మహాభారతం · అధ్యాయం 5.196
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.196.1
तथैव राजा कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
धृष्टद्युम्नमुखान्वीरांश्चोदयामास भारत ॥ ५.१९६.१ ॥
అలాగే కుంతీ కుమారుడు, ధర్మపుత్రుడైన రాజు యుధిష్ఠిరుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందున్న వీరులను ప్రోత్సహించాడు, ఓ భారతా.
5.196.2
चेदिकाशिकरूशानां नेतारं दृढविक्रमम् ।
सेनापतिममित्रघ्नं धृष्टकेतुमथादिशत् ॥ ५.१९६.२ ॥
చేది, కాశి, కురువుల నాయకుడు, దృఢ పరాక్రమశాలి, శత్రుసంహారకుడైన ధృష్టకేతువును అతడు సేనాపతిగా నియమించాడు.
5.196.3
विराटं द्रुपदं चैव युयुधानं शिखण्डिनम् ।
पाञ्चाल्यौ च महेष्वासौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ५.१९६.३ ॥
విరాటుడు, ద్రుపదుడు, యుయుధానుడు, శిఖండి, మహాధనుర్ధరులైన ఇద్దరు పాంచాలులు యుధామన్యువు, ఉత్తమౌజుడు.
5.196.4
ते शूराश्चित्रवर्माणस्तप्तकुण्डलधारिणः ।
आज्यावसिक्ता ज्वलिता धिष्ण्येष्विव हुताशनाः ॥ ५.१९६.४ ॥
ఆ శూరులు, విచిత్ర కవచధారులు, తప్త బంగారు కుండలాలు ధరించినవారు, నెయ్యితో అభిషిక్తులై యజ్ఞవేదికలలో మండే అగ్నుల వలె ప్రకాశించారు.
5.196.5
अशोभन्त महेष्वासा ग्रहाः प्रज्वलिता इव ।
अथ सैन्यं यथायोगं पूजयित्वा नरर्षभः ॥ ५.१९६.५ ॥
మహాధనుర్ధరులు మండే గ్రహాల వలె ప్రకాశించారు. అప్పుడు ఆ నరశ్రేష్ఠుడు సైన్యాన్ని యథోచితంగా సత్కరించి—
5.196.6
दिदेश तान्यनीकानि प्रयाणाय महीपतिः ।
तेषां युधिष्ठिरो राजा ससैन्यानां महात्मनाम् ॥ ५.१९६.६ ॥
ఆ సైన్య విభాగాలను ప్రయాణానికి మహీపతి ఆజ్ఞాపించాడు. ఆ మహాత్ముల, వారి సైన్యాలకు అధిపతి రాజు యుధిష్ఠిరుడు.
5.196.7
व्यादिदेश सबाह्यानां भक्ष्यभोज्यमनुत्तमम् ।
स गजाश्वमनुष्याणां ये च शिल्पोपजीविनः ॥ ५.१९६.७ ॥
బయట ఉన్నవారికి ఉత్తమమైన ఆహార పానీయాలను అతడు ఆజ్ఞాపించాడు; ఏనుగులకు, గుర్రాలకు, మనుష్యులకు, చేతిపనులతో జీవించేవారికీ.
5.196.8
अभिमन्युं बृहन्तं च द्रौपदेयांश्च सर्वशः ।
धृष्टद्युम्नमुखानेतान्प्राहिणोत्पाण्डुनन्दनः ॥ ५.१९६.८ ॥
పాండు పుత్రుడు అభిమన్యుడు, బృహంతుడు, ద్రౌపదీ పుత్రులందరూ, ధృష్టద్యుమ్నుడు ముఖ్యులుగా ఉన్నవారిని పంపాడు.
5.196.9
भीमं च युयुधानं च पाण्डवं च धनंजयम् ।
द्वितीयं प्रेषयामास बलस्कन्धं युधिष्टिरः ॥ ५.१९६.९ ॥
భీముడు, యుయుధానుడు, పాండవుడు ధనంజయుడు - యుధిష్ఠిరుడు రెండవ సైన్య స్కంధాన్ని పంపించాడు.
5.196.10
भाण्डं समारोपयतां चरतां संप्रधावताम् ।
हृष्टानां तत्र योधानां शब्दो दिवमिवास्पशत् ॥ ५.१९६.१० ॥
అక్కడ సామాను ఎక్కించేవారు, తిరిగేవారు, పరుగెత్తేవారు, సంతోషంగా ఉన్న యోధుల శబ్దం ఆకాశాన్ని తాకినట్లు ఉండింది.
5.196.11
स्वयमेव ततः पश्चाद्विराटद्रपदान्वितः ।
अथापरैर्महीपालैः सह प्रायान्महीपतिः ॥ ५.१९६.११ ॥
అనంతరం స్వయంగా వెనుక నుండి విరాటుడు, ద్రుపదుడుతో కూడి, ఇతర రాజులతో కలిసి మహీపతి ప్రయాణించాడు.
5.196.12
भीमधन्वायती सेना धृष्टद्युम्नेन पालिता ।
गङ्गेव पूर्णा स्तिमिता स्यन्दमाना व्यदृश्यत ॥ ५.१९६.१२ ॥
భీముడి ధనువుతో విస్తరించి, ధృష్టద్యుమ్నుడిచే రక్షింపబడిన ఆ సేన నిండుగా, ప్రశాంతంగా ప్రవహించే గంగవలె కనిపించింది.
5.196.13
ततः पुनरनीकानि न्ययोजयत बुद्धिमान् ।
मोहयन्धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां बुद्धिनिश्चयम् ॥ ५.१९६.१३ ॥
తరువాత బుద్ధిమంతుడు మళ్లీ సేనలను వ్యూహంగా నిలిపాడు; ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల నిశ్చయాన్ని అది భ్రమింపజేసింది.
5.196.14
द्रौपदेयान्महेष्वासानभिमन्युं च पाण्डवः ।
नकुलं सहदेवं च सर्वांश्चैव प्रभद्रकान् ॥ ५.१९६.१४ ॥
పాండవుడు ద్రౌపది కుమారులైన మహాధనుర్ధరులను, అభిమన్యుడిని, నకులుని, సహదేవుని, ప్రభద్రకులందరినీ (నియమించాడు).
5.196.15
दश चाश्वसहस्राणि द्विसहस्त्राणि दन्तिनाम् ।
अयुतं च पदातीनां रथाः पञ्चशतं तथा ॥ ५.१९६.१५ ॥
పదివేల గుర్రాలు, రెండువేల ఏనుగులు, పదివేల కాల్బలం, ఐదువందల రథాలు (నియమించాడు).
5.196.16
भीमसेनस्य दुर्धर्षं प्रथमं प्रादिशद्बलम् ।
मध्यमे च विराटं च जयत्सेनं च पाण्डवः ॥ ५.१९६.१६ ॥
పాండవుడు మొదట భీమసేనుని దుర్ధర్షమైన సేనను నియమించాడు; మధ్యలో విరాటుని, జయత్సేనుని నిలిపాడు.
5.196.17
महारथौ च पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
वीर्यवन्तौ महात्मानौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ५.१९६.१७ ॥
మహారథులు, పరాక్రమవంతులు, మహాత్ములైన పాంచాల వీరులు యుధామన్యుడు, ఉత్తమౌజసుడు (నియుక్తులు).
5.196.18
अन्वयातां तदा मध्ये वासुदेवधनञ्जयौ ।
तौ दृष्ट्वा पृथिवीपाला नष्टमित्येव मेनिरे।
अन्तरिक्षगताः सर्वे देवाः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ ५.१९६.१८ ॥
అప్పుడు మధ్యలో వాసుదేవుడు, ధనంజయుడు అనుసరించారు. వారిని చూసి భూమిపాలకులు అంతా నశించిందని భావించారు; ఇంద్రుని ముందుంచుకొని ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు కూడా అలాగే తలచారు.
5.196.19
बभूवुरतिसंरब्धाः कृतप्रहरणा नराः ।
तेषां विंशतिसाहस्रा हयाः शूरैरधिष्ठिताः ।
पञ्च नागसहस्राणि रथवंशाश्च सर्वशः ॥ ५.१९६.१९ ॥
వారందరూ మిక్కిలి కోపోద్రిక్తులై ఆయుధాలు ధరించిన యోధులయ్యారు. వారిలో ఇరవై వేల గుర్రాలు ఉన్నాయి, వాటిపై శూరులు అధిష్ఠించారు; ఐదు వేల ఏనుగులు, అన్ని వైపులా రథ శ్రేణులు ఉన్నాయి.
5.196.20
पदातयश्च ये शूराः कार्मुकासिगदाधराः ।
सहस्रशोऽन्वयुः पश्चादग्रतश्च सहस्रशः ॥ ५.१९६.२० ॥
విల్లు, కత్తి, గద ధరించిన శూరులైన కాలిబంట్లు వేలాదిగా వెనుక అనుసరించారు; వేలాదిగా ముందు కూడా నడిచారు.
5.196.21
युधिष्ठिरो यत्र सैन्ये स्वयमेव बलार्णवे ।
तत्र ते पृथिवीपाला भूयिष्ठं पर्यवस्थिताः ॥ ५.१९६.२१ ॥
యుధిష్ఠిరుడు స్వయంగా సైన్య సముద్రంలో ఎక్కడ ఉన్నాడో, అక్కడే ఆ రాజులు అధికంగా చుట్టూ నిలిచారు.
5.196.22
तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च ।
तथा रथसहस्राणि पदातीनां च भारत ॥ ५.१९६.२२ ॥
అక్కడ వేల ఏనుగులు, పదివేల గుర్రాలు, వేల రథాలు, కాలిబంట్లు కూడా ఉన్నారు, ఓ భారతా.
5.196.23
चेकितानः स्वसैन्येन महता पार्थिवर्षभ ।
धृष्टकेतुश्च चेदीनां प्रणेता पार्थिवो ययौ ॥ ५.१९६.२३ ॥
రాజులలో వృషభుడా, తన మహా సైన్యంతో చేకితానుడు వెళ్లాడు; చేదీయుల నాయకుడైన రాజు ధృష్టకేతుడు కూడా వెళ్లాడు.
5.196.24
सात्यकिश्च महेष्वासो वृष्णीनां प्रवरो रथः ।
वृतः शतसहस्रेण रथानां प्रमुदन्बली ॥ ५.१९६.२४ ॥
మహా ధనుర్ధరుడు, వృష్ణులలో ప్రముఖ రథికుడు అయిన సాత్యకి, లక్ష రథాలచే చుట్టబడి, ఆనందిస్తూ, బలంగా వెళ్లాడు.
5.196.25
क्षत्रदेवब्रह्मदेवौ रथस्थौ पुरुषर्षभौ ।
जघनं पालयन्तौ च पृष्ठतोऽनुप्रजग्मतुः ॥ ५.१९६.२५ ॥
రథంపై నిలిచిన నరశ్రేష్ఠులు క్షత్రదేవుడు, బ్రహ్మదేవుడు సైన్యం వెనుక భాగాన్ని రక్షిస్తూ వెనుకే నడిచారు.
5.196.26
शकटापणवेशाश्च यानं युग्यं च सर्वशः ।
तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च ।
फल्गु सर्वं कलत्रं च यत्किंचित्कृशदुर्बलम् ॥ ५.१९६.२६ ॥
బండ్లు, వర్తక స్థలాలు, పరిచారకులు, అన్ని రకాల వాహనాలు, బరువులు మోసే జంతువులు; అక్కడ వేల ఏనుగులు, పదివేల గుర్రాలు ఉన్నాయి; అల్పమైన వస్తువులన్నీ, భార్యలు, బలహీనమైనవన్నీ ఉన్నాయి.
5.196.27
कोशसञ्चयवाहांश्च कोष्ठागारं तथैव च ।
गजानीकेन संगृह्य शनैः प्रायाद्युधिष्ठिरः ॥ ५.१९६.२७ ॥
ధనాగారాన్ని, నిల్వ సామగ్రిని మోసేవారిని, ధాన్యాగారాన్ని కూడా ఏనుగుల సైన్యంతో చుట్టి కాపాడుతూ యుధిష్ఠిరుడు మెల్లగా ముందుకు సాగాడు.
5.196.28
तमन्वयात्सत्यधृतिः सौचित्तिर्युद्धदुर्मदः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य वा विभुः ॥ ५.१९६.२८ ॥
ఆయనను సత్యధృతి, యుద్ధమదంతో ఉన్మత్తుడైన సౌచిత్తి, శ్రేణిమంతుడు, వసుదానుడు, లేదా కాశీరాజు శక్తిమంతుడైన కుమారుడు అనుసరించారు.
5.196.29
रथा विंशतिसाहस्रा ये तेषामनुयायिनः ।
हयानां दश कोट्यश्च महतां किंकिणीकिनाम् ॥ ५.१९६.२९ ॥
ఇరవై వేల రథాలు ఉండేవి, అవి వారిని అనుసరించేవి; చిన్న గంటలతో అలంకరించిన గొప్ప గుర్రాలు పది కోట్లు ఉన్నాయి.
5.196.30
गजा विंशतिसाहस्रा ईषादन्ताः प्रहारिणः ।
कुलीना भिन्नकरटा मेघा इव विसर्पिणः ॥ ५.१९६.३० ॥
ఇరవై వేల ఏనుగులు ఉండేవి; నాగలి దిమ్మెల వంటి దంతాలు కలవి, ప్రహరించేవి; ఉత్తమ జాతికి చెందినవి, మదజలం కారే కణతలు కలవి, మేఘాల వలె కదిలేవి.
5.196.31
षष्टिर्नागसहस्राणि दशान्यानि च भारत ।
युधिष्ठिरस्य यान्यासन्युधि सेना महात्मनः ॥ ५.१९६.३१ ॥
ఓ భారతా, మహాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుని యుద్ధసేనలో ఉన్న ఏనుగులు అరవై వేలు మరియు మరో పది (వేలు) ఉన్నాయి.
5.196.32
क्षरन्त इव जीमूताः प्रभिन्नकरटामुखाः ।
राजानमन्वयुः पश्चाच्चलन्त इव पर्वताः ॥ ५.१९६.३२ ॥
మదజలం కారుతున్న మేఘాల వలె, మదంతో తడిసిన ముఖాలతో అవి రాజును వెనుక అనుసరించాయి, కదిలే పర్వతాల వలె.
5.196.33
एवं तस्य बलं भीमं कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
यदाश्रित्याथ युयुधे धार्तराष्ट्रं सुयोधनम् ॥ ५.१९६.३३ ॥
ఈ విధంగా బుద్ధిమంతుడైన కుంతీపుత్రుని ఆ భయంకర సైన్యాన్ని ఆశ్రయించి, ధృతరాష్ట్ర పుత్రుడైన సుయోధనునితో యుద్ధం చేశాడు.
5.196.34
ततोऽन्ये शतशः पश्चात्सहस्रायुतशो नराः ।
नर्दन्तः प्रययुस्तेषाणनीकानि सहस्रशः ॥ ५.१९६.३४ ॥
తరువాత వెనుక నుండి వందలు, వేలు, పదివేలుగా ఇతర మనుషులు గర్జిస్తూ, వారి వేలాది సేనా విభాగాలతో ముందుకు సాగారు.
5.196.35
तत्र भेरीसहस्राणि शङ्खानामयुतानि च ।
न्यवादयन्त संहृष्टाः सहस्रायुतशो नराः ॥ ५.१९६.३५ ॥
అక్కడ సంతోషంతో వేలు, పదివేల మంది మనుషులు వేలాది భేరీలను, పదివేల శంఖాలను మోగించారు.