મહાભારત · અધ્યાય 5.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.87.1
राजन्बहुमतश्चासि त्रैलोक्यस्यापि सत्तमः ।
संभावितश्च लोकस्य संमतश्चासि भारत ॥ ५.८७.१ ॥
હે રાજા, તું ત્રણેય લોકમાં પણ અત્યંત માનનીય અને સજ્જનોમાં શ્રેષ્ઠ છે. હે ભારત, તું લોકથી સન્માનિત અને સ્વીકૃત છે.
5.87.2
यत्त्वमेवंगते ब्रूयाः पश्चिमे वयसि स्थितः ।
शास्त्राद्वा सुप्रतर्काद्वा सुस्थिरः स्थविरो ह्यसि ॥ ५.८७.२ ॥
આવી સ્થિતિમાં તું જીવનના અંતિમ તબક્કે છે, તેથી તું જે કહીશ તે શાસ્ત્ર કે સારા તર્કથી અત્યંત સ્થિર હશે; કારણ કે તું વૃદ્ધ છે.
5.87.3
लेखा शशिनिभाः सूर्ये महोर्मिरिव सागरे ।
धर्मस्त्वयि तथा राजन्निति व्यवसिताः प्रजाः ॥ ५.८७.३ ॥
હે રાજા, સૂર્યમાં ચંદ્રની રેખાઓ અને સમુદ્રમાં મોટું મોજું હોય તેમ તારામાં ધર્મ સ્થિર છે; તેથી પ્રજા તારા પર આધારિત છે.
5.87.4
सदैव भावितो लोको गुणौघैस्तव पार्थिव ।
गुणानां रक्षणे नित्यं प्रयतस्व सबान्धवः ॥ ५.८७.४ ॥
હે રાજા, તારા ગુણોના પ્રવાહથી લોક સદા સંસ્કારિત થયો છે; સ્વજનો સાથે ગુણોના રક્ષણ માટે સદા પ્રયત્ન કર.
5.87.5
आर्जवं प्रतिपद्यस्व मा बाल्याद्ब्रहु नीनशः ।
राजन्पुत्रांश्च पौत्रांश्च सुहृदश्चैव सुप्रियान् ॥ ५.८७.५ ॥
સરળતા અપનાવ; બાલિશતાથી ઘણું નાશ ન કર. હે રાજા, તારા પુત્રો, પૌત્રો અને પ્રિય મિત્રોનો પણ નાશ ન કર.
5.87.6
यत्त्वं दित्ससि कृष्णाय राजन्नतिथये बहु ।
एतदन्यच्च दाशार्हः पृथिवीमपि चार्हति ॥ ५.८७.६ ॥
હે રાજા, અતિથિ તરીકે કૃષ્ણને તું જે ઘણું આપવા ઇચ્છે છે, આ અને બીજું — દાશાર્હ પૃથ્વીને પણ યોગ્ય છે.
5.87.7
न तु त्वं धर्ममुद्दिश्य तस्य वा प्रियकारणात् ।
एतद्दित्ससि कृष्णाय सत्येनात्मानमालभे ॥ ५.८७.७ ॥
પરંતુ તું ધર્મના હેતુથી કે તેને પ્રિય થવા માટે આ કૃષ્ણને આપવા ઇચ્છતો નથી. સત્યના સોગંદ લઈને હું મારી જાતને સ્પર્શ કરું છું.
5.87.8
मायैषा सत्यमेवैतच्छद्मैतद्भूरिदक्षिणा ।
जानामि त्वन्मतं राजन्गूढं बाह्येन कर्मणा ॥ ५.८७.८ ॥
આ માયા છે; આ સત્ય જેવું લાગે તોપણ છળ છે, આ ભારે દક્ષિણાનો દેખાડો છે. હે રાજન્, બાહ્ય કર્મથી ઢંકાયેલો તારો ગુપ્ત અભિપ્રાય હું જાણું છું.
5.87.9
पञ्च पञ्चैव लिप्स्यन्ति ग्रामकान्पाण्डवा नृप ।
न च दित्ससि तेभ्यस्तांस्तच्छमं न करिष्यसि ॥ ५.८७.९ ॥
હે રાજા, પાંડવો માત્ર પાંચ-પાંચ ગામો માંગશે; પરંતુ તું તેમને આપવા ઇચ્છતો નથી, તેથી તું તેમની સાથે શાંતિ નહીં કરે.
5.87.10
अर्थेन तु महाबाहुं वार्ष्णेयं त्वं जिहीर्षसि ।
अनेन चाप्युपायेन पाण्डवेभ्यो विभेत्स्यसि ॥ ५.८७.१० ॥
પરંતુ તું ધનથી મહાબાહુ વાર્ષ્ણેયને (કૃષ્ણને) પોતાના તરફ ખેંચવા ઇચ્છે છે; આ ઉપાયથી પણ તું પાંડવોથી વિખૂટો પડીશ.
5.87.11
न च वित्तेन शक्योऽसौ नोद्यमेन न गर्हया ।
अन्यो धनञ्जयात्कर्तुमेतत्तत्त्वं ब्रवीमि ते ॥ ५.८७.११ ॥
તેને ધનથી, પ્રયત્નથી કે નિંદાથી વશ કરી શકાતો નથી; ધનંજય સિવાય બીજો કોઈ આ કરી શકે નહીં — આ તત્ત્વ હું તને કહું છું.
5.87.12
वेद कृष्णस्य माहात्म्यं वेदास्य दृढभक्तिताम् ।
अत्याज्यमस्य जानामि प्राणैस्तुल्यं धनञ्जयम् ॥ ५.८७.१२ ॥
હું કૃષ્ણનું માહાત્મ્ય જાણું છું અને તેમની દૃઢ ભક્તિ પણ જાણું છું. ધનંજય તેમને ત્યજી ન શકાય એવા, પ્રાણ સમાન છે એ હું જાણું છું.
5.87.13
अन्यत्कुम्भादपांपूर्णादन्यत्पादावसेचनात् ।
अन्यत्कुशलसंप्रश्नान्नैवेक्ष्यति जनार्दनः ॥ ५.८७.१३ ॥
પાણીથી ભરેલો ઘડો, પગ ધોવા, કુશળ પૂછપરછ સિવાય જનાર્દન બીજું કંઈ જોશે નહીં.
5.87.14
यत्त्वस्य प्रियमातिथ्यं मानार्हस्य महात्मनः ।
तदस्मै क्रियतां राजन्मानार्होऽसौ जनार्दनः ॥ ५.८७.१४ ॥
હે રાજન્, આ મહાત્માને જે પ્રિય આતિથ્ય છે તે તેમના માટે કરો; આ જનાર્દન માન માટે યોગ્ય છે.
5.87.15
आशंसमानः कल्याणं कुरूनभ्येति केशवः ।
येनैव राजन्नर्थेन तदेवास्मा उपाकुरु ॥ ५.८७.१५ ॥
હે રાજન્, કલ્યાણની આશા રાખીને કેશવ કુરુઓ પાસે આવી રહ્યા છે; જે પ્રયોજનથી આવે છે તે પ્રમાણે તેમની વ્યવસ્થા કરો.
5.87.16
शममिच्छति दाशार्हस्तव दुर्योधनस्य च ।
पाण्डवानां च राजेन्द्र तदस्य वचनं कुरु ॥ ५.८७.१६ ॥
હે રાજેન્દ્ર, દાશાર્હ તમારી, દુર્યોધનની અને પાંડવોની વચ્ચે શાંતિ ઇચ્છે છે; તેથી તેમનું વચન પાળો.
5.87.17
पिताऽसि राजन्पुत्रास्ते वृद्धस्त्वं शिशवः परे ।
वर्तस्व पितृवत्तेषु वर्तन्ते ते हि पुत्रवत् ॥ ५.८७.१७ ॥
હે રાજન્, તમે પિતા છો; તમારા પુત્રો અને બીજા બાળકો છે. તમે વૃદ્ધ છો; તેમની સાથે પિતાની જેમ વર્તો, કારણ કે તેઓ તમારી સાથે પુત્રોની જેમ વર્તે છે.