महाभारत · अध्याय 5.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.5.1
द्रुपदेनैवमुक्ते तु वाक्ये वाक्यविदां वरः ।
वसुदेवसुतस्तत्र पृष्णिसिंहोऽब्रवीदिदम् ॥ ५.५.१ ॥
द्रुपद असे बोलल्यावर, वाक्यज्ञांमध्ये श्रेष्ठ, वसुदेवपुत्र, पृष्णिसिंह तेथे हे म्हणाला.
5.5.2
उपपन्नमिदं वाक्यं सोमकानां धुरंधरे ।
अर्थसिद्धिकरं राज्ञः पाण्डवस्यामितौजसः ॥ ५.५.२ ॥
सोमकांचा धुरंधरा, हे वाक्य योग्य आहे; अमित तेजस्वी पांडव राजाचे कार्य सिद्ध करणारे आहे.
5.5.3
एतच्च पूर्वं कार्यं नः सुनीतिमभिकाङ्क्षताम् ।
अन्यथा ह्याचरन्कर्म पुरुषः स्यात्सुबालिशः ॥ ५.५.३ ॥
सुनीतीची इच्छा करणाऱ्या आपले हेच पहिले कर्तव्य आहे; अन्यथा कर्म करणारा माणूस अत्यंत मूर्ख ठरेल.
5.5.4
किं तु संबन्धकं तुल्यमस्माकं कुरुपाण्डुषु ।
यथेष्टं वर्तमानेषु पाण्डवेषु च तेषु च ॥ ५.५.४ ॥
परंतु कुरु आणि पांडु यांच्याशी आपला संबंध समान आहे; पांडव आणि ते इच्छेप्रमाणे वावरत असताना.
5.5.5
ते विवाहार्थमानीता वयं सर्वे तथा भवान् ।
कृते विवाहे मुदिता गमिष्यामो गृहान्प्रति ॥ ५.५.५ ॥
ते, आपण सर्व आणि तुम्हीही विवाहासाठी आणलेले आहात; विवाह झाल्यावर आनंदाने आपापल्या घरी जाऊ.
5.5.6
भवान्वृद्धतमो राज्ञां वयसा च श्रुतेन च ।
शिष्यवत्ते वयं सर्वे भवामेह न संशयः ॥ ५.५.६ ॥
आपण राजांमध्ये वय आणि विद्येने सर्वात ज्येष्ठ आहात; येथे आपण सर्व निःसंशय तुमच्या शिष्यांसारखे आहोत.
5.5.7
भवन्तं धृतराष्ट्रश्च सततं बहु मन्यते ।
आचार्ययोः सखा चासि द्रोणस्य च कृपस्व च ॥ ५.५.७ ॥
धृतराष्ट्र सतत आपला फार मान राखतो. आपण दोन आचार्य, द्रोण आणि कृप यांचे मित्र आहात.
5.5.8
स भवान्प्रेषयत्वद्य पाण्डवार्थकरं वचः ।
सर्वेषां निश्चितं तन्नः प्रेषयिष्यति यद्भवान् ॥ ५.५.८ ॥
म्हणून आपण आता पांडवांच्या हिताचा संदेश पाठवा. आपण जे पाठवाल तेच आम्हा सर्वांसाठी निश्चित असेल.
5.5.9
यदि तावच्छमं कुर्यन्न्यायेन कुरुपुङ्गवः ।
न भवेत्कुरुपाण्डूनां सौभ्रात्रेण महान्क्षयः ॥ ५.५.९ ॥
कुरुश्रेष्ठाने न्यायाने शांती केली, तर कौरव-पांडवांचा बंधुभावाने मोठा विनाश होणार नाही.
5.5.10
अथ दर्पान्वितो मोहान्न कुर्याद्धृतराष्ट्रजः ।
अन्येषां प्रेषयित्वा च पश्चादस्मान्सभाह्वये ॥ ५.५.१० ॥
पण धृतराष्ट्राचा पुत्र दर्पाने आणि मोहाने ते न करता, इतरांना पाठवून नंतर आम्हांस सभेत बोलावील.
5.5.11
ततो दुर्योधनो मन्दः सहामात्यः सबान्धवः ।
निष्ठामापत्स्यते मूढः क्रुद्धे गाण्डीवधन्वनि ॥ ५.५.११ ॥
तेव्हा मूर्ख दुर्योधन अमात्य आणि बांधवांसह गांडीवधन्वा कुपित झाल्यावर नाशास प्राप्त होईल.
5.5.12
ततः सत्कृत्य वार्ष्णेयं विराटः पृथिवीपतिः ।
गृहान्प्रस्थापयामास सगणं सहबान्धवम् ॥ ५.५.१२ ॥
मग पृथ्वीपती विराटाने वार्ष्णेयाचा (कृष्णाचा) सत्कार करून त्याला परिवारासह व बांधवांसह घरी पाठवले.
5.5.13
द्वारकं तु गते कृष्णे युधिष्ठिरपुरोगमाः ।
चक्रुः साङ्घ्रामिकं सर्वं विराटश्च महीपतिः ॥ ५.५.१३ ॥
कृष्ण द्वारकेला गेल्यानंतर युधिष्ठिर ज्यांच्या अग्रभागी होता ते आणि पृथ्वीपती विराट यांनी युद्धाची सर्व तयारी केली.
5.5.14
ततः संप्रेषयामास विराटः सह बान्धवैः ।
सर्वेषां भूमिपालानां द्रुपदश्च महीपतिः ॥ ५.५.१४ ॥
नंतर विराटाने आपल्या बांधवांसह सर्व भूपालांकडे दूत पाठवले; पृथ्वीपती द्रुपदानेही पाठवले.
5.5.15
वचनात्कुरुसिंहानां मत्स्यपाञ्चालयोश्च ते ।
समाजग्मुर्महीपालाः संप्रहृष्टा महाबलाः ॥ ५.५.१५ ॥
कुरुसिंहांच्या आणि मत्स्य-पांचालांच्या सांगण्यावरून ते महाबली भूपाल अत्यंत हर्षित होऊन एकत्र जमले.
5.5.16
तच्छ्रुत्वा पाण्डुपुत्राणां समागच्छन्महद्बलम् ।
धृतराष्ट्रसुताश्चापि समानिन्युर्महीपतीन् ॥ ५.५.१६ ॥
ते ऐकून पांडुपुत्रांकडे मोठे सैन्य जमले; धृतराष्ट्रपुत्रांनीही राजांना एकत्र केले.
5.5.17
समाकुला मही राजन्कुरुपाण्डवकारणात् ।
तदा समभवत्कृत्स्ना संप्रयाणे महीक्षिताम् ॥ ५.५.१७ ॥
हे राजा, कुरु-पांडवांच्या कारणाने सारी पृथ्वी व्याकूळ झाली; त्या वेळी राजांच्या प्रयाणाने संपूर्ण धरती ढवळून निघाली.
5.5.18
संकुला च तदा भूमिश्चतुरङ्गवलान्विता ।
बलानि तेषां वीराणामागच्छन्ति ततस्ततः ॥ ५.५.१८ ॥
तेव्हा चतुरंगी सैन्यांनी भरलेली पृथ्वी गजबजली; वीरांची सैन्ये इकडून तिकडून येऊ लागली.
5.5.19
चालयन्तीव गां देवीं सपर्वतवनामिमाम् ।
ततः प्रज्ञावयोवृद्धं पाञ्चाल्यः स्वपुरोहितम्।
कुरुभ्यः प्रेषयामास युधिष्ठिरमते स्थितः ॥ ५.५.१९ ॥
पर्वत व वनांसह असलेल्या या देवी पृथ्वीला जणू कंपित करीत, तेव्हा युधिष्ठिराच्या मताशी स्थिर असलेल्या पांचाल राजाने प्रज्ञा व वयाने वृद्ध अशा आपल्या पुरोहिताला कुरूंकडे पाठवले.