મહાભારત · અધ્યાય 5.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.21.1
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रज्ञावृद्धो महाद्युतिः ।
संपूज्यैनं यथाकालं भीष्मो वचनमब्रवीत् ॥ ५.२१.१ ॥
તેનું તે વચન સાંભળીને પ્રજ્ઞાથી વૃદ્ધ, મહાતેજસ્વી ભીષ્મે યથાકાળે તેનો સત્કાર કરીને આ વચન કહ્યું.
5.21.2
दिष्ट्या कुशलिनः सर्वे सह दामोदरेण ते ।
दिष्ट्या सहायवन्तश्च दिष्ट्या धर्मे च ते रताः ॥ ५.२१.२ ॥
સદ્ભાગ્યે તેઓ સૌ દામોદર સાથે કુશળ છે; સદ્ભાગ્યે તેમને સહાયકો છે, અને સદ્ભાગ્યે તેઓ ધર્મમાં રત છે.
5.21.3
दिष्ट्या च सन्धिकामास्ते भ्रातरः कुरुनन्दनाः ।
दिष्टा न युद्धमनसः पाण्डवाः सह बान्धवैः ॥ ५.२१.३ ॥
સદ્ભાગ્યે કુરુવંશના તે ભાઈઓ સંધિની ઇચ્છા રાખે છે; સદ્ભાગ્યે પાંડવો સગાંસંબંધીઓ સાથે યુદ્ધમાં મન રાખનારા નથી.
5.21.4
भवता सत्यमुक्तं तु सर्वमेतन्न संशयः ।
अतितीक्ष्णं तु ते वाक्यं ब्राह्मण्यादिति मे मतिः ॥ ५.२१.४ ॥
તમે સત્ય કહ્યું છે, આ બધું નિઃસંશય સાચું છે; પણ તમારું વચન અતિ તીક્ષ્ણ છે—બ્રાહ્મણત્વને કારણે, એવો મારો મત છે.
5.21.5
असंशयं क्सेशितास्ते वने चेह च पाण्डवाः ।
प्राप्ताश्च धर्मतः सर्वं पितुर्धनमसंशयम् ॥ ५.२१.५ ॥
નિઃસંશય પાંડવોએ વનમાં અને અહીં પણ ક્લેશ વેઠ્યા છે; અને ધર્મથી પિતાનું સઘળું ધન તેમણે પ્રાપ્ત કર્યું છે, એમાં સંશય નથી.
5.21.6
किरीटि बलवान्पार्थः कृतास्त्रश्च महारथः ।
को हि पाण्डुसुतं युद्धे विषहेत धनञ्जयम् ॥ ५.२१.६ ॥
કિરીટી, બળવાન પાર્થ, અસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ અને મહારથી—યુદ્ધમાં પાંડુપુત્ર ધનંજયને કોણ સહન કરી શકે?
5.21.7
अपि वज्रधरः साक्षात्किमुतान्ये धनुर्भृतः ।
त्रयाणामपि लोकानां समर्थ इति मे मतिः ॥ ५.२१.७ ॥
સાક્ષાત્ વજ્રધર (ઇન્દ્ર) હોય તો પણ, અન્ય ધનુર્ધરોની તો શી વાત? ત્રણેય લોકોને સામનો કરવા તે સમર્થ છે એવો મારો મત છે.
5.21.8
भीष्मे ब्रुवति तद्वाक्यं धृष्टमाक्षिप्य मन्युना ।
दुर्योधनं समालोक्य कर्णो वचनमब्रवीत् ॥ ५.२१.८ ॥
ભીષ્મ એ વાત કહેતા હતા ત્યારે, કર્ણે ક્રોધથી તેનું ખંડન કરીને, દુર્યોધન તરફ જોઈને નિર્ભયતાથી આ વચન કહ્યું.
5.21.9
न तत्राविदितं ब्रह्मँल्लोके भूतेन केनचित् ।
पुनरुक्तेन किं तेन भाषितेन पुनः पुनः ॥ ५.२१.९ ॥
હે બ્રાહ્મણ, આ જગતમાં કોઈ પ્રાણીથી આ વાત અજાણી નથી. વારંવાર કહેલી એ વાતનો શો ઉપયોગ?
5.21.10
दुर्योधनार्थे शकुनिर्द्यूते निर्जितवान्पुरा ।
समयेन गतोऽरण्यं पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ५.२१.१० ॥
દુર્યોધન માટે શકુનિએ પહેલાં જુગારમાં જીત મેળવી; એ કરાર મુજબ પાંડુપુત્ર યુધિષ્ઠિર વનમાં ગયા.
5.21.11
स तं समयमाश्रित्य राज्यं नेच्छति पैतृकम् ।
बलमाश्रित्य मत्स्यानां पाञ्चालानां च मूर्खवत् ॥ ५.२१.११ ॥
એ કરારના આધારે તે પૈતૃક રાજ્ય ઇચ્છતો નથી; મત્સ્યો અને પાંચાલોના બળ પર ભરોસો રાખીને મૂર્ખની જેમ વર્તે છે.
5.21.12
दुर्योधनो भयाद्विद्वन्न दद्यात्पादमन्ततः ।
धर्मतस्तु महीं कृत्स्नां प्रदद्याच्छत्रवेऽपि च ॥ ५.२१.१२ ॥
હે વિદ્વાન, દુર્યોધન ભયથી અંત સુધી એક પગ જેટલી ભૂમિ પણ નહીં આપે; પરંતુ ધર્મ પ્રમાણે તો શત્રુને પણ સમગ્ર પૃથ્વી આપવી જોઈએ.
5.21.13
यदि काङ्क्षन्ति ते राज्यं पितृपैतामहं पुनः ।
यथाप्रतिज्ञं कालं तं चरन्तु वनमाश्रिताः ॥ ५.२१.१३ ॥
જો તેઓ પિતા અને દાદાનું રાજ્ય ફરીથી ઇચ્છતા હોય, તો વચન પ્રમાણેનો એ સમય તેમણે વનમાં વિતાવવો.
5.21.14
ततो दुर्योधनस्याङ्के वर्तन्तामकुतोभयाः ।
अधार्मिकीं तु मा बुद्धिं मौर्ख्यात्कुर्वन्तु केवलात् ॥ ५.२१.१४ ॥
પછી તેઓ દુર્યોધનના ખોળામાં નિર્ભય રહે; કેવળ મૂર્ખતાથી અધાર્મિક બુદ્ધિ ન રાખે.
5.21.15
अथ ते धर्ममुत्सृत्य युद्धमिच्छन्ति पाण्डवाः ।
आसाद्येमान्कुरुश्रेष्ठान्स्मरिष्यन्ति वचो मम ॥ ५.२१.१५ ॥
પાંડવો ધર્મ છોડીને યુદ્ધ ઇચ્છે તો, આ કુરુશ્રેષ્ઠોની પાસે આવીને તેઓ મારું વચન યાદ કરશે.
5.21.16
किं नु राधेय वाचा ते कर्म तत्स्मर्तुमर्हसि ।
एक एव यदा पार्थः षड्रथाञ्जितवान्युधि ॥ ५.२१.१६ ॥
હે રાધેય! તું તારા વચન પ્રમાણે એ કર્મ કેમ યાદ કરતો નથી, જ્યારે એકલા પાર્થે યુદ્ધમાં છ રથીઓને જીત્યા હતા?
5.21.17
विराटनगरे धीरः किं त्वं तत्रैव नागतः ।
बहुशो जीयमानस्य कर्म दृष्टं तदैव ते ॥ ५.२१.१७ ॥
હે ધીર! વિરાટનગરમાં તું ત્યાં કેમ ન આવ્યો? વારંવાર હારતી વખતે તારું એ કર્મ તે જ સમયે દેખાયું હતું.
5.21.18
न चेदेवं करिष्यामो यदयं ब्राह्मणोऽब्रवीत् ।
ध्रुवं युधि हतास्तेन भक्षयिष्याम पांसुकान्। ॥ ५.२१.१८ ॥
આ બ્રાહ્મણે કહ્યું તેમ જો આપણે નહીં કરીએ, તો યુદ્ધમાં ચોક્કસ માર્યા જઈને તેના દ્વારા આપણે ધૂળ ખાનારા થઈશું.
5.21.19
दुर्योधनः सहामात्यो विनङ्क्ष्यति न संशयः ।
धृतराष्ट्रस्ततो भीष्ममनुमान्य प्रसाद्य च।
अवभर्त्स्य च राधेयमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.२१.१९ ॥
દુર્યોધન પોતાના અમાત્યો સહિત નાશ પામશે, તેમાં શંકા નથી. પછી ધૃતરાષ્ટ્રે ભીષ્મનું સન્માન કરી તેમને શાંત કર્યા, અને રાધેય (કર્ણ)ને ઠપકો આપીને આ વચન કહ્યું.
5.21.20
अस्मद्धितं वाक्यमिदं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ।
पाण्डवानां हितं चैव सर्वस्य जगतस्तथा ॥ ५.२१.२० ॥
શંતનુના પુત્ર ભીષ્મે આપણા હિત માટે આ વચન કહ્યું; પાંડવોના હિત માટે અને સમગ્ર જગતના હિત માટે પણ એમ જ.
5.21.21
चिन्तयित्वा तु पार्थेभ्यः प्रेषयिष्यामि सञ्जयम् ।
स भवान्प्रतियात्वद्य पाण्डवानेव माचिरम् ॥ ५.२१.२१ ॥
આ વિચારીને હું પાર્થો પાસે સંજયને મોકલીશ. તે આજે જ પાંડવો પાસે પાછો જાય, વિલંબ ન કરે.
5.21.22
स तं सत्कृत्य कौरव्यः प्रेषयामास पाण्डवान् ।
सभामध्ये समाहूय सञ्जयं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.२१.२२ ॥
કૌરવે તેમનું સન્માન કરીને તેમને પાંડવો પાસે મોકલ્યા. સભાની વચ્ચે સંજયને બોલાવીને તેણે આ વચન કહ્યું.