महाभारत · अध्याय 5.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.65.1
दुर्योधन विजानीहि यत्त्वां वक्ष्यामि पुत्रक ।
उत्पथं मन्यसे मार्गमनभिज्ञ इवाध्वगः ॥ ५.६५.१ ॥
दुर्योधना, पुत्रा, मी तुला जे सांगणार आहे ते समज. वाट न ठाऊक असलेल्या प्रवाशाप्रमाणे तू चुकीच्या मार्गालाच योग्य मानत आहेस.
5.65.2
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां यत्तेजः प्रजिहीर्षसि ।
पञ्चानामिव भूतानां महतां लोकधारिणाम् ॥ ५.६५.२ ॥
पांडूच्या पाच पुत्रांचे जे तेज तू हिरावून घेऊ इच्छितोस, ते लोकांना धारण करणाऱ्या पाच महाभूतांसारखे आहे.
5.65.3
युधिष्ठिरं हि कौन्तेयं परं धर्ममिहास्थितम् ।
परां गतिमसंप्रेत्य न त्वं जेतुमिहार्हसि ॥ ५.६५.३ ॥
कुंतीपुत्र युधिष्ठिर येथे परम धर्मात स्थित आहे. परम गती प्राप्त केल्याशिवाय तू त्याला येथे जिंकू शकणार नाहीस.
5.65.4
भीमसेनं च कौन्तेयं यस्य नास्ति समो बले ।
रणान्तकं तर्जयसे महावातमिव द्रुमः ॥ ५.६५.४ ॥
कुंतीपुत्र भीमसेनाच्या बलाशी बरोबरी करणारा कोणी नाही. युद्धाचा अंत करणाऱ्या त्या भीमाला तू धमकावत आहेस, जसे झाड महावाऱ्याला धमकावते.
5.65.5
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं मेरुं सिखरिणामिव ।
युधि गाण्डिवधन्वानं को नु युध्येत बुद्धिमान् ॥ ५.६५.५ ॥
शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ, शिखरांमध्ये मेरूसारखा गांडीवधारी अर्जुन, त्याच्याशी युद्धात कोणता बुद्धिमान लढेल?
5.65.6
धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः कमिवाद्य न शातयेत् ।
शत्रुमध्ये शरान्मुञ्चन्देवराडशनीमिव ॥ ५.६५.६ ॥
पांचाल राजपुत्र धृष्टद्युम्न शत्रूंमध्ये बाण सोडताना, देवराज इंद्राच्या वज्राप्रमाणे आज कोणाला तो मारणार नाही?
5.65.7
सात्यकिश्चापि दुर्धर्षः संमतोऽन्धकवृष्णिषु ।
ध्वंसयिष्यति ते सेनां पाण्डवेयहिते रतः ॥ ५.६५.७ ॥
अंधक-वृष्णींमध्ये सन्मानित, दुर्धर्ष सात्यकीसुद्धा पाण्डवांच्या हितात रत होऊन तुमच्या सेनेचा नाश करील.
5.65.8
यः पुनः प्रतिमानेन त्रील्लोकानतिरिच्यते ।
तं कृष्णं पुण्डरीकाक्षं को नु युद्ध्येत बुद्धिमान् ॥ ५.६५.८ ॥
जो तुलनेने तिन्ही लोकांनाही मागे टाकतो, त्या कमलनयन कृष्णाशी कोणता बुद्धिमान युद्ध करील?
5.65.9
एकतो ह्यस्य दाराश्च ज्ञातयश्च सबान्धवाः ।
आत्मा च पृथिवी चेयमेकतश्च धनञ्जयः ॥ ५.६५.९ ॥
एका बाजूला याचे स्त्रिया, ज्ञाती व नातेवाईक, स्वतः हा आणि ही पृथ्वी आहेत; दुसऱ्या बाजूला धनंजय आहे.
5.65.10
वासुदेवोऽपि दुर्धर्षो यतात्मा यत्र पाण्डवः ।
अविषह्यं पृथिव्यापि तद्बलं यत्र केशवः ॥ ५.६५.१० ॥
वासुदेवसुद्धा दुर्धर्ष आहेत; संयमी पाण्डव जिथे आहे, तिथे पृथ्वीलाही सहन होणार नाही; केशव जिथे आहे, ते बळ असह्य आहे.
5.65.11
तिष्ठ तात सतां वाक्ये सुहृदामर्थवादिनाम् ।
वृद्धं शान्तनवं भीष्मं तितिक्षस्व पितामहम् ॥ ५.६५.११ ॥
वत्सा, सज्जन व हितचिंतकांच्या हितकारक शब्दांवर स्थिर राहा; वृद्ध शंतनूपुत्र भीष्म, तुमचे पितामह, त्यांना सहन करा.
5.65.12
मां च ब्रुवाणं शुश्रूष कुरूणामर्थदर्शिनम् ।
द्रोणं कृपं विकर्णं च महाराजं च बाह्लिकम् ॥ ५.६५.१२ ॥
कुरूंचे हित पाहणाऱ्या माझे बोलणे ऐक; द्रोण, कृप, विकर्ण, महाराज आणि बाह्लिक यांचेही बोलणे ऐक.
5.65.13
एते ह्यपि यतैवाहं मन्तुमर्हसि तांस्तथा ।
सर्वे धर्मविदो ह्येते तुल्यस्नेहाश्च भारत ॥ ५.६५.१३ ॥
हे सर्वजण धर्म जाणणारे आहेत आणि त्यांचा स्नेह सारखाच आहे; म्हणून हे भारता, त्यांनाही माझ्यासारखेच मानणे तुला योग्य आहे.
5.65.14
यत्तद्विराटनगरे सह भ्रातृभिरग्रतः ।
उत्सृज्य गाः सुसन्त्रस्तं बलं ते समशीर्यत ॥ ५.६५.१४ ॥
विराट नगरात भावांसह पुढे असताना, गायी सोडून, अत्यंत घाबरलेले तुझे सैन्य पूर्णपणे विखुरले — ती घटना.
5.65.15
यच्चैव नगरे तस्मिञ्श्रूयते महदद्भुतम् ।
एकस्य च बहूनां च पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ५.६५.१५ ॥
त्या नगरात ऐकू येणारी महान अद्भुत गोष्ट — एकाने अनेकांवर विजय मिळवल्याचे उदाहरण म्हणून तीच पुरेशी आहे.
5.65.16
अर्जुनस्तत्तथाकार्षीत्किं पुनः सर्व एव ते ।
स भ्रातॄनभिजानीहि वृत्त्या तं प्रतिपादय ॥ ५.६५.१६ ॥
अर्जुनाने ते तसे केले, तर तुम्ही सर्वजण आणखी काय करू शकत नाही? तो तुझा भाऊ आहे; त्याच्या वर्तनावरून त्याला ओळख आणि त्यानुसार त्याचा सन्मान कर.