Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.47

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.47.1

एवं सनत्सुजातेन विदुरेण च धीमता ।
सार्धं कथयतो राज्ञः सा व्यतीयय सर्वरी ॥ ५.४७.१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਨਤਸੁਜਾਤ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ।

5.47.2

तस्यां रजन्यां व्युष्टायां राजानः सर्व एव ते ।
सभामाविविशुर्हृष्टाःक सूतस्योपदिदृक्षया ॥ ५.४७.२ ॥

ਉਸ ਰਾਤ ਦੇ ਬੀਤਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੂਤ (ਸੰਜਯ) ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।

5.47.3

शुश्रूषमाणाः पार्थानां वाचो धर्मार्थसंहिताः ।
धृतराष्ट्रमुखाः सर्वे ययू राजन्सभां शुभाम् ॥ ५.४७.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਏ।

5.47.4

सुधावदातां विस्तीर्णां कनकाजिरभूषिताम् ।
चन्द्रप्रभां सुरुचिरां सिक्तां चिन्दनवारिणा ॥ ५.४७.४ ॥

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀ ਹੋਈ ਸਭਾ।

5.47.5

रुचिरैरासनैः स्तीर्णां काञ्चनैर्दारवैरपि ।
अश्मसारमयैर्दान्तैःक स्वास्तीर्णैः सोत्तरच्छदैः ॥ ५.४७.५ ॥

ਸੁੰਦਰ ਆਸਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ, ਲੱਕੜ, ਲੋਹੇ ਵਰਗੀ ਸਖ਼ਤ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੇ ਆਸਨ ਸਨ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਬਿਛਾਉਣਾਂ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਢੱਕਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

5.47.6

भीष्मो द्रोणः कृपः शल्यः कृतवर्मा जयद्रथः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तश्च बाह्लिकः । ॥ ५.४७.६ ॥

ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਸ਼ਲ੍ਯ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਜਯਦ੍ਰਥ, ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮਾ, ਵਿਕਰਣ, ਸੋਮਦੱਤ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ।

5.47.7

विदुरश्च महाप्राज्ञो युयुत्सुश्च महारथः ।
सर्वे च सहिताः शूराः पार्थिवा भरतर्षभ ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां शुभाम् ॥ ५.४७.७ ॥

ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਯੁਯੁਤਸੁ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮੇ ਰਾਜੇ, ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

5.47.8

दुःशासनश्चित्रसेनः शकुनिश्चापि सौबलः ।
दुर्मुखो दुःसहः कर्ण उलूकोऽथ विविंशतिः ॥ ५.४७.८ ॥

ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਚਿੱਤਰਸੇਨ, ਸੁਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਵੀ, ਦੁਰਮੁਖ, ਦੁਃਸਹ, ਕਰਨ, ਉਲੂਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਵਿੰਸ਼ਤੀ।

5.47.9

कुरुराजं पुरस्कृत्य दुर्योधनममर्षणम् ।
विविशुस्तां सभां राजन्सुराः शक्रसदो यथा ॥ ५.४७.९ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਰੂਰਾਜ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ, ਉਸ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

5.47.10

आविशद्भिस्तदा राजञ्शूरैः परिघबाहुभिः ।
शुशुभे सा सभा रजन्सिंहैरिव गिरेर्गुहा ॥ ५.४७.१० ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਰਿਘ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭਾ ਸ਼ੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਰਬਤ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਾਂਗ ਸੋਭੀ।

5.47.11

ते प्रविश्य महेष्वासाः सभां सर्वे महौजसः ।
आसनानि विचित्राणि भेजिरे सूर्यवर्चसः ॥ ५.४७.११ ॥

ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ, ਮਹਾਬਲੀ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।

5.47.12

आसनस्थेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत ।
द्वाःस्थो निवेदयामास सूतपुत्रमुपस्थितम् ॥ ५.४७.१२ ॥

ਹੇ ਭਰਤ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ।

5.47.13

अयं सरथ आयाति योऽयासीत्पाण्डवान्प्रति ।
दूतो नस्तूर्णमायाति सैन्धवैः साधुवाहिभिः ॥ ५.४७.१३ ॥

ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਉਹੀ ਦੂਤ ਰਥ ਸਮੇਤ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਦੂਤ ਸਿੰਧ ਦੇ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

5.47.14

…पेयाय स तु क्षिप्रं रथात्प्रस्कन्द्य कुण्डली ।
प्रविवेश सभां पूर्णां महीपालैर्महात्मभिः ॥ ५.४७.१४ ॥

…ਉਹ ਕੁੰਡਲਧਾਰੀ ਝਟਪਟ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।

5.47.15

प्राप्तोऽस्मि पाण्डवान्गत्वा तं विजानीत कौरवाः ।
यथावयः कुरून्सर्वान्प्रतिनन्दन्ति पाण्डवाः ॥ ५.४७.१५ ॥

ਮੈਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਕੌਰਵੋ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਪਾਂਡਵ ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

5.47.16

अभिवादयन्ति वृद्धांश्च वयस्यांश्च वयस्यवत् ।
पुनश्चाभ्यवदन्पार्थाः प्रतिपूज्य यथावयः ॥ ५.४७.१६ ॥

ਪਾਂਡਵ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹਮ-ਉਮਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮ-ਉਮਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।

5.47.17

यथाहं धृतराष्ट्रेण शिष्टः पूर्वमितो गतः ।
अब्रवं पाण्डवान्गत्वा नात्र किञ्चन हापितम् ॥ ५.४७.१७ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਜਾ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।

5.47.18

पृच्छामि त्वां सञ्जय राजमध्ये ।
यदब्रवीद्वाक्यमदीनसत्वः।
जनार्दनस्तात युधां प्रणेता ।
दुरात्मनां जीवितच्छिन्महात्मा ॥ ५.४७.१८ ॥

ਸੰਜਯ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ: ਨਿਰਭੈ ਮਨ ਵਾਲੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਬਚਨ ਕਹੇ? ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਕੀ ਆਖਿਆ?

5.47.19

आगुल्फेभ्योऽभिसंवीतः प्रयतोऽहं कृताञ्जलिः ।
शुद्धान्तं प्राविशं राजन्नाख्यातो नरसिंहयोः ॥ ५.४७.१९ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗਿੱਟਿਆਂ ਤੱਕ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ, ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜੀ ਮੈਂ ਅੰਤਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਦੋ ਨਰਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

5.47.20

न चाभिमन्युर्न यमौ तं देशमभिजग्मतुः ।
यत्र कृष्णौ च कृष्णा च सत्यभामा च भामिनी ॥ ५.४७.२० ॥

ਜਿੱਥੇ ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਭਾਮਿਨੀ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਨਾ ਅਭਿਮੰਨਯੂ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵਾਂ।

5.47.21

उभौ मध्वासवक्षीबौ वरचन्दनरूषितौ ।
स्त्रग्विणौ वरवस्त्राङ्गौ वराभरणभूषितौ ॥ ५.४७.२१ ॥

ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਆਸਵ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੇ ਸਨ; ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਲਗਾਏ, ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ, ਉੱਤਮ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।

5.47.22

नैकरत्नविचित्रं च काञ्चनं च वरासनम् ।
नानास्तरणसंस्तीर्णं यत्रासाते नरर्षभौ ॥ ५.४७.२२ ॥

ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਅਨੇਕ ਬਿਛਾਵਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛਾਏ ਹੋਏ ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬੈਠੇ ਸਨ।

5.47.23

सत्याङ्कमुपधानं तु कृत्वा शेते जनार्दनः ।
अर्जुनाङ्कगतौ पादौ केशवस्योपलक्षये।
अर्जुनस्य च कृष्णायाः शुभायाश्चाङ्कगावुभौ ॥ ५.४७.२३ ॥

ਸਤਿਆ ਦੀ ਗੋਦ ਨੂੰ ਸਿਰਹਾਣਾ ਬਣਾ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਪੈਰ ਮੈਂ ਵੇਖੇ, ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਵੇਖੇ।

5.47.24

काञ्चनं पादपीठं तु पार्थो वै प्रादिशन्मुदा ।
दासीभ्यामाहृतं मह्यं स्पृष्ट्वा भूमावुपाविशम् ॥ ५.४७.२४ ॥

ਸੋਨੇ ਦਾ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੀੜ੍ਹਾ ਪਾਰਥ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ; ਦੋ ਦਾਸੀਆਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲਿਆਈਆਂ; ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਛੁਹਾ ਕੇ ਮੈਂ ਬੈਠ ਗਿਆ।

5.47.25

ऊर्ध्वरेखाङ्कितौ पादौ पार्थस्य शुभलक्षणौ ।
पादपीठादपहृतौ धारयेतां वरस्त्रियौ ॥ ५.४७.२५ ॥

ਪਾਰਥ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਰੇਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚੌਂਕੀ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

5.47.26

न नूनं कल्मषं किञ्चिन्मम कर्मसु विद्यते ।
स्त्रीरत्नाभ्यां समेतौ यन्मिथो मामभ्यभाषताम् ॥ ५.४७.२६ ॥

ਯਕੀਨਨ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਇਸਤਰੀ-ਰਤਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

5.47.27

विस्मयो मे महानासीदास्त्रं मे बहुसङ्गतम् ।
हृष्टानि चैव रोमाणि दृष्ट्वा तौ सहितावुभौ ॥ ५.४७.२७ ॥

ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ, ਮੇਰੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਉਲਝ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਰੋਮ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।

5.47.28

श्यामौ बृहन्तौ तरुणौ नागाविव समुच्छ्रितौ ।
एकशय्यागतौ दृष्ट्वा भयं मे महदाविशत् ॥ ५.४७.२८ ॥

ਸਾਂਵਲੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਜਵਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਚੇ ਉਠੇ ਦੋ ਹਾਥੀ; ਇੱਕੋ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਵੜ ਗਿਆ।

5.47.29

ततोऽभ्यचिन्तयं तत्र दृष्ट्वा तौ पुरुषर्षभौ ।
सङ्कल्पो धर्मराजस्य नानवाप्योऽस्ति कश्चन।
निदेशगाविमौ यस्य नरनारायणावुभौ ॥ ५.४७.२९ ॥

ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ: ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

5.47.30

सत्कृतश्चान्नपानाभ्यामाच्छन्नो लब्धसत्क्रियः ।
अञ्जलिं मूर्ध्नि सन्धाय सन्देशं चाभ्यचोदयम् ॥ ५.४७.३० ॥

ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਅੰਜਲੀ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸੁਨੇਹਾ ਦੱਸਿਆ।

5.47.31

धनुर्धरोचितेनाथ पाणिनैकं सलक्षणम् ।
पादमानाययत्पार्थः केशवस्य यशस्विनः ॥ ५.४७.३१ ॥

ਫਿਰ ਧਨੁਰਧਰ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਹੱਥ ਨਾਲ ਯਸ਼ਸਵੀ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦਾ।

5.47.32

इन्द्रकेतुरिवोत्थाय दिव्याभरणभूषितः ।
इन्द्रवीर्योपमः कृष्णः संविष्टो माऽभ्यभाषत ॥ ५.४७.३२ ॥

ਇੰਦਰਧਵਜ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਕੇ, ਦਿਵ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਜੋ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ।

5.47.33

स वाचं वदतां श्रेष्ठ आददे वचनक्षमाम् ।
दीपनीं धार्तराष्ट्राणां मृदुपूर्वां सुदारुणाम् ॥ ५.४७.३३ ॥

ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੇ ਬੋਲਣ ਯੋਗ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਪਰ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

5.47.34

बहिश्चरस्य प्राणस्य प्रियस्य प्रियकारिणः ।
मतिमान्मतिमास्थाय केशवः सन्दधे वचः ॥ ५.४७.३४ ॥

ਬਾਹਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਣ ਲਈ, ਪਿਆਰੇ ਲਈ, ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਬਚਨ ਜੋੜੇ।

5.47.35

वचनं वचनज्ञस्य शिक्षाक्षरसमन्वितम् ।
मनःप्रह्लादनं श्रेष्ठं पश्चाद्धृदयतापनम् ॥ ५.४७.३५ ॥

ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਉਹ ਬਚਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ; ਮਨ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ।

5.47.36

सञ्जयैतद्वचो ब्रूयाः प्राप्य क्षत्रियसंसदम् ।
श्रृण्वतः कुरुवृद्धस्य आचार्यस्य च धीमतः ॥ ५.४७.३६ ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ, ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿਣਾ; ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਚਾਰੀਆ ਸੁਣਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ।

5.47.37

अर्थांस्त्यजत पार्थेषु सुखमाप्नुत कामजम् ।
प्रियं प्रियेभ्यश्चरत राजा हि त्वरते जये ॥ ५.४७.३७ ॥

ਧਨ ਤਿਆਗ ਕੇ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓ; ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੁੱਖ ਪਾਓਗੇ। ਪਿਆਰਿਆਂ ਲਈ ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਉਹੀ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਜਿੱਤ ਲਈ ਕਾਹਲਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

5.47.38

यजध्वं विविधैर्यज्ञैर्दक्षिणाश्च प्रयच्छत ।
पुत्रेर्दारैश्च मोदध्वमागतं वो महद्भयम् ॥ ५.४७.३८ ॥

ਵਿਵਿਧ ਯੱਗ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦੱਖਣਾ ਦਿਓ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਭੈ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

5.47.39

ऋणं प्रवृद्धमिव मे हृदयान्नापसर्पति ।
गोविन्देति यदाक्रन्दत्कृष्णा मां दूरवासिनम् ॥ ५.४७.३९ ॥

ਵਧਿਆ ਕਰਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਮੈਨੂੰ 'ਗੋਵਿੰਦ' ਕਹਿ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਦਿਲੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

5.47.40

तेजोमयं दुराधर्पं बिभ्रता गाण्डिवं धनुः ।
मद्द्वितीयेन पार्थेन वैरं वः प्रत्युपस्थितम् ॥ ५.४७.४० ॥

ਤੇਜੋਮਈ ਅਤੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਦੂਜਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਵੈਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

5.47.41

कृष्णस्यैतद्वचः श्रुत्वा महन्मे भयमाविशत् ।
तव पुत्रस्य लोभं च वर्धमानं प्रपश्यतः ॥ ५.४७.४१ ॥

ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਭੈ ਸਮਾ ਗਿਆ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਧਦੇ ਲੋਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਭੈ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ।

5.47.42

सोमेन्द्रसदृशौ वीरौ तौ मन्दो नावबुध्यते ।
भीष्मद्रोणाश्रयाच्चैव कर्णस्य च विकत्थनात् ॥ ५.४७.४२ ॥

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਸੋਮ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਹਨ; ਪਰ ਮੂਰਖ (ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ) ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ — ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਆਸਰੇ ਅਤੇ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਕਾਰਨ।