Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.24

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.24.1

यथाऽऽत्थ मे पाण्डव तत्तथैव ।
कुरून्कुरुश्रेष्ठ जनं च पृच्छसि।
अनामयास्तात मनस्विनस्ते ।
कुरुश्रेष्ठान्पृच्छसि पार्थ यांस्त्वम् ॥ ५.२४.१ ॥

ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਤੂੰ ਕੁਰੂਆਂ, ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਤਾਤ, ਉਹ ਮਨਸਵੀ ਨਿਰੋਗ ਹਨ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਲ ਹਨ।

5.24.2

सन्त्येव वृद्धाः साधवो धार्तराष्ट्रे ।
सन्त्येव पापाः पाण्डव तस्य विद्धि।
दद्याद्रिपुभ्योऽपि हि धार्तराष्ट्रः ।
कुतो दायांल्लोपयेद्ब्राह्मणानाम् ॥ ५.२४.२ ॥

ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਹਨ; ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਕਿਵੇਂ ਲੋਪ ਕਰੇਗਾ?

5.24.3

यद्युष्मासु वर्ततेऽसावधर्म्य-
मद्रुग्धेषु द्रुग्धवत्तन्न साधु।
मित्रध्रुक् स्याद्धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
युष्मान्द्विपन्साधुवृत्तानसाधुः ॥ ५.२४.३ ॥

ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰੋਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਉਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹੀ ਬਣੇਗਾ; ਸਦਾਚਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਸ਼ਟ ਹੈ।

5.24.4

स चापि जानाति भृशं च तप्यते ।
शोचत्यन्तः स्थविरोऽजातशत्रो।
शृणोति हि ब्राह्मणानां समेत्य ।
मित्रद्रोहः पातकेभ्यो यरीयान् ॥ ५.२४.४ ॥

ਉਹ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੰਤਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ, ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅੰਦਰੋਂ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।

5.24.5

स्मरन्ति तुभ्यं नरदेव सङ्गमे ।
युद्धे च जिष्णोश्च युधां प्रणेतुः।
समुद्धुष्टे दुन्दुभिशङ्खशब्दे ।
गदापाणिं भीमसेनं स्मरन्ति ॥ ५.२४.५ ॥

ਹੇ ਨਰਦੇਵ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਓਹ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਜਯੀ ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ, ਦੁੰਦੁਭੀ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜਣ ਵੇਲੇ ਗਦਾਧਾਰੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਓਹ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

5.24.6

माद्रीसुतौ चापि तथाऽऽजिमध्ये ।
सर्वा दिशः संपतन्तौ स्मरन्ति।
सेनां वर्षन्तौ शग्वैपरजमं ।
महारथौ समरे दुष्प्रकम्पौ ॥ ५.२४.६ ॥

ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ — ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦੇ, ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ — ਓਹ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

5.24.7

समीकुर्याः प्रज्ञयाऽजातशत्रो ॥ ५.२४.७ ॥

ਹੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ, ਤੂੰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ) ਸੁਲਾਹ ਕਰ।

5.24.8

न कामार्थं सन्त्यजेयुर्हि धर्मं ।
पाण्डोः सुताः सर्व एवेन्द्रकल्पाः ।
त्वमेवैतत्प्रज्ञयाऽजातशत्रो ।
समीकुर्या येन शर्माप्नुयुस्ते ॥ ५.२४.८ ॥

ਉਹ ਕਾਮ ਜਾਂ ਧਨ ਲਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੇ। ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਹੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ, ਤੂੰ ਹੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਲਝਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਉਣ।

5.24.9

धार्तराष्ट्राः पाण्डवाः सृञ्जयाश्च ।
ये चाप्यन्ते सन्निविष्टा नरेन्द्राः ।
यन्मां ब्रवीद्धृतराष्ट्रो निशाया-
मजातशत्रो वचनं पिता ते ॥ ५.२४.९ ॥

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਂਡਵ, ਸ੍ਰੰਜਯ ਅਤੇ ਓਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ — ਹੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਉਹ ਸੁਣ।

5.24.10

सहामात्यः सहपुत्रश्च राजन् ।
समेत्य तां वाचमिमां निबोध ॥ ५.२४.१० ॥

ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ — ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮਝ।