ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.88.1
यदाह विदुरः कृष्णे सर्वं तत्सत्यमच्युते ।
अनुरक्तो ह्यसंहार्यः पार्थान्प्रति जनार्दनः ॥ ५.८८.१ ॥
ବିଦୁର କୃଷ୍ଣ ବିଷୟରେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି ସବୁ ସତ୍ୟ। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ; ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ହେବ ନାହିଁ।
5.88.2
यत्तत्सत्कारसंयुक्तं देयं वसु जनार्दने ।
अनेकरूपं राजेन्द्र न तद्देयं कदाचन ॥ ५.८८.२ ॥
ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସତ୍କାରସହ ଦେବାର ଯୋଗ୍ୟ ବହୁରୂପୀ ଧନ ଅଛି; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତାହା କଦାପି ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.88.3
देशः कालस्तथाऽयुक्तो न हि नार्हति केशवः ।
मंस्यत्यधोक्षजो राजन्भयादर्चति मामिति ॥ ५.८८.३ ॥
ଏହି ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ; କେଶବ ସେପରି ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। ହେ ରାଜନ୍, ଅଧୋକ୍ଷଜ ଭାବିବେ ମୁଁ ଭୟରୁ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଅଛି।
5.88.4
अवमानश्च यत्र स्यात्क्षत्रियस्य विशांपते ।
न तत्कुर्याद्बुधः कार्यमिति मे निश्चिता मतिः ॥ ५.८८.४ ॥
ହେ ବିଶାଂପତି, ଯେଉଁଠି କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଅପମାନ ହୁଏ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ନାହିଁ — ଏହା ମୋର ନିଶ୍ଚିତ ମତ।
5.88.5
स हि पूज्यतमो लोके कृष्णः पृथुललोचनः ।
त्रयाणामपि लोकानां विदितं मम सर्वथा ॥ ५.८८.५ ॥
ବିଶାଳ ନୟନ କୃଷ୍ଣ ଜଗତରେ ସର୍ବାଧିକ ପୂଜନୀୟ; ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବଥା ଜଣା।
5.88.6
न तु तस्मै प्रदेयं स्यात्तथा कार्यगतिः प्रभो ।
विग्रहः समुपारब्धो न हि शाम्यत्यविग्रहात् ॥ ५.८८.६ ॥
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ହେ ପ୍ରଭୋ, କାର୍ଯ୍ୟର ଗତି ଏପରି। ବୈର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି; ବୈର ତ୍ୟାଗ ନକଲେ ତାହା ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
5.88.7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भीष्मः कुरुपितामहः ।
वैचित्रवीर्यं राजानमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.८८.७ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି କୁରୁପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
5.88.8
सत्कृतोऽसत्कृतो वाऽपि न क्रुध्येत जनार्दनः ।
नावमंस्यत्यवज्ञातॄनवज्ञातोऽपि केशवः।
नालमेनमवज्ञातुं नावज्ञेयो हि केशवः ॥ ५.८८.८ ॥
ସମ୍ମାନିତ ହେଉ କି ଅପମାନିତ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଅବଜ୍ଞାକାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଅବଜ୍ଞା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଅପମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେଶବ ସେପରି କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ କେଶବଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରାଯାଇ ନ ପାରେ।
5.88.9
यत्तु कार्यं महाबाहो मनसा कार्यतां गतम् ।
सर्वोपायैर्न तच्छक्यं केनचित्कर्तुमन्यथा ॥ ५.८८.९ ॥
କିନ୍ତୁ ହେ ମହାବାହୁ, ମନରେ ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ କେହି ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରେ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
5.88.10
स यद्ब्रूयान्महाबाहुस्तत्कार्यमविशङ्कया ।
वासुदेवेन तीर्थेन क्षिप्रं संशाभ्य पाण्डवैः ॥ ५.८८.१० ॥
ସେହି ମହାବାହୁ ଯାହା କହିବେ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ବିନା କରିବା ଉଚିତ; ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଉପାୟରେ, ଶୀଘ୍ର ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରି।
5.88.11
धर्म्यमर्थ्यं च धर्मात्मा ध्रुवं वक्ता जनार्दनः ।
तस्मिन्वाच्याः प्रिया वाचो भवता बान्धवैः सह ॥ ५.८८.११ ॥
ଧର୍ମସଙ୍ଗତ ଓ ହିତକର କଥା ଧର୍ମାତ୍ମା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଶ୍ଚୟ କହିବେ। ତେଣୁ ଆପଣ ନିଜ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ବଚନ କହିବା ଉଚିତ।
5.88.12
न पर्याप्तोस्मि यद्राजञ्श्रियं निष्केवलामहम् ।
तैः सहेमामुपाश्रीयां यावज्जीवं पितामह ॥ ५.८८.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଏକାକୀ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ହେ ପିତାମହ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଜୀବନସାରା ଏହାକୁ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।
5.88.13
इदं तु सुमहत्कार्यं श्रुणु मे यत्समर्थितम् ।
परायणं पाण्डवानां नियच्छामि जनार्दनम् ॥ ५.८८.१३ ॥
ଏହା ଅତି ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ; ମୁଁ ଯାହା ସ୍ଥିର କରିଛି ତାହା ମୋଠାରୁ ଶୁଣ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମୁଁ ବାନ୍ଧିବି।
5.88.14
तस्मिन्बद्धे भविष्यन्ति वृष्णयः पृथिवी तथा ।
पाण्डवाश्च विधेया मे स च प्रातरिहैप्यति ॥ ५.८८.१४ ॥
ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଲେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୋ ଅଧୀନ ହେବେ; ସେ ସକାଳେ ଏଠାକୁ ଆସିବେ।
5.88.15
अत्रोपायान्यथा सम्यङ्न बुद्ध्येत जनार्दनः ।
न चापायो भवेत्कश्चित्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ ५.८८.१५ ॥
ଏଥିରେ ଏପରି ଉପାୟ ହେବା ଉଚିତ ଯେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନ ବୁଝନ୍ତି, ଏବଂ କୌଣସି ବିପଦ ନ ଘଟେ; ତାହା ଆପଣ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
5.88.16
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा घोरं कृष्णेऽभिसंहितम् ।
धृतराष्ट्रः सहामात्यो व्यथितो विमनाभवत् ॥ ५.८८.१६ ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ରଚିତ ସେହି ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟଥିତ ଓ ଉଦାସ ହେଲେ।
5.88.17
ततो दुर्योधनमिदं धृतराष्ट्रोऽब्रवीद्वचः ।
मैवं वोचः प्रजापाल नैष धर्मः सनातनः ॥ ५.८८.१७ ॥
ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ: "ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ଏପରି କହନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଏହା ସନାତନ ଧର୍ମ ନୁହେଁ।"
5.88.18
दूतश्च हि हृषीकेशः संबन्धी च प्रियश्च नः ।
अपापः कौरवेयेषु स कथं बन्धमर्हति ॥ ५.८८.१८ ॥
ହୃଷୀକେଶ ଦୂତ, ଆମର ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ପ୍ରିୟ; କୌରବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସେ ନିଷ୍ପାପ; ସେ କିପରି ବନ୍ଧନର ଯୋଗ୍ୟ?
5.88.19
परीतस्तव पुत्रोऽयं धृतराष्ट्र सुमन्दधीः ।
वृणोत्यनर्थं नैवार्थं याच्यमानः सुहृज्जनैः ॥ ५.८८.१९ ॥
ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ତୁମ ପୁଅ ଅତି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି, ଚାରିପାଖରୁ ଘେରା ହୋଇଛି। ସୁହୃଦମାନେ ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ହିତ ନୁହେଁ, ଅନର୍ଥକୁ ହିଁ ବାଛେ।
5.88.20
इममुत्पथि वर्तन्तं पापं पापानुबन्धिनम् ।
वाक्यानि सुहृदां हित्वा त्वमप्यस्यानुवर्तसे ॥ ५.८८.२० ॥
ସେ ଭୁଲ ପଥରେ ଚାଲେ; ପାପୀ, ପାପକୁ ହିଁ ବଢ଼ାଏ। ସୁହୃଦମାନଙ୍କ କଥା ଛାଡ଼ି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତା ପଛେ ଯାଉଛ।
5.88.21
कृष्णमक्लिष्टकर्माणमासाद्यायं सुदुर्मतिः ।
तव पुत्रः सहामात्यः क्षणेन न भविष्यति ॥ ५.८८.२१ ॥
ଅନାୟାସରେ କର୍ମ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କଲେ, ଅତି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ତୁମ ପୁଅ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ କ୍ଷଣକରେ ରହିବ ନାହିଁ।
5.88.22
पापस्यास्य नृशंसस्य त्यक्तधर्मस्य दुर्मतेः ।
नोत्सहेऽनर्थसंयुक्ताः श्रोतुं वाचः कथंचन ॥ ५.८८.२२ ॥
ଏହି ପାପୀ, ନିର୍ଦ୍ଦୟ, ଧର୍ମତ୍ୟାଗୀ ଓ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର ଅନର୍ଥକର ବଚନ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ନୁହେଁ।
5.88.23
इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठो वृद्धः परममन्युमान् ।
उत्थाय तस्मात्प्रातिष्ठद्भीष्मः सत्यपराक्रमः ॥ ५.८८.२३ ॥
ଏପରି କହି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୃଦ୍ଧ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଭୀଷ୍ମ ସେଠାରୁ ଉଠି ଚାଲିଗଲେ।