મહાભારત · અધ્યાય 5.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.89.1
प्रातरुत्थाय कृष्णस्तु कृतवान्सर्वमाह्निकम् ।
ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञातः प्रययौ नगरं प्रति ॥ ५.८९.१ ॥
સવારે ઊઠીને કૃષ્ણે બધા નિત્યકર્મો કર્યા; બ્રાહ્મણોની અનુમતિ મેળવીને તે નગર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
5.89.2
तं प्रयान्तं महाबाहुमनुज्ञाप्य महाबलम् ।
पर्यवर्तन्त ते सर्वे वृकस्थलनिवासिनः ॥ ५.८९.२ ॥
પ્રયાણ કરતા તે મહાબાહુ, મહાબળવાનને વિદાય આપીને વૃકસ્થળના બધા રહેવાસીઓ પાછા ફર્યા.
5.89.3
प्रददौ पुण्डरीकाक्षो रत्नानि च धनानि च ।
तान्प्रस्थाप्य महाबाहुरुपायात्कुरुसंसदम् ॥ ५.८९.३ ॥
પુંડરીકાક્ષે રત્નો અને ધન આપ્યાં; તેમને વિદાય આપીને મહાબાહુ કુરુસભા તરફ ગયા.
5.89.4
धार्तराष्ट्रास्तमायान्तं प्रत्युञ्जग्मुः स्वलङ्कृताः ।
दुर्योधनादृते सर्वे भीष्मद्रोणकृपादयः ॥ ५.८९.४ ॥
દુર્યોધન સિવાય ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો, ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ વગેરે સૌ સુશોભિત થઈને તેમના આગમનને આવકારવા બહાર ગયા.
5.89.5
पौराश्च बहुला राजन्हृषीकेशं दिदृक्षवः ।
यानैर्बहुविधैरन्ये पद्भिरेव तथाऽपरे ॥ ५.८९.५ ॥
હે રાજન્! હૃષીકેશને જોવાની ઇચ્છાથી ઘણા નગરજનો અનેક પ્રકારનાં વાહનોમાં, અને બીજા પગે ચાલીને આવ્યા.
5.89.6
स वै पथि समागम्य भीष्मेणाक्लिष्टकर्मणा ।
द्रोणेन धार्तराष्ट्रैश्च तैर्वृतो नगरं ययौ ॥ ५.८९.६ ॥
માર્ગમાં અક્લિષ્ટકર્મા ભીષ્મ અને દ્રોણને મળીને, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોથી ઘેરાયેલા તે નગર તરફ ગયા.
5.89.7
कृष्णसंमाननार्थं च नगरं समलङ्कृतम् ।
बभूव राजमार्गश्च बहुरत्नसमाचितः ॥ ५.८९.७ ॥
કૃષ્ણના સન્માન માટે નગર સંપૂર્ણ શણગારાયું હતું, અને રાજમાર્ગ અનેક રત્નોથી ભરેલો હતો.
5.89.8
न च कश्चिद्गृहे राजंस्तदाऽऽसीद्भरतर्षभ ।
न स्त्री न वृद्धो न शिशुर्वासुदेवदिदृक्षया ॥ ५.८९.८ ॥
હે રાજન, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, વાસુદેવને જોવાની ઇચ્છાથી તે સમયે ઘરોમાં કોઈ ન હતું — ન સ્ત્રી, ન વૃદ્ધ, ન બાળક.
5.89.9
राजमार्गे नरास्तस्मिन्संस्तुवन्त्यवनिं गताः ।
तस्मिन्काले महाराज हृषीकेशप्रवेशने ॥ ५.८९.९ ॥
તે રાજમાર્ગ પર ભેગા થયેલા લોકો ભૂમિ પર નમીને સ્તુતિ કરી રહ્યા હતા. હે મહારાજ, તે સમયે, હૃષીકેશના પ્રવેશ સમયે.
5.89.10
आवृतानि वरस्त्रीभिर्गृहाणि सुमहान्त्यपि ।
प्रचलन्तीव भारेण दृश्यन्तेस्म महीतले ॥ ५.८९.१० ॥
શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓથી ભરેલાં અતિ વિશાળ ઘરો પણ ભારથી જાણે ડગમગતાં ધરતી પર દેખાતાં હતાં.
5.89.11
तथा च गतिमन्तस्ते वासुदेवस्य वाजिनः ।
प्रनष्टगतयोऽभूवन्राजमार्गे नरैर्वृते ॥ ५.८९.११ ॥
એ જ રીતે વાસુદેવના તે ઘોડા, જે ચાલવા સક્ષમ હતા, તે રાજમાર્ગ પર લોકોથી ઘેરાઈ જઈને પોતાની ગતિ ગુમાવી બેઠા.
5.89.12
स गृहं धृतराष्ट्रस्य प्राविशच्छत्रुकर्शनः ।
पाण्डुरैः पुण्डरीकाक्षः प्रासादैरुपशोभितम् ॥ ५.८९.१२ ॥
શત્રુઓને પીડનારા, કમળનયન તેઓ શ્વેત મહેલોથી શોભિત ધૃતરાષ્ટ્રના ઘરમાં પ્રવેશ્યા.
5.89.13
तिस्रः कक्ष्या व्यतिक्रम्य केशवो राजवेश्मनः ।
वैचित्रवीर्यं राजानमभ्यगच्छदरिन्दमः ॥ ५.८९.१३ ॥
રાજમહેલના ત્રણ આંગણાં વટાવીને શત્રુઓનું દમન કરનાર કેશવ વૈચિત્રવીર્ય રાજા પાસે પહોંચ્યા.
5.89.14
अभ्यागच्छति दाशार्हे प्रज्ञाचक्षुर्नराधिपः ।
तहैव द्रोणभीष्माभ्यामुदतिष्ठन्महायशाः ॥ ५.८९.१४ ॥
દાશાર્હ (કૃષ્ણ) આવી રહ્યા હતા ત્યારે, પ્રજ્ઞાચક્ષુ અને મહાયશસ્વી રાજા દ્રોણ અને ભીષ્મ સાથે ઊભા થયા.
5.89.15
कृपश्च सोमदत्तश्च महाराजश्च बाह्लिकः ।
आसनेभ्योऽचलन्सर्वे पूजयन्तो जनार्दनम् ॥ ५.८९.१५ ॥
કૃપ, સોમદત્ત, મહારાજ અને બાહ્લીક, બધા આસનો પરથી ઊઠીને જનાર્દનનું સન્માન કરવા લાગ્યા.
5.89.16
ततो राजानमासाद्य धृतराष्ट्रं यशस्विनम् ।
सभीष्मं पूजयामास वार्ष्णेयो वाग्भिरञ्जसा ॥ ५.८९.१६ ॥
પછી યશસ્વી રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર પાસે જઈને વાર્ષ્ણેયે ભીષ્મ સહિત યોગ્ય વચનોથી તેમનું સન્માન કર્યું.
5.89.17
तेषु धर्मानुपूर्वी तां प्रयुज्य मधुसूदनः ।
यथावयः समीयाय राजभिः सह माधवः ॥ ५.८९.१७ ॥
તેઓ બધા પ્રત્યે ધર્માનુસાર યોગ્ય ક્રમ પાળીને, મધુસૂદન માધવે ઉંમરના ક્રમમાં રાજાઓને મળ્યા.
5.89.18
अथ द्रोणं सबाह्लीकं सपुत्रं च यशस्विनम् ।
कृपं च सोमदत्तं च समीयाय जनार्दनः ॥ ५.८९.१८ ॥
પછી જનાર્દન યશસ્વી દ્રોણને, બાહ્લીક અને તેમના પુત્ર સહિત, તથા કૃપ અને સોમદત્તને મળ્યા.
5.89.19
तत्रासीदूर्जितं मृष्टं काञ्चनं महदासनम् ।
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य तत्रोपाविशदच्युतः ॥ ५.८९.१९ ॥
ત્યાં ધૃતરાષ્ટ્રના આદેશથી ઊંચું, ચમકતું, સોનાનું મોટું આસન હતું; તેના પર અચ્યુત બેઠા.
5.89.20
अथ गां मधुपर्कं चाप्युदकं च जनार्दने ।
उपजह्नुर्यथान्यायं धृतराष्ट्रपुरोहिताः ॥ ५.८९.२० ॥
પછી ધૃતરાષ્ટ્રના પુરોહિતોએ યથાવિધિ જનાર્દનને ગાય, મધુપર્ક અને જળ અર્પણ કર્યાં.
5.89.21
कृतातिथ्यस्तु गोविन्दः सर्वान्परिहसन्कुरून् ।
आस्ते सांबन्धिकं कुर्वन्कुरुभिः परिवारितः ॥ ५.८९.२१ ॥
આતિથ્ય સ્વીકારેલા ગોવિંદ સર્વ કુરુઓની મશ્કરી કરતા હોય તેમ, સગાં-સંબંધીનું કર્તવ્ય બજાવતા, કુરુઓથી ઘેરાયેલા રહ્યા.
5.89.22
सोऽर्चितो धृतराष्ट्रेण पूजितश्च महायशाः ।
राजानं समनुज्ञाप्य निरक्रामदरिन्दमः ॥ ५.८९.२२ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રે સત્કારેલા અને પૂજેલા તે મહાયશસ્વી, શત્રુદમન રાજાની અનુમતિ લઈને નીકળ્યા.
5.89.23
तैः समेत्य यथान्यायं कुरुभिः कुरुसंसदि ।
विदुरावसथं रम्यमुपातिष्ठत माधवः ॥ ५.८९.२३ ॥
કુરુસભામાં કુરુઓને યથાવિધિ મળીને માધવ વિદુરના રમણીય નિવાસે ગયા.
5.89.24
विदुरः सर्वकल्याणैरभिगम्य जनार्दनम् ।
अर्चयामास दाशार्हं सर्वकामैरुपस्थितम् ॥ ५.८९.२४ ॥
વિદુરે સર્વ મંગળ સામગ્રી સાથે જનાર્દનની પાસે જઈને, સર્વ ઇચ્છિત વસ્તુઓ સાથે હાજર દાશાર્હની પૂજા કરી.
5.89.25
कृतातिथ्यं तु गोविन्दं विदुरः सर्वधर्मवित् ।
कुशलं पाण्डुपुत्राणामपृच्छन्मधुसूदनम् ॥ ५.८९.२५ ॥
સર્વધર્મજ્ઞ વિદુરે, આતિથ્ય સ્વીકારેલા ગોવિંદ (મધુસૂદન)ને પાંડુપુત્રોનું કુશળ પૂછ્યું.
5.89.26
प्रीयमाणस्य सुहृदो विदुरो बुद्धिसत्तमः ।
धर्मार्थनित्यस्य सतो गतरोवस्य धीमतः ॥ ५.८९.२६ ॥
પ્રસન્ન મિત્ર, બુદ્ધિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ વિદુર — જે હંમેશા ધર્મ અને અર્થમાં નિષ્ઠ, સજ્જન, શોકરહિત અને ધીમાન હતા.
5.89.27
तस्य सर्वं सविस्तारं पाण्डवानां विचेष्टितम् ।
क्षत्तुराचष्ट दाशार्हः सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् ॥ ५.८९.२७ ॥
દાશાર્હ (કૃષ્ણ)એ પાંડવોનું સર્વ આચરણ વિદુરને વિસ્તારથી કહ્યું, કારણ કે તેમણે બધું પ્રત્યક્ષ જોયું હતું.