มหาภารตะ · อัธยายะ 5.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.47.1
एवं सनत्सुजातेन विदुरेण च धीमता ।
सार्धं कथयतो राज्ञः सा व्यतीयय सर्वरी ॥ ५.४७.१ ॥
เมื่อกษัตริย์ทรงสนทนากับสนัตสุชาตะผู้มีปัญญาและวิทุระ ราตรีนั้นก็ผ่านไปดังนี้
5.47.2
तस्यां रजन्यां व्युष्टायां राजानः सर्व एव ते ।
सभामाविविशुर्हृष्टाःक सूतस्योपदिदृक्षया ॥ ५.४७.२ ॥
เมื่อราตรีนั้นสางแล้ว กษัตริย์ทั้งหมดต่างมีความยินดี ปรารถนาจะเห็นสูต (สัญชัย) จึงเข้าไปยังท้องพระโรงประชุม
5.47.3
शुश्रूषमाणाः पार्थानां वाचो धर्मार्थसंहिताः ।
धृतराष्ट्रमुखाः सर्वे ययू राजन्सभां शुभाम् ॥ ५.४७.३ ॥
ข้าแต่พระราชา กษัตริย์ทั้งหมดมีท้าวธฤตราษฎร์นำหน้า ต่างตั้งใจฟังถ้อยคำของปาณฑพซึ่งประกอบด้วยธรรมและประโยชน์ แล้วเสด็จไปยังท้องพระโรงประชุมอันงดงาม
5.47.4
सुधावदातां विस्तीर्णां कनकाजिरभूषिताम् ।
चन्द्रप्रभां सुरुचिरां सिक्तां चिन्दनवारिणा ॥ ५.४७.४ ॥
ท้องพระโรงนั้นขาวสะอาดดุจน้ำอมฤต กว้างขวาง ประดับด้วยลานทองคำ มีแสงดุจพระจันทร์ งดงามยิ่ง และพรมด้วยน้ำจันทน์
5.47.5
रुचिरैरासनैः स्तीर्णां काञ्चनैर्दारवैरपि ।
अश्मसारमयैर्दान्तैःक स्वास्तीर्णैः सोत्तरच्छदैः ॥ ५.४७.५ ॥
ปูลาดด้วยอาสนะอันงดงาม ทำด้วยทอง ไม้ และเหล็กไม้ที่แข็งดุจเหล็ก และงาช้าง ปูผ้าอย่างดีและมีผ้าคลุมเบื้องบนครบถ้วน
5.47.6
भीष्मो द्रोणः कृपः शल्यः कृतवर्मा जयद्रथः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तश्च बाह्लिकः । ॥ ५.४७.६ ॥
ภีษมะ โทรณะ กฤปะ ศัลยะ กฤตวรมัน ชยัทรถ อัศวัตถามัน วิกรรณะ โสมทัตตะ และพาหลิกะ
5.47.7
विदुरश्च महाप्राज्ञो युयुत्सुश्च महारथः ।
सर्वे च सहिताः शूराः पार्थिवा भरतर्षभ ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां शुभाम् ॥ ५.४७.७ ॥
วิทุระผู้มีปัญญายิ่ง ยุยุตสุผู้เป็นมหารถ และกษัตริย์ผู้กล้าหาญทั้งหมด ข้าแต่ผู้เป็นยอดแห่งภรตะ ต่างมีท้าวธฤตราษฎร์นำหน้าแล้วเข้าไปยังท้องพระโรงประชุมอันงดงามนั้น
5.47.8
दुःशासनश्चित्रसेनः शकुनिश्चापि सौबलः ।
दुर्मुखो दुःसहः कर्ण उलूकोऽथ विविंशतिः ॥ ५.४७.८ ॥
ทุศศาสนะ จิตรเสนะ ศกุนิบุตรแห่งสุพละ ทุรมุขะ ทุสสหะ กรรณะ อุลูกะ และวิวิงศติ
5.47.9
कुरुराजं पुरस्कृत्य दुर्योधनममर्षणम् ।
विविशुस्तां सभां राजन्सुराः शक्रसदो यथा ॥ ५.४७.९ ॥
ข้าแต่พระราชา ทุรโยธน์ผู้ไม่รู้จักให้อภัยเป็นกษัตริย์แห่งกุรุ มีทุรโยธน์นำหน้า เหล่าชนเข้าไปยังท้องพระโรงประชุมนั้น เหมือนเทวดาเข้าไปยังท้องพระโรงของพระอินทร์
5.47.10
आविशद्भिस्तदा राजञ्शूरैः परिघबाहुभिः ।
शुशुभे सा सभा रजन्सिंहैरिव गिरेर्गुहा ॥ ५.४७.१० ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อวีรบุรุษผู้มีแขนดุจลูกกระบองเหล็กเหล่านั้นเข้ามา ท้องพระโรงประชุมก็รุ่งโรจน์ ดุจถ้ำภูเขาที่มีราชสีห์อยู่
5.47.11
ते प्रविश्य महेष्वासाः सभां सर्वे महौजसः ।
आसनानि विचित्राणि भेजिरे सूर्यवर्चसः ॥ ५.४७.११ ॥
ผู้ยิ่งใหญ่ด้วยการยิงธนูและมีพลังมหาศาลเหล่านั้นทั้งหมด มีรัศมีดุจพระอาทิตย์ เมื่อเข้าไปยังท้องพระโรงประชุมแล้ว ก็ประทับบนอาสนะอันวิจิตร
5.47.12
आसनस्थेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत ।
द्वाःस्थो निवेदयामास सूतपुत्रमुपस्थितम् ॥ ५.४७.१२ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายภรตะ ขณะที่กษัตริย์ทั้งหมดประทับบนอาสนะ นายทวารก็กราบทูลว่าบุตรของสูตมาถึงแล้ว
5.47.13
अयं सरथ आयाति योऽयासीत्पाण्डवान्प्रति ।
दूतो नस्तूर्णमायाति सैन्धवैः साधुवाहिभिः ॥ ५.४७.१३ ॥
ผู้ที่ไปหาปาณฑพนั้น ขับรถมาถึงแล้ว ทูตของพวกเราผู้นี้มาโดยเร็ว ด้วยม้าสินธุพันธุ์ดีที่วิ่งเร็ว
5.47.14
…पेयाय स तु क्षिप्रं रथात्प्रस्कन्द्य कुण्डली ।
प्रविवेश सभां पूर्णां महीपालैर्महात्मभिः ॥ ५.४७.१४ ॥
…จากนั้นผู้สวมตุ้มหูผู้นั้นรีบกระโดดลงจากรถ แล้วเข้าไปยังท้องพระโรงประชุมที่เต็มไปด้วยเจ้าผู้ปกครองแผ่นดินผู้ยิ่งใหญ่
5.47.15
प्राप्तोऽस्मि पाण्डवान्गत्वा तं विजानीत कौरवाः ।
यथावयः कुरून्सर्वान्प्रतिनन्दन्ति पाण्डवाः ॥ ५.४७.१५ ॥
ข้าพเจ้าไปหาปาณฑพและกลับมาแล้ว ขอให้เหล่ากุรุทั้งหลายทราบไว้ ปาณฑพตอบรับการทักทายของกุรุทั้งหมดตามลำดับอายุ
5.47.16
अभिवादयन्ति वृद्धांश्च वयस्यांश्च वयस्यवत् ।
पुनश्चाभ्यवदन्पार्थाः प्रतिपूज्य यथावयः ॥ ५.४७.१६ ॥
ปาณฑพกราบไหว้ผู้เฒ่า และปฏิบัติต่อผู้ที่อายุเท่ากันดุจเพื่อนร่วมวัย จากนั้นบุตรของปฤถาให้เกียรติทุกคนตามลำดับอายุ แล้วกล่าวตอบ
5.47.17
यथाहं धृतराष्ट्रेण शिष्टः पूर्वमितो गतः ।
अब्रवं पाण्डवान्गत्वा नात्र किञ्चन हापितम् ॥ ५.४७.१७ ॥
ดังที่ท้าวธฤตราษฎร์ได้สั่งข้าพเจ้าไว้ก่อนที่ข้าพเจ้าจะมาจากที่นี่ ข้าพเจ้าได้ไปพูดกับปาณฑพ ไม่มีสิ่งใดถูกละเว้นเลย
5.47.18
पृच्छामि त्वां सञ्जय राजमध्ये ।
यदब्रवीद्वाक्यमदीनसत्वः।
जनार्दनस्तात युधां प्रणेता ।
दुरात्मनां जीवितच्छिन्महात्मा ॥ ५.४७.१८ ॥
สัญชัย ข้าขอถามท่ามกลางเหล่ากษัตริย์ว่า พระชนารทนผู้มีจิตใจไม่หวั่นไหวได้ตรัสถ้อยคำใดไว้ ลูกรัก ผู้นำนักรบผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ตัดชีวิตของคนชั่ว ได้ตรัสอะไรไว้
5.47.19
आगुल्फेभ्योऽभिसंवीतः प्रयतोऽहं कृताञ्जलिः ।
शुद्धान्तं प्राविशं राजन्नाख्यातो नरसिंहयोः ॥ ५.४७.१९ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าห่มผ้าคลุมลงมาถึงข้อเท้า สำรวมตน ประนมมือ เข้าไปยังส่วนในของพระราชวัง เมื่อได้รับการประกาศจากบุรุษสิงห์ทั้งสอง
5.47.20
न चाभिमन्युर्न यमौ तं देशमभिजग्मतुः ।
यत्र कृष्णौ च कृष्णा च सत्यभामा च भामिनी ॥ ५.४७.२० ॥
อภิมนยุและฝาแฝดมิได้ไปยังสถานที่นั้น ซึ่งมีพระกฤษณะทั้งสองพระองค์ พระกฤษณา และสัตยภามาผู้งดงามประทับอยู่
5.47.21
उभौ मध्वासवक्षीबौ वरचन्दनरूषितौ ।
स्त्रग्विणौ वरवस्त्राङ्गौ वराभरणभूषितौ ॥ ५.४७.२१ ॥
ทั้งสองต่างเมาด้วยน้ำผึ้งและสุรา ทาด้วยจันทน์ชั้นดี สวมพวงมาลัย สวมอาภรณ์ผ้าอย่างดี และประดับด้วยเครื่องประดับชั้นเลิศ
5.47.22
नैकरत्नविचित्रं च काञ्चनं च वरासनम् ।
नानास्तरणसंस्तीर्णं यत्रासाते नरर्षभौ ॥ ५.४७.२२ ॥
บนอาสนะทองชั้นเลิศที่ประดับด้วยอัญมณีนานาชนิด และปูด้วยผ้าปูลาดหลากหลาย ที่ซึ่งวีรบุรุษทั้งสองประทับนั่งอยู่
5.47.23
सत्याङ्कमुपधानं तु कृत्वा शेते जनार्दनः ।
अर्जुनाङ्कगतौ पादौ केशवस्योपलक्षये।
अर्जुनस्य च कृष्णायाः शुभायाश्चाङ्कगावुभौ ॥ ५.४७.२३ ॥
พระชนารทนใช้ตักของสัตยาเป็นหมอน แล้วบรรทมลง ข้าพเจ้าเห็นพระบาทของพระเกศวะวางอยู่บนตักของอรชุน และพระบาททั้งสองวางอยู่บนตักของอรชุนและของพระกฤษณาผู้เป็นมงคล
5.47.24
काञ्चनं पादपीठं तु पार्थो वै प्रादिशन्मुदा ।
दासीभ्यामाहृतं मह्यं स्पृष्ट्वा भूमावुपाविशम् ॥ ५.४७.२४ ॥
ปารถะด้วยความยินดีได้ถวายแท่นรองพระบาทที่ทำด้วยทอง ข้าพเจ้าซึ่งสาวใช้สองนางนำมาให้ จึงสัมผัสแท่นนั้นกับพื้นแล้วนั่งลง
5.47.25
ऊर्ध्वरेखाङ्कितौ पादौ पार्थस्य शुभलक्षणौ ।
पादपीठादपहृतौ धारयेतां वरस्त्रियौ ॥ ५.४७.२५ ॥
พระบาทของปารถะที่มีเส้นมงคลขึ้นไปและมีลักษณะเป็นสิริมงคล ถูกหญิงงามชั้นเลิศสองนางยกขึ้นจากแท่นรองพระบาทและประคองไว้
5.47.26
न नूनं कल्मषं किञ्चिन्मम कर्मसु विद्यते ।
स्त्रीरत्नाभ्यां समेतौ यन्मिथो मामभ्यभाषताम् ॥ ५.४७.२६ ॥
ย่อมไม่มีความผิดใดๆ ในการกระทำของข้าพเจ้าเป็นแน่ เพราะหญิงงามเลิศทั้งสองพูดกับข้าพเจ้าพร้อมกัน
5.47.27
विस्मयो मे महानासीदास्त्रं मे बहुसङ्गतम् ।
हृष्टानि चैव रोमाणि दृष्ट्वा तौ सहितावुभौ ॥ ५.४७.२७ ॥
ความอัศจรรย์อย่างยิ่งเกิดขึ้นในใจข้าพเจ้า และความคิดเรื่องอาวุธของข้าพเจ้าก็สับสนยุ่งเหยิง เมื่อเห็นทั้งสองอยู่ด้วยกัน ขนของข้าพเจ้าก็ลุกชัน
5.47.28
श्यामौ बृहन्तौ तरुणौ नागाविव समुच्छ्रितौ ।
एकशय्यागतौ दृष्ट्वा भयं मे महदाविशत् ॥ ५.४७.२८ ॥
ผิวคล้ำ ร่างใหญ่ และอ่อนเยาว์ ดุจช้างสองเชือกที่ยกงวงขึ้น เมื่อเห็นทั้งสองมานอนร่วมที่เตียงเดียวกัน ความกลัวอย่างใหญ่หลวงก็เข้าครอบงำข้าพเจ้า
5.47.29
ततोऽभ्यचिन्तयं तत्र दृष्ट्वा तौ पुरुषर्षभौ ।
सङ्कल्पो धर्मराजस्य नानवाप्योऽस्ति कश्चन।
निदेशगाविमौ यस्य नरनारायणावुभौ ॥ ५.४७.२९ ॥
จากนั้นเมื่อเห็นวีรบุรุษทั้งสองที่นั่นแล้ว ข้าพเจ้าจึงคิดว่า ไม่มีความปรารถนาใดของพระธรรมราชาที่จะไม่บรรลุผล เพราะทั้งสองคือนรนารายณ์ ผู้เชื่อฟังคำสั่งของพระองค์
5.47.30
सत्कृतश्चान्नपानाभ्यामाच्छन्नो लब्धसत्क्रियः ।
अञ्जलिं मूर्ध्नि सन्धाय सन्देशं चाभ्यचोदयम् ॥ ५.४७.३० ॥
ข้าพเจ้าได้รับการต้อนรับด้วยอาหารและเครื่องดื่ม และได้รับการปฏิบัติด้วยความเคารพ จึงประนมมือเหนือศีรษะ แล้วกล่าวถ้อยคำของพระองค์ออกไป
5.47.31
धनुर्धरोचितेनाथ पाणिनैकं सलक्षणम् ।
पादमानाययत्पार्थः केशवस्य यशस्विनः ॥ ५.४७.३१ ॥
จากนั้นปารถะ คืออรชุน นักธนู ใช้มือที่เหมาะแก่นักธนูดึงเท้าข้างหนึ่งของพระเกศวะผู้มีเกียรติยศ ซึ่งมีลักษณะมงคลประทับอยู่
5.47.32
इन्द्रकेतुरिवोत्थाय दिव्याभरणभूषितः ।
इन्द्रवीर्योपमः कृष्णः संविष्टो माऽभ्यभाषत ॥ ५.४७.३२ ॥
พระกฤษณะลุกขึ้นดุจธงของพระอินทร์ ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทิพย์ มีพละกำลังเทียบเท่าพระอินทร์ ประทับนั่งอยู่แล้วตรัสกับข้าพเจ้า
5.47.33
स वाचं वदतां श्रेष्ठ आददे वचनक्षमाम् ।
दीपनीं धार्तराष्ट्राणां मृदुपूर्वां सुदारुणाम् ॥ ५.४७.३३ ॥
พระองค์ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้พูดทรงเริ่มถ้อยคำที่เหมาะแก่การกล่าว ถ้อยคำที่จะปลุกเร้าบุตรของธฤตราษฎร์ ตอนต้นอ่อนโยนแต่ตอนท้ายรุนแรงยิ่งนัก
5.47.34
बहिश्चरस्य प्राणस्य प्रियस्य प्रियकारिणः ।
मतिमान्मतिमास्थाय केशवः सन्दधे वचः ॥ ५.४७.३४ ॥
เพื่อลมปราณที่โลดแล่นอยู่ภายนอก เพื่อผู้เป็นที่รัก เพื่อผู้ทำสิ่งที่น่าพอใจ พระเกศวะผู้มีปัญญา ตั้งอยู่ในวิจารณญาณ จึงเรียบเรียงถ้อยคำของพระองค์
5.47.35
वचनं वचनज्ञस्य शिक्षाक्षरसमन्वितम् ।
मनःप्रह्लादनं श्रेष्ठं पश्चाद्धृदयतापनम् ॥ ५.४७.३५ ॥
ถ้อยคำของผู้รู้ถ้อยคำ ประกอบด้วยอักษรแห่งคำสั่งสอน ทำให้ใจชื่นบาน ประเสริฐยิ่ง แต่ภายหลังกลับเผาไหม้หัวใจ
5.47.36
सञ्जयैतद्वचो ब्रूयाः प्राप्य क्षत्रियसंसदम् ।
श्रृण्वतः कुरुवृद्धस्य आचार्यस्य च धीमतः ॥ ५.४७.३६ ॥
สัญชัย เมื่อเจ้าไปถึงที่ประชุมของกษัตริย์แล้ว จงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ ขณะที่ผู้เฒ่าของเการพและอาจารย์ผู้มีปัญญากำลังฟังอยู่
5.47.37
अर्थांस्त्यजत पार्थेषु सुखमाप्नुत कामजम् ।
प्रियं प्रियेभ्यश्चरत राजा हि त्वरते जये ॥ ५.४७.३७ ॥
จงสละทรัพย์สมบัติแล้วมอบแก่บุตรของปฤถา เจ้าจะได้รับความสุขที่เกิดจากความปรารถนา จงทำสิ่งที่เป็นที่รักแก่ผู้เป็นที่รักของเจ้า เพราะกษัตริย์ย่อมรีบไปสู่ชัยชนะ
5.47.38
यजध्वं विविधैर्यज्ञैर्दक्षिणाश्च प्रयच्छत ।
पुत्रेर्दारैश्च मोदध्वमागतं वो महद्भयम् ॥ ५.४७.३८ ॥
จงประกอบยัญพิธีต่างๆ หลายอย่าง และถวายทักษิณา จงยินดีกับบุตรและภรรยา เพราะภัยใหญ่หลวงได้มาถึงพวกเจ้าแล้ว
5.47.39
ऋणं प्रवृद्धमिव मे हृदयान्नापसर्पति ।
गोविन्देति यदाक्रन्दत्कृष्णा मां दूरवासिनम् ॥ ५.४७.३९ ॥
เหมือนหนี้ที่พอกพูนขึ้น มันไม่ยอมออกไปจากหัวใจของข้าพเจ้า เสียงที่พระกฤษณาร้องเรียกว่า โควินทะ ถึงข้าพเจ้าผู้อยู่ไกล ก็ไม่ยอมออกไปจากหัวใจของข้าพเจ้าเช่นกัน
5.47.40
तेजोमयं दुराधर्पं बिभ्रता गाण्डिवं धनुः ।
मद्द्वितीयेन पार्थेन वैरं वः प्रत्युपस्थितम् ॥ ५.४७.४० ॥
พวกเจ้าเผชิญหน้ากับปารถะ ผู้ถือคันธนูคาณฑีวะอันรุ่งโรจน์และไม่อาจต่อต้านได้ และมีข้าพเจ้าเป็นผู้ที่สอง ความเป็นศัตรูของพวกเจ้าจึงมาถึงแล้ว
5.47.41
कृष्णस्यैतद्वचः श्रुत्वा महन्मे भयमाविशत् ।
तव पुत्रस्य लोभं च वर्धमानं प्रपश्यतः ॥ ५.४७.४१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระกฤษณะเหล่านี้ ความกลัวอันยิ่งใหญ่ก็เข้าครอบงำข้าพเจ้า เมื่อข้าพเจ้าเห็นความโลภของบุตรของท่านเติบโตขึ้น
5.47.42
सोमेन्द्रसदृशौ वीरौ तौ मन्दो नावबुध्यते ।
भीष्मद्रोणाश्रयाच्चैव कर्णस्य च विकत्थनात् ॥ ५.४७.४२ ॥
วีรบุรุษทั้งสองนั้นเทียบเท่าพระโสมและพระอินทร์ แต่คนโง่ไม่รู้ตัว เพราะพึ่งพาภีษมะและโทรณะ และเพราะการคุยโวของกรรณะ