ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.196
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.196.1
तथैव राजा कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
धृष्टद्युम्नमुखान्वीरांश्चोदयामास भारत ॥ ५.१९६.१ ॥
ସେହିପରି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ବୀରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
5.196.2
चेदिकाशिकरूशानां नेतारं दृढविक्रमम् ।
सेनापतिममित्रघ्नं धृष्टकेतुमथादिशत् ॥ ५.१९६.२ ॥
ଚେଦି, କାଶୀ ଓ କୁରୁମାନଙ୍କ ନେତା, ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କୁ ସେ ସେନାପତି ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
5.196.3
विराटं द्रुपदं चैव युयुधानं शिखण्डिनम् ।
पाञ्चाल्यौ च महेष्वासौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ५.१९६.३ ॥
ବିରାଟ, ଦ୍ରୁପଦ, ଯୁଯୁଧାନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଏବଂ ଦୁଇ ମହାଧନୁର୍ଧର ପାଞ୍ଚାଳ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଓ ଉତ୍ତମୌଜା।
5.196.4
ते शूराश्चित्रवर्माणस्तप्तकुण्डलधारिणः ।
आज्यावसिक्ता ज्वलिता धिष्ण्येष्विव हुताशनाः ॥ ५.१९६.४ ॥
ସେହି ବୀରମାନେ ବିଚିତ୍ର କବଚଧାରୀ, ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ, ଘିଅରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ଯଜ୍ଞବେଦିରେ ଜ୍ୱଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପରି ଥିଲେ।
5.196.5
अशोभन्त महेष्वासा ग्रहाः प्रज्वलिता इव ।
अथ सैन्यं यथायोगं पूजयित्वा नरर्षभः ॥ ५.१९६.५ ॥
ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ପରି ଶୋଭିଲେ। ତା'ପରେ ସେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି—
5.196.6
दिदेश तान्यनीकानि प्रयाणाय महीपतिः ।
तेषां युधिष्ठिरो राजा ससैन्यानां महात्मनाम् ॥ ५.१९६.६ ॥
ସେହି ସୈନ୍ୟଦଳକୁ ମହୀପତି ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟର ନେତା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଥିଲେ।
5.196.7
व्यादिदेश सबाह्यानां भक्ष्यभोज्यमनुत्तमम् ।
स गजाश्वमनुष्याणां ये च शिल्पोपजीविनः ॥ ५.१९६.७ ॥
ବାହାରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଭକ୍ଷ୍ୟଭୋଜ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଆଦେଶ ସେ ଦେଲେ; ହାତୀ, ଘୋଡା, ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ଶିଳ୍ପଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା ନିର୍ବାହକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
5.196.8
अभिमन्युं बृहन्तं च द्रौपदेयांश्च सर्वशः ।
धृष्टद्युम्नमुखानेतान्प्राहिणोत्पाण्डुनन्दनः ॥ ५.१९६.८ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁ, ବୃହନ୍ତ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ଏମାନଙ୍କୁ ସେ ପଠାଇଲେ।
5.196.9
भीमं च युयुधानं च पाण्डवं च धनंजयम् ।
द्वितीयं प्रेषयामास बलस्कन्धं युधिष्टिरः ॥ ५.१९६.९ ॥
ଭୀମ, ଯୁଯୁଧାନ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେନାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ ଭାବେ ପଠାଇଲେ।
5.196.10
भाण्डं समारोपयतां चरतां संप्रधावताम् ।
हृष्टानां तत्र योधानां शब्दो दिवमिवास्पशत् ॥ ५.१९६.१० ॥
ସେଠାରେ ସାମଗ୍ରୀ ଲଦୁଥିବା, ଚାଲାଚଲି କରୁଥିବା, ଦୌଡୁଥିବା ଏବଂ ହୃଷ୍ଟ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଯେପରି ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିଲା।
5.196.11
स्वयमेव ततः पश्चाद्विराटद्रपदान्वितः ।
अथापरैर्महीपालैः सह प्रायान्महीपतिः ॥ ५.१९६.११ ॥
ତା'ପରେ ସ୍ୱୟଂ ପଛରୁ ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସହିତ, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ମହୀପତି ଯାତ୍ରା କଲେ।
5.196.12
भीमधन्वायती सेना धृष्टद्युम्नेन पालिता ।
गङ्गेव पूर्णा स्तिमिता स्यन्दमाना व्यदृश्यत ॥ ५.१९६.१२ ॥
ଭୀମଙ୍କ ଧନୁରେ ବିସ୍ତୃତ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେ ସେନା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ଥିର ଓ ପ୍ରବାହିତ ଗଙ୍ଗା ପରି ଦେଖାଗଲା।
5.196.13
ततः पुनरनीकानि न्ययोजयत बुद्धिमान् ।
मोहयन्धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां बुद्धिनिश्चयम् ॥ ५.१९६.१३ ॥
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ପୁନର୍ବାର ସେନାଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟୂହରେ ସଜାଇଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହେଲା।
5.196.14
द्रौपदेयान्महेष्वासानभिमन्युं च पाण्डवः ।
नकुलं सहदेवं च सर्वांश्चैव प्रभद्रकान् ॥ ५.१९६.१४ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ, ଅଭିମନ୍ୟୁ, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରଭଦ୍ରକଙ୍କୁ (ନିଯୁକ୍ତ କଲେ)।
5.196.15
दश चाश्वसहस्राणि द्विसहस्त्राणि दन्तिनाम् ।
अयुतं च पदातीनां रथाः पञ्चशतं तथा ॥ ५.१९६.१५ ॥
ଦଶ ହଜାର ଅଶ୍ୱ, ଦୁଇ ହଜାର ହାତୀ, ଦଶ ହଜାର ପଦାତିକ ଏବଂ ପାଞ୍ଚଶହ ରଥ (ସେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ)।
5.196.16
भीमसेनस्य दुर्धर्षं प्रथमं प्रादिशद्बलम् ।
मध्यमे च विराटं च जयत्सेनं च पाण्डवः ॥ ५.१९६.१६ ॥
ପାଣ୍ଡବ ପ୍ରଥମେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ସେନାକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ମଧ୍ୟରେ ବିରାଟ ଓ ଜୟତ୍ସେନଙ୍କୁ ରଖିଲେ।
5.196.17
महारथौ च पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
वीर्यवन्तौ महात्मानौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ५.१९६.१७ ॥
ମହାରଥୀ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ଓ ମହାତ୍ମା ଦୁଇ ପାଞ୍ଚାଳ ବୀର ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଓ ଉତ୍ତମୌଜା।
5.196.18
अन्वयातां तदा मध्ये वासुदेवधनञ्जयौ ।
तौ दृष्ट्वा पृथिवीपाला नष्टमित्येव मेनिरे।
अन्तरिक्षगताः सर्वे देवाः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ ५.१९६.१८ ॥
ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୂପାଳମାନେ ଭାବିଲେ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା; ଆକାଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଭାବିଲେ।
5.196.19
बभूवुरतिसंरब्धाः कृतप्रहरणा नराः ।
तेषां विंशतिसाहस्रा हयाः शूरैरधिष्ठिताः ।
पञ्च नागसहस्राणि रथवंशाश्च सर्वशः ॥ ५.१९६.१९ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧା ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୋଡ଼ିଏ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ବୀରମାନେ ଚଢ଼ି ରହିଥିଲେ; ପାଞ୍ଚ ହଜାର ହାତୀ ଥିଲେ ଏବଂ ସବୁଆଡ଼େ ରଥଶ୍ରେଣୀ ଥିଲା।
5.196.20
पदातयश्च ये शूराः कार्मुकासिगदाधराः ।
सहस्रशोऽन्वयुः पश्चादग्रतश्च सहस्रशः ॥ ५.१९६.२० ॥
ଧନୁ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା ଯେଉଁ ଶୂର ପଦାତିକମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ହଜାର ହଜାର ପଛରେ ଅନୁସରଣ କଲେ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଆଗରେ ମଧ୍ୟ ଗଲେ।
5.196.21
युधिष्ठिरो यत्र सैन्ये स्वयमेव बलार्णवे ।
तत्र ते पृथिवीपाला भूयिष्ठं पर्यवस्थिताः ॥ ५.१९६.२१ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜେ ସୈନ୍ୟସାଗରରେ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ହିଁ ସେହି ରାଜାମାନେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।
5.196.22
तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च ।
तथा रथसहस्राणि पदातीनां च भारत ॥ ५.१९६.२२ ॥
ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ହାତୀ, ଅଯୁତ ଅଯୁତ ଘୋଡ଼ା, ହଜାର ହଜାର ରଥ ଓ ପଦାତିକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
5.196.23
चेकितानः स्वसैन्येन महता पार्थिवर्षभ ।
धृष्टकेतुश्च चेदीनां प्रणेता पार्थिवो ययौ ॥ ५.१९६.२३ ॥
ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଋଷଭ, ନିଜ ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ ଚେକିତାନ ଗଲେ; ଚେଦିମାନଙ୍କ ନେତା ରାଜା ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ମଧ୍ୟ ଗଲେ।
5.196.24
सात्यकिश्च महेष्वासो वृष्णीनां प्रवरो रथः ।
वृतः शतसहस्रेण रथानां प्रमुदन्बली ॥ ५.१९६.२४ ॥
ମହାଧନୁର୍ଧର ଏବଂ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ସାତ୍ୟକି, ଏକ ଲକ୍ଷ ରଥରେ ଘେରି ହୋଇ, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ବଳବାନ୍ ହୋଇ ଗଲେ।
5.196.25
क्षत्रदेवब्रह्मदेवौ रथस्थौ पुरुषर्षभौ ।
जघनं पालयन्तौ च पृष्ठतोऽनुप्रजग्मतुः ॥ ५.१९६.२५ ॥
ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରଦେବ ଓ ବ୍ରହ୍ମଦେବ ସୈନ୍ୟର ପଛଭାଗ ରକ୍ଷା କରି ପଛେ ପଛେ ଗଲେ ।
5.196.26
शकटापणवेशाश्च यानं युग्यं च सर्वशः ।
तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च ।
फल्गु सर्वं कलत्रं च यत्किंचित्कृशदुर्बलम् ॥ ५.१९६.२६ ॥
ଗାଡ଼ି, ବଜାର ଓ ସେବକମାନେ, ସବୁ ପ୍ରକାର ଯାନ ଓ ବୋଝ ବୋହିବା ପଶୁ; ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ହାତୀ ଓ ଦଶ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଥିଲେ; ସମସ୍ତ ସାମାନ୍ୟ ଜିନିଷ, ପତ୍ନୀମାନେ ଓ କୃଶ ଦୁର୍ବଳ ଯାହା କିଛି ଥିଲା, ସବୁ ଥିଲା ।
5.196.27
कोशसञ्चयवाहांश्च कोष्ठागारं तथैव च ।
गजानीकेन संगृह्य शनैः प्रायाद्युधिष्ठिरः ॥ ५.१९६.२७ ॥
ଧନକୋଷ ଓ ସଞ୍ଚୟ ବହନକାରୀ ଏବଂ ଭଣ୍ଡାରଘରକୁ ହସ୍ତୀ ସେନାରେ ଘେରି ରଖି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧୀରେ ଧୀରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ ।
5.196.28
तमन्वयात्सत्यधृतिः सौचित्तिर्युद्धदुर्मदः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य वा विभुः ॥ ५.१९६.२८ ॥
ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ସତ୍ୟଧୃତି, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସୌଚିତ୍ତି, ଶ୍ରେଣିମାନ୍ ଓ ବସୁଦାନ, କିମ୍ବା କାଶୀ ରାଜାଙ୍କ ପରାକ୍ରମୀ ପୁତ୍ର ।
5.196.29
रथा विंशतिसाहस्रा ये तेषामनुयायिनः ।
हयानां दश कोट्यश्च महतां किंकिणीकिनाम् ॥ ५.१९६.२९ ॥
କୋଡ଼ିଏ ହଜାର ରଥ ଥିଲେ, ଯାହାକି ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ; ସାନ ଘଣ୍ଟିରେ ସଜ୍ଜିତ ମହାନ ଘୋଡ଼ା ଦଶ କୋଟି ଥିଲେ ।
5.196.30
गजा विंशतिसाहस्रा ईषादन्ताः प्रहारिणः ।
कुलीना भिन्नकरटा मेघा इव विसर्पिणः ॥ ५.१९६.३० ॥
କୋଡ଼ିଏ ହଜାର ହାତୀ ଥିଲେ; ହଳଦଣ୍ଡ ପରି ଦାନ୍ତ ଥିବା, ପ୍ରହାର କରୁଥିବା; କୁଳୀନ ଜାତିର, ମଦ ଝରୁଥିବା କପାଳ ଥିବା, ମେଘ ପରି ଚାଲୁଥିବା ।
5.196.31
षष्टिर्नागसहस्राणि दशान्यानि च भारत ।
युधिष्ठिरस्य यान्यासन्युधि सेना महात्मनः ॥ ५.१९६.३१ ॥
ହେ ଭାରତ, ମହାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ହାତୀ ଥିଲେ ସେମାନେ ଷାଠିଏ ହଜାର ଏବଂ ଆଉ ଦଶ (ହଜାର) ଥିଲେ।
5.196.32
क्षरन्त इव जीमूताः प्रभिन्नकरटामुखाः ।
राजानमन्वयुः पश्चाच्चलन्त इव पर्वताः ॥ ५.१९६.३२ ॥
ମଦ ଝରାଉଥିବା ମେଘ ପରି, ମଦଜଳରେ ଭିଜିଥିବା ମୁଖ ନେଇ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ, ଯେପରି ଚାଲୁଥିବା ପର୍ବତ।
5.196.33
एवं तस्य बलं भीमं कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
यदाश्रित्याथ युयुधे धार्तराष्ट्रं सुयोधनम् ॥ ५.१९६.३३ ॥
ଏପରି ଭାବରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ଭୟଙ୍କର ସେନାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ସୁଯୋଧନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
5.196.34
ततोऽन्ये शतशः पश्चात्सहस्रायुतशो नराः ।
नर्दन्तः प्रययुस्तेषाणनीकानि सहस्रशः ॥ ५.१९६.३४ ॥
ତା'ପରେ ପଛରୁ ଶହ ଶହ, ହଜାର ହଜାର, ଦଶ ହଜାର ଅନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ଗର୍ଜନ କରି ସେମାନଙ୍କ ହଜାର ହଜାର ସେନା ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
5.196.35
तत्र भेरीसहस्राणि शङ्खानामयुतानि च ।
न्यवादयन्त संहृष्टाः सहस्रायुतशो नराः ॥ ५.१९६.३५ ॥
ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହଜାର ହଜାର, ଦଶ ହଜାର ମନୁଷ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ଭେରୀ ଓ ଦଶ ହଜାର ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।