Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.76

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.76.1

भावं जिज्ञासमानोऽहं प्रणयादिदमब्रवम् ।
न चाक्षेपान्न पाण्डित्यान्न क्रोधान्न विवक्षया ॥ ५.७६.१ ॥

ତୁମ ଅନ୍ତରର ଭାବ ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ସ୍ନେହବଶତଃ ମୁଁ ଏହା କହିଲି; ଦୋଷାରୋପରୁ ନୁହେଁ, ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଦେଖାଇବାକୁ ନୁହେଁ, କ୍ରୋଧରୁ ନୁହେଁ, କେବଳ କହିବାର ଇଚ୍ଛାରୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

5.76.2

वेदाहं तव माहात्म्यसुत ते वेद यद्बलम् ।
उत ते वेद कर्माणि न त्वां परिभवाम्यहम् ॥ ५.७६.२ ॥

ତୁମ ମହିମା ମୁଁ ଜାଣେ, ତୁମ ବଳ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ; ତୁମ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଅପମାନ କରେ ନାହିଁ।

5.76.3

यथा चात्मनि कल्याणं संभावयसि पाण्डव ।
सहस्रगुणमप्येतत्त्वयि संभावयाम्यहम् ॥ ५.७६.३ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବ! ତୁମେ ନିଜ ଭିତରେ ମଙ୍ଗଳକୁ ଯେପରି ମାନ, ମୁଁ ତୁମ ଭିତରେ ତାହାକୁ ହଜାରଗୁଣ ମାନେ।

5.76.4

यादृशे च कुले जन्म सर्वराजाभिपूजिते ।
बन्धुभिश्च सुहृद्भिश्च भीम त्वमसि तादृशः ॥ ५.७६.४ ॥

ସବୁ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଯେଉଁ କୁଳରେ ତୁମ ଜନ୍ମ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ହିତୈଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ତୁମେ, ହେ ଭୀମ, ତୁମେ ସେପରି ହିଁ ଅଛ।

5.76.5

जिज्ञासन्तो हि धर्मस्य सन्दिग्धस्य वृकोदर ।
पर्यायं नाध्यवस्यन्ति देवमानुषयोर्जनाः ॥ ५.७६.५ ॥

ହେ ବୃକୋଦର! ସନ୍ଦେହଜନକ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବତା ଓ ମଣିଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି ନାହିଁ।

5.76.6

स एव हेतुर्भूत्वा हि पुरुषस्यार्थसिद्धिषु ।
विनाशेऽपि स एवास्य सन्दिग्धं कर्म पौरुषम् ॥ ५.७६.६ ॥

ସେହି ହିଁ ମଣିଷର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧିର କାରଣ ହୁଏ, ଏବଂ ବିନାଶର ମଧ୍ୟ ସେହି କାରଣ; ମଣିଷର ପୌରୁଷର କର୍ମ ସନ୍ଦେହଜନକ।

5.76.7

अन्यथा परिदृष्टानि कविभिर्दोवदर्शिभिः ।
अन्यथा परिवर्तन्ते वेगा इव नभस्वतः ॥ ५.७६.७ ॥

ଦୋଷ ଦେଖୁଥିବା କବିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁକିଛି ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ; ପବନର ବେଗ ପରି ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଘୂରନ୍ତି।

5.76.8

सुमन्त्रितं सुनीतं च न्यायतश्चोपपादितम् ।
कृतं मानुष्यकं कर्म दैनेनापि विरुद्ध्यते ॥ ५.७६.८ ॥

ଭଲ ଭାବେ ବିଚାରିତ, ଉତ୍ତମ ନୀତି ଓ ନ୍ୟାୟରେ ସମ୍ପାଦିତ ମାନବ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ବାଧିତ ହୁଏ।

5.76.9

दैवमप्यकृतं कर्म पौरुषेण विहन्यते ।
शीतमुष्णं तथा वर्षं क्षुत्पिपासे च भारत ॥ ५.७६.९ ॥

ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ନ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ ମଧ୍ୟ ପୌରୁଷରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ହେ ଭାରତ, ଶୀତ, ଗରମ, ବର୍ଷା, କ୍ଷୁଧା ଓ ତୃଷା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

5.76.10

यदन्यद्दिष्टभावस्य पुरुषस्य स्वयं कृतम् ।
तस्मादनुपरोधश्च विद्यते तत्र लक्षणम् ॥ ५.७६.१० ॥

ଦିଷ୍ଟଭାବ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟର ନିଜେ କରିଥିବା ଅନ୍ୟ କର୍ମ ଅଛି; ସେଥିରେ ଅନୁପରୋଧର ଲକ୍ଷଣ ଅଛି।

5.76.11

लोकस्य नान्यतो वृत्तिः पाण्डवान्यत्र कर्मणः ।
एवंबुद्धिः प्रवर्तेत फलं स्यादुभयान्वये ॥ ५.७६.११ ॥

ଜଗତର ଜୀବିକା ଅନ୍ୟ କାହାଠାରୁ ନୁହେଁ, କର୍ମରୁ ହିଁ; ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏମିତି ବୁଦ୍ଧିରେ ମନୁଷ୍ୟ କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେବା ଉଚିତ; ତେବେ ଉଭୟ ବଂଶରେ ଫଳ ହେବ।

5.76.12

य एवं कृतबुद्धिः स कर्मस्वेव प्रवर्तते ।
नासिद्धो व्यथते तस्य न सिद्धौ हर्षमश्रुते ॥ ५.७६.१२ ॥

ଯିଏ ଏପରି ଦୃଢ଼ବୁଦ୍ଧି ହୋଇ କର୍ମରେ ହିଁ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ, ତା'ର ଅସିଦ୍ଧିରେ ବ୍ୟଥା ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ସିଦ୍ଧିରେ ହର୍ଷ ହୁଏ ନାହିଁ।

5.76.13

तत्रेयमनुमात्रा मे भीमसेन विवक्षिता ।
नैकान्तसिद्धिर्वक्तव्या शत्रुभिः सह संयुगे ॥ ५.७६.१३ ॥

ହେ ଭୀମସେନ, ଏଠାରେ ମୋର ଛୋଟ ମତ ଏହି: ଶତ୍ରୁ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ବିଜୟ ବିଷୟରେ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

5.76.14

नातिप्रहीणरश्मिः स्यात्तथा भावविपर्यये ।
विषादमर्च्छेद् ग्लानिं वाप्येतमर्थं ब्रवीमिते ॥ ५.७६.१४ ॥

ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଗଲେ ଲଗାମ ଅତି ଢିଲା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବିଷାଦ ବା କ୍ଳାନ୍ତିରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ — ଏହାହିଁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।

5.76.15

श्वोभूते धृतराष्ट्रस्य समीपं प्राप्य पाण्डव ।
यतिष्ये प्रशमं कर्तुं युष्मदर्थमहापयन् ॥ ५.७६.१५ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଆସନ୍ତାକାଲି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି; ତାହା ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।

5.76.16

शमं चेत्ते करिष्यन्ति ततोऽनन्तं यशो मम ।
भवतां कच कृतः कामस्तेषां च श्रेय उत्तमम् ॥ ५.७६.१६ ॥

ସେମାନେ ଶାନ୍ତି କଲେ ମୋର ଯଶ ଅନନ୍ତ ହେବ; ତୁମମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପରମ କଲ୍ୟାଣ ହେବ।

5.76.17

ते चेदभिनिवेक्ष्यन्ते नाभ्युपैष्यन्ति मे वचः ।
कुरवो युद्धमेवात्र घोरं कर्म भविष्यति ॥ ५.७६.१७ ॥

ସେମାନେ ହଠ ଧରି ମୋ କଥା ନ ଶୁଣିଲେ, ଏଠାରେ କୌରବମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହିଁ ହେବ।

5.76.18

अस्मिन्युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः ।
धूरर्जुनेन धार्या स्याद्वेढव्य इतरो जनः ॥ ५.७६.१८ ॥

ହେ ଭୀମସେନ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଭାର ତୁମ ଉପରେ ଥିଲା; ତାହାର ଭାର ଅର୍ଜୁନ ବହନ କରନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ବାଧିତ ହେଉ।

5.76.19

अहं हि यन्ता बीभत्सोर्भविता संयुगे सति ।
धनञ्जयस्यैष कामो न हि युद्धं न कामये ॥ ५.७६.१९ ॥

ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମୁଁ ହିଁ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କର ସାରଥି ହେବି। ଏହା ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କର ଇଚ୍ଛା; ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହେଁ ନାହିଁ।

5.76.20

तस्मादाशङ्कमानोऽहं वृकोदर मतिं तव ।
गदतः क्लीबया वाचा तेजस्ते समदीदिपम् ॥ ५.७६.२० ॥

ତେଣୁ ହେ ବୃକୋଦର, ତୁମ ମନୋଭାବ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କରି, ତୁମ ଭୀରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀ ଶୁଣି ମୁଁ ତୁମ ତେଜକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛି।