Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 5.24

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.24.1

यथाऽऽत्थ मे पाण्डव तत्तथैव ।
कुरून्कुरुश्रेष्ठ जनं च पृच्छसि।
अनामयास्तात मनस्विनस्ते ।
कुरुश्रेष्ठान्पृच्छसि पार्थ यांस्त्वम् ॥ ५.२४.१ ॥

संजय म्हणाला: हे पांडवा, तू मला म्हणालास तसेच ते आहे. तू कुरूंबद्दल, कुरुश्रेष्ठांबद्दल आणि लोकांबद्दल विचारतोस. हे तात, ते मनस्वी निरोगी आहेत. हे पार्थ, ज्या कुरुश्रेष्ठांबद्दल तू विचारतोस ते कुशल आहेत.

5.24.2

सन्त्येव वृद्धाः साधवो धार्तराष्ट्रे ।
सन्त्येव पापाः पाण्डव तस्य विद्धि।
दद्याद्रिपुभ्योऽपि हि धार्तराष्ट्रः ।
कुतो दायांल्लोपयेद्ब्राह्मणानाम् ॥ ५.२४.२ ॥

संजय म्हणाला: धृतराष्ट्राच्या पुत्रांमध्ये वृद्ध आणि साधू आहेत; हे पांडवा, त्यांच्यात पापीही आहेत हे जाण. धृतराष्ट्राचा पुत्र शत्रूंनाही देऊ शकतो; तो ब्राह्मणांचे हक्क कसे लोपवील?

5.24.3

यद्युष्मासु वर्ततेऽसावधर्म्य-
मद्रुग्धेषु द्रुग्धवत्तन्न साधु।
मित्रध्रुक् स्याद्धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
युष्मान्द्विपन्साधुवृत्तानसाधुः ॥ ५.२४.३ ॥

संजय म्हणाला: धृतराष्ट्राचा हा पुत्र तुमच्याशी अधर्माने वागला, तर जे द्रोह करत नाहीत त्यांच्याशी द्रोह केल्यासारखे होईल; ते चांगले नाही. धृतराष्ट्राचा पुत्र मित्रद्रोही ठरेल; सदाचारी तुमच्याशी द्वेष करणारा तो दुष्ट आहे.

5.24.4

स चापि जानाति भृशं च तप्यते ।
शोचत्यन्तः स्थविरोऽजातशत्रो।
शृणोति हि ब्राह्मणानां समेत्य ।
मित्रद्रोहः पातकेभ्यो यरीयान् ॥ ५.२४.४ ॥

तोही चांगले जाणतो आणि फार संतापतो; हे अजातशत्रो, तो वृद्ध आतल्या आत शोक करतो. ब्राह्मणांना भेटून तो ऐकतो की मित्रद्रोह हे सर्व पातकांहून मोठे पाप आहे.

5.24.5

स्मरन्ति तुभ्यं नरदेव सङ्गमे ।
युद्धे च जिष्णोश्च युधां प्रणेतुः।
समुद्धुष्टे दुन्दुभिशङ्खशब्दे ।
गदापाणिं भीमसेनं स्मरन्ति ॥ ५.२४.५ ॥

हे नरदेवा, सभेत आणि युद्धात ते तुला स्मरतात. विजयी अर्जुनाला आणि योद्ध्यांच्या नेत्याला, दुंदुभी व शंखनाद होताना गदा धारण केलेल्या भीमसेनाला ते स्मरतात.

5.24.6

माद्रीसुतौ चापि तथाऽऽजिमध्ये ।
सर्वा दिशः संपतन्तौ स्मरन्ति।
सेनां वर्षन्तौ शग्वैपरजमं ।
महारथौ समरे दुष्प्रकम्पौ ॥ ५.२४.६ ॥

युद्धामध्ये मादरीचे दोन्ही पुत्र — सर्व दिशांना धावणारे, सैन्यावर बाणवर्षाव करणारे, रणात न डगमगणारे महारथी — त्यांनाही ते स्मरतात.

5.24.7

समीकुर्याः प्रज्ञयाऽजातशत्रो ॥ ५.२४.७ ॥

हे अजातशत्रो, तू प्रज्ञेने (त्यांच्याशी) समेट कर.

5.24.8

न कामार्थं सन्त्यजेयुर्हि धर्मं ।
पाण्डोः सुताः सर्व एवेन्द्रकल्पाः ।
त्वमेवैतत्प्रज्ञयाऽजातशत्रो ।
समीकुर्या येन शर्माप्नुयुस्ते ॥ ५.२४.८ ॥

ते काम किंवा धनासाठी धर्म सोडणार नाहीत. पांडूचे सर्व पुत्र इंद्रासमान आहेत. हे अजातशत्रो, तूच प्रज्ञेने हे समेट कर, ज्यामुळे त्यांना शांती मिळेल.

5.24.9

धार्तराष्ट्राः पाण्डवाः सृञ्जयाश्च ।
ये चाप्यन्ते सन्निविष्टा नरेन्द्राः ।
यन्मां ब्रवीद्धृतराष्ट्रो निशाया-
मजातशत्रो वचनं पिता ते ॥ ५.२४.९ ॥

धृतराष्ट्राचे पुत्र, पांडव, सृंजय आणि तेथे जमलेले राजे — हे अजातशत्रो, रात्री तुझे वडील धृतराष्ट्र मला जे बोलले, ते वचन ऐक.

5.24.10

सहामात्यः सहपुत्रश्च राजन् ।
समेत्य तां वाचमिमां निबोध ॥ ५.२४.१० ॥

मंत्री आणि पुत्रांसह — हे राजा, ती वाणी एकत्र येऊन समजून घे.