ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.89.1
प्रातरुत्थाय कृष्णस्तु कृतवान्सर्वमाह्निकम् ।
ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञातः प्रययौ नगरं प्रति ॥ ५.८९.१ ॥
ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ନିତ୍ୟକର୍ମ କଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ନଗର ଆଡ଼କୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
5.89.2
तं प्रयान्तं महाबाहुमनुज्ञाप्य महाबलम् ।
पर्यवर्तन्त ते सर्वे वृकस्थलनिवासिनः ॥ ५.८९.२ ॥
ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ସେହି ମହାବାହୁ, ମହାବଳଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ବୃକସ୍ଥଳର ସମସ୍ତ ନିବାସୀ ଫେରିଗଲେ।
5.89.3
प्रददौ पुण्डरीकाक्षो रत्नानि च धनानि च ।
तान्प्रस्थाप्य महाबाहुरुपायात्कुरुसंसदम् ॥ ५.८९.३ ॥
ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ରତ୍ନ ଓ ଧନ ଦେଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ପଠାଇ ମହାବାହୁ କୁରୁସଭାକୁ ଗଲେ।
5.89.4
धार्तराष्ट्रास्तमायान्तं प्रत्युञ्जग्मुः स्वलङ्कृताः ।
दुर्योधनादृते सर्वे भीष्मद्रोणकृपादयः ॥ ५.८९.४ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବ୍ୟତୀତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତେ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଅଭ୍ୟର୍ଥନା କରିବାକୁ ବାହାରିଲେ।
5.89.5
पौराश्च बहुला राजन्हृषीकेशं दिदृक्षवः ।
यानैर्बहुविधैरन्ये पद्भिरेव तथाऽपरे ॥ ५.८९.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଅନେକ ନଗରବାସୀ ବିଭିନ୍ନ ଯାନରେ, ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପଦବ୍ରଜରେ ଆସିଲେ।
5.89.6
स वै पथि समागम्य भीष्मेणाक्लिष्टकर्मणा ।
द्रोणेन धार्तराष्ट्रैश्च तैर्वृतो नगरं ययौ ॥ ५.८९.६ ॥
ପଥରେ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଭେଟି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ସେ ନଗରକୁ ଗଲେ।
5.89.7
कृष्णसंमाननार्थं च नगरं समलङ्कृतम् ।
बभूव राजमार्गश्च बहुरत्नसमाचितः ॥ ५.८९.७ ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ନଗର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ରାଜପଥ ଅନେକ ରତ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
5.89.8
न च कश्चिद्गृहे राजंस्तदाऽऽसीद्भरतर्षभ ।
न स्त्री न वृद्धो न शिशुर्वासुदेवदिदृक्षया ॥ ५.८९.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ସମୟରେ ଘରେ କେହି ନଥିଲେ — ସ୍ତ୍ରୀ ନୁହେଁ, ବୃଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ଶିଶୁ ନୁହେଁ।
5.89.9
राजमार्गे नरास्तस्मिन्संस्तुवन्त्यवनिं गताः ।
तस्मिन्काले महाराज हृषीकेशप्रवेशने ॥ ५.८९.९ ॥
ସେହି ରାଜପଥରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଭୂମିରେ ନତ ହୋଇ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ସେ ସମୟରେ, ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ।
5.89.10
आवृतानि वरस्त्रीभिर्गृहाणि सुमहान्त्यपि ।
प्रचलन्तीव भारेण दृश्यन्तेस्म महीतले ॥ ५.८९.१० ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅତି ବଡ଼ ଘରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଭାରରେ ଯେମିତି କମ୍ପୁଥିବା ଭଳି ପୃଥିବୀରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
5.89.11
तथा च गतिमन्तस्ते वासुदेवस्य वाजिनः ।
प्रनष्टगतयोऽभूवन्राजमार्गे नरैर्वृते ॥ ५.८९.११ ॥
ସେହିପରି ବାସୁଦେବଙ୍କ ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଚାଲିବାକୁ ସମର୍ଥ ଥିଲେ, ରାଜପଥରେ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ନିଜ ଗତି ହରାଇଲେ।
5.89.12
स गृहं धृतराष्ट्रस्य प्राविशच्छत्रुकर्शनः ।
पाण्डुरैः पुण्डरीकाक्षः प्रासादैरुपशोभितम् ॥ ५.८९.१२ ॥
ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ, ପଦ୍ମନୟନ ସେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଶ୍ୱେତ ପ୍ରାସାଦରେ ଶୋଭିତ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
5.89.13
तिस्रः कक्ष्या व्यतिक्रम्य केशवो राजवेश्मनः ।
वैचित्रवीर्यं राजानमभ्यगच्छदरिन्दमः ॥ ५.८९.१३ ॥
ରାଜପ୍ରାସାଦର ତିନୋଟି ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ପାର ହୋଇ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ କେଶବ ବୈଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
5.89.14
अभ्यागच्छति दाशार्हे प्रज्ञाचक्षुर्नराधिपः ।
तहैव द्रोणभीष्माभ्यामुदतिष्ठन्महायशाः ॥ ५.८९.१४ ॥
ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ) ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁ ଓ ମହାଯଶା ରାଜା ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।
5.89.15
कृपश्च सोमदत्तश्च महाराजश्च बाह्लिकः ।
आसनेभ्योऽचलन्सर्वे पूजयन्तो जनार्दनम् ॥ ५.८९.१५ ॥
କୃପ, ସୋମଦତ୍ତ, ମହାରାଜ ଓ ବାହ୍ଲୀକ ସମସ୍ତେ ଆସନରୁ ଉଠି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
5.89.16
ततो राजानमासाद्य धृतराष्ट्रं यशस्विनम् ।
सभीष्मं पूजयामास वार्ष्णेयो वाग्भिरञ्जसा ॥ ५.८९.१६ ॥
ତା'ପରେ ଯଶସ୍ବୀ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହ ଉଚିତ ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
5.89.17
तेषु धर्मानुपूर्वी तां प्रयुज्य मधुसूदनः ।
यथावयः समीयाय राजभिः सह माधवः ॥ ५.८९.१७ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଧର୍ମାନୁସାରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କ୍ରମ ପାଳନ କରି ମଧୁସୂଦନ ମାଧବ ବୟସ କ୍ରମରେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ।
5.89.18
अथ द्रोणं सबाह्लीकं सपुत्रं च यशस्विनम् ।
कृपं च सोमदत्तं च समीयाय जनार्दनः ॥ ५.८९.१८ ॥
ତା'ପରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଯଶସ୍ବୀ ଦ୍ରୋଣ, ବାହ୍ଲୀକ ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସହିତ, ଏବଂ କୃପ ଓ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ।
5.89.19
तत्रासीदूर्जितं मृष्टं काञ्चनं महदासनम् ।
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य तत्रोपाविशदच्युतः ॥ ५.८९.१९ ॥
ସେଠାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଉଚ୍ଚ, ଚିକ୍କଣ, ସୁବର୍ଣ୍ଣର ବଡ଼ ଆସନ ଥିଲା; ତାହା ଉପରେ ଅଚ୍ୟୁତ ବସିଲେ।
5.89.20
अथ गां मधुपर्कं चाप्युदकं च जनार्दने ।
उपजह्नुर्यथान्यायं धृतराष्ट्रपुरोहिताः ॥ ५.८९.२० ॥
ତା'ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁରୋହିତମାନେ ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଗାଈ, ମଧୁପର୍କ ଓ ଜଳ ଅର୍ପଣ କଲେ।
5.89.21
कृतातिथ्यस्तु गोविन्दः सर्वान्परिहसन्कुरून् ।
आस्ते सांबन्धिकं कुर्वन्कुरुभिः परिवारितः ॥ ५.८९.२१ ॥
ଆତିଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଗୋବିନ୍ଦ ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କୁ ଯେପରି ପରିହାସ କରୁଥିବାପରି, ଜ୍ଞାତି-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରି କୁରୁଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଲେ।
5.89.22
सोऽर्चितो धृतराष्ट्रेण पूजितश्च महायशाः ।
राजानं समनुज्ञाप्य निरक्रामदरिन्दमः ॥ ५.८९.२२ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଓ ପୂଜିତ ସେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ, ଶତ୍ରୁଦମନ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ବାହାରିଗଲେ।
5.89.23
तैः समेत्य यथान्यायं कुरुभिः कुरुसंसदि ।
विदुरावसथं रम्यमुपातिष्ठत माधवः ॥ ५.८९.२३ ॥
କୁରୁ ସଭାରେ କୁରୁଗଣଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ଭେଟି ମାଧବ ବିଦୁରଙ୍କ ରମ୍ୟ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
5.89.24
विदुरः सर्वकल्याणैरभिगम्य जनार्दनम् ।
अर्चयामास दाशार्हं सर्वकामैरुपस्थितम् ॥ ५.८९.२४ ॥
ବିଦୁର ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ସାମଗ୍ରୀ ସହ ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସର୍ବ କାମନା ସହ ଉପସ୍ଥିତ ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
5.89.25
कृतातिथ्यं तु गोविन्दं विदुरः सर्वधर्मवित् ।
कुशलं पाण्डुपुत्राणामपृच्छन्मधुसूदनम् ॥ ५.८९.२५ ॥
ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ ବିଦୁର ଆତିଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଗୋବିନ୍ଦ (ମଧୁସୂଦନ)ଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର କୁଶଳ ପଚାରିଲେ।
5.89.26
प्रीयमाणस्य सुहृदो विदुरो बुद्धिसत्तमः ।
धर्मार्थनित्यस्य सतो गतरोवस्य धीमतः ॥ ५.८९.२६ ॥
ପ୍ରସନ୍ନ ସୁହୃଦ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଦୁର — ଯିଏ ସର୍ବଦା ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ନିରତ, ସଜ୍ଜନ, ଶୋକହୀନ ଓ ଧୀମାନ୍ ଥିଲେ।
5.89.27
तस्य सर्वं सविस्तारं पाण्डवानां विचेष्टितम् ।
क्षत्तुराचष्ट दाशार्हः सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् ॥ ५.८९.२७ ॥
ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ) ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଚରଣ ବିଦୁରଙ୍କୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିଲେ, କାରଣ ସେ ସବୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିଥିଲେ।