Mahābhārata · Adhyāya 5.196
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.196.1
तथैव राजा कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
धृष्टद्युम्नमुखान्वीरांश्चोदयामास भारत ॥ ५.१९६.१ ॥
Likewise the king, Yudhiṣṭhira, son of Kuntī and son of Dharma, urged on the heroes headed by Dhṛṣṭadyumna, descendant of Bharata.
5.196.2
चेदिकाशिकरूशानां नेतारं दृढविक्रमम् ।
सेनापतिममित्रघ्नं धृष्टकेतुमथादिशत् ॥ ५.१९६.२ ॥
Then he appointed Dhṛṣṭaketu, leader of the Cedis, Kāśis and Kurus, of firm valour and slayer of enemies, as commander of the army.
5.196.3
विराटं द्रुपदं चैव युयुधानं शिखण्डिनम् ।
पाञ्चाल्यौ च महेष्वासौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ५.१९६.३ ॥
Virāṭa, Drupada, Yuyudhāna, Śikhaṇḍin, and the two great archers of the Pāñcālas, Yudhāmanyu and Uttamaujas.
5.196.4
ते शूराश्चित्रवर्माणस्तप्तकुण्डलधारिणः ।
आज्यावसिक्ता ज्वलिता धिष्ण्येष्विव हुताशनाः ॥ ५.१९६.४ ॥
Those heroes, with colourful armour and earrings of refined gold, sprinkled with ghee, blazed like sacrificial fires upon the altars.
5.196.5
अशोभन्त महेष्वासा ग्रहाः प्रज्वलिता इव ।
अथ सैन्यं यथायोगं पूजयित्वा नरर्षभः ॥ ५.१९६.५ ॥
The great archers shone like blazing planets. Then the bull among men, having duly honoured the army,
5.196.6
दिदेश तान्यनीकानि प्रयाणाय महीपतिः ।
तेषां युधिष्ठिरो राजा ससैन्यानां महात्मनाम् ॥ ५.१९६.६ ॥
The lord of the earth ordered those divisions to set out; over those great-souled men and their armies was King Yudhiṣṭhira.
5.196.7
व्यादिदेश सबाह्यानां भक्ष्यभोज्यमनुत्तमम् ।
स गजाश्वमनुष्याणां ये च शिल्पोपजीविनः ॥ ५.१९६.७ ॥
He ordered the finest food and drink for those outside the camp, for the elephants, horses and men, and for those who lived by their crafts.
5.196.8
अभिमन्युं बृहन्तं च द्रौपदेयांश्च सर्वशः ।
धृष्टद्युम्नमुखानेतान्प्राहिणोत्पाण्डुनन्दनः ॥ ५.१९६.८ ॥
The son of Pāṇḍu sent forth Abhimanyu, Bṛhanta, all the sons of Draupadī, and these led by Dhṛṣṭadyumna.
5.196.9
भीमं च युयुधानं च पाण्डवं च धनंजयम् ।
द्वितीयं प्रेषयामास बलस्कन्धं युधिष्टिरः ॥ ५.१९६.९ ॥
Yudhiṣṭhira sent Bhīma, Yuyudhāna, and the Pāṇḍava Dhanaṃjaya as the second division of the army.
5.196.10
भाण्डं समारोपयतां चरतां संप्रधावताम् ।
हृष्टानां तत्र योधानां शब्दो दिवमिवास्पशत् ॥ ५.१९६.१० ॥
The noise of the joyful warriors loading the baggage, moving about and running to and fro seemed to touch the sky.
5.196.11
स्वयमेव ततः पश्चाद्विराटद्रपदान्वितः ।
अथापरैर्महीपालैः सह प्रायान्महीपतिः ॥ ५.१९६.११ ॥
Then the lord of the earth himself went forth from behind, accompanied by Virāṭa and Drupada and other kings.
5.196.12
भीमधन्वायती सेना धृष्टद्युम्नेन पालिता ।
गङ्गेव पूर्णा स्तिमिता स्यन्दमाना व्यदृश्यत ॥ ५.१९६.१२ ॥
That army, extended by Bhīma's bow and guarded by Dhṛṣṭadyumna, appeared full, calm and flowing like the Ganges.
5.196.13
ततः पुनरनीकानि न्ययोजयत बुद्धिमान् ।
मोहयन्धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां बुद्धिनिश्चयम् ॥ ५.१९६.१३ ॥
Then the wise one arrayed the armies again, confounding the resolve and judgment of Dhṛtarāṣṭra's sons.
5.196.14
द्रौपदेयान्महेष्वासानभिमन्युं च पाण्डवः ।
नकुलं सहदेवं च सर्वांश्चैव प्रभद्रकान् ॥ ५.१९६.१४ ॥
The Pāṇḍava arrayed the great archers, the sons of Draupadī, Abhimanyu, Nakula, Sahadeva and all the Prabhadrakas.
5.196.15
दश चाश्वसहस्राणि द्विसहस्त्राणि दन्तिनाम् ।
अयुतं च पदातीनां रथाः पञ्चशतं तथा ॥ ५.१९६.१५ ॥
Ten thousand horses, two thousand elephants, ten thousand foot soldiers and five hundred chariots.
5.196.16
भीमसेनस्य दुर्धर्षं प्रथमं प्रादिशद्बलम् ।
मध्यमे च विराटं च जयत्सेनं च पाण्डवः ॥ ५.१९६.१६ ॥
The Pāṇḍava first set Bhīmasena's unassailable force, and in the centre Virāṭa and Jayatsena.
5.196.17
महारथौ च पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
वीर्यवन्तौ महात्मानौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ५.१९६.१७ ॥
The two great charioteers of the Pāñcālas, valiant and high-souled, Yudhāmanyu and Uttamaujas.
5.196.18
अन्वयातां तदा मध्ये वासुदेवधनञ्जयौ ।
तौ दृष्ट्वा पृथिवीपाला नष्टमित्येव मेनिरे।
अन्तरिक्षगताः सर्वे देवाः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ ५.१९६.१८ ॥
Then Vāsudeva and Dhanañjaya followed in the centre. Seeing them, the kings of the earth thought all was lost, and so thought the gods in the sky, led by Indra.
5.196.19
बभूवुरतिसंरब्धाः कृतप्रहरणा नराः ।
तेषां विंशतिसाहस्रा हयाः शूरैरधिष्ठिताः ।
पञ्च नागसहस्राणि रथवंशाश्च सर्वशः ॥ ५.१९६.१९ ॥
They all became greatly enraged, men who had taken up their weapons. Among them were twenty thousand horses, mounted by heroes, five thousand elephants, and lines of chariots on every side.
5.196.20
पदातयश्च ये शूराः कार्मुकासिगदाधराः ।
सहस्रशोऽन्वयुः पश्चादग्रतश्च सहस्रशः ॥ ५.१९६.२० ॥
And the heroic foot soldiers, bearing bows, swords and maces, followed by the thousands behind and went by the thousands in front.
5.196.21
युधिष्ठिरो यत्र सैन्ये स्वयमेव बलार्णवे ।
तत्र ते पृथिवीपाला भूयिष्ठं पर्यवस्थिताः ॥ ५.१९६.२१ ॥
Where Yudhiṣṭhira himself was in the ocean of the army, there those protectors of the earth stood gathered in great numbers.
5.196.22
तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च ।
तथा रथसहस्राणि पदातीनां च भारत ॥ ५.१९६.२२ ॥
There were thousands of elephants, tens of thousands of horses, thousands of chariots and foot soldiers too, O Bhārata.
5.196.23
चेकितानः स्वसैन्येन महता पार्थिवर्षभ ।
धृष्टकेतुश्च चेदीनां प्रणेता पार्थिवो ययौ ॥ ५.१९६.२३ ॥
Cekitāna went with his own great army, O bull among kings, and Dhṛṣṭaketu, the king who led the Cedis, went as well.
5.196.24
सात्यकिश्च महेष्वासो वृष्णीनां प्रवरो रथः ।
वृतः शतसहस्रेण रथानां प्रमुदन्बली ॥ ५.१९६.२४ ॥
And Sātyaki, the great archer, foremost charioteer of the Vṛṣṇis, surrounded by a hundred thousand chariots, went along, rejoicing, mighty.
5.196.25
क्षत्रदेवब्रह्मदेवौ रथस्थौ पुरुषर्षभौ ।
जघनं पालयन्तौ च पृष्ठतोऽनुप्रजग्मतुः ॥ ५.१९६.२५ ॥
Kṣatradeva and Brahmadeva, bulls among men, standing in their chariots, guarding the rear of the army, followed behind.
5.196.26
शकटापणवेशाश्च यानं युग्यं च सर्वशः ।
तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च ।
फल्गु सर्वं कलत्रं च यत्किंचित्कृशदुर्बलम् ॥ ५.१९६.२६ ॥
Carts, markets and attendants, every kind of conveyance and draught animal; there were thousands of elephants and tens of thousands of horses, and all the trivial things, the wives, and whatever was lean and weak.
5.196.27
कोशसञ्चयवाहांश्च कोष्ठागारं तथैव च ।
गजानीकेन संगृह्य शनैः प्रायाद्युधिष्ठिरः ॥ ५.१९६.२७ ॥
Yudhiṣṭhira advanced slowly, enclosing the bearers of treasure and stores and the granary within a division of elephants.
5.196.28
तमन्वयात्सत्यधृतिः सौचित्तिर्युद्धदुर्मदः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य वा विभुः ॥ ५.१९६.२८ ॥
Satyadhṛti, Sauciti wild with the pride of battle, Śreṇimān and Vasudāna, or the mighty son of the king of Kāśī, followed him.
5.196.29
रथा विंशतिसाहस्रा ये तेषामनुयायिनः ।
हयानां दश कोट्यश्च महतां किंकिणीकिनाम् ॥ ५.१९६.२९ ॥
There were twenty thousand chariots that followed them, and ten crores of great horses adorned with small bells.
5.196.30
गजा विंशतिसाहस्रा ईषादन्ताः प्रहारिणः ।
कुलीना भिन्नकरटा मेघा इव विसर्पिणः ॥ ५.१९६.३० ॥
Twenty thousand elephants, with tusks like plough-poles, striking in battle, of noble breed, their temples split with ichor, moving like clouds.
5.196.31
षष्टिर्नागसहस्राणि दशान्यानि च भारत ।
युधिष्ठिरस्य यान्यासन्युधि सेना महात्मनः ॥ ५.१९६.३१ ॥
O Bhārata, the elephants that were in the battle of the great-souled Yudhiṣṭhira's army numbered sixty thousand and ten more (thousand).
5.196.32
क्षरन्त इव जीमूताः प्रभिन्नकरटामुखाः ।
राजानमन्वयुः पश्चाच्चलन्त इव पर्वताः ॥ ५.१९६.३२ ॥
Like clouds dripping with rain, their faces wet with rut-fluid, they followed the king from behind, like moving mountains.
5.196.33
एवं तस्य बलं भीमं कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
यदाश्रित्याथ युयुधे धार्तराष्ट्रं सुयोधनम् ॥ ५.१९६.३३ ॥
Relying on the formidable army of the wise son of Kuntī in this way, he fought against Suyodhana, the son of Dhṛtarāṣṭra.
5.196.34
ततोऽन्ये शतशः पश्चात्सहस्रायुतशो नराः ।
नर्दन्तः प्रययुस्तेषाणनीकानि सहस्रशः ॥ ५.१९६.३४ ॥
Then behind them, hundreds, thousands and tens of thousands of other men, roaring, advanced with their thousands of divisions.
5.196.35
तत्र भेरीसहस्राणि शङ्खानामयुतानि च ।
न्यवादयन्त संहृष्टाः सहस्रायुतशो नराः ॥ ५.१९६.३५ ॥
There, exulting, thousands and tens of thousands of men sounded thousands of kettledrums and tens of thousands of conch-shells.