ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.48.1
पृच्छामि त्वां सञ्जय राजमध्ये ।
किमब्रवीद्वाक्यमदीनसत्वः।
धनञ्जयस्तात युधां प्रेणता ।
दुरात्मनां जीवितच्छिन्महात्मा ॥ ५.४८.१ ॥
ಸಂಜಯ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ರಾಜರ ನಡುವೆ ಅದೀನಾತ್ಮನಾದ ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ಯಾವ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು? ಅಯ್ಯಾ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಳಾಗಿ ದುರಾತ್ಮರ ಜೀವ ಕತ್ತರಿಸುವ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಏನು ಹೇಳಿದನು?
5.48.2
दुर्योधनो वाचमिमां श्रृणोतु ।
यदब्रवीदर्जुनो योत्स्यमानः।
युधिष्ठिरस्यानुमते महात्मा ।
धनञ्जयः श्रृण्वतः केशवस्य ॥ ५.४८.२ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿ. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ, ಕೇಶವ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಹಾತ್ಮ ಧನಂಜಯನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಲಿ.
5.48.3
अवित्रस्तो बाहुवीर्यं विजान-
न्नुपह्वरे वासुदेवस्य धीरः।
अवोचन्मां योत्स्यमानः किरीटी ।
मध्ये ब्रूया धार्तराष्ट्रं कुरूणाम् ॥ ५.४८.३ ॥
ವಾಸುದೇವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭುಜಬಲವನ್ನು ಅರಿತ ನಿರ್ಭಯನೂ ಧೀರನೂ ಆದ ಕಿರೀಟಿ (ಅರ್ಜುನ) ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಕುರುಗಳ ನಡುವೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳು.
5.48.4
संश्रृण्वतस्तस्य दुर्भाषिणो वै ।
दुरात्मनः सूतपुत्रस्य सूत।
यो योद्धुमाशंसति मां सदैव ।
मन्दप्रज्ञः कालपक्वोऽतिमूढः ॥ ५.४८.४ ॥
ಆ ದುರ್ಭಾಷಿ, ದುರಾತ್ಮನಾದ ಸೂತಪುತ್ರನ (ಕರ್ಣನ) ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ—ಸದಾ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬಯಸುವವನು—ಅವನು ಮಂದಬುದ್ಧಿ, ಕಾಲದಿಂದ ಪಕ್ವನಾದವನು, ಅತಿಮೂಢ.
5.48.5
ये वै राजानः पाण्डवायोधनाय ।
समानीताः श्रृण्वतां चापि तेषाम् ।
यथा समग्रं वचनं मयोक्तं ।
सहामात्यं श्रावयेथा नृपं तत ॥ ५.४८.५ ॥
ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರಾಜರು, ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಮಾತುಗಳನ್ನು, ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಿತ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಕೇಳಿಸು.
5.48.6
यथा नूनं देवराजस्य देवाः ।
शुश्रूषन्ते वज्रहस्तस्य सर्वे।
तथाऽश्रृण्वन्पाण्डवाः सृञ्जयाश्च ।
किरीटिना वाचमुक्तां समर्थाम् ॥ ५.४८.६ ॥
ದೇವತೆಗಳು ವಜ್ರಹಸ್ತನಾದ ದೇವರಾಜನಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಿ ಕೇಳುವಂತೆ, ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯರು ಕಿರೀಟಿ ಹೇಳಿದ ಯೋಗ್ಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದರು.
5.48.7
इत्यब्रवीदर्जुनो योत्स्यमानो ।
गाण्डीवधन्वा लोहितपद्मनेत्रः।
न चेद्राज्यं मुञ्चति धार्तराष्ट्रो ।
यधिष्ठिरस्याजमीढस्य राज्ञः ॥ ५.४८.७ ॥
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದ ಅರ್ಜುನ, ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು, ಕೆಂಪು ತಾವರೆಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಅಜಮೀಢ ವಂಶದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಿಡದಿದ್ದರೆ.
5.48.8
अस्ति नूनं कर्म कृतं पुरस्ता-
दनिर्विष्टं पापकं धार्तराष्ट्रैः।
येषां युद्धं भीमसेनार्जुनाभ्यां ।
तथाश्विभ्यां वासुदेवेन चैव ॥ ५.४८.८ ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿಲ್ಲ; ಅದರಿಂದಲೇ ಭೀಮಸೇನ, ಅರ್ಜುನ, ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವರೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಲಿದೆ.
5.48.9
शैनयेन ध्रुवमात्तायुधेन ।
धृष्टद्युम्नेनाथ शिखण्डिना च।
युधिष्ठिरेणेन्द्रकल्पेन चैव ।
योऽपध्यानान्निर्दहेद्गां दिवं च ॥ ५.४८.९ ॥
ಶೈನೇಯ (ಸಾತ್ಯಕಿ)ನಿಂದ, ಆಯುಧ ಹಿಡಿದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ, ಶಿಖಂಡಿಯಿಂದ, ಇಂದ್ರನಂತಿರುವ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಂದ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ (ಅವರು ಸಾಯುವರು); ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಸುಡಬಲ್ಲವನು ಅವನು.
5.48.10
तैश्चेद्योद्धुं मन्यते धार्तराष्ट्रो ।
निर्वृत्तोऽर्थः सकलः पाण्डवानाम्।
मा तत्कार्षीः पाण्डवस्यार्थहेतो-
रुपैहि युद्धं यदि मन्यसे त्वम् ॥ ५.४८.१० ॥
ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನು ಬಯಸಿದರೆ, ಪಾಂಡವರ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ದೇಶವು ಈಗಾಗಲೇ ಈಡೇರಿದೆ. ಪಾಂಡವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ; ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧವೇ ಸರಿ ಎನಿಸಿದರೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಾ.
5.48.11
यां तां वने दुःखशय्यामवात्सी-
त्प्रव्राजितः पाण्डवो धर्मचारी।
आप्नोतु तां दुःखतरामनर्था-
मन्त्यां शय्यां धार्तराष्ट्रः पराशुः ॥ ५.४८.११ ॥
ಧರ್ಮಾಚಾರಿಯಾದ ಪಾಂಡವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಡೀಪಾರಾಗಿ ದುಃಖಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಕರವಾದ ಅನರ್ಥದ ಕೊನೆಯ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ಅವನು ಸತ್ತು ಬಿದ್ದಿರಲಿ.
5.48.12
ह्रिया ज्ञानेन तपसा दमेन ।
शौर्येणाथो धर्मगुप्त्या धनेन।
अन्यायवृत्तिः कुरु पाण्डवे या-
नध्यातिष्ठद्धार्तराष्ट्रो दुरात्मा ॥ ५.४८.१२ ॥
ಲಜ್ಜೆ, ಜ್ಞಾನ, ತಪಸ್ಸು, ದಮ, ಶೌರ್ಯ, ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆ, ಧನ—ಇವುಗಳನ್ನು ಕೂಡ, ಕುರುವಂಶದ ಪಾಂಡವನ ಬಗ್ಗೆ ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ನಡೆದ ದುರಾತ್ಮ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನು ಅನುಸರಿಸಲಿಲ್ಲ.
5.48.13
मायोपधं प्रतिधानार्जवाभ्यां ।
तपोदमाभ्यां धर्मगुप्त्या बलेन।
सत्यं ब्रुवन्प्रतिपन्नो नृपो न-
स्तितिक्षमाणः क्लिश्यमानोऽतिवेलम् ॥ ५.४८.१३ ॥
ಮಾಯೆ-ವಂಚನೆ, ಪ್ರತೀಕಾರ, ಋಜುತ್ವ, ತಪಸ್ಸು, ದಮ, ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆ, ಬಲ—ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಯುವ ರಾಜನು (ಯುಧಿಷ್ಠಿರ) ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಅತಿಶಯ ಕ್ಲೇಶದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದನು.
5.48.14
यदा ज्येष्ठः पाण्डवः संशितात्मा ।
क्रोधं यत्तं वर्षपूगान्सुघोरम्।
अवस्त्रष्टा कुरुपूद्वृत्तचेता-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.१४ ॥
ಹಿರಿಯ ಪಾಂಡವನು, ಸಂಯಮಿತ ಮನಸ್ಸಿನವನು, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಡೆದಿಟ್ಟ ಭೀಕರ ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಪ್ರೌಢ ಬುದ್ಧಿಯ ಅವನು, ಆಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.15
कृष्णवर्त्मेव ज्वलितः समिद्धो ।
यथा दहेत्कक्षमग्निर्निदाघे।
एवं दग्धा धार्तराष्ट्रस्य सेनां ।
युधिष्ठिरः क्रोधदीप्तोन्ववेक्ष्य ॥ ५.४८.१५ ॥
ಕಪ್ಪು ದಾರಿಯ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಉರಿದು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಕಾಡನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ, ಕೋಪದಿಂದ ಬೆಳಗುವ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೀಗೆಯೇ ಸುಟ್ಟುಬಿಡುವನು.
5.48.16
यदा द्रष्टा भीमसेनं रथस्यं ।
गदाहस्तं क्रोधविषं वमन्तम्।
अमर्षणं पाण्डवं भीमवेगं ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.१६ ॥
ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗದೆ ಹಿಡಿದು, ಕೋಪವೆಂಬ ವಿಷವನ್ನು ಕಾರುತ್ತ, ಸಹಿಸದ, ಭೀಕರ ವೇಗವುಳ್ಳ ಪಾಂಡವ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ನೋಡುವಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನು ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.17
सेनागगं दंशितं भीमसेनं ।
सुलक्षणं वीरहणं परेषाम्।
घ्नन्तं चमूमन्तकसन्निकाशं ।
तदा स्मर्ता वचनस्यातिमानी ॥ ५.४८.१७ ॥
ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕವಚ ಧರಿಸಿದ, ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ, ಯಮನಂತೆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಗ ಅತಿ ಅಭಿಮಾನಿಯಾದ ಅವನು ತನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವನು.
5.48.18
यदा द्रष्टा भीमसेनेन नागा-
न्निपातितान्गिरिकूटप्रकाशान्।
किम्भैरिवासृग्वमतो भिन्नकुम्भां-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.१८ ॥
ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಆನೆಗಳನ್ನು ಭೀಮಸೇನನು ಕೆಡವಿದಾಗ, ಒಡೆದ ಕುಂಭಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಿರಲು, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.19
महासिंहो गा इव संप्रविश्य ।
गदापाणिर्धार्तराष्ट्रानुपेत्य।
यदा भीमो भीमरूपो निहन्ता ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.१९ ॥
ದೊಡ್ಡ ಸಿಂಹವು ಹಸುಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ, ಗದೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ಭೀಮನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಸಂಹರಿಸುವಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.20
महाभये वीतभयः कृतास्त्रः ।
समागमे शत्रुबलावमर्दी।
सकृद्रथेनाप्रतिमान्रथौघा-
न्पदातिसङ्घान्गदयाभिनिघ्नन् ॥ ५.४८.२० ॥
ಮಹಾಭಯದಲ್ಲಿಯೂ ಭಯರಹಿತನಾದ, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ, ಶತ್ರುಬಲವನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವ ಅವನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರಥದಿಂದ ಅಸಮಾನ ರಥಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಲಾಳುಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುತ್ತಾ.
5.48.21
सैन्याननेकांस्तरसा विगृह्ण-
न्यदा छेत्ता धार्तराष्ट्रस्य सैन्यम्।
छिन्दन्वनं परशुनेव शूर-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.२१ ॥
ವೀರನಾದ ಭೀಮನು ಅನೇಕ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಮುತ್ತಿ, ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಕಾಡನ್ನು ಕಡಿಯುವಂತೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಯುವಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.22
तृणप्रायं ज्वलनेनेव दग्धं ।
ग्रामं यथा धार्तराष्ट्रान्समीक्ष्य।
पक्वं सस्यं वैद्युतेनेव दग्धं ।
परासिक्तं विपुलं स्वं बलौघम् ॥ ५.४८.२२ ॥
ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಸುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಂತೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿ; ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಹಣ್ಣಾದ ಬೆಳೆಯಂತೆ, ತನ್ನ ವಿಶಾಲ ಸೇನೆಯ ಪ್ರವಾಹ ಚದುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
5.48.23
हतप्रवीरं विमुखं भयार्तं ।
पराङ्मुखं प्रायशोऽनष्टयोधम्।
शस्त्रार्चिषा भिमसेनेन दग्धं ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्त्सत् ॥ ५.४८.२३ ॥
ವೀರರು ಹತರಾಗಿ, ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ, ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಯೋಧರು ನಾಶವಾಗದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಭೀಮಸೇನನು ಸುಟ್ಟನು; ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದನು.
5.48.24
उपासङ्गानाचरेद्दक्षिणेन ।
वराङ्गानां नकुलश्चित्रयोधी।
यदा रथाग्र्यो रथिनः प्रचेता ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.२४ ॥
ನಕುಲನು, ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಯೋಧ, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಿ, ಎಚ್ಚರದಿಂದ, ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಅಂಗಗಳ ಯೋಧರ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿದಾಗ; ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದನು.
5.48.25
सुखोचितो दुःखशय्यां वनेषु ।
दीर्घं कालं नकुलो यामशेत।
आशीविषः क्रुद्ध इवोद्वमन्विषं ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.२५ ॥
ಸುಖಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿದ ನಕುಲನು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ದುಃಖದ ಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮಲಗಿದನು; ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಾವು ವಿಷ ಕಕ್ಕುವಂತೆ; ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದನು.
5.48.26
त्यक्तात्मानः पार्थिवायोधनाय ।
समादिष्टा धर्मराजेन सूत।
रथैः शुभ्रैः सैन्यमभिद्रवन्तो ।
दृष्ट्वा पश्चात्तप्स्यते धार्तराष्ट्रः ॥ ५.४८.२६ ॥
ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರಾಗಿ, ರಾಜರ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜನಿಂದ ಆಜ್ಞಾಪಿತರಾಗಿ, ಹೊಳೆಯುವ ರಥಗಳಿಂದ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸುವವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಓ ಸೂತನೇ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.27
शिशून्कृतास्त्रानशिशुप्रकाशान् ।
यदा द्रष्टा कौरवः पञ्च शूरान्।
त्यक्त्वा प्राणान्कौरवानाद्रवन्त-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.२७ ॥
ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ, ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕಂಡರೂ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲದ ಆ ಐವರು ಶೂರರು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕೌರವರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸುವುದನ್ನು ಕೌರವನು ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.28
यथा शक्रो दानवनाशनार्थं ।
सुवर्णतारं रथमुत्तमाश्वैः।
दान्तैर्युक्तं सहदेवोऽधिरूढः ।
शिरांसि राज्ञां क्षेप्स्यते मार्गणौघैः ॥ ५.४८.२८ ॥
ದಾನವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಇಂದ್ರನು ಚಿನ್ನದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಉತ್ತಮ, ಪಳಗಿದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥವನ್ನು ಏರುವಂತೆ, ಸಹದೇವನು ಆ ರಥವನ್ನೇರಿ ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ರಾಜರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುವನು.
5.48.29
महाभये संप्रवृत्ते रथस्थं ।
विवर्तमानं समरे कृतास्त्रम्।
सर्वा दिशः सपतन्तं समीक्ष्य ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.२९ ॥
ಮಹಾ ಭಯ ಉಂಟಾದಾಗ, ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತ, ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಅವನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಧಾವಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.30
ह्रीनिषेवो निपुणः सत्यवादी ।
महाबलः सर्वधर्मोपपन्नः।
गान्धारिमार्छंस्तुमुले क्षिप्रकारी ।
क्षेप्ता जनान्सहदेवस्तरस्वी ॥ ५.४८.३० ॥
ನಾಚಿಕೆಯುಳ್ಳವನು, ನಿಪುಣನು, ಸತ್ಯವಾದಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಸರ್ವಧರ್ಮಸಂಪನ್ನನಾದ ಸಹದೇವನು, ತುಮುಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಮಗನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಶೀಘ್ರಕಾರಿಯೂ ವೇಗಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಅವನು ಜನರನ್ನು ಎಸೆದು ಬೀಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.48.31
यदा द्रष्टा द्रौपदेयान्महेषून् ।
शूरान्कृतास्त्रान्रथयुद्धकोविदान्।
आशीविषान्घोरविषानिवायत-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.३१ ॥
ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು—ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು, ಶೂರರು, ಅಸ್ತ್ರನಿಪುಣರು, ರಥಯುದ್ಧ ಕೋವಿದರು, ಘೋರ ವಿಷದ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವವರನ್ನು—ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ಯುದ್ಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ಪರಿತಪಿಸುವನು.
5.48.32
यदाभिमन्युः परवीरघाती ।
शरैः परान्मेघ इवाभिवर्षन्।
विगाहिता कृष्णसमः कृतास्त्र-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.३२ ॥
ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಅಭಿಮನ್ಯು ಮೇಘದಂತೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗರೆದು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಮಾನ ಅಸ್ತ್ರನಿಪುಣನಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿತಪಿಸುವನು.
5.48.33
यदा द्रष्टा बालमबालवीर्यं ।
द्विषच्चमूं मृत्युमिवोत्पतन्तम्।
सौभद्रमिन्द्रप्रतिमं कृतास्त्रं ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.३३ ॥
ಬಾಲಕನಾದರೂ ಬಾಲಿಶವಲ್ಲದ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳ—ಶತ್ರುಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಮೃತ್ಯುವಿನಂತೆ ಎರಗುವ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ, ಅಸ್ತ್ರನಿಪುಣನಾದ ಸುಭದ್ರಾ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿತಪಿಸುವನು.
5.48.34
प्रभद्रकाः शीघ्रतरा युवानो ।
विशारदाः सिंहसमानवीर्याः।
यदा क्षेप्तारो धार्तराष्ट्रान्ससैन्यां-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.३४ ॥
ವೇಗಿಗಳಾದ, ನಿಪುಣರಾದ, ಸಿಂಹಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಪ್ರಭದ್ರಕ ಯುವಕರು ಸೈನ್ಯಸಹಿತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.35
वृद्धौ विराटद्रुपदौ महारथौ ।
पथक्कमूभ्यामभिवर्तमानौ।
यदा द्रष्टारौ धार्तराष्ट्रान्ससैन्यां-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.३५ ॥
ವೃದ್ಧರೂ ಮಹಾರಥರೂ ಆದ ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದರು ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಅವರ ಸೈನ್ಯವನ್ನೂ ನೋಡುವಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.36
यदा कृतास्त्रो द्रुपदः प्रचिन्वन् ।
शिरांसि यूनां समरे रथस्थः।
क्रूद्धः शरैश्छेत्स्यति चापमुक्तै-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.३६ ॥
ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ದ್ರುಪದನು ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯುವಕರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾ, ಕೋಪದಿಂದ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.37
यदा विराटः परवीरघाती ।
रथान्तरे शत्रुचमूं प्रवेष्टा।
मात्स्यैः सार्धमनृशंसरूपै-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.३७ ॥
ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ವಿರಾಟನು ಮತ್ಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ರಥಗಳ ನಡುವಿನಿಂದ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.38
ज्येष्ठं मात्स्यमनृसंसार्यरूपं ।
विराटपुत्रं रथिनं पुरस्तात्।
यदा द्रष्टा दंशतिं पाण्डवार्थे ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.३८ ॥
ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಕವಚ ಧರಿಸಿ, ಮೃದು ರೂಪದ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮತ್ಸ್ಯ ವಿರಾಟ ಪುತ್ರನು ರಥದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರನು ಆ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಸಂತಾಪಗೊಳ್ಳುವನು.
5.48.39
रणे हते कौरवाणां प्रवीरे ।
शिखण्डिना शन्तनोर्वै तनूजे।
न जातु नः शत्रवो धारयेयु-
रशंशयं सत्यमेतद्ब्रवीति ॥ ५.४८.३९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೌರವರ ವೀರ ಶಂತನು ಪುತ್ರನು ಶಿಖಂಡಿಯಿಂದ ಹತನಾದಾಗ, ನಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲಲಾರರು — ಇದು ಸತ್ಯ, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
5.48.40
यदा शिखण्डी रथिनः प्रचिन्वन् ।
भीष्मं रथेनाभियाता वरूथी।
दिव्यैर्हयैरवमृद्गन् रथौघां-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.४० ॥
ಶಿಖಂಡಿ ರಥಿಕರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಕವಚ ಧರಿಸಿ ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ, ದಿವ್ಯ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ರಥಸಮೂಹಗಳನ್ನು ತುಳಿದಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರನು ಆ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಸಂತಾಪಗೊಳ್ಳುವನು.
5.48.41
यदा द्रष्टा सृञ्जयानामनीके ।
धृष्टद्नुम्नं प्रमुखे रोचमानम्।
अस्त्रं यस्मै गुह्यमुवाच धीमा-
न्द्रोणस्तदा तप्स्यति धार्तराष्ट्रः ॥ ५.४८.४१ ॥
ಸೃಂಜಯರ ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದಾಗ — ಜ್ಞಾನಿ ದ್ರೋಣನು ಯಾರಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನೋ ಅವನನ್ನು — ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರನು ಸಂತಾಪಗೊಳ್ಳುವನು.
5.48.42
यदा स सेनापतिरप्रमेयः ।
परामृद्गन्निषुभिर्धार्तराष्ट्रान्।
द्रोणं रणे शत्रुसहोभियाता ।
तदा युद्धं धार्ताराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.४२ ॥
ಅಳೆಯಲಾಗದ ಆ ಸೇನಾಪತಿ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಸಕುತ್ತಾ, ರಣದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ದ್ರೋಣನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಕಟಪಡುವನು.
5.48.43
ह्रीमान्मनीपी बलवान्मनस्वी ।
स लक्ष्मीवान्सोमकानां प्रबर्हः ।
न जातु तं शत्रवोऽन्ये सहेर-
न्योपां स स्यादग्रणीर्वृष्णिसिंहः ॥ ५.४८.४३ ॥
ಅವನು ನಾಚಿಕೆಯುಳ್ಳವನು, ಬುದ್ಧಿವಂತನು, ಬಲಶಾಲಿ, ಉದಾತ್ತ ಮನಸ್ಸಿನವನು; ಅವನು ಸೋಮಕರ ಕಾಂತಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಲಂಕಾರ. ಶತ್ರುಗಳು ಅವನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳರು; ಇತರರಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ಮುಂದಾಳು, ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಸಿಂಹ.
5.48.44
इदं च ब्रूया मा वृणीष्वेति लोके ।
युद्धेऽद्वितीयं सचिवं रथस्थम्।
शिनेर्नप्तारं प्रवृणीम सात्यकिं ।
महाबलं वीतभयं कृतास्त्रम् ॥ ५.४८.४४ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು: 'ಬೇಡ, ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಡ' ಎಂದು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯನಾದ, ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ, ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ನಾವು ಸಚಿವನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ಅವನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಭಯರಹಿತ, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
5.48.45
महोरस्को दीर्घबाहुः प्रमाथी ।
युद्धेऽद्वितीयः परमास्त्रवेदी।
शिनेर्नप्ता तालमात्रायधोऽयं ।
महारथो वीतभयः कृतास्त्रः ॥ ५.४८.४५ ॥
ವಿಶಾಲ ಎದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದ ತೋಳುಗಳುಳ್ಳವನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕಲಕುವವನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯನು, ಪರಮಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ; ತಾಳೆಮರದಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಆಯುಧ ಹೊಂದಿದವನು. ಈ ಮಹಾರಥ ಭಯರಹಿತನು, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣನು.
5.48.46
यदा शिनीनामधिपो मयोक्तः ।
शरैः परान्मेघ इव प्रवर्षन्।
प्रच्छादयिष्यत्यरिहा योधमुख्यां-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.४६ ॥
ನಾನು ಹೇಳಿದ ಶಿನಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಮೇಘದಂತೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದಾಗ, ಶತ್ರುನಾಶಕನು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಬಿಡುವನು; ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.47
यदा धृतिं कुरुते योत्स्यमानः ।
स दीर्घबाहुर्दृढधन्वा महात्मा ।
सिंहस्येव गन्धमाघ्राय गावः ।
संचेष्टन्ते शत्रवोऽस्माद्रणाग्रे ॥ ५.४८.४७ ॥
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ದೀರ್ಘಬಾಹು, ದೃಢಧನ್ವಿ, ಮಹಾತ್ಮನು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ, ಸಿಂಹದ ಗಂಧವನ್ನು ಮೂಸಿದ ಹಸುಗಳಂತೆ ರಣಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
5.48.48
स दीर्घबाहुर्दृढधन्वा महात्मा ।
भिन्द्याद्गिरीन्संहरेत्सर्वलोकान्।
अस्त्रे कृती निपुणः क्षिप्रहस्तो ।
दिवि स्थितः सूर्य इवाभिभाति ॥ ५.४८.४८ ॥
ಆ ದೀರ್ಘಬಾಹು, ದೃಢಧನ್ವಿ ಮಹಾತ್ಮನು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸೀಳಬಲ್ಲನು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲನು; ಅಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು, ಕೌಶಲ್ಯವುಳ್ಳವನು, ಕ್ಷಿಪ್ರಹಸ್ತನು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.48.49
चित्रः सूक्ष्मः सुकृतो यादवस्य ।
अस्त्रे योगो वृष्णिसिंहस्य भूयान्।
यथाविधं योगमाहुः प्रशस्तं ।
सर्वैर्गुणैः सात्यकिस्तैरुपेतः ॥ ५.४८.४९ ॥
ಯಾದವನ ಅಸ್ತ್ರಯೋಗವು ವಿಚಿತ್ರ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾದುದು; ವೃಷ್ಣಿಸಿಂಹನ ಅಸ್ತ್ರಯೋಗ ಅತ್ಯಧಿಕವು. ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಆ ಯೋಗದಿಂದ ಸಾತ್ಯಕಿ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
5.48.50
हिरण्मयं श्वेतहयैश्चतुर्भि-
र्यदा युक्तं स्यन्दनं माधवस्य।
द्रष्टा युद्धे सात्यकेर्धार्तराष्ट्र-
स्तदा तप्स्यत्यकृतात्मा स मन्दः ॥ ५.४८.५० ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿಯೊಡನೆ ಮಾಧವನ ಚಿನ್ನದ ರಥವು ನಾಲ್ಕು ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅಸಂಯಮಿಯಾದ ಆ ಮೂಢನು ದುಃಖದಿಂದ ಬೇಯುವನು.
5.48.51
यदा रथं हेममणिप्रकाशं ।
श्वेताश्वयुक्तं वानरकेतुमुग्रम्।
दृष्ट्वा ममाप्यास्थितं केशवेन ।
तदा तप्स्यत्यकृतात्मा स मन्दः ॥ ५.४८.५१ ॥
ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ, ಕಪಿ ಧ್ವಜದ ಭೀಕರ ರಥವನ್ನು, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕೇಶವನು ಏರಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅಸಂಯಮಿಯಾದ ಆ ಮೂಢನು ದುಃಖದಿಂದ ಬೇಯುವನು.
5.48.52
यदा मौर्व्यास्तलनिष्पेपमुग्रं ।
महाशब्दं वज्रनिष्पेपतुल्यम्।
विद्यूयमानस्य महारणे मया ।
स गाण्डिवस्य श्रोष्यति मन्दबुद्धिः ॥ ५.४८.५२ ॥
ಮಹಾ ರಣದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬಿಲ್ಲಿನ ದಾರದ ಟಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಂಗೈ ಏಟಿನ ಭೀಕರ ಶಬ್ದ, ವಜ್ರದ ಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ಮಹಾ ಧ್ವನಿ, ಆ ಮಂದಬುದ್ಧಿ ಗಾಂಡೀವದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳುವನು.
5.48.53
तदा मूढो धृतराष्ट्रस्य पुत्र-
स्तप्ता युद्धे दुर्मतिर्दुःसहायः।
दृष्ट्वा सैन्यं बाणवर्षान्धकारे ।
प्रभज्यन्तं गोकुलवद्रणाग्रे ॥ ५.४८.५३ ॥
ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮೂಢ ಪುತ್ರನು, ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಸಹಾಯಕರುಳ್ಳವನು, ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವು ಗೋಕುಲದ ಹಸುಗಳಂತೆ ಚದುರಿ ಓಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೇಯುವನು.
5.48.54
बलाहकादुच्चरतः सुभीमा-
न्विद्युत्स्फुलिङ्गानिव घोररूपान्।
सहस्रघ्नान्द्विषतां सङ्गरेषु ।
अस्थिच्छिदो मर्मभिदः सुपुङ्खान् ॥ ५.४८.५४ ॥
ಮೋಡದಿಂದ ಏಳುವ ಅತಿ ಭಯಂಕರವಾದ, ಮಿಂಚಿನ ಕಿಡಿಗಳಂತಹ ಘೋರ ರೂಪದ, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ, ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವ, ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವ, ಸುಂದರ ಗರಿಗಳ (ಬಾಣಗಳು).
5.48.55
यदा द्रष्टा ज्यामुखाद्बाणसङ्घान् ।
गाण्डीवमुक्तानापततः शिताग्रान्।
हयान्गजान्वर्मिणश्चाददानां-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.५५ ॥
ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ, ಹರಿತವಾದ ಮೊನೆಗಳ ಬಾಣಸಮೂಹಗಳು ಹಾರಿಬರುವುದನ್ನು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಆನೆಗಳನ್ನು, ಕವಚಧಾರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.56
यदा मन्दः परबाणान्विमुक्ता-
न्ममेषुभिर्हियमाणान्प्रतीपम्।
तिर्यग्विध्य च्छिद्यमानान्पृषत्कै-
स्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.५६ ॥
ಮೂಢನಾದ ಅವನು, ಶತ್ರುಗಳ ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳು ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎದುರು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಡುವುದನ್ನು, ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಚಿತ್ರಚುಕ್ಕೆಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.57
यदा विपाठा मद्भुजविप्रमुक्ता ।
द्विजाः फलानीव महीरुहाग्रात्।
प्रचेतार उत्तमाङ्गानि यूनां ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.५७ ॥
ನನ್ನ ಭುಜಗಳಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ, ಸೀಳುವ ಬಾಣಗಳು, ಮರದ ತುದಿಯಿಂದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಉದುರುವಂತೆ, ಯುವಕರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುವಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವನು.
5.48.58
यदा द्रष्टा पततः स्यन्दनेभ्यो ।
महागजेभ्योऽश्वगतान्सुयोधनान्।
शरैर्हतान्पातितांश्चैव रङ्गे ।
तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.५८ ॥
ರಥಗಳಿಂದ, ಮಹಾ ಗಜಗಳಿಂದ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ, ಕುದುರೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಸುಯೋಧನನ ಯೋಧರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹತರಾಗಿ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ದ್ರಷ್ಟಾ ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.59
असंप्राप्तानस्त्रपथं परस्य ।
यदा द्रष्टा नश्यतो धार्तराष्ट्रान्।
अकुर्वतः कर्म युद्धे समन्ता-
त्तदा युद्धं धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.५९ ॥
ಶತ್ರುವಿನ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನೂ ತಲುಪದೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದ್ರಷ್ಟಾ ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.60
पदातिसङ्घान्रथसङ्घान्समन्ता-
द्व्यात्ताननः काल इवाततेषुः।
प्रणोत्स्यामि ज्वलितैर्बाणवर्षैः ।
शत्रूंस्तदा तप्स्यति मन्दबुद्धिः ॥ ५.४८.६० ॥
ಕಾಲನಂತೆ ಬಾಯಿ ತೆರೆದು, ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸೆಳೆದು ನಿಂತ ನಾನು, ಉರಿಯುವ ಬಾಣವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪದಾತಿ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು, ರಥ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಓಡಿಸುವೆನು; ಆ ಶತ್ರುಗಳಿಗಾಗಿ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.61
सर्वा दिशः संपतता रथेन ।
रजोध्वस्तं गाण्डिवेन प्रकृत्तम्।
यदा द्रष्टा स्वबलं संप्रमूढं ।
तदा पश्चात्तप्स्यति मन्दबुद्धिः ॥ ५.४८.६१ ॥
ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸುವ ರಥದಿಂದ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತನ್ನ ಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೋಹದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ದ್ರಷ್ಟಾ ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನು ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.62
कान्दिग्भूतं छिन्नगात्रं विसंज्ञं ।
दुर्योधनो द्रक्ष्यति सर्वसैन्यम्।
हताश्ववीराग्र्यनरेन्द्रनागं ।
पिपासितं श्रान्तपत्रं भयार्तम् ॥ ५.४८.६२ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡುವನು; ದಿಕ್ಕುತೋಚದೆ, ಅಂಗಗಳು ಛಿನ್ನವಾಗಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ, ಕುದುರೆಗಳು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರು, ರಾಜರು, ಆನೆಗಳು ಹತರಾಗಿ, ದಾಹ-ಶ್ರಮ-ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಸೇನೆಯನ್ನು.
5.48.63
आर्तस्वरं हन्यमानं हतं च ।
विकीर्णकेशास्थिकपालसङ्घम्।
प्रजापतेः कर्म यथार्थनिष्ठितं ।
तदा दृष्ट्वा तप्स्यति मन्दबुद्धिः ॥ ५.४८.६३ ॥
ಆರ್ತಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವವರನ್ನು, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವರನ್ನು, ಚೆಲ್ಲಾಡಿದ ಕೂದಲು, ಮೂಳೆ, ತಲೆಬುರುಡೆಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಕರ್ಮ ನಿಜವಾಗಿ ಈಡೇರಿದಂತೆ ನೋಡಿ, ಆಗ ಆ ಮಂದಬುದ್ಧಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.64
यदा रथे गाण्डिवं वासुदेवं ।
दिव्यं शङ्खं पाञ्चजन्यं हयांश्च।
तूणावक्षय्यौ देवदत्तं च मां च ।
दृष्ट्वा युद्धे धार्तराष्ट्रोऽन्वतप्स्यत् ॥ ५.४८.६४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಥದಲ್ಲಿ ಗಾಂಡೀವವನ್ನು, ವಾಸುದೇವನನ್ನು, ದಿವ್ಯ ಶಂಖ ಪಾಂಚಜನ್ಯವನ್ನು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಎರಡು ಅಕ್ಷಯ ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳನ್ನು, ದೇವದತ್ತವನ್ನು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವನು.
5.48.65
उद्वर्तयन्दस्युसङ्घान्समेतान् ।
प्रवर्तयन्युगमन्यद्युगान्ते।
यदा धक्ष्याम्यग्निवत्कौरवेयां-
स्तदा तप्ता धृतराष्ट्रः सपुत्रः ॥ ५.४८.६५ ॥
ಸೇರಿದ ದಸ್ಯುಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತೆಸೆದು, ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಯುಗವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತಾ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕೌರವರನ್ನು ಸುಡುವಾಗ, ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಸಂತಪ್ತನಾಗುವನು.
5.48.66
सभ्राता वै सहसैन्यः सभृत्यो ।
भ्रष्टैश्वर्यः क्रोधवशोऽल्पचेताः।
दर्पस्यान्ते निहतो वेपमानः ।
पश्चान्मन्दस्तप्स्यति धार्तराष्ट्रः ॥ ५.४८.६६ ॥
ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಕೋಪಕ್ಕೆ ವಶನಾಗಿ, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯಾಗಿ, ಅಹಂಕಾರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗಿ ನಡುಗುತ್ತಾ, ನಂತರ ಮಂದನಾದ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರನು ಸಂತಪಿಸುವನು.
5.48.67
पूर्वाह्णे मां कृतजप्यं कदाचि-
द्विप्रः प्रोवाचोदकान्ते मनोज्ञम्।
कर्तव्यं ते दुष्करं कर्म पार्थ ।
योद्धव्यं कते शत्रुभिः सव्यसाचिन् ॥ ५.४८.६७ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಜಪ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ನೀರಿನ ತೀರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನನಗೆ ಮನೋಹರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಪಾರ್ಥ, ನೀನು ಕಠಿಣ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು, ಓ ಸವ್ಯಸಾಚಿ.
5.48.68
इन्द्रो वा ते हरिवान्वज्रहस्तः ।
पुरस्ताद्यातु समरेऽरीन्विनिघ्नन्।
सुग्रीवयुक्तेन रथेन वा ते ।
पश्चात्कृष्णो रक्षतु वासुदेवः ॥ ५.४८.६८ ॥
ಹರಿಗಳ ಒಡೆಯನೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರವಿರುವವನೂ ಆದ ಇಂದ್ರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿ; ಅಥವಾ ಸುಗ್ರೀವ ಕಟ್ಟಿದ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ವಾಸುದೇವ ಕೃಷ್ಣನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
5.48.69
वज्रे चाहं वज्रहस्तान्महेन्द्रा-
दस्मिन्युद्धे वासुदेवं सहायम्।
स मे लब्धो दस्युवधाय कृष्णो ।
मन्ये चेतद्विहितं दैवतेर्मे ॥ ५.४८.६९ ॥
ವಜ್ರವನ್ನೂ, ವಜ್ರಹಸ್ತನಾದ ಮಹೇಂದ್ರನಿಂದ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ವಾಸುದೇವನನ್ನೂ ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ದಸ್ಯುಗಳ ವಧೆಗಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನು ನನಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದಾನೆ; ಇದು ದೇವತೆಗಳು ನನಗಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದ್ದೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.48.70
अयुद्ध्यमानो मनसापि यस्य ।
जयं कृष्णः पुरुषस्याभिनन्देत्।
एवं सर्वान्स व्यतीयादमित्रान् ।
सेन्द्रान्देवान्मानुषे नास्ति चिन्ता ॥ ५.४८.७० ॥
ಯುದ್ಧ ಮಾಡದೆಯೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಯಾರ ಜಯವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಾಟಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗಿನ ದೇವತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ.
5.48.71
स बाहुभ्यां सागरमुत्तितीर्षे-
न्महोदधिं सलिलस्याप्रमेयम्।
तेजस्विनं कृष्णमत्यन्तशूरं ।
युद्धेन यो वासुदेवं जिगीषेत् ॥ ५.४८.७१ ॥
ತನ್ನ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಅಪಾರ ಜಲದ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿ, ಅತ್ಯಂತ ಶೂರನಾದ ವಾಸುದೇವ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು.
5.48.72
गिरिं य इच्छेत्तु तलेन भेत्तुं ।
शिलोच्चयं श्वेतमतिप्रमाणम्।
तस्यैव पाणिः सनखो विशीर्ये-
न्न चापि किञ्चित्स गिरेस्तु कुर्यात् ॥ ५.४८.७२ ॥
ಅಂಗೈಯಿಂದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು, ಬಿಳಿಯ, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನು — ಅವನ ಕೈಯೇ ಉಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೂರಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಾರನು.
5.48.73
अग्निं समिद्धं शमयेद्भुजाभ्यां ।
चन्द्रं च सूर्यं च निवारयेत।
हरेद्देवानाममृतं प्रसह्य ।
युद्धेन यो वासुदेवं जिगीषेत् ॥ ५.४८.७३ ॥
ತನ್ನ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು, ದೇವತೆಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು — ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು.
5.48.74
यो रुक्मिणीमेकरथेन भोज-
नुत्साद्य राज्ञः समरे प्रसह्य।
उवाह भार्यां यशसा ज्वलन्तीं ।
यस्यां जज्ञे रौक्मिणेयो महात्मा ॥ ५.४८.७४ ॥
ಒಂದೇ ರಥದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೋಜರನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿ, ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಬೆಳಗುವ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು; ಆಕೆಯಿಂದ ಮಹಾತ್ಮ ರೌಕ್ಮಿಣೇಯ ಜನಿಸಿದನು.
5.48.75
अयं गान्धारांस्तरसा संप्रमथ्य ।
जित्वा पुत्रान्नग्नजितः समग्रान्
बद्धं मुमोच विनदन्तं प्रसह्य ।
सुदर्शनं वै देवतानां ललामम् ॥ ५.४८.७५ ॥
ಇವನು ಬಲದಿಂದ ಗಾಂಧಾರರನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿ, ನಗ್ನಜಿತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಂಧಿತನನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದನು. ಇದು ದೇವತೆಗಳ ಆಭರಣವಾದ ಸುದರ್ಶನ.
5.48.76
अयं कवाटे निजघान पाण्ड्यं ।
तथा कलिङ्गान्दन्तवक्रं ममर्द।
अनेन दग्धा वर्षपूगान्विनाथा ।
वाराणसी नगरी संबभूव ॥ ५.४८.७६ ॥
ಇವನು ಕವಾಟದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜನನ್ನು ಕೊಂದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಳಿಂಗರನ್ನು ಮತ್ತು ದಂತವಕ್ತ್ರನನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿದನು. ಇವನು ಸುಟ್ಟ ವಾರಾಣಸಿ ನಗರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಕ್ಷಕನಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿಯಿತು.
5.48.77
अयं स्म युद्धे मन्यतेऽन्यैरजेयं ।
तमेकलव्यं नाम निषादराजम्।
वेगेनैव शैलमभिहत्य जम्भः ।
शेते स कृष्णेन हतः परासुः ॥ ५.४८.७७ ॥
ಇವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇತರರಿಂದ ಅಜೇಯನೆಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ಇವನು ನಿಷಾದರ ರಾಜ ಏಕಲವ್ಯ. ವೇಗದಿಂದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊಡೆದ ಜಂಭನಂತೆ, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಹತನಾಗಿ ಪ್ರಾಣರಹಿತನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ.
5.48.78
तथोग्रसेनस्य सुतं सुदुष्टं ।
वृष्ण्यन्धकानां मध्यगतं सभास्थम्।
अपातयद्बलदेवद्वितीयो ।
हत्वा ददौ चोग्रसेनाय राज्यम् ॥ ५.४८.७८ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಉಗ್ರಸೇನನ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟ ಪುತ್ರನನ್ನು, ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅಂಧಕರ ನಡುವೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದವನನ್ನು, ಬಲದೇವನೊಂದಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು. ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಉಗ್ರಸೇನನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
5.48.79
अयं सौभं योधयामास स्वस्थं ।
विभीषणं मायया साल्वराजम्।
सौभद्वारि प्रत्यगृह्णाच्छतघ्नीं ।
दोर्भ्यां क एनं विषहेत मर्त्यः ॥ ५.४८.७९ ॥
ಇವನು ಸೌಭದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದನು; ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದ ಭಯಂಕರ ಶಾಲ್ವರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು. ಸೌಭದ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಶತಘ್ನಿಯನ್ನು ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದನು. ಇವನನ್ನು ಯಾವ ಮನುಷ್ಯ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ?
5.48.80
प्राग्ज्योतिषं नाम बभूव दुर्गं ।
पुरं घोरमसुराणामसह्यम्।
महाबलो नरकस्तत्र भौमो ।
जहारादित्या मणिकुण्डले शुभे ॥ ५.४८.८० ॥
ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ದುರ್ಗವಿತ್ತು; ಅದು ಅಸುರರ ಭಯಂಕರ, ಅಜೇಯ ನಗರ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಭೌಮ ನರಕನು ಅದಿತಿಯ ಸುಂದರ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು.
5.48.81
न तं देवाः सह शक्रेण शेकुः ।
समागता युधि मृत्योरभीताः ।
दृष्ट्वा च तं विक्रमं केशवस्य ।
बलं तथैवास्त्रमवारणीयम् ॥ ५.४८.८१ ॥
ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದ, ಮೃತ್ಯುವಿಗೂ ಹೆದರದ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲಾರದೆ ಹೋದರು. ಕೇಶವನ ಆ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು, ಅವನ ಬಲವನ್ನು, ತಡೆಯಲಾಗದ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿಯೂ ಅವರು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
5.48.82
जानन्तोऽस्य प्रकृतिं केशवस्य ।
न्ययोजयन्दस्युवधाय कृष्णम्।
स तत्कर्म प्रतिशुश्राव दुष्कर-
मैश्वर्यवान्सिद्धिषु वासुदेवः ॥ ५.४८.८२ ॥
ಕೇಶವನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದರೂ, ಆ ದಸ್ಯುವನ್ನು ವಧಿಸಲು ಅವರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನೇ ನೇಮಿಸಿದರು. ಐಶ್ವರ್ಯವಂತ ವಾಸುದೇವನು ಆ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು, ಅದು ಸಿದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದುಷ್ಕರವಾದದ್ದು.
5.48.83
निर्मोचने षट्सहस्राणि हत्वा ।
संच्छिद्य पाशान्सहसा क्षुरान्तान्।
मुरं हत्वा विनिहत्यौघरक्षो ।
निर्मोचनं चापि जगाम वीरः ॥ ५.४८.८३ ॥
ನಿರ್ಮೋಚನದಲ್ಲಿ ಆರು ಸಾವಿರ ಮಂದಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಕ್ಷುರಾಂತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪಾಶಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಮುರನನ್ನು ಕೊಂದು, ರಾಕ್ಷಸ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಆ ವೀರನು ನಿರ್ಮೋಚನಕ್ಕೂ ತೆರಳಿದನು.
5.48.84
तत्रैव तेनास्य बभूव युद्धं ।
महाबलेनातिबलस्य विष्णोः ।
शेते स कृष्णेन हतः परासु-
र्वातेनेव मथितः कर्णिकारः ॥ ५.४८.८४ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವನಿಗೆ ಅತಿಬಲಶಾಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಮಹಾಬಲನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಹತನಾಗಿ ಪ್ರಾಣರಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ, ಗಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಮುರಿದ ಕರ್ಣಿಕಾರ ವೃಕ್ಷದಂತೆ.
5.48.85
आहृत्य कृष्णो मणिकुण्डले ते ।
हत्वा च भौमं नरकं मुर च।
श्रिया वृतो यशसा चैव विद्वा-
न्प्रत्याजगामाप्रतिमप्रभावः ॥ ५.४८.८५ ॥
ಕೃಷ್ಣನು ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ತಂದು ಮರಳಿದನು; ಭೌಮ ನರಕನನ್ನೂ ಮುರನನ್ನೂ ಕೊಂದು, ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ, ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರಭಾವಿ ಕೃಷ್ಣನು ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.
5.48.86
अस्मै वराण्यददंस्तत्र देवा ।
दृष्ट्वा भीमं कर्म कृतं रणे तत्।
श्रमश्च ते युध्यमानस्य न स्या-
दाकाशे चाप्सु च ते क्रमः स्यात् ॥ ५.४८.८६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಅವನಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು; ರಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾಡಿದ ಭೀಕರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಕಂಡು. ಯುದ್ಧಮಾಡುವ ನಿನಗೆ ಆಯಾಸ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲೂ ನೀರಿನಲ್ಲೂ ನಿನ್ನ ಸಂಚಾರ ಇರಲಿ ಎಂದು.
5.48.87
शस्त्राणि गात्रे न च ते क्रमेर-
न्नित्येव कृष्णश्च ततः कृतार्थः ।
एवं रूपे वासुदेवेऽप्रमेये ।
महाबले गुणसंपत्सदैव ॥ ५.४८.८७ ॥
ಆಯುಧಗಳು ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಿರಲಿ ಎಂದು; ಹೀಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಕೃತಾರ್ಥನಾದನು. ಇಂತಹ ರೂಪವುಳ್ಳ, ಅಪ್ರಮೇಯ, ಮಹಾಬಲನಾದ ವಾಸುದೇವನಲ್ಲಿ ಗುಣಸಂಪತ್ತು ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.
5.48.88
तमसह्यं विष्णुमनन्तवीर्य-
माशंसते धार्तराष्ट्रो विजेतुम् ।
सदा ह्येनं तर्कयते दुरात्मा ।
तच्चाप्ययं सहतेऽस्मान्समीक्ष्य ॥ ५.४८.८८ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ದುರಾತ್ಮ ಪುತ್ರನು ಆ ಸಹಿಸಲಾಗದ, ಅನಂತ ವೀರ್ಯನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಆಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ದುರಾತ್ಮನು ಸದಾ ಅವನನ್ನೇ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುತ್ತಾನೆ; ಇವನು ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿ ಅದನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.48.89
पर्यागतं मम कृष्णस्य चैव ।
यो मन्यते कलहं संप्रसह्य।
शक्यं हर्तुं पाण्डवानां ममत्वं ।
तद्वेदिता संयुगं तत्र गत्वा ॥ ५.४८.८९ ॥
ನನ್ನ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಕಲಹವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಪಾಂಡವರ ಮಮತ್ವವನ್ನು ಕಸಿಯಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸುವವನು, ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯುವನು.
5.48.90
नमस्कृत्वा शान्तनवाय राज्ञे ।
द्रोणायाथो सहपुत्राय चैव।
शारद्वतायाप्रतिद्वन्द्विने च ।
योत्स्याम्यहं राज्यमभीप्समानः ॥ ५.४८.९० ॥
ಶಂತನುವಿನ ಮಗನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗಿರುವ ದ್ರೋಣನಿಗೆ, ಅಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಿಯಾದ ಶಾರದ್ವತನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
5.48.91
धर्मेणाप्तं निधनं तस्य मन्ये ।
यो योत्स्यते पाण्डवैर्धर्मचारी ।
मिथ्या ग्लहे निर्जिता वै नृशंसैः ।
संवत्सरान्वै द्वादश राजपुत्राः ॥ ५.४८.९१ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವವನು ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕ್ರೂರರು ಸುಳ್ಳು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು, ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ.
5.48.92
वासः कृच्छ्रो विहितश्चाप्यरण्ये ।
दीर्घं कालं चैकमज्ञातवर्षम्।
ते हि कस्माज्जीवतां पाण्डवानां ।
नन्दिष्यन्ते धार्तराष्ट्राः पदस्थाः ॥ ५.४८.९२ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ವಾಸ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ದೀರ್ಘ ಕಾಲ, ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿ. ಪಾಂಡವರು ಜೀವಂತರಾಗಿರುವಾಗ, ಪದವಿಯಲ್ಲಿರುವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ಏಕೆ ಸಂತೋಷಪಡುವರು?
5.48.93
ते चेदस्मान्युध्यमानाञ्जयेयु-
र्देवैर्महेन्द्रप्रमुखैः सहायैः।
धर्मादधर्मश्चरितो गरीयां-
स्ततो ध्रुवं नास्ति कृतं च साधु ॥ ५.४८.९३ ॥
ಅವರು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ, ಮಹೇಂದ್ರ ಮುಖ್ಯರಾದ ದೇವತೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಗೆದ್ದರೆ, ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಅಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆ ಭಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಯಾವ ಒಳ್ಳೆಯ ಕರ್ಮವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
5.48.94
न चेदिदं पौरुषं कर्मबद्धं ।
न चेदस्मान्मन्यतेऽसौ विशिष्टान्।
आशंसेऽहं वासुदेवद्वितीयो ।
दुर्योधनं सानुबन्धं निहन्तुम् ॥ ५.४८.९४ ॥
ಈ ಪೌರುಷವು ಕರ್ಮಬದ್ಧವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದು ಭಾವಿಸದಿದ್ದರೂ, ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಹೊಂದಿ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಹರಿಸಲು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.48.95
न चेदिदं कर्म नरेन्द्र वन्ध्यं ।
न चेद्भवेत्सुकृतं निष्फलं वा।
इदं च तच्चाभिसमीक्ष्य नूनं ।
पराजयो धार्तराष्ट्रस्य साधुः ॥ ५.४८.९५ ॥
ಓ ನರೇಂದ್ರ, ಈ ಕರ್ಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಸತ್ಕರ್ಮ ನಿಷ್ಫಲವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳ ಪರಾಜಯವೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯೋಗ್ಯವಾದುದು.
5.48.96
प्रत्यक्षं वः कुरवो यद्ब्रवीमि ।
युद्ध्यमाना धार्तराष्ट्रा न सन्ति।
अन्यत्र युद्धात्कुरवो यदि स्यु-
र्न युद्धे वै शेष इहास्ति कश्चित् ॥ ५.४८.९६ ॥
ಕುರುಗಳೇ, ನಾನು ಹೇಳುವುದು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಮುಂದೆಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ: ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರೂ ಕುರುಗಳಾದರೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
5.48.97
हत्वा त्वहं धार्तराष्ट्रान्सकर्णा-
न्राज्यं कुरूणामवजेता समग्रम्।
यद्वः कार्यं तत्कुरुध्वं यथास्व-
मिष्टान्दरानात्मभोगान्भजध्वम् ॥ ५.४८.९७ ॥
ಕರ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಕುರುಗಳ ಸಮಗ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ; ಅವರವರ ಇಷ್ಟದ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ.
5.48.98
अप्येवं नो ब्राह्मणाः सन्ति वृद्धा ।
बहुश्रुताः शीलवन्तः कुलीनाः।
सांवत्सरा ज्योतिषि चाभियुक्ता ।
नक्षत्रयोगेषु च निश्चयज्ञाः ॥ ५.४८.९८ ॥
ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯೂ ವೃದ್ಧರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಬಹುಶ್ರುತರು, ಶೀಲವಂತರು, ಕುಲೀನರು; ಸಂವತ್ಸರ ಗಣನೆ ತಿಳಿದವರು, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ನಕ್ಷತ್ರ ಯೋಗಗಳ ನಿಶ್ಚಿತ ಜ್ಞಾನಿಗಳು.
5.48.99
उच्चावचं दैवयुक्तं रहस्यं ।
दिव्याः प्रश्ना मृगचक्रा मुहूर्ताः ।
क्षयं महान्तं कुरुसृञ्जयानां ।
निवेदयन्ते पाण्डवानां जयं च ॥ ५.४८.९९ ॥
ನಾನಾ ಬಗೆಯ, ದೈವಯುಕ್ತ ರಹಸ್ಯ ಸಂಕೇತಗಳು, ದಿವ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಮೃಗಚಕ್ರಗಳು, ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯರ ಮಹಾ ಕ್ಷಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಜಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.
5.48.100
यथा हि नो मन्यतेऽजातशत्रुः ।
संसिद्धार्थो द्विपतां निग्रहाय।
जनार्दनश्चाप्यपरोक्षविद्यो ।
न संशयं पश्यति वृष्णिसिंहः ॥ ५.४८.१०० ॥
ನಾವು ಭಾವಿಸುವಂತೆ, ಅಜಾತಶತ್ರು (ಯುಧಿಷ್ಠಿರ) ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ಧಿಸಿದವನಾಗಿ ವೈರಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಞಾನಿ ಜನಾರ್ದನನೂ, ವೃಷ್ಣಿ ಸಿಂಹನೂ ಯಾವ ಸಂದೇಹವನ್ನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
5.48.101
अहं तथैनं खलु भाविरूपं ।
पश्यामि बुद्धया स्वयमप्रमत्तः।
दृष्टिश्च मे न व्यथते पुराणी ।
संयुध्यमाना धार्तराष्ट्रा न सन्ति ॥ ५.४८.१०१ ॥
ನಾನೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಅಪ್ರಮತ್ತನಾಗಿ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಇದರ ಭವಿಷ್ಯರೂಪವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಹಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿ ವಿಚಲಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ: ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
5.48.102
अनालब्धं जृम्भति गाण्डिवं धनु-
रनाहता कम्पति मे धनुर्ज्या।
बाणाश्च मे तूणमुखाद्विसृत्य ।
मुहुर्मुहुर्गन्तुमुशन्ति चैव ॥ ५.४८.१०२ ॥
ಮುಟ್ಟದೆಯೇ ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸು ಆಕಳಿಸುತ್ತದೆ; ಹೊಡೆಯದೆಯೇ ನನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿನ ಹಗ್ಗ ನಡುಗುತ್ತದೆ; ನನ್ನ ಬಾಣಗಳು ಬತ್ತಳಿಕೆಯ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಪದೇಪದೇ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತವೆ.
5.48.103
खङ्गः कोशान्निःसरति प्रसन्नो ।
हित्वेव जीर्णासुरगस्त्वचं स्वाम्।
ध्वजे वाचो रौद्ररूपा भवन्ति ।
कदा रथो योक्ष्यते ते किरीटिन् ॥ ५.४८.१०३ ॥
ಕೋಶದಿಂದ ಖಡ್ಗ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ; ಹಳೆಯ ಹಾವಿನ ಚರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಂತೆ. ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ವಾಣಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಕಿರೀಟಿಯೇ, ನಿನ್ನ ರಥ ಯಾವಾಗ ಕಟ್ಟಲ್ಪಡುವುದು?
5.48.104
गोमायुसङ्घाश्च नदन्ति रात्रौ ।
रक्षांस्यथो निष्पतन्त्यन्तरिक्षात्।
मृगाः श्रृगालाः शितिकण्ठाश्च काका ।
गृध्रा बकाश्चैव तरक्षवश्च ॥ ५.४८.१०४ ॥
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನರಿಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಕೂಗುತ್ತವೆ; ನಂತರ ಆಕಾಶದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರು ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಜಿಂಕೆಗಳು, ನರಿಗಳು, ನೀಲಕಂಠ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕಾಗೆಗಳು, ರಣಹದ್ದುಗಳು, ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ತೋಳಗಳು ಕೂಡ.
5.48.105
सुवर्णपत्राश्च पतन्ति पञ्चा-
दृष्ट्वा रथं श्वेतहयप्रयुक्तम् ।
अहं ह्येकः पार्थिवान्सर्वयोधान् ।
शरान्वर्पन्मृत्युलोकं नयेयम् ॥ ५.४८.१०५ ॥
ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಯ ಬಾಣಗಳು ಐದು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥವನ್ನು ನೋಡಿ, ನಾನೊಬ್ಬನೇ ರಾಜರನ್ನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಯೋಧರನ್ನು ಬಾಣಮಳೆಗರೆದು ಮೃತ್ಯುಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.48.106
समादेदानः पृथगस्त्रमार्गा-
न्यथाप्रिरिद्धो गहनं निदाघे।
स्थूणाकर्णं पाशुपतं महास्त्रं ।
ब्राह्मं चास्त्रं यच्च शक्रोऽप्यदान्मे ॥ ५.४८.१०६ ॥
ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿ ದಟ್ಟ ಕಾಡನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ, ಅವನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಸ್ತ್ರಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟನು. ಸ್ಥೂಣಾಕರ್ಣ, ಪಾಶುಪತ, ಮಹಾಸ್ತ್ರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ, ಇಂದ್ರನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನೂ.
5.48.107
वधे धृतो वेगवतः प्रमुञ्च-
न्नाहं प्रजाः किञ्चिदिहावशिष्ये ।
शान्तिं लप्स्ये परमो ह्येप भावः ।
स्थिरो मम ब्रूहि गावल्गणे तान् ॥ ५.४८.१०७ ॥
ವೇಗವಂತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ದೃಢನಾಗಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಉಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುವುದು; ಇದೇ ನನ್ನ ಪರಮ ಭಾವ. ಗಾವಲ್ಗಣನ ಮಗನೇ, ನನ್ನ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸು.
5.48.108
ये वैजय्याः समरे सूत लब्ध्वा ।
देवानपीन्द्रग्रमुखान्समेतात्।
तैर्मन्मते कलहं संप्रसह्य ।
स धार्तराष्ट्रः पश्यत मोहमस्य ॥ ५.४८.१०८ ॥
ಓ ಸೂತನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯ ಪಡೆದವರು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೂಡಿದ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ — ಅವರು ಆ ಕಲಹವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ; ಇವನ ಮೋಹವನ್ನು ನೋಡು.
5.48.109
वृद्धो भीष्मः शान्तनवः कृपश्च ।
द्रोणः सपुत्रो विदुरश्च धीमान्।
एते सर्वे यद्वदन्ते तदस्तु ।
आयुष्मन्तः कुरवः सन्तु सर्वे ॥ ५.४८.१०९ ॥
ವೃದ್ಧ ಭೀಷ್ಮ, ಶಂತನುವಿನ ಮಗ, ಕೃಪ, ಮಗನೊಂದಿಗೆ ದ್ರೋಣ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿದುರ — ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ ಅದು ನಡೆಯಲಿ. ಎಲ್ಲಾ ಕುರುಗಳು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಂತರಾಗಿರಲಿ.