Mahābhārata · Adhyāya 5.196
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.196.1
तथैव राजा कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
धृष्टद्युम्नमुखान्वीरांश्चोदयामास भारत ॥ ५.१९६.१ ॥
Demikian pula raja Yudhiṣṭhira, putra Kuntī dan putra Dharma, membangkitkan semangat para pahlawan yang dipimpin Dhṛṣṭadyumna, wahai keturunan Bharata.
5.196.2
चेदिकाशिकरूशानां नेतारं दृढविक्रमम् ।
सेनापतिममित्रघ्नं धृष्टकेतुमथादिशत् ॥ ५.१९६.२ ॥
Kemudian ia menunjuk Dhṛṣṭaketu, pemimpin Cedi, Kāśi dan Kuru yang berani teguh dan penumpas musuh, sebagai panglima pasukan.
5.196.3
विराटं द्रुपदं चैव युयुधानं शिखण्डिनम् ।
पाञ्चाल्यौ च महेष्वासौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ५.१९६.३ ॥
Virāṭa, Drupada, Yuyudhāna, Śikhaṇḍin, serta dua pemanah agung dari Pāñcāla, Yudhāmanyu dan Uttamaujas.
5.196.4
ते शूराश्चित्रवर्माणस्तप्तकुण्डलधारिणः ।
आज्यावसिक्ता ज्वलिता धिष्ण्येष्विव हुताशनाः ॥ ५.१९६.४ ॥
Para pahlawan itu, dengan baju zirah berwarna-warni dan anting-anting emas murni, disiram mentega cair, menyala seperti api kurban di atas mezbah.
5.196.5
अशोभन्त महेष्वासा ग्रहाः प्रज्वलिता इव ।
अथ सैन्यं यथायोगं पूजयित्वा नरर्षभः ॥ ५.१९६.५ ॥
Para pemanah agung bersinar seperti planet-planet yang menyala. Kemudian banteng di antara manusia itu, setelah menghormati pasukan sebagaimana layaknya,
5.196.6
दिदेश तान्यनीकानि प्रयाणाय महीपतिः ।
तेषां युधिष्ठिरो राजा ससैन्यानां महात्मनाम् ॥ ५.१९६.६ ॥
Penguasa bumi memerintahkan pasukan-pasukan itu berangkat; atas para jiwa agung dan pasukan mereka berdirilah raja Yudhiṣṭhira.
5.196.7
व्यादिदेश सबाह्यानां भक्ष्यभोज्यमनुत्तमम् ।
स गजाश्वमनुष्याणां ये च शिल्पोपजीविनः ॥ ५.१९६.७ ॥
Ia memerintahkan makanan dan minuman terbaik bagi mereka yang berada di luar, bagi gajah, kuda, dan manusia, serta bagi mereka yang hidup dari kerajinan.
5.196.8
अभिमन्युं बृहन्तं च द्रौपदेयांश्च सर्वशः ।
धृष्टद्युम्नमुखानेतान्प्राहिणोत्पाण्डुनन्दनः ॥ ५.१९६.८ ॥
Putra Pāṇḍu mengirim Abhimanyu, Bṛhanta, semua putra Draupadī, serta mereka yang dipimpin Dhṛṣṭadyumna.
5.196.9
भीमं च युयुधानं च पाण्डवं च धनंजयम् ।
द्वितीयं प्रेषयामास बलस्कन्धं युधिष्टिरः ॥ ५.१९६.९ ॥
Yudhiṣṭhira mengirim Bhīma, Yuyudhāna, dan Pāṇḍava Dhanaṃjaya sebagai pasukan kedua.
5.196.10
भाण्डं समारोपयतां चरतां संप्रधावताम् ।
हृष्टानां तत्र योधानां शब्दो दिवमिवास्पशत् ॥ ५.१९६.१० ॥
Riuh suara para prajurit yang gembira, memuat perbekalan, berlalu-lalang dan berlari ke sana kemari, seolah menyentuh langit.
5.196.11
स्वयमेव ततः पश्चाद्विराटद्रपदान्वितः ।
अथापरैर्महीपालैः सह प्रायान्महीपतिः ॥ ५.१९६.११ ॥
Kemudian sang penguasa bumi sendiri berangkat dari belakang, didampingi Virāṭa dan Drupada serta raja-raja lain.
5.196.12
भीमधन्वायती सेना धृष्टद्युम्नेन पालिता ।
गङ्गेव पूर्णा स्तिमिता स्यन्दमाना व्यदृश्यत ॥ ५.१९६.१२ ॥
Pasukan itu, direntangkan oleh busur Bhīma dan dijaga oleh Dhṛṣṭadyumna, tampak penuh, tenang, dan mengalir seperti sungai Gangga.
5.196.13
ततः पुनरनीकानि न्ययोजयत बुद्धिमान् ।
मोहयन्धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां बुद्धिनिश्चयम् ॥ ५.१९६.१३ ॥
Kemudian sang bijaksana kembali menyusun pasukan, membingungkan tekad dan penilaian putra-putra Dhṛtarāṣṭra.
5.196.14
द्रौपदेयान्महेष्वासानभिमन्युं च पाण्डवः ।
नकुलं सहदेवं च सर्वांश्चैव प्रभद्रकान् ॥ ५.१९६.१४ ॥
Sang Pāṇḍava menempatkan para pemanah agung, putra-putra Draupadī, Abhimanyu, Nakula, Sahadeva, dan seluruh Prabhadraka.
5.196.15
दश चाश्वसहस्राणि द्विसहस्त्राणि दन्तिनाम् ।
अयुतं च पदातीनां रथाः पञ्चशतं तथा ॥ ५.१९६.१५ ॥
Sepuluh ribu kuda, dua ribu gajah, sepuluh ribu prajurit infanteri, dan lima ratus kereta perang.
5.196.16
भीमसेनस्य दुर्धर्षं प्रथमं प्रादिशद्बलम् ।
मध्यमे च विराटं च जयत्सेनं च पाण्डवः ॥ ५.१९६.१६ ॥
Sang Pāṇḍava pertama-tama menempatkan pasukan Bhīmasena yang tak tertahankan, dan di tengah Virāṭa serta Jayatsena.
5.196.17
महारथौ च पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
वीर्यवन्तौ महात्मानौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ५.१९६.१७ ॥
Dua kusir kereta agung dari Pāñcāla, gagah dan berjiwa luhur, Yudhāmanyu dan Uttamaujas.
5.196.18
अन्वयातां तदा मध्ये वासुदेवधनञ्जयौ ।
तौ दृष्ट्वा पृथिवीपाला नष्टमित्येव मेनिरे।
अन्तरिक्षगताः सर्वे देवाः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ ५.१९६.१८ ॥
Lalu Vāsudeva dan Dhanañjaya mengikuti di tengah. Melihat mereka, para raja di bumi mengira segalanya telah hilang, dan demikian pula para dewa di langit yang dipimpin Indra.
5.196.19
बभूवुरतिसंरब्धाः कृतप्रहरणा नराः ।
तेषां विंशतिसाहस्रा हयाः शूरैरधिष्ठिताः ।
पञ्च नागसहस्राणि रथवंशाश्च सर्वशः ॥ ५.१९६.१९ ॥
Mereka semua menjadi sangat marah, orang-orang yang telah mengangkat senjata. Di antara mereka ada dua puluh ribu kuda yang ditunggangi para pahlawan, lima ribu gajah, dan barisan kereta perang di segala penjuru.
5.196.20
पदातयश्च ये शूराः कार्मुकासिगदाधराः ।
सहस्रशोऽन्वयुः पश्चादग्रतश्च सहस्रशः ॥ ५.१९६.२० ॥
Dan prajurit infanteri yang gagah berani, membawa busur, pedang dan gada, mengikuti ribuan di belakang dan ribuan di depan.
5.196.21
युधिष्ठिरो यत्र सैन्ये स्वयमेव बलार्णवे ।
तत्र ते पृथिवीपाला भूयिष्ठं पर्यवस्थिताः ॥ ५.१९६.२१ ॥
Di mana Yudhiṣṭhira sendiri berada di lautan pasukan itu, di sanalah para penguasa bumi berkumpul dalam jumlah besar.
5.196.22
तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च ।
तथा रथसहस्राणि पदातीनां च भारत ॥ ५.१९६.२२ ॥
Di sana ada ribuan gajah, puluhan ribu kuda, ribuan kereta perang dan prajurit infanteri juga, wahai Bhārata.
5.196.23
चेकितानः स्वसैन्येन महता पार्थिवर्षभ ।
धृष्टकेतुश्च चेदीनां प्रणेता पार्थिवो ययौ ॥ ५.१९६.२३ ॥
Cekitāna pergi dengan pasukan besarnya sendiri, wahai banteng di antara para raja, dan Dhṛṣṭaketu, raja pemimpin Cedi, juga pergi.
5.196.24
सात्यकिश्च महेष्वासो वृष्णीनां प्रवरो रथः ।
वृतः शतसहस्रेण रथानां प्रमुदन्बली ॥ ५.१९६.२४ ॥
Sātyaki, pemanah agung, kusir kereta terbaik dari suku Vṛṣṇi, dikelilingi seratus ribu kereta, pergi dengan gembira dan perkasa.
5.196.25
क्षत्रदेवब्रह्मदेवौ रथस्थौ पुरुषर्षभौ ।
जघनं पालयन्तौ च पृष्ठतोऽनुप्रजग्मतुः ॥ ५.१९६.२५ ॥
Kṣatradeva dan Brahmadeva, banteng di antara manusia, berdiri di kereta mereka, melindungi bagian belakang pasukan, mengikuti dari belakang.
5.196.26
शकटापणवेशाश्च यानं युग्यं च सर्वशः ।
तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च ।
फल्गु सर्वं कलत्रं च यत्किंचित्कृशदुर्बलम् ॥ ५.१९६.२६ ॥
Gerobak, pasar dan para pelayan, segala jenis kendaraan dan hewan penarik; di sana ada ribuan gajah dan puluhan ribu kuda, semua barang remeh, para istri, dan segala yang kurus dan lemah.
5.196.27
कोशसञ्चयवाहांश्च कोष्ठागारं तथैव च ।
गजानीकेन संगृह्य शनैः प्रायाद्युधिष्ठिरः ॥ ५.१९६.२७ ॥
Yudhiṣṭhira maju perlahan, mengelilingi para pembawa harta dan persediaan serta lumbung dengan barisan gajah.
5.196.28
तमन्वयात्सत्यधृतिः सौचित्तिर्युद्धदुर्मदः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य वा विभुः ॥ ५.१९६.२८ ॥
Mengikutinya Satyadhṛti, Sauciti yang mabuk oleh nafsu perang, Śreṇimān dan Vasudāna, atau putra perkasa raja Kāśī.
5.196.29
रथा विंशतिसाहस्रा ये तेषामनुयायिनः ।
हयानां दश कोट्यश्च महतां किंकिणीकिनाम् ॥ ५.१९६.२९ ॥
Dua puluh ribu kereta mengikuti mereka, dan sepuluh koti kuda perkasa yang dihiasi lonceng kecil.
5.196.30
गजा विंशतिसाहस्रा ईषादन्ताः प्रहारिणः ।
कुलीना भिन्नकरटा मेघा इव विसर्पिणः ॥ ५.१९६.३० ॥
Dua puluh ribu gajah, dengan gading seperti galah bajak, menyerang dalam pertempuran, berdarah mulia, pelipisnya pecah mengalirkan cairan, bergerak seperti awan.
5.196.31
षष्टिर्नागसहस्राणि दशान्यानि च भारत ।
युधिष्ठिरस्य यान्यासन्युधि सेना महात्मनः ॥ ५.१९६.३१ ॥
Wahai Bhārata, gajah-gajah dalam pasukan Yudhiṣṭhira sang berjiwa agung di medan perang berjumlah enam puluh ribu dan sepuluh (ribu) lainnya.
5.196.32
क्षरन्त इव जीमूताः प्रभिन्नकरटामुखाः ।
राजानमन्वयुः पश्चाच्चलन्त इव पर्वताः ॥ ५.१९६.३२ ॥
Seperti awan yang meneteskan hujan, dengan wajah basah oleh cairan birahi, mereka mengikuti raja dari belakang, bagaikan gunung-gunung yang berjalan.
5.196.33
एवं तस्य बलं भीमं कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
यदाश्रित्याथ युयुधे धार्तराष्ट्रं सुयोधनम् ॥ ५.१९६.३३ ॥
Demikianlah, dengan mengandalkan pasukan dahsyat putra Kuntī yang bijaksana itu, ia berperang melawan Suyodhana, putra Dhṛtarāṣṭra.
5.196.34
ततोऽन्ये शतशः पश्चात्सहस्रायुतशो नराः ।
नर्दन्तः प्रययुस्तेषाणनीकानि सहस्रशः ॥ ५.१९६.३४ ॥
Kemudian dari belakang, ratusan, ribuan, dan puluhan ribu orang lain, berteriak, maju bersama ribuan barisan mereka.
5.196.35
तत्र भेरीसहस्राणि शङ्खानामयुतानि च ।
न्यवादयन्त संहृष्टाः सहस्रायुतशो नराः ॥ ५.१९६.३५ ॥
Di sana, dengan gembira, ribuan dan puluhan ribu orang membunyikan ribuan genderang dan puluhan ribu kerang.