మహాభారతం · అధ్యాయం 5.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.47.1
एवं सनत्सुजातेन विदुरेण च धीमता ।
सार्धं कथयतो राज्ञः सा व्यतीयय सर्वरी ॥ ५.४७.१ ॥
ఈ విధంగా బుద్ధిమంతులైన సనత్సుజాతుడు, విదురుడు రాజుతో సంభాషిస్తుండగా ఆ రాత్రి గడిచిపోయింది.
5.47.2
तस्यां रजन्यां व्युष्टायां राजानः सर्व एव ते ।
सभामाविविशुर्हृष्टाःक सूतस्योपदिदृक्षया ॥ ५.४७.२ ॥
ఆ రాత్రి తెల్లవారగానే రాజులందరూ సంతోషంతో సూతుడిని (సంజయుడిని) చూడాలనే కోరికతో సభలోకి ప్రవేశించారు.
5.47.3
शुश्रूषमाणाः पार्थानां वाचो धर्मार्थसंहिताः ।
धृतराष्ट्रमुखाः सर्वे ययू राजन्सभां शुभाम् ॥ ५.४७.३ ॥
ఓ రాజా! పాండవుల ధర్మార్థ యుక్త వాక్యాలు వినాలనే కోరికతో ధృతరాష్ట్రుడిని ముందుంచుకొని అందరూ ఆ శుభసభకు వెళ్ళారు.
5.47.4
सुधावदातां विस्तीर्णां कनकाजिरभूषिताम् ।
चन्द्रप्रभां सुरुचिरां सिक्तां चिन्दनवारिणा ॥ ५.४७.४ ॥
అమృతంలా తెల్లగా, విశాలంగా, బంగారు ప్రాంగణాలతో అలంకరించబడి, చంద్రకాంతితో మెరిసి, అత్యంత అందంగా, గంధపు నీటితో చిలకరించబడినది.
5.47.5
रुचिरैरासनैः स्तीर्णां काञ्चनैर्दारवैरपि ।
अश्मसारमयैर्दान्तैःक स्वास्तीर्णैः सोत्तरच्छदैः ॥ ५.४७.५ ॥
అందమైన ఆసనాలతో పరచబడినది; బంగారం, కలప, ఇనుములాంటి గట్టి కలప, దంతాలతో చేసిన ఆసనాలు, చక్కగా పరచిన పైపరుపులతో అలంకరించబడినవి.
5.47.6
भीष्मो द्रोणः कृपः शल्यः कृतवर्मा जयद्रथः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तश्च बाह्लिकः । ॥ ५.४७.६ ॥
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, శల్యుడు, కృతవర్మ, జయద్రథుడు, అశ్వత్థామ, వికర్ణుడు, సోమదత్తుడు, బాహ్లికుడు.
5.47.7
विदुरश्च महाप्राज्ञो युयुत्सुश्च महारथः ।
सर्वे च सहिताः शूराः पार्थिवा भरतर्षभ ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां शुभाम् ॥ ५.४७.७ ॥
మహాప్రాజ్ఞుడైన విదురుడు, మహారథుడైన యుయుత్సుడు, అన్ని వీర రాజులు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ధృతరాష్ట్రుడిని ముందుంచి ఆ శుభసభలో ప్రవేశించారు.
5.47.8
दुःशासनश्चित्रसेनः शकुनिश्चापि सौबलः ।
दुर्मुखो दुःसहः कर्ण उलूकोऽथ विविंशतिः ॥ ५.४७.८ ॥
దుశ్శాసనుడు, చిత్రసేనుడు, సుబలుని కుమారుడైన శకుని కూడా, దుర్ముఖుడు, దుస్సహుడు, కర్ణుడు, ఉలూకుడు, తర్వాత వివింశతి.
5.47.9
कुरुराजं पुरस्कृत्य दुर्योधनममर्षणम् ।
विविशुस्तां सभां राजन्सुराः शक्रसदो यथा ॥ ५.४७.९ ॥
ఓ రాజా, కురురాజు దుర్యోధనుడిని, అసహనుడైన అతడిని ముందుంచి వారు ఆ సభలో ప్రవేశించారు, ఇంద్రసభలో దేవతలు ప్రవేశించినట్లు.
5.47.10
आविशद्भिस्तदा राजञ्शूरैः परिघबाहुभिः ।
शुशुभे सा सभा रजन्सिंहैरिव गिरेर्गुहा ॥ ५.४७.१० ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు పరిఘల వంటి భుజాలు గల వీరులు ప్రవేశించడంతో ఆ సభ, సింహాలతో పర్వతగుహ ప్రకాశించినట్లు ప్రకాశించింది.
5.47.11
ते प्रविश्य महेष्वासाः सभां सर्वे महौजसः ।
आसनानि विचित्राणि भेजिरे सूर्यवर्चसः ॥ ५.४७.११ ॥
ఆ మహాధనుర్ధరులు, మహాబలులు, సూర్యతేజస్సు గలవారు అందరూ ఆ సభలో ప్రవేశించి విచిత్రమైన ఆసనాలను చేరారు.
5.47.12
आसनस्थेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत ।
द्वाःस्थो निवेदयामास सूतपुत्रमुपस्थितम् ॥ ५.४७.१२ ॥
ఓ భరతా, ఆ రాజులందరూ ఆసనాలపై కూర్చున్నప్పుడు, ద్వారపాలకుడు సూతపుత్రుడు వచ్చి ఉన్నాడని తెలియజేశాడు.
5.47.13
अयं सरथ आयाति योऽयासीत्पाण्डवान्प्रति ।
दूतो नस्तूर्णमायाति सैन्धवैः साधुवाहिभिः ॥ ५.४७.१३ ॥
పాండవుల వద్దకు వెళ్లిన ఆ దూత రథంతో వస్తున్నాడు. మన దూత సింధు దేశపు మంచి గుర్రాలతో వేగంగా వస్తున్నాడు.
5.47.14
…पेयाय स तु क्षिप्रं रथात्प्रस्कन्द्य कुण्डली ।
प्रविवेश सभां पूर्णां महीपालैर्महात्मभिः ॥ ५.४७.१४ ॥
…ఆ కుండలధారి త్వరగా రథం నుండి దూకి, మహాత్ములైన రాజులతో నిండిన సభలోకి ప్రవేశించాడు.
5.47.15
प्राप्तोऽस्मि पाण्डवान्गत्वा तं विजानीत कौरवाः ।
यथावयः कुरून्सर्वान्प्रतिनन्दन्ति पाण्डवाः ॥ ५.४७.१५ ॥
నేను పాండవుల వద్దకు వెళ్లి తిరిగి వచ్చాను. కౌరవులారా, పాండవులు వయస్సును బట్టి కురువులందరినీ ప్రతిగా అభినందిస్తారని తెలుసుకోండి.
5.47.16
अभिवादयन्ति वृद्धांश्च वयस्यांश्च वयस्यवत् ।
पुनश्चाभ्यवदन्पार्थाः प्रतिपूज्य यथावयः ॥ ५.४७.१६ ॥
పాండవులు పెద్దలకు నమస్కరిస్తారు; సమవయస్కులతో సమవయస్కుల వలె వ్యవహరిస్తారు. తరువాత పృథ కుమారులు వయస్సుకు తగిన గౌరవమిచ్చి మాట్లాడతారు.
5.47.17
यथाहं धृतराष्ट्रेण शिष्टः पूर्वमितो गतः ।
अब्रवं पाण्डवान्गत्वा नात्र किञ्चन हापितम् ॥ ५.४७.१७ ॥
ముందుగా ధృతరాష్ట్రుడు నాకు ఉపదేశించినట్లే నేను ఇక్కడ నుండి వెళ్లి పాండవులతో మాట్లాడాను; ఇందులో ఏదీ వదిలివేయలేదు.
5.47.18
पृच्छामि त्वां सञ्जय राजमध्ये ।
यदब्रवीद्वाक्यमदीनसत्वः।
जनार्दनस्तात युधां प्रणेता ।
दुरात्मनां जीवितच्छिन्महात्मा ॥ ५.४७.१८ ॥
సంజయా, రాజుల మధ్యలో నిన్ను అడుగుతున్నాను: నిర్భయ హృదయుడైన జనార్దనుడు ఏ మాటలు పలికాడు? ప్రియుడా, యోధుల నాయకుడు, దుష్టుల ప్రాణాలను హరించే ఆ మహాత్ముడు ఏమన్నాడు?
5.47.19
आगुल्फेभ्योऽभिसंवीतः प्रयतोऽहं कृताञ्जलिः ।
शुद्धान्तं प्राविशं राजन्नाख्यातो नरसिंहयोः ॥ ५.४७.१९ ॥
రాజా, చీలమండల వరకు వస్త్రం చుట్టుకొని, వినయంగా చేతులు జోడించి నేను అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించాను; ఇద్దరు నరసింహులు నాకు తెలియజేశారు.
5.47.20
न चाभिमन्युर्न यमौ तं देशमभिजग्मतुः ।
यत्र कृष्णौ च कृष्णा च सत्यभामा च भामिनी ॥ ५.४७.२० ॥
ఇద్దరు కృష్ణులు, కృష్ణ, భామిని సత్యభామ ఉన్న ఆ స్థలానికి అభిమన్యుడు గానీ ఇద్దరు యమళులు గానీ వెళ్ళలేదు.
5.47.21
उभौ मध्वासवक्षीबौ वरचन्दनरूषितौ ।
स्त्रग्विणौ वरवस्त्राङ्गौ वराभरणभूषितौ ॥ ५.४७.२१ ॥
ఇద్దరూ మధువు, ఆసవంతో మత్తులై ఉన్నారు; ఉత్తమ చందనం పూసుకొని, పూలమాలలు ధరించి, ఉత్తమ వస్త్రాలు, ఆభరణాలతో అలంకరించుకున్నారు.
5.47.22
नैकरत्नविचित्रं च काञ्चनं च वरासनम् ।
नानास्तरणसंस्तीर्णं यत्रासाते नरर्षभौ ॥ ५.४७.२२ ॥
అనేక రత్నాలతో విచిత్రమైన బంగారు ఉత్తమ ఆసనంపై, అనేక పరుపులు పరచిన దానిపై ఆ ఇద్దరు నరశ్రేష్ఠులు కూర్చున్నారు.
5.47.23
सत्याङ्कमुपधानं तु कृत्वा शेते जनार्दनः ।
अर्जुनाङ्कगतौ पादौ केशवस्योपलक्षये।
अर्जुनस्य च कृष्णायाः शुभायाश्चाङ्कगावुभौ ॥ ५.४७.२३ ॥
సత్యను తలగడగా చేసుకొని జనార్దనుడు పడుకున్నాడు; అర్జునుని ఒడిలో కేశవుని పాదాలను, అర్జునుని, శుభ కృష్ణ ఒడిలో ఉన్న రెండు పాదాలను నేను గమనించాను.
5.47.24
काञ्चनं पादपीठं तु पार्थो वै प्रादिशन्मुदा ।
दासीभ्यामाहृतं मह्यं स्पृष्ट्वा भूमावुपाविशम् ॥ ५.४७.२४ ॥
బంగారు పాదపీఠాన్ని పార్థుడు సంతోషంగా ఇచ్చాడు; ఇద్దరు దాసీలు నా కోసం తెచ్చారు; దానిని నేలను తాకించి నేను కూర్చున్నాను.
5.47.25
ऊर्ध्वरेखाङ्कितौ पादौ पार्थस्य शुभलक्षणौ ।
पादपीठादपहृतौ धारयेतां वरस्त्रियौ ॥ ५.४७.२५ ॥
పార్థుని ఊర్ధ్వరేఖలతో గుర్తించబడిన, శుభలక్షణ పాదాలను పాదపీఠం నుండి తీసి ఇద్దరు శ్రేష్ఠ స్త్రీలు ధరించి ఉన్నారు.
5.47.26
न नूनं कल्मषं किञ्चिन्मम कर्मसु विद्यते ।
स्त्रीरत्नाभ्यां समेतौ यन्मिथो मामभ्यभाषताम् ॥ ५.४७.२६ ॥
నిశ్చయంగా నా కర్మలలో ఏ దోషమూ లేదు; ఆ ఇద్దరు స్త్రీరత్నాలు కలిసి నాతో మాట్లాడారు.
5.47.27
विस्मयो मे महानासीदास्त्रं मे बहुसङ्गतम् ।
हृष्टानि चैव रोमाणि दृष्ट्वा तौ सहितावुभौ ॥ ५.४७.२७ ॥
నాకు గొప్ప ఆశ్చర్యం కలిగింది, నా అస్త్ర-ఆలోచనలు కూడా కలగాపులగమయ్యాయి; ఆ ఇద్దరినీ కలిసి చూసి నా రోమాలు నిక్కబొడిచాయి.
5.47.28
श्यामौ बृहन्तौ तरुणौ नागाविव समुच्छ्रितौ ।
एकशय्यागतौ दृष्ट्वा भयं मे महदाविशत् ॥ ५.४७.२८ ॥
నల్లని వర్ణం, విశాలులు, యువకులు, పైకెత్తిన రెండు ఏనుగులవంటివారు; ఒకే పడకపై చేరిన వారిని చూసి నాలో గొప్ప భయం ప్రవేశించింది.
5.47.29
ततोऽभ्यचिन्तयं तत्र दृष्ट्वा तौ पुरुषर्षभौ ।
सङ्कल्पो धर्मराजस्य नानवाप्योऽस्ति कश्चन।
निदेशगाविमौ यस्य नरनारायणावुभौ ॥ ५.४७.२९ ॥
అప్పుడు అక్కడ ఆ ఇద్దరు పురుషోత్తములను చూసి నేను ఆలోచించాను: ధర్మరాజు సంకల్పం ఏదీ అందనిది కాదు; ఈ నరనారాయణులు ఇద్దరూ ఎవరి ఆజ్ఞను అనుసరిస్తారో ఆయనకు.
5.47.30
सत्कृतश्चान्नपानाभ्यामाच्छन्नो लब्धसत्क्रियः ।
अञ्जलिं मूर्ध्नि सन्धाय सन्देशं चाभ्यचोदयम् ॥ ५.४७.३० ॥
అన్నపానాలతో సత్కరించబడి, గౌరవంగా ఆదరించబడి, తల మీద అంజలి ఉంచి నేను సందేశం తెలియజేశాను.
5.47.31
धनुर्धरोचितेनाथ पाणिनैकं सलक्षणम् ।
पादमानाययत्पार्थः केशवस्य यशस्विनः ॥ ५.४७.३१ ॥
అప్పుడు విల్లు ధరించిన పార్థుడు (అర్జునుడు) తన తగిన చేతితో, యశస్వి అయిన కేశవుని శుభలక్షణాలు కలిగిన ఒక పాదాన్ని దగ్గరకు తెచ్చాడు.
5.47.32
इन्द्रकेतुरिवोत्थाय दिव्याभरणभूषितः ।
इन्द्रवीर्योपमः कृष्णः संविष्टो माऽभ्यभाषत ॥ ५.४७.३२ ॥
ఇంద్రధ్వజంలా లేచి, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన, ఇంద్రుని పరాక్రమానికి సమానుడైన కృష్ణుడు, కూర్చుని ఉండి నాతో మాట్లాడాడు.
5.47.33
स वाचं वदतां श्रेष्ठ आददे वचनक्षमाम् ।
दीपनीं धार्तराष्ट्राणां मृदुपूर्वां सुदारुणाम् ॥ ५.४७.३३ ॥
మాట్లాడేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన అతడు, మాట్లాడదగిన, ధృతరాష్ట్ర పుత్రులను రెచ్చగొట్టే, మొదట మృదువుగా కానీ అత్యంత కఠినమైన మాటను పలికాడు.
5.47.34
बहिश्चरस्य प्राणस्य प्रियस्य प्रियकारिणः ।
मतिमान्मतिमास्थाय केशवः सन्दधे वचः ॥ ५.४७.३४ ॥
బయట తిరిగే ప్రాణానికి, ప్రియునికి, ప్రియం చేసేవారికి, బుద్ధిమంతుడైన కేశవుడు బుద్ధిని ఆశ్రయించి మాటలను కూర్చాడు.
5.47.35
वचनं वचनज्ञस्य शिक्षाक्षरसमन्वितम् ।
मनःप्रह्लादनं श्रेष्ठं पश्चाद्धृदयतापनम् ॥ ५.४७.३५ ॥
మాటలు తెలిసినవాని ఆ మాట శిక్షాక్షరాలతో కూడినది; మనసును ఆనందింపజేసేది, శ్రేష్ఠమైనది, కానీ తరువాత హృదయాన్ని దహించేది.
5.47.36
सञ्जयैतद्वचो ब्रूयाः प्राप्य क्षत्रियसंसदम् ।
श्रृण्वतः कुरुवृद्धस्य आचार्यस्य च धीमतः ॥ ५.४७.३६ ॥
సంజయా, క్షత్రియుల సభకు చేరి ఈ మాటను చెప్పు; కురువృద్ధుడు, జ్ఞానియైన ఆచార్యుడు వింటుండగా.
5.47.37
अर्थांस्त्यजत पार्थेषु सुखमाप्नुत कामजम् ।
प्रियं प्रियेभ्यश्चरत राजा हि त्वरते जये ॥ ५.४७.३७ ॥
సంపదను త్యజించి పార్థులకు ఇవ్వు; కోరికతో కలిగే సుఖాన్ని పొందగలవు. ప్రియులకు ప్రియమైనదే చెయ్యి, ఎందుకంటే రాజు విజయం కోసం త్వరపడతాడు.
5.47.38
यजध्वं विविधैर्यज्ञैर्दक्षिणाश्च प्रयच्छत ।
पुत्रेर्दारैश्च मोदध्वमागतं वो महद्भयम् ॥ ५.४७.३८ ॥
అనేక యజ్ఞాలు చేసి దక్షిణలు ఇవ్వు. పుత్రులతో, భార్యలతో ఆనందించు; మీపై మహా భయం వచ్చి పడింది.
5.47.39
ऋणं प्रवृद्धमिव मे हृदयान्नापसर्पति ।
गोविन्देति यदाक्रन्दत्कृष्णा मां दूरवासिनम् ॥ ५.४७.३९ ॥
పెరిగిన అప్పు నా హృదయం నుండి తొలగనట్లు, దూరంలో ఉన్న నన్ను 'గోవిందా' అని కృష్ణ అరచిన ఆ బాధ నా హృదయం నుండి తొలగడం లేదు.
5.47.40
तेजोमयं दुराधर्पं बिभ्रता गाण्डिवं धनुः ।
मद्द्वितीयेन पार्थेन वैरं वः प्रत्युपस्थितम् ॥ ५.४७.४० ॥
తేజోమయమైన, ఎదిరింపరాని గాండీవ ధనువును ధరించే, నేను రెండవవాడిగా ఉన్న పార్థునితో, మీ వైరం ఎదురుగా వచ్చి నిలిచింది.
5.47.41
कृष्णस्यैतद्वचः श्रुत्वा महन्मे भयमाविशत् ।
तव पुत्रस्य लोभं च वर्धमानं प्रपश्यतः ॥ ५.४७.४१ ॥
కృష్ణుని ఈ మాటలు విని నాకు గొప్ప భయం కలిగింది; నీ కుమారుని పెరుగుతున్న లోభాన్ని చూస్తూ ఆ భయం మరింత పెరిగింది.
5.47.42
सोमेन्द्रसदृशौ वीरौ तौ मन्दो नावबुध्यते ।
भीष्मद्रोणाश्रयाच्चैव कर्णस्य च विकत्थनात् ॥ ५.४७.४२ ॥
ఆ ఇద్దరు వీరులు సోముడు, ఇంద్రుని సమానులు; కానీ మూర్ఖుడు (నీ కుమారుడు) అది గ్రహించడం లేదు — భీష్ముడు, ద్రోణుని ఆశ్రయం వల్ల, కర్ణుని గొప్పలు చెప్పడం వల్ల.