మహాభారతం · అధ్యాయం 5.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.89.1
प्रातरुत्थाय कृष्णस्तु कृतवान्सर्वमाह्निकम् ।
ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञातः प्रययौ नगरं प्रति ॥ ५.८९.१ ॥
ఉదయాన్నే లేచి కృష్ణుడు అన్ని నిత్యకర్మలు చేసి, బ్రాహ్మణుల అనుమతి పొంది నగరం వైపు బయలుదేరాడు.
5.89.2
तं प्रयान्तं महाबाहुमनुज्ञाप्य महाबलम् ।
पर्यवर्तन्त ते सर्वे वृकस्थलनिवासिनः ॥ ५.८९.२ ॥
ఆ మహాబాహువు, మహాబలుడు ప్రయాణమవుతుండగా, వృకస్థల నివాసులంతా వెనుదిరిగారు.
5.89.3
प्रददौ पुण्डरीकाक्षो रत्नानि च धनानि च ।
तान्प्रस्थाप्य महाबाहुरुपायात्कुरुसंसदम् ॥ ५.८९.३ ॥
పుండరీకాక్షుడు రత్నాలను, ధనాన్ని ఇచ్చాడు; వారిని పంపి మహాబాహువు కురుసభకు వెళ్ళాడు.
5.89.4
धार्तराष्ट्रास्तमायान्तं प्रत्युञ्जग्मुः स्वलङ्कृताः ।
दुर्योधनादृते सर्वे भीष्मद्रोणकृपादयः ॥ ५.८९.४ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, దుర్యోధనుడు తప్ప, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు మొదలైనవారంతా అలంకరించుకుని అతని రాకకు ఎదురేగారు.
5.89.5
पौराश्च बहुला राजन्हृषीकेशं दिदृक्षवः ।
यानैर्बहुविधैरन्ये पद्भिरेव तथाऽपरे ॥ ५.८९.५ ॥
ఓ రాజా! హృషీకేశుని దర్శించాలని కోరిన పౌరులు చాలామంది అనేక రకాల వాహనాల్లో, మరికొందరు నడిచే వచ్చారు.
5.89.6
स वै पथि समागम्य भीष्मेणाक्लिष्टकर्मणा ।
द्रोणेन धार्तराष्ट्रैश्च तैर्वृतो नगरं ययौ ॥ ५.८९.६ ॥
అతడు దారిలో అక్లిష్టకర్ముడైన భీష్ముడు, ద్రోణుడిని కలిసి, ధృతరాష్ట్ర కుమారులచే చుట్టుముట్టబడి నగరానికి వెళ్ళాడు.
5.89.7
कृष्णसंमाननार्थं च नगरं समलङ्कृतम् ।
बभूव राजमार्गश्च बहुरत्नसमाचितः ॥ ५.८९.७ ॥
కృష్ణుని గౌరవించడానికి నగరం పూర్తిగా అలంకరించబడింది, రాజమార్గం అనేక రత్నాలతో నిండి ఉంది.
5.89.8
न च कश्चिद्गृहे राजंस्तदाऽऽसीद्भरतर्षभ ।
न स्त्री न वृद्धो न शिशुर्वासुदेवदिदृक्षया ॥ ५.८९.८ ॥
ఓ రాజా, భరతశ్రేష్ఠా, వాసుదేవుని చూడాలనే కోరికతో ఆ సమయంలో ఇంట్లో ఎవరూ లేరు — స్త్రీ కానీ, వృద్ధుడు కానీ, బాలుడు కానీ లేరు.
5.89.9
राजमार्गे नरास्तस्मिन्संस्तुवन्त्यवनिं गताः ।
तस्मिन्काले महाराज हृषीकेशप्रवेशने ॥ ५.८९.९ ॥
ఆ రాజమార్గంలో ఉన్న మనుషులు నేలపై వంగి స్తుతిస్తున్నారు. ఓ మహారాజా, ఆ సమయంలో, హృషీకేశుని ప్రవేశ సమయంలో.
5.89.10
आवृतानि वरस्त्रीभिर्गृहाणि सुमहान्त्यपि ।
प्रचलन्तीव भारेण दृश्यन्तेस्म महीतले ॥ ५.८९.१० ॥
శ్రేష్ఠ స్త్రీలతో నిండిన అతి పెద్ద ఇళ్ళు కూడా భారంతో కంపిస్తున్నట్లు భూమిపై కనిపించాయి.
5.89.11
तथा च गतिमन्तस्ते वासुदेवस्य वाजिनः ।
प्रनष्टगतयोऽभूवन्राजमार्गे नरैर्वृते ॥ ५.८९.११ ॥
అలాగే వాసుదేవుని గుర్రాలు, కదలగలవైనా, రాజమార్గంలో జనులతో చుట్టుముట్టబడి తమ గమనాన్ని కోల్పోయాయి.
5.89.12
स गृहं धृतराष्ट्रस्य प्राविशच्छत्रुकर्शनः ।
पाण्डुरैः पुण्डरीकाक्षः प्रासादैरुपशोभितम् ॥ ५.८९.१२ ॥
శత్రువులను దహించేవాడు, పద్మనేత్రుడు అయిన ఆయన, తెల్లని మేడలతో అలంకరించబడిన ధృతరాష్ట్రుని గృహంలో ప్రవేశించాడు.
5.89.13
तिस्रः कक्ष्या व्यतिक्रम्य केशवो राजवेश्मनः ।
वैचित्रवीर्यं राजानमभ्यगच्छदरिन्दमः ॥ ५.८९.१३ ॥
రాజభవనంలోని మూడు ప్రాంగణాలను దాటి, శత్రువులను అణచువాడైన కేశవుడు వైచిత్రవీర్యుడైన రాజు వద్దకు చేరుకున్నాడు.
5.89.14
अभ्यागच्छति दाशार्हे प्रज्ञाचक्षुर्नराधिपः ।
तहैव द्रोणभीष्माभ्यामुदतिष्ठन्महायशाः ॥ ५.८९.१४ ॥
దాశార్హుడు (కృష్ణుడు) వస్తుండగా, ప్రజ్ఞాచక్షువు, మహాయశస్వి అయిన రాజు ద్రోణ, భీష్ముల తో కలిసి లేచి నిలిచాడు.
5.89.15
कृपश्च सोमदत्तश्च महाराजश्च बाह्लिकः ।
आसनेभ्योऽचलन्सर्वे पूजयन्तो जनार्दनम् ॥ ५.८९.१५ ॥
కృపుడు, సోమదత్తుడు, మహారాజు, బాహ్లీకుడు అందరూ తమ ఆసనాల నుండి లేచి జనార్దనుడిని గౌరవించారు.
5.89.16
ततो राजानमासाद्य धृतराष्ट्रं यशस्विनम् ।
सभीष्मं पूजयामास वार्ष्णेयो वाग्भिरञ्जसा ॥ ५.८९.१६ ॥
అప్పుడు యశస్వి అయిన రాజు ధృతరాష్ట్రుని చేరి, వార్ష్ణేయుడు భీష్ముడితో కలిసి తగిన మాటలతో ఆయనను పూజించాడు.
5.89.17
तेषु धर्मानुपूर्वी तां प्रयुज्य मधुसूदनः ।
यथावयः समीयाय राजभिः सह माधवः ॥ ५.८९.१७ ॥
వారందరి పట్ల ధర్మానుసారమైన క్రమాన్ని పాటించి, మధుసూదనుడు మాధవుడు వయస్సు క్రమంలో రాజులను కలిశాడు.
5.89.18
अथ द्रोणं सबाह्लीकं सपुत्रं च यशस्विनम् ।
कृपं च सोमदत्तं च समीयाय जनार्दनः ॥ ५.८९.१८ ॥
అప్పుడు జనార్దనుడు యశస్వి అయిన ద్రోణుని, బాహ్లీకునితో మరియు అతని కుమారునితో, కృపుడిని మరియు సోమదత్తుడిని కలిశాడు.
5.89.19
तत्रासीदूर्जितं मृष्टं काञ्चनं महदासनम् ।
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य तत्रोपाविशदच्युतः ॥ ५.८९.१९ ॥
అక్కడ ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞ మేరకు ఎత్తైన, మెరుగుపెట్టిన, బంగారపు గొప్ప ఆసనం ఉంది; దానిపై అచ్యుతుడు కూర్చున్నాడు.
5.89.20
अथ गां मधुपर्कं चाप्युदकं च जनार्दने ।
उपजह्नुर्यथान्यायं धृतराष्ट्रपुरोहिताः ॥ ५.८९.२० ॥
తరువాత ధృతరాష్ట్రుని పురోహితులు విధిప్రకారం జనార్దనునికి ఆవు, మధుపర్కం, జలం సమర్పించారు.
5.89.21
कृतातिथ्यस्तु गोविन्दः सर्वान्परिहसन्कुरून् ।
आस्ते सांबन्धिकं कुर्वन्कुरुभिः परिवारितः ॥ ५.८९.२१ ॥
ఆతిథ్యం స్వీకరించిన గోవిందుడు, కురువులందరినీ పరిహసిస్తున్నట్లుగా, బంధుత్వ విధులు నెరవేరుస్తూ, కురువుల మధ్య ఉన్నాడు.
5.89.22
सोऽर्चितो धृतराष्ट्रेण पूजितश्च महायशाः ।
राजानं समनुज्ञाप्य निरक्रामदरिन्दमः ॥ ५.८९.२२ ॥
ధృతరాష్ట్రునిచే గౌరవించబడి, పూజించబడిన ఆ మహాయశస్వి, శత్రునాశకుడు రాజు వద్ద సెలవు తీసుకొని బయలుదేరాడు.
5.89.23
तैः समेत्य यथान्यायं कुरुभिः कुरुसंसदि ।
विदुरावसथं रम्यमुपातिष्ठत माधवः ॥ ५.८९.२३ ॥
కురుసభలో కురువులతో యథావిధిగా కలిసిన తరువాత, మాధవుడు విదురుని సుందరమైన నివాసానికి వెళ్ళాడు.
5.89.24
विदुरः सर्वकल्याणैरभिगम्य जनार्दनम् ।
अर्चयामास दाशार्हं सर्वकामैरुपस्थितम् ॥ ५.८९.२४ ॥
విదురుడు అన్ని శుభవస్తువులతో జనార్దనుని సమీపించి, అన్ని కోరికలతో వచ్చిన దాశార్హుని పూజించాడు.
5.89.25
कृतातिथ्यं तु गोविन्दं विदुरः सर्वधर्मवित् ।
कुशलं पाण्डुपुत्राणामपृच्छन्मधुसूदनम् ॥ ५.८९.२५ ॥
సర్వధర్మజ్ఞుడైన విదురుడు, ఆతిథ్యం స్వీకరించిన గోవిందుడిని (మధుసూదనుడిని) పాండుపుత్రుల క్షేమం గురించి అడిగాడు.
5.89.26
प्रीयमाणस्य सुहृदो विदुरो बुद्धिसत्तमः ।
धर्मार्थनित्यस्य सतो गतरोवस्य धीमतः ॥ ५.८९.२६ ॥
సంతోషిస్తున్న మిత్రుడు, బుద్ధిమంతులలో అగ్రగణ్యుడైన విదురుడు — ఎల్లప్పుడూ ధర్మార్థాల్లో నిలిచిన, సజ్జనుడైన, దుఃఖరహితుడైన, ధీమంతుడు.
5.89.27
तस्य सर्वं सविस्तारं पाण्डवानां विचेष्टितम् ।
क्षत्तुराचष्ट दाशार्हः सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् ॥ ५.८९.२७ ॥
దాశార్హుడు (కృష్ణుడు) పాండవుల సర్వ వృత్తాంతాన్ని విదురునికి విపులంగా చెప్పాడు; అతడు అన్నింటినీ ప్రత్యక్షంగా చూసినవాడు.