મહાભારત · અધ્યાય 5.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.88.1
यदाह विदुरः कृष्णे सर्वं तत्सत्यमच्युते ।
अनुरक्तो ह्यसंहार्यः पार्थान्प्रति जनार्दनः ॥ ५.८८.१ ॥
વિદુરે કૃષ્ણ વિશે જે કહ્યું તે સર્વ સત્ય છે. જનાર્દન પાંડવો પ્રત્યે અનુરક્ત છે; તેમને ફેરવી શકાય નહીં.
5.88.2
यत्तत्सत्कारसंयुक्तं देयं वसु जनार्दने ।
अनेकरूपं राजेन्द्र न तद्देयं कदाचन ॥ ५.८८.२ ॥
જનાર્દનને સત્કારપૂર્વક આપવા યોગ્ય અનેક રૂપનું ધન છે; હે રાજેન્દ્ર, તે ક્યારેય આપવું નહીં.
5.88.3
देशः कालस्तथाऽयुक्तो न हि नार्हति केशवः ।
मंस्यत्यधोक्षजो राजन्भयादर्चति मामिति ॥ ५.८८.३ ॥
આ સ્થળ અને આ સમય યોગ્ય નથી; કેશવ એવા સન્માનના પાત્ર નથી. હે રાજન, અધોક્ષજ માનશે કે હું ભયથી તેમનું સન્માન કરું છું.
5.88.4
अवमानश्च यत्र स्यात्क्षत्रियस्य विशांपते ।
न तत्कुर्याद्बुधः कार्यमिति मे निश्चिता मतिः ॥ ५.८८.४ ॥
હે વિશાંપતિ, જ્યાં ક્ષત્રિયનું અપમાન થાય એવું કાર્ય બુદ્ધિમાને ન કરવું — એ મારો નિશ્ચિત મત છે.
5.88.5
स हि पूज्यतमो लोके कृष्णः पृथुललोचनः ।
त्रयाणामपि लोकानां विदितं मम सर्वथा ॥ ५.८८.५ ॥
વિશાળ નેત્રવાળા કૃષ્ણ જગતમાં સૌથી વધુ પૂજનીય છે; ત્રણે લોકમાં પણ આ મને સર્વ રીતે જાણીતું છે.
5.88.6
न तु तस्मै प्रदेयं स्यात्तथा कार्यगतिः प्रभो ।
विग्रहः समुपारब्धो न हि शाम्यत्यविग्रहात् ॥ ५.८८.६ ॥
પણ તેમને કંઈ આપવું ન જોઈએ; હે પ્રભુ, કાર્યની ગતિ એવી જ છે. વૈર શરૂ થઈ ગયું છે; વૈર છોડ્યા વિના તે શાંત થતું નથી.
5.88.7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भीष्मः कुरुपितामहः ।
वैचित्रवीर्यं राजानमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.८८.७ ॥
તેનું તે વચન સાંભળીને કુરુઓના પિતામહ ભીષ્મે વિચિત્રવીર્યના પુત્ર રાજાને આ વચન કહ્યું.
5.88.8
सत्कृतोऽसत्कृतो वाऽपि न क्रुध्येत जनार्दनः ।
नावमंस्यत्यवज्ञातॄनवज्ञातोऽपि केशवः।
नालमेनमवज्ञातुं नावज्ञेयो हि केशवः ॥ ५.८८.८ ॥
સન્માન મળે કે અપમાન, જનાર્દન ક્રોધ કરતા નથી. અવગણનાર પ્રત્યે પણ તેઓ અવગણના કરતા નથી; અપમાનિત થયા છતાં કેશવ તેમ કરતા નથી, કારણ કે કેશવની અવગણના થઈ શકતી નથી.
5.88.9
यत्तु कार्यं महाबाहो मनसा कार्यतां गतम् ।
सर्वोपायैर्न तच्छक्यं केनचित्कर्तुमन्यथा ॥ ५.८८.९ ॥
પરંતુ હે મહાબાહો, મનમાં જે કાર્ય નક્કી થઈ ગયું છે તે સર્વ ઉપાયોથી પણ કોઈ બીજી રીતે કરી શકાતું નથી.
5.88.10
स यद्ब्रूयान्महाबाहुस्तत्कार्यमविशङ्कया ।
वासुदेवेन तीर्थेन क्षिप्रं संशाभ्य पाण्डवैः ॥ ५.८८.१० ॥
તે મહાબાહુ જે કહે તે જ કાર્ય શંકા વિના કરવું; વાસુદેવ દ્વારા, યોગ્ય રીતે, ઝડપથી પાંડવો સાથે સમાધાન કરીને.
5.88.11
धर्म्यमर्थ्यं च धर्मात्मा ध्रुवं वक्ता जनार्दनः ।
तस्मिन्वाच्याः प्रिया वाचो भवता बान्धवैः सह ॥ ५.८८.११ ॥
ધર્મયુક્ત અને હિતકારી વાત ધર્માત્મા જનાર્દન ચોક્કસ કહેશે. તેથી તમારે તમારા બંધુઓ સાથે તેમની સાથે પ્રિય વચનો બોલવાં જોઈએ.
5.88.12
न पर्याप्तोस्मि यद्राजञ्श्रियं निष्केवलामहम् ।
तैः सहेमामुपाश्रीयां यावज्जीवं पितामह ॥ ५.८८.१२ ॥
હે રાજન, આ એકલી રાજલક્ષ્મીથી હું સંતુષ્ટ નથી. હે પિતામહ, તેમની સાથે મળીને જીવનપર્યંત આનો ઉપભોગ કરવા ઇચ્છું છું.
5.88.13
इदं तु सुमहत्कार्यं श्रुणु मे यत्समर्थितम् ।
परायणं पाण्डवानां नियच्छामि जनार्दनम् ॥ ५.८८.१३ ॥
આ બહુ મોટું કાર્ય છે; મેં જે વિચાર્યું છે તે મારી પાસેથી સાંભળો. પાંડવોના આશ્રય જનાર્દનને હું બાંધી લઈશ.
5.88.14
तस्मिन्बद्धे भविष्यन्ति वृष्णयः पृथिवी तथा ।
पाण्डवाश्च विधेया मे स च प्रातरिहैप्यति ॥ ५.८८.१४ ॥
તે બંધાઈ જશે તો વૃષ્ણિઓ, પૃથ્વી અને પાંડવો મારા વશમાં થશે; તે સવારે અહીં આવશે.
5.88.15
अत्रोपायान्यथा सम्यङ्न बुद्ध्येत जनार्दनः ।
न चापायो भवेत्कश्चित्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ ५.८८.१५ ॥
આમાં જનાર્દન સંપૂર્ણ સમજે નહિ એવા ઉપાય હોવા જોઈએ, અને કોઈ આપત્તિ ન આવે; તે આપ મને કહો.
5.88.16
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा घोरं कृष्णेऽभिसंहितम् ।
धृतराष्ट्रः सहामात्यो व्यथितो विमनाभवत् ॥ ५.८८.१६ ॥
કૃષ્ણ વિરુદ્ધ રચાયેલી તે ભયંકર વાત સાંભળીને ધૃતરાષ્ટ્ર મંત્રીઓ સહિત વ્યથિત અને ખિન્ન થયા.
5.88.17
ततो दुर्योधनमिदं धृतराष्ट्रोऽब्रवीद्वचः ।
मैवं वोचः प्रजापाल नैष धर्मः सनातनः ॥ ५.८८.१७ ॥
ત્યારે ધૃતરાષ્ટ્રે દુર્યોધનને આ વચન કહ્યું: "હે પ્રજાપાલક, એવું ન બોલ; આ સનાતન ધર્મ નથી."
5.88.18
दूतश्च हि हृषीकेशः संबन्धी च प्रियश्च नः ।
अपापः कौरवेयेषु स कथं बन्धमर्हति ॥ ५.८८.१८ ॥
હૃષીકેશ દૂત છે, આપણો સંબંધી અને પ્રિય છે; કૌરવો પ્રત્યે તે નિર્દોષ છે; તે બંધન માટે કેવી રીતે યોગ્ય છે?
5.88.19
परीतस्तव पुत्रोऽयं धृतराष्ट्र सुमन्दधीः ।
वृणोत्यनर्थं नैवार्थं याच्यमानः सुहृज्जनैः ॥ ५.८८.१९ ॥
હે ધૃતરાષ્ટ્ર, તારો આ પુત્ર અતિ મંદબુદ્ધિ છે, ચારે બાજુથી ઘેરાયેલો છે. મિત્રોએ વિનંતી કરી છતાં તે લાભ નહીં, અનર્થને જ પસંદ કરે છે.
5.88.20
इममुत्पथि वर्तन्तं पापं पापानुबन्धिनम् ।
वाक्यानि सुहृदां हित्वा त्वमप्यस्यानुवर्तसे ॥ ५.८८.२० ॥
આ ખોટા માર્ગે ચાલે છે; પાપી છે, પાપને જ આગળ વધારનારો છે. મિત્રોના વચનો છોડીને તું પણ એનું જ અનુસરણ કરે છે.
5.88.21
कृष्णमक्लिष्टकर्माणमासाद्यायं सुदुर्मतिः ।
तव पुत्रः सहामात्यः क्षणेन न भविष्यति ॥ ५.८८.२१ ॥
અનાયાસે કર્મ કરનાર કૃષ્ણનો સામનો કરીને, અતિ દુર્બુદ્ધિ તારો આ પુત્ર મંત્રીઓ સહિત ક્ષણમાં નહીં રહે.
5.88.22
पापस्यास्य नृशंसस्य त्यक्तधर्मस्य दुर्मतेः ।
नोत्सहेऽनर्थसंयुक्ताः श्रोतुं वाचः कथंचन ॥ ५.८८.२२ ॥
આ પાપી, નિર્દય, ધર્મત્યાગી અને દુર્બુદ્ધિ માણસના અનર્થકારી વચનો હું કોઈ રીતે સાંભળવા ઇચ્છતો નથી.
5.88.23
इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठो वृद्धः परममन्युमान् ।
उत्थाय तस्मात्प्रातिष्ठद्भीष्मः सत्यपराक्रमः ॥ ५.८८.२३ ॥
આમ કહીને ભરતશ્રેષ્ઠ, વૃદ્ધ, અતિ ક્રોધિત, સત્યપરાક્રમી ભીષ્મ ત્યાંથી ઊભા થઈને ચાલ્યા ગયા.