महाभारत · अध्याय 5.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.193.1
प्रभातायां तु शर्वर्यां पुनरेव सुतस्तव ।
मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य पितामहमपृच्छत ॥ ५.१९३.१ ॥
रात्र सरल आणि प्रभात झाल्यावर आपल्या पुत्राने पुन्हा सर्व सैन्याच्या मध्यभागी पितामहांना विचारले.
5.193.2
पाण्डवेयस्य गाङ्गेय यदेतत्सैन्यमुद्यतम् ।
प्रभूतनरनागाश्वं महारथसमाकुलम् ॥ ५.१९३.२ ॥
हे गाङ्गेया, पांडवांचे हे सैन्य सज्ज होऊन उभे आहे; ते मनुष्य, हत्ती व घोड्यांनी भरलेले आणि महारथींनी गच्च भरलेले आहे.
5.193.3
भीमार्जुनप्रभृतिभिर्महेष्वासैर्महाबलैः ।
लोकपालसमैर्गुप्तं धृष्टद्युम्नपुरोगमैः ॥ ५.१९३.३ ॥
भीम, अर्जुन आदी महाधनुर्धर, लोकपालांसम महाबली आणि धृष्टद्युम्नाच्या पुढाकाराने चालणाऱ्या वीरांनी रक्षिलेले.
5.193.4
अप्रधृष्यमनावार्यमुद्धूतमिव सागरम् ।
सेनासागरमक्षोभ्यमपि देवार्महाहवे ॥ ५.१९३.४ ॥
हा सैन्यसागर अजेय, अडवता न येणारा, उसळलेल्या समुद्रासारखा आहे; महायुद्धात देवांनाही तो क्षुब्ध करता येणार नाही.
5.193.5
केन कालेन गाङ्गेय क्षपयेथा महाद्युते ।
आचार्यो वा महेष्वासः कृपो वाऽऽशु महाबलः ॥ ५.१९३.५ ॥
हे गाङ्गेया, हे महातेजस्वी, कोणत्या काळात तू याचा नाश करशील? किंवा महाधनुर्धर आचार्य, की महाबली कृप लवकरच करतील?
5.193.6
कर्णो वा समरश्लाघी द्रौणिर्वा द्विजसत्तमः ।
दिव्यास्त्रविदुषः सर्वे भवन्तो हि बले मम ॥ ५.१९३.६ ॥
युद्धात अभिमानी कर्ण किंवा द्विजश्रेष्ठ द्रोणपुत्र — दिव्यास्त्रजाणकार असे तुम्ही सर्व माझ्या सामर्थ्यात आहात.
5.193.7
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं परं कौतूहलं हि मे ।
हृदि नित्यं महाबाहो वक्तुमर्हसि तन्मम ॥ ५.१९३.७ ॥
हे जाणून घेण्याची मला इच्छा आहे; माझ्या मनात मोठे कुतूहल आहे. हे महाबाहो, ते मला सांगावे.
5.193.8
अनुरूपं कुरुश्रेष्ठ त्वय्येतत्पृथिवीपते ।
बलाबलममित्राणां तेषां यदिह पृच्छसि ॥ ५.१९३.८ ॥
हे कुरुश्रेष्ठा, हे पृथ्वीपते, हे तुला शोभते; येथे तू शत्रूंचे बलाबल विचारत आहेस.
5.193.9
श्रृणु राजन्मम रणे या शक्तिः परमा भवेत् ।
शस्त्रवीर्ये रणे यच्च भुजयोश्च महाभुज ॥ ५.१९३.९ ॥
हे राजा, ऐक; रणांगणात माझी जी परम शक्ती आहे, शस्त्रपराक्रमात आणि बाहुबलात जे आहे, हे महाबाहो.
5.193.10
आर्जवेनैव युद्धेन योद्धव्य इतरो जनः ।
मायायुद्धेन मायावी इत्येतद्धर्मनिश्चयः ॥ ५.१९३.१० ॥
सरळ युद्धानेच दुसऱ्या माणसाशी लढावे; मायावीशी मायायुद्धाने — हाच धर्माचा निश्चय आहे.
5.193.11
हन्यामहं महाभाग पाण्डवानामनीकिनीम् ।
दिवसे दिवसे कृत्वा भागान्भागान्निजान्मम ॥ ५.१९३.११ ॥
हे महाभागा, मी पांडवांची सेना नष्ट करीन; दररोज माझे स्वतःचे भाग वाटून घेऊन.
5.193.12
योधानां दशसाहस्रं कृत्वा भागं महाद्युते ।
सहस्रं रथिनामेकमेष भागो मतो मम ॥ ५.१९३.१२ ॥
हे महाद्युते, योद्ध्यांचे दहा हजार भाग मानून आणि रथींचा एक हजार — हाच माझा भाग मानला आहे.
5.193.13
अनेनाहं विधानेन सन्नद्धः सततोत्थितः ।
क्षपयेयं महत्सैन्यं कालेनानेन भारत ॥ ५.१९३.१३ ॥
या विधानाने मी नेहमी कवच धारण करून सिद्ध राहून, हे भारता, याच काळात महान सैन्याचा नाश करीन.
5.193.14
मुञ्चेयं यदि वास्त्राणि महान्ति समरे स्थितः ।
शतसाहस्रघातीनि हन्यां मासेन भारत ॥ ५.१९३.१४ ॥
युद्धात उभा राहून मी महान अस्त्रे सोडली, तर हे भारता, लाखो जणांचा घात करणाऱ्या त्यांनी एका महिन्यात मारीन.
5.193.15
श्रुत्वा भीष्मस्य तद्वाक्यं राजा दुर्योधनस्ततः ।
पर्यपृच्छत राजेन्द्र द्रोणमङ्गिरसां वरम् ॥ ५.१९३.१५ ॥
भीष्मांचे ते वचन ऐकून मग राजा दुर्योधनाने, हे राजेंद्रा, अंगिरसांमध्ये श्रेष्ठ द्रोणांना विचारले.
5.193.16
आचार्य केन कालेन पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान् ।
निहन्या इति तं द्रोणः प्रत्युवाच हसन्निव ॥ ५.१९३.१६ ॥
"आचार्य, कोणत्या काळात पांडुपुत्राच्या सैनिकांना मारशील?" त्यास द्रोण हसत हसत उत्तरले.
5.193.17
स्थविरोऽस्मि महाबाहो मन्दप्राणविचेष्टितः ।
शस्त्राग्निना निर्दहेयं पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ५.१९३.१७ ॥
"हे महाबाहो, मी वृद्ध आहे; माझे प्राण व चेष्टा मंद झाल्या आहेत; शस्त्राग्नीने पांडवांची सेना जाळून टाकीन."
5.193.18
यथा भीष्मः शान्तनवो मासेनेति मतिर्मम ।
एषा मे परमा शक्तिरेतन्मे परमं बलम् ॥ ५.१९३.१८ ॥
"शंतनूचा पुत्र भीष्म जसे एका महिन्यात (मारू शकतात), तसे माझे मत आहे. ही माझी परम शक्ती आहे, हे माझे परम बळ आहे."
5.193.19
द्वाभ्यामेव तु मासाभ्यां कृपः शारद्वतोऽब्रवीत् ।
द्रौणिस्तु दशरात्रेण प्रतिजज्ञे बलक्षयम्।
कर्णस्तु पञ्चरात्रेण प्रतिजज्ञे महास्त्रवित् ॥ ५.१९३.१९ ॥
शारद्वत कृपाचार्य दोन महिन्यांत असे म्हणाले. द्रोणपुत्र अश्वत्थामा दहा रात्रींत सैन्यनाशाची प्रतिज्ञा करता झाला. महास्त्रज्ञ कर्णाने पाच रात्रींत प्रतिज्ञा केली.
5.193.20
तच्छ्रुत्वा सूतपुत्रस्य वाक्यं सागरगासुतः ।
जहास सस्वनं हासं वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ५.१९३.२० ॥
सूतपुत्राचे ते वचन ऐकून गंगापुत्र मोठ्याने हसला आणि हे वचन म्हणाला.
5.193.21
न हि यावद्रणे पार्थं बाणशङ्खधनुर्धरम् ।
वासुदेवसमायुक्तं रथेनायान्तमाहवे ॥ ५.१९३.२१ ॥
युद्धात बाण, शंख आणि धनुष्य धारण करून वासुदेवासह रथातून येणारा पार्थ (अर्जुन) तू पाहत नाहीस तोपर्यंत.
5.193.22
समागच्छसि राधेय तेनैवमभिमन्यसे ।
शक्यमेवं च भूयश्च त्वया वक्तुं यथेष्टतः ॥ ५.१९३.२२ ॥
हे राधेया, तू त्याला भेटेपर्यंत असा गर्व करतोस. असे आणि यापेक्षाही अधिक तुला इच्छेनुसार बोलता येईल.