण्डिनि च मा भैस्त्वं विधास्ये तत्र तत्त्वतः ।
कृपयाहं वरारोहे वञ्चितः पुत्रधर्मतः ॥ ५.१९०.२० ॥
आणि हे शिखंडिनी, तू भिऊ नकोस. तिथे मी खरोखर व्यवस्था करीन. हे सुंदर मांड्या असलेले, करुणेने मी पुत्रधर्माने फसवला गेलो आहे.
5.190.21
मया दाशार्णको राजा वञ्चितः स महीपतिः ।
तदाचक्ष्व महाभागे विधास्ये तत्र यद्धितम् ॥ ५.१९०.२१ ॥
माझ्याकडून दाशार्णक राजा, तो महीपती, फसवला गेला. म्हणून हे महाभागे, ते सांग. तिथे जे हितकारक आहे ते मी करीन.
5.190.22
जनाता ह नरेन्द्रेण ख्यापनार्थं परस्य वै ।
प्रकाशं चोदिता देवी प्रत्युवाच महीपतिम् ॥ ५.१९०.२२ ॥
लोक खरोखर राजाने दुसऱ्याची घोषणा करण्यासाठी उघडपणे प्रेरित केलेल्या देवीने महीपतीला उत्तर दिले.