महाभारत · अध्याय 5.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.85.1
तदा दूतैः समाज्ञाय आयान्तं मधुसूदनम् ।
धृतराष्ट्रोऽब्रवीद्भीष्ममर्चयित्वा महाभुजम् ॥ ५.८५.१ ॥
तेव्हा दूतांकडून मधुसूदन येत असल्याचे समजून धृतराष्ट्राने महाभुज भीष्मांचा सत्कार करून म्हटले.
5.85.2
द्रोणं च सञ्जयं चैव विदुरं च महामतिम् ।
दुर्योदनं सहामात्यं हृष्टरोमाऽब्रवीदिदम् ॥ ५.८५.२ ॥
द्रोण, संजय, महामती विदुर आणि अमात्यांसह दुर्योधन यांना धृतराष्ट्राने रोमांचित होऊन हे सांगितले.
5.85.3
अद्भुतं महादाश्चर्यं श्रूयते कुरुनन्दन ।
स्त्रियो बालाश्च वृद्धाश्च कथयन्ति गृहेगृहे ॥ ५.८५.३ ॥
हे कुरुनंदना, अद्भुत महाआश्चर्य ऐकू येत आहे. घरोघरी स्त्रिया, बालके आणि वृद्ध ते सांगत आहेत.
5.85.4
सत्कृत्याचक्षते चान्ये तथैवान्ये समागताः ।
पृथग्वादाश्च वर्तन्ते चत्वरेषु सभासु च ॥ ५.८५.४ ॥
काही लोक त्याबद्दल आदराने सांगतात, आणि इतरही एकत्र येऊन तसेच सांगतात. चौकांमध्ये आणि सभांमध्ये भिन्न मते चालू आहेत.
5.85.5
उपायास्यति दाशार्हः पाण्डवार्थे पराक्रमी ।
स नो मान्यश्च पूज्यश्च सर्वथा मधुसूदनः ॥ ५.८५.५ ॥
पांडवांच्या हितासाठी पराक्रमी दाशार्ह येत आहे. तो मधुसूदन आपल्यासाठी सर्वार्थाने मान्य आणि पूज्य आहे.
5.85.6
तस्मिन्हि यात्रा लोकस्य भूतानामीश्वरोऽहि सः ।
तस्मिन्धृतिश्च वीर्यं च प्रज्ञा चौजश्च माधवे ॥ ५.८५.६ ॥
त्याच्यातच लोकाची गती आहे; तोच भूतांचा ईश्वर आहे. त्या माधवात धृती, वीर्य, प्रज्ञा आणि ओज वास करतात.
5.85.7
स मान्यतां नरश्रेष्ठः स हि धर्मः सनातनः ।
पूजितो हि सुखाय स्यादसुखः स्यादपूजितः ॥ ५.८५.७ ॥
तो नरश्रेष्ठ सन्मानास पात्र आहे, कारण तोच सनातन धर्म आहे. सन्मानित झाल्यास तो सुख देतो, अपमानित झाल्यास दुःख देतो.
5.85.8
स चेत्तुप्यति दाशार्ह उपचरैररिन्दमः ।
कृष्णात्सर्वानभिप्रायान्प्राप्स्यामः सर्वराजसु ॥ ५.८५.८ ॥
शत्रुदमन दाशार्ह उपचारांनी संतुष्ट झाला, तर कृष्णाकडून सर्व राजांमध्ये आम्हाला सर्व इच्छित गोष्टी प्राप्त होतील.
5.85.9
तस्य पूजार्थमद्यैव संविधस्त्व परन्तप ।
सभाः पथि विधीयन्तां सर्वकामसमन्विताः ॥ ५.८५.९ ॥
हे परंतपा, त्यांच्या सत्कारासाठी आजच व्यवस्था कर. मार्गावर सर्व सुखसोयींनी युक्त सभागृहे बांधली जावीत.
5.85.10
यथा प्रीतिर्महाबाहो त्वयि जायेत तस्य वै ।
तथा कुरुष्व गान्धारे कथं वा भीष्म मन्यसे ॥ ५.८५.१० ॥
हे महाबाहो, ज्यामुळे त्यांची तुमच्यावर प्रीती निर्माण होईल तसे करा. हे गांधारीपुत्रा, किंवा हे भीष्मा, तुम्हाला काय वाटते?
5.85.11
ततो भीष्मादयः सर्वे धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ।
ऊचुःक परममित्येवं पूजयन्तोऽस्य तद्वचः ॥ ५.८५.११ ॥
तेव्हा भीष्म इत्यादी सर्वजण जनाधिप धृतराष्ट्राला त्यांच्या वचनाचा आदर करत म्हणाले, 'बरे, अत्युत्तम'.
5.85.12
तेषामनुमतं ज्ञात्वा राजा दुर्योधनस्तदा ।
सभावास्तूनि रम्याणि प्रदेष्टुमुपचक्रमे ॥ ५.८५.१२ ॥
त्यांची संमती जाणून राजा दुर्योधनाने त्या वेळी सुंदर सभागृहांची जागा निश्चित करण्यास आरंभ केला.
5.85.13
ततो देशेषु देशेषु रमणीयेषु भागशः ।
सर्वरत्नसमाकीर्णाः सभाश्चक्रुरनेकशः ॥ ५.८५.१३ ॥
नंतर रमणीय देशांमध्ये, भागाभागाने, सर्वरत्नांनी भरलेली अनेक सभागृहे बांधली गेली.
5.85.14
आसनानि विचित्राणि युतानि विविधैर्गुणैः ।
स्त्रियो गन्धानलङ्कानारान्सूक्ष्माणि वसनानि च ॥ ५.८५.१४ ॥
विविध गुणांनी युक्त विचित्र आसने, स्त्रिया, सुगंध, अलंकार आणि सूक्ष्म वस्त्रे.
5.85.15
गुणवन्त्यन्नपानानि भोज्यानि विविधानि च ।
माल्यानि च सुगन्धीनि तानि राजा ददौ ततः ॥ ५.८५.१५ ॥
उत्तम अन्नपाणी, विविध भोज्ये आणि सुगंधी माळा — ती सर्व राजाने नंतर दिली.
5.85.16
विशेवतश्च वासार्थं सभां ग्रामे वृकस्थले ।
विदधे कौरवो राजा बहुरत्नां मनोरमाम् ॥ ५.८५.१६ ॥
विशेषतः निवासासाठी, वृकस्थल गावात कौरव राजाने बहुरत्नांनी युक्त मनोरम सभा बांधली.
5.85.17
एतद्विधाय वै सर्वं देवार्हमतिमानुषम् ।
आचख्यौ धृतराष्ट्राय राजा दुर्योधनस्तदा ॥ ५.८५.१७ ॥
हे सर्व देवांस योग्य, मानवातीत असे व्यवस्थित करून, राजा दुर्योधनाने तेव्हा धृतराष्ट्राला कळवले.
5.85.18
ताः सभाः केशवः सर्वा रत्नानि विविधानि च ।
असमीक्ष्यैव दाशार्ह उपायात्कुरुसद्म तत् ॥ ५.८५.१८ ॥
त्या सर्व सभा आणि विविध रत्ने केशवाने न पाहताच, दाशार्ह त्या कुरूंच्या निवासस्थानी गेला.