మహాభారతం · అధ్యాయం 5.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.46.1
यत्तच्छुक्रं महञ्ज्योतिर्दीप्यमानं महद्यशः ।
तद्वै देवा उपासते तस्मात्सूर्यो विराजते।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१ ॥
ఏది శుక్రమో, మహా జ్యోతియో, ప్రకాశిస్తున్నదో, మహా యశస్సు కలదో, దానినే దేవతలు ఉపాసిస్తారు; అందువల్లనే సూర్యుడు ప్రకాశిస్తాడు. యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.2
शुक्राद्ब्रह्म प्रभवति ब्रह्म शुक्रेण वर्धते ।
तच्छुकं ज्योतिषां मध्येऽतप्तं तपति तापनम् ।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२ ॥
శుక్రం నుండి బ్రహ్మం ఉద్భవిస్తుంది; బ్రహ్మం శుక్రంచేత వృద్ధి చెందుతుంది. ఆ శుక్రం జ్యోతులలో మధ్యలో తపించకుండానే తపింపజేస్తుంది. యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.3
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.३ ॥
యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.4
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.४ ॥
యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.5
चक्रे रथस्य तिष्ठन्तोऽध्रुवस्याव्ययकर्मणः ।
केतुमन्तं वहन्त्यश्वास्तं दिव्यमजरं दिवि।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.५ ॥
రథ చక్రంపై నిలిచి, అచంచలమైనదీ అవ్యయ కర్మ కలదీ అయిన దాని రథాన్ని ధ్వజాలతో కూడిన అశ్వాలు మోస్తున్నాయి — స్వర్గంలోని ఆ దివ్యమైన, జరారహితమైన దానిని. యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.6
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.६ ॥
యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.7
द्वादशपूगां सरितं पिबन्तो देवरक्षिताम् ।
मध्वीक्षन्तश्च ते तस्याः संचरन्तीह घोराम् ।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.७ ॥
పన్నెండు ప్రవాహాలుగా ప్రవహించే, దేవతలచే రక్షింపబడే ఆ నదిని త్రాగుతూ, దాని మధురజలాన్ని చూస్తూ, ఇక్కడ భయంకరంగా సంచరించే యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.8
तदर्धमासं पिबति संचितं भ्रमरो मधु ।
ईशानः सर्वभूतेषु हविर्भूतमकल्पयत्।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.८ ॥
తుమ్మెద అర్ధమాసం పాటు పోగుచేసిన తేనెను త్రాగుతుంది; ఈశానుడు దానిని సర్వభూతాలలో హవిస్సుగా నియమించాడు. యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.9
हिरण्यपर्णमश्वत्थमभिपद्य ह्यपक्षकाः ।
ते तत्र पक्षिणो भूत्वा प्रपतन्ति यथादिशम्।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.९ ॥
బంగారు ఆకుల అశ్వత్థ వృక్షాన్ని చేరి, రెక్కలు లేనివారు అక్కడ పక్షులై ఏ దిశకైనా ఎగురుతారు. యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.10
पूर्णात्पूर्णान्युद्धरन्ति पूर्णात्पूर्णानि चक्रिरे ।
हरन्ति पूर्णात्पूर्णानि पूर्णमेवावशिष्यते।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१० ॥
పూర్ణం నుండి పూర్ణాన్ని తీస్తారు, పూర్ణం నుండి పూర్ణాన్ని చేస్తారు, పూర్ణం నుండి పూర్ణాన్ని తీసుకుపోతారు; అయినా పూర్ణమే మిగులుతుంది. యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.11
तस्माद्वै वायुरायातस्तस्मिंश्च प्रयतः सदा ।
तस्मादग्निश्च सोमश्च तस्मिंश्च प्राण आततः ॥ ५.४६.११ ॥
ఆ నుండే వాయువు వచ్చింది, ఆ యందే అతడు సదా నియమితుడై ఉంటాడు; ఆ నుండే అగ్ని, సోముడూ వచ్చారు, ఆ యందే ప్రాణం విస్తరించి ఉంది.
5.46.12
सर्वमेव ततो विद्यात्तत्तद्वक्तुं न शक्नुमः ।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१२ ॥
అప్పుడు అన్నీ తెలుసుకోవాలి; ప్రతిదీ చెప్పడం మాకు సాధ్యం కాదు. యోగులు ఆ శాశ్వత భగవంతుణ్ణి దర్శిస్తారు.
5.46.13
अपानं गिरपि प्राणः प्राणं गिरति चन्द्रमाः ।
आदित्यो गिरते चन्द्रमादित्यं गिरते परः ।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१३ ॥
అపానం ప్రాణాన్ని మింగుతుంది; చంద్రుడు ప్రాణాన్ని మింగుతాడు; సూర్యుడు చంద్రుణ్ణి మింగుతాడు; పరమాత్ముడు సూర్యుణ్ణి మింగుతాడు. యోగులు ఆ శాశ్వత భగవంతుణ్ణి దర్శిస్తారు.
5.46.14
एकं पादं नोत्क्षिपति सलिलाद्धंस उच्चरन् ।
तं चेत्सन्ततमूर्ध्वाय न मृत्युर्नामृतं भवेत्।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१४ ॥
హంస నీటి నుండి లేస్తూ ఒక కాలిని ఎత్తదు; దానిని నిరంతరం పైకి ఎత్తితే మృత్యువూ ఉండదు, అమృతమూ ఉండదు. యోగులు ఆ శాశ్వత భగవంతుణ్ణి దర్శిస్తారు.
5.46.15
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१५ ॥
యోగులు ఆ శాశ్వత భగవంతుణ్ణి దర్శిస్తారు.
5.46.16
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१६ ॥
యోగులు ఆ శాశ్వత భగవంతుణ్ణి దర్శిస్తారు.
5.46.17
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१७ ॥
యోగులు ఆ శాశ్వత భగవంతుణ్ణి దర్శిస్తారు.
5.46.18
एवंरूपो महात्मा स पावकं पुरुषो गिरन् ।
यो वै तं पुरुषं वेद तस्येहार्थो न रिष्यते।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१८ ॥
ఇటువంటి రూపం గల ఆ మహాత్ముడు అగ్నిని మ్రింగే పురుషుడు. ఆ పురుషుని తెలిసినవానికి ఇక్కడి ప్రయోజనం నశించదు. యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.19
यः सहस्रं सहस्राणां पक्षान्संतत्य संपतेत् ।
मध्यमे मध्य आगच्छेदपिचेत्स्यान्मनोजवः।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१९ ॥
వేల వేల రెక్కలను విస్తరించి ఎగిరేవాడు, మధ్యలో మధ్యకు చేరేవాడు, మనసంత వేగం గలవాడైనా — యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.20
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२० ॥
యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.21
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२१ ॥
యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.22
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२२ ॥
యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.23
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२३ ॥
యోగులు ఆ సనాతన భగవానుని దర్శిస్తారు.
5.46.24
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२४ ॥
యోగులు ఆ సనాతన భగవంతుడిని దర్శిస్తారు.
5.46.25
एवं यः सर्वभूतेषु आत्मानमनुपश्यति ।
अन्यत्रान्यत्र युक्तेषु किं स शोचेत्ततः परम् । ॥ ५.४६.२५ ॥
ఈ విధంగా సర్వ భూతాలలో ఆత్మను చూసేవాడు, వివిధ కార్యాలలో నిమగ్నమైనవారిలో కూడా, దాని తరువాత ఎందుకు శోకిస్తాడు?
5.46.26
यथोदपाने महति सर्वतः संप्लुतोदके ।
एवं सर्वेषु वेदेषु आत्मानमनुजानतः ॥ ५.४६.२६ ॥
ఒక పెద్ద బావిలో నాలుగు వైపుల నుండి నీరు నిండి ఉన్నట్లు, అన్ని వేదాలలో ఆత్మను తెలుసుకున్నవానికి (అంతా ఉంది).
5.46.27
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो महात्मा ।
न दृश्यतेऽसौ हृदि संनिविष्टः ।
अजश्चरो दिवारात्रमतन्द्रितश्च ।
स तं मत्वा कविरास्ते प्रसन्नः ॥ ५.४६.२७ ॥
బొటనవేలు పరిమాణంలో ఉన్న ఆ మహాత్ముడైన పురుషుడు హృదయంలో స్థితుడై ఉన్నా కనిపించడు. అతడు అజుడు; పగలు రాత్రి అలసట లేకుండా సంచరిస్తాడు. అతడిని తెలుసుకుని జ్ఞాని ప్రసన్నుడై ఉంటాడు.
5.46.28
अहमेव स्मृतो माता पिता पुत्रोऽस्म्यहं पुनः ।
आत्माहमपि सर्वस्य यच्च नास्ति यदस्ति च ॥ ५.४६.२८ ॥
నేనే తల్లిగా, తండ్రిగా స్మరింపబడతాను; మళ్లీ నేనే కుమారుడను. అందరికీ ఆత్మను కూడా నేనే; ఉన్నదీ లేనిదీ నేనే.
5.46.29
पितामहोऽस्मि स्थविरः पिता पुत्रश्च भारत ।
ममैव यूयमात्मस्था न मे यूयं न वो ह्यहम् ॥ ५.४६.२९ ॥
నేను పితామహుడను, వృద్ధుడను, తండ్రిని, కుమారుడను కూడా, ఓ భారతా. మీరంతా నాలోనే ఆత్మస్థితులై ఉన్నారు; మీరు నావారు కాదు, నేను మీవాడను కాను.
5.46.30
आत्मैव स्थानं मम जन्म चात्मा ।
ओतप्रोतोऽहमजरप्रतिष्ठः।
अजश्चरो दिवारात्रमतन्द्रितोऽहं ।
मां विज्ञाय कविरास्ते प्रसन्नः ॥ ५.४६.३० ॥
ఆత్మయే నా స్థానం, ఆత్మయే నా జన్మ. నాశము లేని ఆధారంలో నేను ఓతప్రోతంగా ఉన్నాను. జన్మలేనివాడను, చలించువాడను అయిన నేను రాత్రింబగళ్లు అలసట లేకుండా ఉన్నాను. నన్ను తెలుసుకొని కవి ప్రసన్నుడై ఉంటాడు.
5.46.31
अणोरणीयान्सुमनाः सर्वभूतेषु जाग्रति ।
पितरं सर्वभूतेषु पुष्करे निहितं विदुः ॥ ५.४६.३१ ॥
అణువు కంటే సూక్ష్మమైనవాడు, సర్వభూతాలలో దయతో జాగరూకుడై ఉంటాడు. సర్వభూతాలలో పుష్కరంలో (హృదయకమలంలో) నిలిచిన తండ్రిని వారు తెలుసుకుంటారు.