มหาภารตะ · อัธยายะ 5.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.88.1
यदाह विदुरः कृष्णे सर्वं तत्सत्यमच्युते ।
अनुरक्तो ह्यसंहार्यः पार्थान्प्रति जनार्दनः ॥ ५.८८.१ ॥
วิทุรกล่าวเรื่องพระกฤษณะไว้เช่นใด ทั้งหมดนั้นเป็นความจริง พระชนารทนะทรงรักใคร่บุตรของพระปฤถา และไม่อาจถูกทำให้ห่างหายไปได้
5.88.2
यत्तत्सत्कारसंयुक्तं देयं वसु जनार्दने ।
अनेकरूपं राजेन्द्र न तद्देयं कदाचन ॥ ५.८८.२ ॥
ทรัพย์สมบัติหลายชนิดที่ควรถวายแด่พระชนารทนะด้วยความเคารพ แต่ข้าแต่จอมกษัตริย์ สิ่งนั้นไม่ควรถวายเลยในทุกกรณี
5.88.3
देशः कालस्तथाऽयुक्तो न हि नार्हति केशवः ।
मंस्यत्यधोक्षजो राजन्भयादर्चति मामिति ॥ ५.८८.३ ॥
สถานที่และเวลานี้ไม่เหมาะสม และพระเกศวะก็ไม่สมควรได้รับการยกย่องเช่นนั้น ข้าแต่พระราชา พระอโธกษชะจะทรงคิดว่าข้าบูชาพระองค์ด้วยความกลัว
5.88.4
अवमानश्च यत्र स्यात्क्षत्रियस्य विशांपते ।
न तत्कुर्याद्बुधः कार्यमिति मे निश्चिता मतिः ॥ ५.८८.४ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน ในกรณีที่กษัตริย์จะต้องได้รับความอัปยศ ผู้มีปัญญาไม่ควรกระทำการนั้น นี่คือความเห็นที่ข้าตัดสินใจแล้ว
5.88.5
स हि पूज्यतमो लोके कृष्णः पृथुललोचनः ।
त्रयाणामपि लोकानां विदितं मम सर्वथा ॥ ५.८८.५ ॥
พระกฤษณะผู้มีดวงเนตรกว้างนั้นคือผู้ควรได้รับการเคารพยิ่งกว่าผู้ใดในโลก ข้าทราบเรื่องนี้อย่างแจ่มแจ้งในทั้งสามโลก
5.88.6
न तु तस्मै प्रदेयं स्यात्तथा कार्यगतिः प्रभो ।
विग्रहः समुपारब्धो न हि शाम्यत्यविग्रहात् ॥ ५.८८.६ ॥
แต่ไม่ควรถวายสิ่งใดแก่พระองค์เลย ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า เพราะนั่นคือทิศทางของเหตุการณ์ การสงครามได้เริ่มต้นแล้ว และจะไม่สงบลงได้นอกจากด้วยการละการเป็นศัตรู
5.88.7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भीष्मः कुरुपितामहः ।
वैचित्रवीर्यं राजानमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.८८.७ ॥
ภีษมะ ปู่ใหญ่แห่งกุรุ ได้ยินถ้อยคำของวิทุระแล้ว จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระราชาผู้เป็นบุตรของวิจิตรวีรยะ
5.88.8
सत्कृतोऽसत्कृतो वाऽपि न क्रुध्येत जनार्दनः ।
नावमंस्यत्यवज्ञातॄनवज्ञातोऽपि केशवः।
नालमेनमवज्ञातुं नावज्ञेयो हि केशवः ॥ ५.८८.८ ॥
ไม่ว่าจะได้รับการเคารพหรือไม่ พระชนารทนะก็จะไม่กริ้ว พระองค์จะไม่ดูหมิ่นผู้ที่ดูหมิ่นพระองค์ และแม้ถูกดูหมิ่น พระเกศวะก็ไม่ทรงทำเช่นนั้น เพราะไม่มีผู้ใดอาจดูหมิ่นพระเกศวะได้ และพระเกศวะก็ไม่ควรถูกดูหมิ่น
5.88.9
यत्तु कार्यं महाबाहो मनसा कार्यतां गतम् ।
सर्वोपायैर्न तच्छक्यं केनचित्कर्तुमन्यथा ॥ ५.८८.९ ॥
แต่ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง กิจการใดที่ได้ตกลงไว้ในใจแล้ว ไม่มีผู้ใดอาจทำให้เป็นอย่างอื่นได้ด้วยวิธีการใด ๆ ทั้งสิ้น
5.88.10
स यद्ब्रूयान्महाबाहुस्तत्कार्यमविशङ्कया ।
वासुदेवेन तीर्थेन क्षिप्रं संशाभ्य पाण्डवैः ॥ ५.८८.१० ॥
สิ่งใดที่ผู้มีแขนทรงพลังนั้นกล่าว ก็ควรกระทำกิจนั้นโดยไม่ลังเล ผ่านทางพระวาสุเทพ ด้วยวิถีที่เหมาะสม รีบทำให้เกิดสันติกับบรรดาปาณฑพ
5.88.11
धर्म्यमर्थ्यं च धर्मात्मा ध्रुवं वक्ता जनार्दनः ।
तस्मिन्वाच्याः प्रिया वाचो भवता बान्धवैः सह ॥ ५.८८.११ ॥
พระชนารทนะผู้มีใจประเสริฐจะกล่าวสิ่งที่ชอบธรรมและเป็นประโยชน์อย่างแน่นอน ดังนั้นท่านพร้อมด้วยญาติของท่าน ควรกล่าวถ้อยคำอันน่ารักแก่พระองค์
5.88.12
न पर्याप्तोस्मि यद्राजञ्श्रियं निष्केवलामहम् ।
तैः सहेमामुपाश्रीयां यावज्जीवं पितामह ॥ ५.८८.१२ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าไม่พอใจที่จะมีราชสมบัติเพียงลำพัง ข้าแต่ปู่ ข้าปรารถนาจะเสวยสิริสมบัตินี้ร่วมกับพวกเขาตลอดชีวิตของข้า
5.88.13
इदं तु सुमहत्कार्यं श्रुणु मे यत्समर्थितम् ।
परायणं पाण्डवानां नियच्छामि जनार्दनम् ॥ ५.८८.१३ ॥
กิจใหญ่ยิ่งนี้ที่ข้าได้วางแผนไว้อย่างดีแล้ว จงฟังข้าเถิด ข้าจะจับพระชนารทนะ ผู้เป็นที่พึ่งของบรรดาปาณฑพ
5.88.14
तस्मिन्बद्धे भविष्यन्ति वृष्णयः पृथिवी तथा ।
पाण्डवाश्च विधेया मे स च प्रातरिहैप्यति ॥ ५.८८.१४ ॥
เมื่อพระองค์ถูกจองจำแล้ว วฤษณิและแผ่นดินทั้งหมดจะตกอยู่ใต้อำนาจของข้า บรรดาปาณฑพก็เช่นกัน และพระองค์จะมาที่นี่ในเวลาเช้า
5.88.15
अत्रोपायान्यथा सम्यङ्न बुद्ध्येत जनार्दनः ।
न चापायो भवेत्कश्चित्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ ५.८८.१५ ॥
ในเรื่องนี้ ขอให้มีวิธีการที่พระชนารทนะจะไม่เข้าใจได้อย่างถ่องแท้ และจะไม่มีอันตรายใดเกิดขึ้น ขอท่านบอกข้าถึงเรื่องนั้นด้วยเถิด
5.88.16
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा घोरं कृष्णेऽभिसंहितम् ।
धृतराष्ट्रः सहामात्यो व्यथितो विमनाभवत् ॥ ५.८८.१६ ॥
ธฤตราษฎร์ได้ยินถ้อยคำอันน่ากลัวที่วางแผนต่อพระกฤษณะนั้นแล้ว พร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์ก็เกิดความทุกข์และหมดกำลังใจ
5.88.17
ततो दुर्योधनमिदं धृतराष्ट्रोऽब्रवीद्वचः ।
मैवं वोचः प्रजापाल नैष धर्मः सनातनः ॥ ५.८८.१७ ॥
ธฤตราษฎร์จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ทุรโยธน์ว่า "ข้าแต่ผู้พิทักษ์ประชาชน อย่ากล่าวเช่นนี้เลย นี่ไม่ใช่ธรรมอันเป็นนิรันดร์"
5.88.18
दूतश्च हि हृषीकेशः संबन्धी च प्रियश्च नः ।
अपापः कौरवेयेषु स कथं बन्धमर्हति ॥ ५.८८.१८ ॥
ฤษีเกศเป็นทูตด้วย และเป็นญาติของเราและเป็นที่รักของเรา ไม่มีบาปต่อเการพทั้งหลาย แล้วเหตุใดพระองค์จึงควรถูกจองจำ
5.88.19
परीतस्तव पुत्रोऽयं धृतराष्ट्र सुमन्दधीः ।
वृणोत्यनर्थं नैवार्थं याच्यमानः सुहृज्जनैः ॥ ५.८८.१९ ॥
ข้าแต่ธฤตราษฎร์ บุตรของท่านผู้มีปัญญาอันทึบนี้ถูกห้อมล้อมจากทุกด้าน แม้มิตรผู้หวังดีจะวอนขอ เขาก็เลือกความพินาศ ไม่ใช่ประโยชน์
5.88.20
इममुत्पथि वर्तन्तं पापं पापानुबन्धिनम् ।
वाक्यानि सुहृदां हित्वा त्वमप्यस्यानुवर्तसे ॥ ५.८८.२० ॥
บุตรคนนี้เดินในทางที่ผิด เป็นคนบาปที่นำบาปติดตามไป และท่านก็ละทิ้งถ้อยคำของมิตรผู้หวังดี แล้วยังคงตามเขาไปอีก
5.88.21
कृष्णमक्लिष्टकर्माणमासाद्यायं सुदुर्मतिः ।
तव पुत्रः सहामात्यः क्षणेन न भविष्यति ॥ ५.८८.२१ ॥
กฤษณะผู้มิได้ทำกรรมโดยยากลำบากนั้น เมื่อเผชิญหน้ากับพระองค์แล้ว บุตรของท่านผู้มีความคิดชั่วร้ายยิ่งนี้ พร้อมทั้งเหล่าอำมาตย์ จะไม่คงอยู่ได้แม้เพียงชั่วขณะเดียว
5.88.22
पापस्यास्य नृशंसस्य त्यक्तधर्मस्य दुर्मतेः ।
नोत्सहेऽनर्थसंयुक्ताः श्रोतुं वाचः कथंचन ॥ ५.८८.२२ ॥
ข้าพเจ้าไม่มีใจจะฟังถ้อยคำของบุรุษผู้บาปหนาโหดร้าย ละทิ้งธรรม และมีความคิดชั่วร้ายผู้นี้ ถ้อยคำที่เต็มไปด้วยความพินาศ ไม่ว่าในทางใดทั้งสิ้น
5.88.23
इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठो वृद्धः परममन्युमान् ।
उत्थाय तस्मात्प्रातिष्ठद्भीष्मः सत्यपराक्रमः ॥ ५.८८.२३ ॥
ภีษมะผู้เป็นยอดแห่งภรตะ ผู้ชราและเต็มไปด้วยความโกรธยิ่ง มีความกล้าหาญที่แท้จริง เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ก็ลุกขึ้นจากที่นั้นแล้วจากไป