महाभारत · अध्याय 5.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.77.1
उक्तं युधिष्ठिरेणैव यावद्वाच्यं जनार्दन ।
तव वाक्यं तु मे श्रुत्वा प्रतिभाति परन्तप ॥ ५.७७.१ ॥
जनार्दना, युधिष्ठिराने जे सांगायचे होते ते सर्व आधीच सांगितले आहे. पण तुमचे बोल ऐकून ते मला योग्य वाटत नाहीत, हे परंतपा.
5.77.2
नैव प्रशममत्र त्वं मन्यसे सुकरं प्रभो ।
लोभाद्वा धृतराष्ट्रस्य दैन्याद्वा समुपस्थितात् ॥ ५.७७.२ ॥
प्रभो, येथे शांती सोपी आहे असे तुम्हाला वाटत नाही. ती धृतराष्ट्राच्या लोभामुळे किंवा दीनतेमुळे उद्भवली आहे.
5.77.3
अफलं मन्यसे वाऽपि पुरुषस्य पराक्रमम् ।
न चान्तरेण कर्माणि पौरुषेण बलोदयः ॥ ५.७७.३ ॥
माणसाच्या पराक्रमाला तुम्ही निष्फळ मानता. पण पौरुष आणि कर्मांशिवाय बलाचा उदय होत नाही.
5.77.4
तदिदं भाषितं वाक्यं तथाचन तथैव तत् ।
न चैतदेवं द्रष्टव्यमसाध्यमपि किंचन ॥ ५.७७.४ ॥
तुम्ही सांगितलेले ते वचन तसेच आहे. पण काहीही असाध्य आहे असे यास पाहू नये.
5.77.5
किं चैतन्मन्यसे कृच्छ्रमस्माकमवसादकम् ।
कुर्वन्ति तेषां कर्माणि येषां नास्ति फलोदयः ॥ ५.७७.५ ॥
हे आमच्यासाठी कष्टदायक आणि खचवणारे आहे असे तुम्ही का मानता? ज्यांच्या कर्माला फळ येत नाही तेही कर्म करतातच ना.
5.77.6
संपाद्यमानं सम्यक्व स्यात्कर्म सफलं प्रभो ।
स तथा कृष्ण वर्तस्व यथा शर्म भवेत्परैः ॥ ५.७७.६ ॥
प्रभो, योग्य रीतीने केले जाणारे कर्म सफल होते. म्हणून हे कृष्णा, इतरांनाही सुख लाभेल असे तुम्ही वागा.
5.77.7
पाण्डवानां कुरूणां च भवान्नः प्रथमः सुहृत् ।
सुराणामसुराणां च यथा वीर प्रजापतिः ॥ ५.७७.७ ॥
हे वीरा, प्रजापती जसे देव आणि असुरांचे, तसेच तुम्ही पाण्डव, कौरव आणि आमचे प्रथम हितैषी आहात.
5.77.8
कुरूणां पाण्डवानां च प्रतिपत्स्व निरामयम् ।
अस्मद्धितमनुष्ठानं मन्ये तव न दुष्करम् ॥ ५.७७.८ ॥
कौरव आणि पाण्डवांसाठी निरामय शांती प्रस्थापित करा; आमच्या हितासाठीचे हे कार्य तुम्हाला कठीण नाही असे मला वाटते.
5.77.9
एवं च कार्यतामेति कार्यं तव जनार्दन ।
गमनादेवमेव त्वं करिष्यसि जनार्दन ॥ ५.७७.९ ॥
हे जनार्दना, अशा प्रकारे तुमचे कार्य पूर्ण होईल; हे जनार्दना, तुम्ही जाऊन असेच कराल.
5.77.10
चिकीर्षितमथान्यत्ते तस्मिन्वीर दुरात्मानि ।
भविष्यति च तत्सर्वं यथा तव चिकीर्षितम् ॥ ५.७७.१० ॥
हे वीरा, त्या दुरात्म्याबाबत तुम्ही आणखी जे काही करू इच्छिता, ते सर्व तुमच्या इच्छेप्रमाणेच घडेल.
5.77.11
शर्म तैः सह वा नोऽस्तु तव वा यच्चिकीर्षितम् ।
विचार्यमाणो यः कामस्तव कृष्ण स नो गुरुः ॥ ५.७७.११ ॥
त्यांच्याशी आमचे कल्याण होवो, किंवा तुमची जी इच्छा असेल ती; हे कृष्णा, विचारपूर्वक ठरलेली तुमची जी इच्छा असते, तीच आमच्यासाठी प्रमाण आहे.
5.77.12
न स नार्हति दुष्टात्मा वधं ससुतबान्धवः ।
येन धर्मसुते दृष्टा न सा श्रीरुपमर्षिता ॥ ५.७७.१२ ॥
धर्मपुत्राची ती श्री पाहून ती सहन न करणारा तो दुरात्मा पुत्र व बांधवांसह वधास योग्य नाही असे नाही.
5.77.13
यच्चाप्यपश्यतोपायं धर्मिष्ठं मधुसूदन ।
उपायेन नृशंसेन हृता दुर्द्यूतदेविना ॥ ५.७७.१३ ॥
हे मधुसूदना, धर्मिष्ठ (युधिष्ठिर) ज्याचा विचार करू शकला नाही, त्या क्रूर उपायाने दुष्ट द्यूतक्रीडकाने (ते) हरण केले.
5.77.14
कथं हि पुरुषो जातः क्षत्रियेषु धनुर्धरः ।
समाहूतो निवर्तेत प्राणत्यागेऽप्युपस्थिते ॥ ५.७७.१४ ॥
क्षत्रियांमध्ये धनुर्धर म्हणून जन्मलेला पुरुष, प्राणत्याग समोर आला तरीही, आव्हान मिळाल्यावर कसा मागे फिरेल?
5.77.15
अधर्मेण जितान्दृष्ट्वा वने प्रवृजितांस्तथा ।
वध्यतां मम वार्ष्णेय निर्गतोऽसौ सुयोधनः ॥ ५.७७.१५ ॥
अधर्माने पराजित आणि वनात प्रव्रजित झालेल्यांना पाहून, हे वार्ष्णेया, माझे शत्रू वध्य आहेत; तो सुयोधन निघून गेला आहे.
5.77.16
न चैतदद्भुतं कृष्ण मित्रार्थे यच्चिकीर्षसि ।
क्रिया कथंच मुख्या स्यान्मृदुना चेतरेण वा ॥ ५.७७.१६ ॥
हे कृष्णा, मित्राच्या हितासाठी तू जे करू इच्छितोस ते आश्चर्यकारक नाही; परंतु मृदू उपायाने किंवा इतर कशानेही यातील मुख्य कृती कशी होईल?
5.77.17
अथवा मन्यसे ज्यायान्वधस्तेषामनन्तरम् ।
तदेव क्रियतामाशु न विचार्यमतस्त्वया ॥ ५.७७.१७ ॥
किंवा नंतर त्यांचा वध करणेच श्रेष्ठ आहे असे तुला वाटत असेल, तर तेच लवकर कर; यावर तू विचार करू नकोस.
5.77.18
जानासि हि यथैतेन द्रौपदी पापबुद्धिना ।
परिक्लिष्टा सभामध्ये तच्च तस्योपमर्षितम् ॥ ५.७७.१८ ॥
या पापबुद्धीमुळे द्रौपदी सभेच्या मध्यभागी कशी छळली गेली हे तुला माहीत आहे; आणि त्याने केलेला तो अपमानही तुला ठाऊक आहे.
5.77.19
स नाम सम्यग्वर्तेत पाण्डवेष्विति माधव ।
न मे सञ्जायते बुद्धिर्बीजमुप्तमिवोषरे ॥ ५.७७.१९ ॥
अर्जुन म्हणाला: हे माधवा, तो पांडवांशी नीट वागेल अशी बुद्धी माझ्या मनात उत्पन्न होत नाही; ओसाड जमिनीत पेरलेल्या बीजासारखी ती निष्फळ आहे.
5.77.20
तस्माद्यन्मन्यसे युक्तं पाण्डवानां हितं च यत् ।
तथाऽऽशु कुरु वार्ष्णेय यन्नः कार्यमनन्तरम् ॥ ५.७७.२० ॥
म्हणून पांडवांसाठी जे योग्य आणि हितकारक आहे असे तुला वाटते, ते लवकर कर; हे वार्ष्णेया, आपल्याला तत्काळ करायचे असलेले कर्तव्य.