مہابھارت · ادھیائے 5.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.46.1
यत्तच्छुक्रं महञ्ज्योतिर्दीप्यमानं महद्यशः ।
तद्वै देवा उपासते तस्मात्सूर्यो विराजते।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१ ॥
جو شُکر، عظیم نور، درخشاں اور عظیم شہرت والا ہے، اسی کی دیوتا عبادت کرتے ہیں؛ اسی سے سورج چمکتا ہے۔ یوگی اس ازلی بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.2
शुक्राद्ब्रह्म प्रभवति ब्रह्म शुक्रेण वर्धते ।
तच्छुकं ज्योतिषां मध्येऽतप्तं तपति तापनम् ।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२ ॥
شُکر سے برہم پیدا ہوتا ہے، اور شُکر سے برہم بڑھتا ہے۔ وہ شُکر روشنیوں کے درمیان خود تپے بغیر تپش دیتا ہے۔ یوگی اس ازلی بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.3
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.३ ॥
یوگی اس ازلی بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.4
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.४ ॥
یوگی اس ازلی بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.5
चक्रे रथस्य तिष्ठन्तोऽध्रुवस्याव्ययकर्मणः ।
केतुमन्तं वहन्त्यश्वास्तं दिव्यमजरं दिवि।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.५ ॥
رتھ کے پہیے پر کھڑے ہو کر، اس اچل اور اویہ عمل والے کے رتھ کو پرچم دار گھوڑے اٹھاتے ہیں — آسمان میں موجود اس دیویہ، اجر کو۔ یوگی اس ازلی بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.6
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.६ ॥
یوگی اس ازلی بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.7
द्वादशपूगां सरितं पिबन्तो देवरक्षिताम् ।
मध्वीक्षन्तश्च ते तस्याः संचरन्तीह घोराम् ।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.७ ॥
بارہ دھاروں والی، دیوتاؤں کی محافظت میں رہنے والی اس ندی کو پیتے ہوئے، اور اس کے میٹھے پانی کو دیکھتے ہوئے، جو یہاں ہولناک طور پر بہتی ہے، یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.8
तदर्धमासं पिबति संचितं भ्रमरो मधु ।
ईशानः सर्वभूतेषु हविर्भूतमकल्पयत्।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.८ ॥
بھنورا آدھے مہینے تک جمع کیا ہوا شہد پیتا ہے؛ ایشان نے اسے تمام مخلوقات میں ہوم کی چیز مقرر کیا۔ یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.9
हिरण्यपर्णमश्वत्थमभिपद्य ह्यपक्षकाः ।
ते तत्र पक्षिणो भूत्वा प्रपतन्ति यथादिशम्।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.९ ॥
سنہری پتوں والے اشوتھ درخت تک پہنچ کر بے پر والے وہاں پرندے بن کر جس سمت چاہیں اڑ جاتے ہیں۔ یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.10
पूर्णात्पूर्णान्युद्धरन्ति पूर्णात्पूर्णानि चक्रिरे ।
हरन्ति पूर्णात्पूर्णानि पूर्णमेवावशिष्यते।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१० ॥
پورن سے پورن نکالتے ہیں، پورن سے پورن بناتے ہیں، پورن سے پورن لے جاتے ہیں؛ پھر بھی پورن ہی باقی رہتا ہے۔ یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.11
तस्माद्वै वायुरायातस्तस्मिंश्च प्रयतः सदा ।
तस्मादग्निश्च सोमश्च तस्मिंश्च प्राण आततः ॥ ५.४६.११ ॥
اسی سے ہوا آئی، اور اسی میں وہ ہمیشہ ضبط میں رہتا ہے؛ اسی سے آگ اور سوم بھی آئے، اور اسی میں پران پھیلا ہوا ہے۔
5.46.12
सर्वमेव ततो विद्यात्तत्तद्वक्तुं न शक्नुमः ।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१२ ॥
پھر سب کچھ جاننا چاہیے؛ ہر بات کہنا ہمارے بس میں نہیں۔ یogi اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.13
अपानं गिरपि प्राणः प्राणं गिरति चन्द्रमाः ।
आदित्यो गिरते चन्द्रमादित्यं गिरते परः ।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१३ ॥
اپان پران کو نگلتا ہے؛ چاند پران کو نگلتا ہے؛ سورج چاند کو نگلتا ہے؛ پرم سورج کو نگلتا ہے۔ یogi اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.14
एकं पादं नोत्क्षिपति सलिलाद्धंस उच्चरन् ।
तं चेत्सन्ततमूर्ध्वाय न मृत्युर्नामृतं भवेत्।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१४ ॥
ہنس پانی سے اڑتے ہوئے ایک پاؤں نہیں اٹھاتا؛ اگر وہ اسے مسلسل اوپر رکھے تو نہ موت ہو نہ امرت۔ یogi اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.15
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१५ ॥
یogi اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.16
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१६ ॥
یogi اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.17
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१७ ॥
یogi اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.18
एवंरूपो महात्मा स पावकं पुरुषो गिरन् ।
यो वै तं पुरुषं वेद तस्येहार्थो न रिष्यते।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१८ ॥
ایسی صورت والا وہ مہاتما آگ کو نگلنے والا پرش ہے۔ جو اس پرش کو جانتا ہے، اس کا یہاں کا مقصد ضائع نہیں ہوتا۔ یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.19
यः सहस्रं सहस्राणां पक्षान्संतत्य संपतेत् ।
मध्यमे मध्य आगच्छेदपिचेत्स्यान्मनोजवः।
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.१९ ॥
جو ہزاروں ہزار پَر پھیلا کر اڑتا ہے، درمیان کے درمیان تک پہنچتا ہے، اگرچہ وہ من کی مانند تیز رفتار ہو — یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.20
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२० ॥
یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.21
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२१ ॥
یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.22
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२२ ॥
یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.23
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२३ ॥
یوگی اس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.24
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम् ॥ ५.४६.२४ ॥
یوگی اُس سناتن بھگوان کو دیکھتے ہیں۔
5.46.25
एवं यः सर्वभूतेषु आत्मानमनुपश्यति ।
अन्यत्रान्यत्र युक्तेषु किं स शोचेत्ततः परम् । ॥ ५.४६.२५ ॥
اس طرح جو سب مخلوقات میں آتما کو دیکھتا ہے، مختلف کاموں میں لگے ہوئے لوگوں میں بھی، وہ اس کے بعد کیوں غم کرے؟
5.46.26
यथोदपाने महति सर्वतः संप्लुतोदके ।
एवं सर्वेषु वेदेषु आत्मानमनुजानतः ॥ ५.४६.२६ ॥
جیسے کسی بڑے کنویں میں ہر طرف سے پانی بھرا ہوتا ہے، اسی طرح تمام ویدوں میں آتما کو جاننے والے کے لیے (سب کچھ ہے)۔
5.46.27
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो महात्मा ।
न दृश्यतेऽसौ हृदि संनिविष्टः ।
अजश्चरो दिवारात्रमतन्द्रितश्च ।
स तं मत्वा कविरास्ते प्रसन्नः ॥ ५.४६.२७ ॥
انگوٹھے کے برابر وہ مہان آتما پرش دل میں موجود ہونے کے باوجود نظر نہیں آتا۔ وہ اجنما ہے؛ دن رات بے تھکے سرگرداں رہتا ہے۔ اسے جان کر دانا خوش و خرم رہتا ہے۔
5.46.28
अहमेव स्मृतो माता पिता पुत्रोऽस्म्यहं पुनः ।
आत्माहमपि सर्वस्य यच्च नास्ति यदस्ति च ॥ ५.४६.२८ ॥
میں ہی ماں اور باپ کہلاتا ہوں؛ اور میں ہی پھر بیٹا ہوں۔ سب کی آتما بھی میں ہی ہوں؛ جو ہے اور جو نہیں، وہ بھی میں ہی ہوں۔
5.46.29
पितामहोऽस्मि स्थविरः पिता पुत्रश्च भारत ।
ममैव यूयमात्मस्था न मे यूयं न वो ह्यहम् ॥ ५.४६.२९ ॥
میں پتامہ، بزرگ، باپ اور بیٹا بھی ہوں، اے بھارت۔ تم سب میری ہی آتما میں مقیم ہو؛ نہ تم میرے ہو، نہ میں تمہارا۔
5.46.30
आत्मैव स्थानं मम जन्म चात्मा ।
ओतप्रोतोऽहमजरप्रतिष्ठः।
अजश्चरो दिवारात्रमतन्द्रितोऽहं ।
मां विज्ञाय कविरास्ते प्रसन्नः ॥ ५.४६.३० ॥
آتما ہی میرا مقام ہے اور آتما ہی میری پیدائش ہے۔ میں لازوال بنیاد میں اوتپروت ہوں۔ بے پیدا اور متحرک میں دن رات بے تھکے رہتا ہوں۔ مجھے جان کر دانا خوش ہو کر قائم رہتا ہے۔
5.46.31
अणोरणीयान्सुमनाः सर्वभूतेषु जाग्रति ।
पितरं सर्वभूतेषु पुष्करे निहितं विदुः ॥ ५.४६.३१ ॥
ذرّے سے بھی باریک، تمام مخلوقات میں مہربان اور بیدار رہنے والا۔ تمام مخلوقات میں پشکر (دل کے کنول) میں قائم باپ کو وہ جانتے ہیں۔