มหาภารตะ · อัธยายะ 5.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.27.1
धर्मनित्या पाण्डव ते विचेष्टा ।
लोके श्रुता दृश्यते चापि पार्थ ।
महाश्रावं जीवित चाप्यनित्यं ।
संपश्य त्वं पाण्डव मा व्यनीनशः ॥ ५.२७.१ ॥
ปาณฑพเอ๋ย การกระทำของท่านเป็นที่รู้จักและปรากฏในโลกว่ามั่นคงในธรรม ปารถ ชีวิตคือการไหลผ่านไปอย่างยิ่งใหญ่และไม่เที่ยง ปาณฑพเอ๋ย จงพิจารณาให้ดี อย่าพินาศเลย
5.27.2
नचेद्भागं कुरवोऽन्यत्र युद्धा-
त्प्रयच्छेरंस्तुभ्यमजातशत्रो।
भैक्षचर्यामन्धकवृष्णिराज्ये ।
श्रेयो मन्ये न तु युद्धेन राज्यम् ॥ ५.२७.२ ॥
อชาตศัตรูเอ๋ย หากชาวกุรุไม่ยอมให้ส่วนแบ่งของท่านด้วยวิธีใดนอกจากการสงคราม ข้าพเจ้าเห็นว่าการเลี้ยงชีพด้วยการขอทานในแคว้นของอันธกะและวฤษณิยังดีกว่า การชนะราชอาณาจักรด้วยสงครามนั้นไม่ดีเท่า
5.27.3
अल्पकालं जीवितं यन्मनुष्ये ।
महास्रावं नित्यदुःखं चलं च।
भूयश्च तद्यशसो नानुरूपं ।
तस्मात्पापं पाण्डव मा कृथास्त्वम् ॥ ५.२७.३ ॥
ชีวิตของมนุษย์ดำรงอยู่เพียงช่วงเวลาสั้น ๆ เป็นการไหลผ่านไปอย่างยิ่งใหญ่ เต็มไปด้วยทุกข์เสมอและไม่มั่นคง และยิ่งกว่านั้น ไม่เหมาะกับเกียรติยศ ฉะนั้น ปาณฑพเอ๋ย อย่าได้กระทำความชั่วเลย
5.27.4
कामा मनुष्यं प्रसजन्त एते ।
धर्मस्य ये विघ्नमूलं नरेन्द्र ।
पूर्वं नरस्तान्मतिमान्प्रणिघ्नन् ।
लोके प्रशंसां लभतेऽनवद्याम् ॥ ५.२७.४ ॥
ราชาแห่งมนุษย์เอ๋ย กามเหล่านี้เกาะติดมนุษย์ เป็นรากเหง้าของการขัดขวางธรรม ผู้มีปัญญาคนใดที่กำจัดกามเหล่านั้นได้ก่อน ย่อมได้รับคำสรรเสริญอันไร้ที่ติในโลก
5.27.5
निबन्धनी ह्यर्थतृष्णेह पार्थ ।
तामिच्छतां बाध्यते धर्म एव।
धर्मं तु यः प्रणृणीते स बुद्धः ।
कामे गृध्नो हीयतेऽर्थानुरोधात् ॥ ५.२७.५ ॥
ความกระหายในทรัพย์สมบัติในโลกนี้เป็นพันธนาการอย่างแท้จริง ปารถเอ๋ย ธรรมย่อมถูกขัดขวางสำหรับผู้ที่ปรารถนาทรัพย์นั้น ผู้ที่ปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริงคือผู้ที่มีปัญญา ส่วนผู้ที่ติดในกามย่อมเสื่อมถอยเพราะไล่ตามทรัพย์
5.27.6
धर्मं कृत्वा कर्मणां तात मुख्यं ।
महाप्रतापः सवितेव भाति।
हीनो हि धर्मेण महीमपीमां ।
लब्ध्वा नरः सीदति पापबुद्धिः ॥ ५.२७.६ ॥
ลูกรัก เมื่อได้ทำธรรม อันเป็นการกระทำอันเลิศ ผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่ย่อมรุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์ แต่ผู้ที่ปราศจากธรรม มีจิตชั่วร้าย แม้ได้แผ่นดินนี้มาก็ย่อมจมลง
5.27.7
वेदोऽधीतश्चरितं ब्रह्मचर्यं ।
यज्ञैरिष्टं ब्राह्मणेभ्यश्च दत्तम् ।
परं स्थानं मन्यमानेन भूय ।
आत्मा दत्तो वर्षपूगं सुखेभ्यः ॥ ५.२७.७ ॥
ได้ศึกษาพระเวท ประพฤติพรหมจรรย์ ประกอบยัญ และถวายทานแก่พราหมณ์ ผู้ที่คิดว่านั่นคือสภาวะอันสูงสุด ได้สละตนจากความสุขทางโลกไปหลายปี
5.27.8
सुखप्रिये सेवमानोऽतिवेलं ।
योगाभ्यासे यो न करोति कर्म।
वित्तक्षये हीनसुखोऽतिवेलं ।
दुःखं शेते कामवेगप्रणुन्नः ॥ ५.२७.८ ॥
ผู้ที่รักความสุข หมกมุ่นในความสุขอย่างเกินควร ไม่ประกอบกรรมในการฝึกโยคะ และเมื่อทรัพย์สมบัติหมดไป ปราศจากความสุข ย่อมนอนเศร้าโศกอย่างยิ่ง ถูกแรงกามผลักดัน
5.27.9
एवं पुनर्ब्रह्मचर्याऽप्रसक्तो ।
हित्वा धर्मं यः प्रकरोत्यधर्मम्।
अश्रद्दधत्परलोकाय मूढो ।
हित्वा देहं तप्यते प्रेत्य मन्दः ॥ ५.२७.९ ॥
ผู้ที่ไม่ยึดติดในพรหมจรรย์เช่นนี้อีก ละทิ้งธรรมแล้วกระทำอธรรม ขาดศรัทธาในโลกหน้า เป็นคนหลงผิดและโง่เขลา เมื่อละร่างไปแล้วย่อมทนทุกข์ในปรโลก
5.27.10
न कर्मणां विप्रणाशोऽस्त्यमुत्र ।
पुण्यानां वाऽप्यथवा पापकानाम् ।
पूर्वं कर्तुर्गच्छति पुण्यपापं ।
पश्चात्त्वेनमनुयात्येव कर्ता ॥ ५.२७.१० ॥
ผลของกรรมไม่สูญสลายไปในปรโลก ไม่ว่าจะเป็นกรรมดีหรือกรรมชั่ว บุญและบาปของผู้กระทำย่อมไปก่อน ภายหลังผู้กระทำนั้นเองก็จะตามไปรับผล
5.27.11
न्यायोपेतं ब्राह्मणेभ्योऽथ दत्तं ।
श्रद्धापूतं गन्धरसोपपन्नम् ।
अन्वाहार्येषूत्तमदक्षिणेषु ।
तथारूपं कर्म विख्यायते ते ॥ ५.२७.११ ॥
ทานที่ถวายแก่พราหมณ์โดยชอบธรรม บริสุทธิ์ด้วยศรัทธา พร้อมด้วยของหอมและรสอร่อย ถวายในพิธีบูชาหลังการประกอบพิธีด้วยค่าตอบแทนอันประเสริฐ การกระทำเช่นนี้ย่อมถูกกล่าวขานว่าเป็นกรรมของท่าน
5.27.12
इह क्षेत्रे क्रियते पार्थ कार्यं ।
न वै किंचित्क्रियते प्रेत्य कार्यम् ।
कृतं त्वया पारलोक्यं च कर्म ।
पुण्यं महत्सद्भिरतिप्रशस्तम् ॥ ५.२७.१२ ॥
ปารถเอ๋ย หน้าที่ต้องทำเพียงในภูมิชีวิตนี้เท่านั้น หลังความตายไม่มีสิ่งใดจะทำได้อีก ท่านได้กระทำกรรมเพื่อโลกหน้าแล้ว เป็นบุญอันยิ่งใหญ่ที่ผู้ดีสรรเสริญอย่างยิ่ง
5.27.13
जहाति मृत्युं च जरां भयं च ।
न क्षुत्पिपासे मनसोऽप्रियाणि।
न कर्तव्यं विद्यते तत्र किंचि-
दन्यत्र वै चेन्द्रियप्रीणनाद्धि ॥ ५.२७.१३ ॥
ผู้นั้นละความตาย ความแก่ และความกลัวได้ ความหิวกระหายและสิ่งที่ไม่น่าพอใจแก่จิตใจไม่รบกวนเขา ที่นั่นไม่มีสิ่งใดที่ต้องกระทำอีก นอกจากการเอิบอิ่มของอินทรีย์เท่านั้น
5.27.14
एवंरूपं कर्मफलं नरेन्द्र ।
मातापित्रोर्हृदयस्याप्रियेण।
त्यज क्रोधं पाण्डव हर्षजं च ।
लोकावुभौ मा प्रहासीश्चिराया ॥ ५.२७.१४ ॥
ราชาแห่งมนุษย์เอ๋ย ผลของกรรมเป็นเช่นนี้ ซึ่งไม่เป็นที่พอใจแก่หัวใจของบิดามารดา ปาณฑพเอ๋ย จงละความโกรธที่เกิดจากความยินดี อย่าละทิ้งโลกทั้งสองไปนานนัก
5.27.15
अन्तं गत्वा कर्मणां या प्रशंसा ।
सत्यं दमं चार्जवमानृशंस्यम् ।
अश्वमेधं राजसूयं तथेष्ट्वा ।
पापस्यान्तं कर्मणो मा पुनर्गाः ॥ ५.२७.१५ ॥
เมื่อถึงที่สุดของการกระทำ คำสรรเสริญที่มาจากความจริง การข่มใจ ความซื่อตรง และความอ่อนโยน และเมื่อได้ประกอบอัศวเมธและราชสูยยัญแล้ว จงถึงที่สุดของการกระทำอันชั่วร้าย อย่ากลับไปสู่มันอีกเลย
5.27.16
तच्चेदेवं द्वेषरूपेण पार्थाः ।
करिष्यध्वं कर्म पापं चिराय।
निवसध्वं वर्षपूगान्वनेषु ।
दुःखं वासं पाण्डवा धर्म एव ॥ ५.२७.१६ ॥
หากพวกท่านบุตรของปฤถา ด้วยความเกลียดชัง จะกระทำกรรมชั่วอย่างนี้เป็นเวลานาน ปาณฑพทั้งหลายเอ๋ย ท่านจะอยู่ในป่าหลายปีด้วยความทุกข์ นั่นแหละคือธรรม
5.27.17
प्रव्रज्यया यातयित्वा पुरस्ता-
दात्माधीनं यद्बलं ते तदाऽसीत्।
नित्यं च वश्याः सचिवास्तवेमे ।
जनार्दनो युयुधाश्च वीरः ॥ ५.२७.१७ ॥
พลังที่อยู่ในอำนาจของท่านเองในตอนนั้น หลังจากที่การลี้ภัยได้ทำให้พวกเขาทุกข์ยากมาก่อน เป็นของท่าน และที่ปรึกษาเหล่านี้ของท่านก็ล้วนอยู่ในอำนาจของท่านเสมอ คือชนารทนะ และยุยุธานผู้กล้าหาญ
5.27.18
मत्स्यो राजा रुक्मरथः सपुत्रः ।
प्रहारिभिः सहपुत्रैर्विराटः।
राजानस्ते ये विजिताः पुरस्ता-
त्त्वामेव ते संश्रयेयुः समस्ताः ॥ ५.२७.१८ ॥
พระเจ้ามัตสยะรุกมรถพร้อมด้วยโอรส และวิราฏพร้อมด้วยโอรสและนักรบผู้โจมตี กษัตริย์ทั้งหลายที่ท่านเคยเอาชนะมาก่อน ทั้งหมดนั้นจะพึ่งพาท่าน
5.27.19
महासहायः प्रतपन्बलस्थः ।
पुरस्कृतो वासुदेवार्जुनाभ्याम्।
वरान्हनिष्यन्द्विषतो रङ्गमध्ये ।
व्यनेष्यथा धार्तराष्ट्रस्य दर्पम् ॥ ५.२७.१९ ॥
ท่านจะมีพันธมิตรมากมาย รุ่งโรจน์และยืนหยัดอยู่ด้วยกำลัง โดยมีวาสุเทพและอรชุนเป็นผู้นำหน้า ท่านจะสังหารผู้ที่เป็นเลิศในหมู่ศัตรูกลางสนามรบ และทำลายความเย่อหยิ่งของบุตรแห่งธฤตราษฎร์
5.27.20
बलं कस्माद्वर्धयित्वा परस्य ।
निजान्कस्मात्कर्शयित्वा सहायान्।
निरुष्य कस्माद्वर्षपूगान्वनेषु ।
युयुत्ससे पाण्डव हीनकाले ॥ ५.२७.२० ॥
ปาณฑพเอ๋ย เหตุใดจึงเพิ่มกำลังให้แก่ศัตรู และเหตุใดจึงทำให้พันธมิตรของตนอ่อนแอลง เหตุใดจึงอยู่ในป่าหลายปี แล้วจึงปรารถนาจะรบในเวลาที่ไม่เหมาะสม
5.27.21
अप्राज्ञो वा पाण्डव युद्ध्यमानो-
ऽधर्मज्ञो वा भूतिमथोऽभ्युपैति।
प्रज्ञावान्वा बुद्ध्यमानोऽपि धर्मं ।
संस्तम्भाद्वा सोऽपि भूतेरपैति ॥ ५.२७.२१ ॥
ปาณฑพเอ๋ย ไม่ว่าผู้ไร้ปัญญาที่ต่อสู้ หรือผู้ไม่รู้ธรรม ก็ย่อมได้รับความเจริญรุ่งเรือง แต่แม้ผู้มีปัญญาที่รู้ธรรม หากกระทำด้วยความดื้อดึง ก็ย่อมพลัดจากความเจริญรุ่งเรืองไปเช่นกัน
5.27.22
नाधर्मे ते धीयते पार्थ बुद्धि-
र्न संरम्भात्कर्म चकर्थ पापम् ।
आत्थ किं तत्कारणं यस्य हेतोः ।
प्रज्ञाविरुद्धं कर्म चिकीर्षसीदम् ॥ ५.२७.२२ ॥
ปารถเอ๋ย พระทัยของท่านมิได้ตั้งมั่นอยู่ในอธรรม และท่านก็มิได้กระทำบาปกรรมด้วยความโกรธ ท่านกล่าวว่า เหตุใดท่านจึงปรารถนาจะกระทำการอันขัดต่อปัญญานี้
5.27.23
अव्याधिजं कटुकं शीर्षरोगि ।
यशोमुषं पापफलोदयं वा।
सतां पेयं यन्न पिबन्त्यसन्तो ।
मन्युं महाराज पिब प्रशाम्य ॥ ५.२७.२३ ॥
มหาราชเอ๋ย ความโกรธนี้มิได้เกิดจากโรค มันขมขื่น ทำให้ปวดศีรษะ ริบเอาเกียรติยศ และก่อให้เกิดผลของบาปขึ้นมา มันเป็นสิ่งที่ผู้ดีควรดื่ม ผู้ชั่วย่อมไม่ดื่ม เพราะฉะนั้น จงข่มใจให้สงบแล้วดื่มความโกรธนี้เถิด
5.27.24
पापानुबन्धं को नु तं कामयेत ।
क्षमैव ते ज्यायसी नोत भोगाः ।
यत्र भीष्मः शान्तनवो हतः स्या-
द्यत्र द्रोणः सहपुत्रो हतः स्यात् ॥ ५.२७.२४ ॥
ใครเล่าจะปรารถนาความสุขที่ผูกพันกับบาป สำหรับท่าน ความอดทนดีกว่าความสุขสบายเท่านั้น เมื่อภีษมะบุตรของศานตนุจะต้องถูกสังหาร และเมื่อโทรณะพร้อมด้วยบุตรจะต้องถูกสังหาร ใครเล่าจะปรารถนาเช่นนั้น
5.27.25
कृपः शल्यः सौमदत्तिर्विकर्णो ।
विविंशतिः कर्णदुर्योधनौ च।
एतान्हत्वा कीदृशं तत्सुखं स्या-
द्यद्विन्देथास्तदनुब्रूहि पार्थ ॥ ५.२७.२५ ॥
เมื่อสังหารกฤปะ ศัลยะ บุตรของโสมทัตต์ วิกรรณะ วิวิงศติ กรรณะ และทุรโยธน์แล้ว ความสุขเช่นนั้นจะเป็นอย่างไรเล่า สิ่งที่ท่านจะได้มานั้นเป็นเช่นไร จงบอกข้าเถิด ปฤถาบุตรเอ๋ย
5.27.26
लब्ध्वाऽपीमां पृथिवीं सागरान्तां ।
जरामृत्यू नैव हि त्वं प्रजह्याः।
प्रियाप्रिये सुखदुःखे च राज-
न्नैवं विद्वान्नैव युद्धं कुरु त्वम् ॥ ५.२७.२६ ॥
แม้ได้แผ่นดินนี้ซึ่งขยายไปจนถึงขอบมหาสมุทรแล้ว ท่านก็จะไม่พ้นจากความแก่และความตายได้เลย ราชาเอ๋ย ท่านก็จะไม่พ้นจากสิ่งที่น่ารักและไม่น่ารัก สุขและทุกข์ได้เช่นกัน ผู้มีปัญญารู้เช่นนี้แล้ว ไม่ควรทำสงครามเลย ท่านก็เช่นกัน
5.27.27
अमात्यानां यदि कामस्य हेतो-
रेवं युक्तं कर्म चिकीर्षसि त्वम्।
अपक्रमेः स्वं प्रदायैव तेषां ।
मागास्त्वं वै देवयानात्पथोऽद्य ॥ ५.२७.२७ ॥
หากท่านปรารถนาการกระทำเช่นนี้เพื่อความต้องการของเหล่าอำมาตย์ และคิดจะกระทำการที่เหมาะสมเช่นนั้น ก็จงถอยออกไปโดยมอบส่วนของตนให้แก่เหล่าอำมาตย์เถิด อย่าได้เบี่ยงเบนออกจากทางของเทพเจ้าในวันนี้เลย