マハーバーラタ · 章 5.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.9.1
कथमिन्द्रेण राजेन्द्र सभार्येण महात्मना ।
दुःखं प्राप्तं परं घोरमेतदिच्छामि वेदितुम् ॥ ५.९.१ ॥
王者の中の王よ、偉大なる魂のインドラは妻とともに、このような恐ろしく最大の苦しみをどのように受けたのか。それを知りたい。
5.9.2
शृणु राजन्पुरावृत्तमितिहासं पुरातनम् ।
सभार्येण यथा प्राप्तं दुःखमिन्द्रेण भारत ॥ ५.९.२ ॥
王よ、昔の出来事という古の物語を聞け、バーラタの子孫よ。インドラが妻とともに苦しみを受けた次第を。
5.9.3
त्वष्टा प्रजापतिर्ह्यासीद्देवश्रेष्ठो महातपाः ।
स पुत्रं वै त्रिशिरसमिन्द्रद्रोहात्किलासृजत् ॥ ५.९.३ ॥
生類の主トヴァシュトリは、まことに神々の中で最も優れ、大いなる苦行者であった。インドラへの敵意から、三つの頭をもつ息子を創り出したと言われる。
5.9.4
ऐन्द्रं स प्रार्थयत्स्थानं विश्वरूपो महाद्युतिः ।
तैस्त्रिभिर्वदनैर्घोरैः सूर्येन्दुज्वलनोपमैः ॥ ५.९.४ ॥
大いに輝くヴィシュヴァルーパはインドラの座を望んだ。太陽・月・火に似たその三つの恐ろしい顔をもって。
5.9.5
वेदानेकेन सोऽधीते सुरामेकेन चापिबत् ।
एकेन च दिशः सर्वाः पिबन्निव निरीक्षते ॥ ५.९.५ ॥
一つの口でヴェーダを唱え、一つの口で酒を飲み、一つの口で四方を、あたかも飲み尽くすかのように眺めた。
5.9.6
स तपस्वी मुदुर्दान्तो धर्मे तपसि चोद्यतः ।
तपस्तस्य महत्तीव्रं सुदुश्चरमरिन्दम ॥ ५.९.६ ॥
彼は苦行者であり、制御しがたく、ダルマと苦行に専心していた。敵を制する者よ、彼の苦行は大いに激しく、極めて困難なものであった。
5.9.7
तस्य दृष्ट्वा तपोवीर्यं सत्यं चामिततेजसः ।
विषादमगमच्छक्र इन्द्रोऽयं मा भवेदिति ॥ ५.९.७ ॥
無量の光輝を持つ彼の苦行の力と真実を見て、インドラは憂えた。「この者がインドラになってはならない」と。
5.9.8
कथं सज्जेच्च भोगेषु न च तप्येन्महत्तपः ।
विवर्धमानस्त्रिशिराः सर्वं हि भुवनं ग्रसेत् ॥ ५.९.८ ॥
どうして彼が快楽に執着せず、大きな苦行に焼かれないことがあろうか。増大する三頭の者は全世界を呑み込むであろう。
5.9.9
इति संचिन्त्य बहुधा बुद्धिमान्भरतर्षभ ।
आज्ञापयत्सोऽप्सरसस्त्वष्टृपुत्रप्रलोभने ॥ ५.९.९ ॥
バラタ族の雄牛よ、このように様々に思案した賢者は、トヴァシュトリの子を誘惑するよう天女たちに命じた。
5.9.10
यथा स सज्जेत्रिशिराः कामभोगेषु वै भृशम् ।
क्षिप्रं कुरुत गच्छध्वं प्रलोभयत माचिरम् ॥ ५.९.१० ॥
三頭の者が欲望と快楽に深く執着するように、速やかにせよ。行って、遅れることなく彼を誘惑せよ。
5.9.11
शृङ्गारवेषाः सुश्रोण्यो हारैर्युक्ता मनोहरैः ।
हावभावसमायुक्ताः सर्वाः सौन्दर्यशोभिताः ॥ ५.९.११ ॥
艶やかな装いをまとい、美しい腰を持ち、魅惑的な首飾りで飾り、艶めかしい身振りに満ち、美しさに輝くすべての女たち。
5.9.12
प्रलोभयत भद्रं वः शमयध्वं भयं मम ।
अस्वस्थं ह्यात्मनात्मानं लक्षयामि वराङ्गनाः ॥ ५.९.१२ ॥
彼を誘惑せよ、あなたがたに幸いあれ。私の恐れを鎮めよ。優れた女たちよ、私は自分が不調であるのを感じる。
5.9.13
भयं तन्मे महाघोरं क्षिप्रं नाशयताबलाः ।
तथा यत्नं करिष्यामः शक्र तस्य प्रलोभने।
यथा नावाप्स्यसि भयं तस्माद्बलनिषूदन ॥ ५.९.१३ ॥
その恐怖は私にとって非常に恐ろしい。か弱き女たちよ、早くそれを払え。シャクラよ、我々は彼を誘惑するために努力しよう、あなたが恐れを抱かぬように。ゆえに、力を滅ぼす者よ。
5.9.14
निर्दहन्निव चक्षुर्भ्यां योऽसावास्ते तपोनिधिः ।
तं प्रलोयितुं देव गच्छामः सहिता वयम् ॥ ५.९.१४ ॥
あそこに座り、目で焼き尽くすかのような彼は苦行の宝庫である。神よ、我々は彼を誘惑するために皆で行く。
5.9.15
यतिष्यामो वशे कर्तुं व्यपनेतुं च ते भयम् ।
इन्द्रेण तास्त्वनुज्ञाता जग्मुस्त्रिशिरसोऽन्तिकम्।
तत्र ता विविधैर्भावैर्लोभयन्त्यो वराङ्गनाः ॥ ५.९.१५ ॥
我々は彼を制し、あなたの恐れを取り除くよう努めよう。インドラの許しを得て、彼女たちはトリシラスのもとへ行き、そこで優れた女たちは様々な仕草で彼を誘惑した。
5.9.16
नृत्तं संदर्शयामासुस्तथैवाङ्गेषु सौष्ठवम् ।
नाभ्यगच्छत्प्रहर्षं ताः स पश्यन्सुमहातपाः ॥ ५.९.१६ ॥
彼女たちは舞を披露し、同じく四肢の優美さも示した。しかし、その大苦行者は彼女たちを見ながらも歓喜を覚えなかった。
5.9.17
इन्द्रियाणि वशे कृत्वा पूर्णसागरसन्निभः ।
तास्तु यत्नं परं कृत्वा पुनः शक्रमुपस्थिताः ॥ ५.९.१७ ॥
感官を制御して、彼は満ちた海のように揺るぎなかった。そこで彼女たちは大いに努力して、再びシャクラのもとに来た。
5.9.18
कृताञ्जलिपुटाः सर्वा देवराजमथाब्रुवन् ।
न स शक्यः सुदुर्धर्षो धैर्याच्चालयितुं प्रभो ॥ ५.९.१८ ॥
合掌した彼女たちは皆、神々の王に言った。「主よ、彼はきわめて難攻不落で、その堅固さから揺り動かすことはできません。」
5.9.19
यत्ते कार्यं महाभाग क्रियतां तदनन्तरम् ।
संपूज्याप्सरसः शक्रो विसृज्य च महामतिः ॥ ५.९.१९ ॥
大いなる幸運の者よ、今こそなすべきことをせよ。大智のインドラはアプサラスたちを敬って送り出した。
5.9.20
चिन्तयामास तस्यैव वधोपायं युधिष्ठिर ।
स तूष्णीं चिन्तयन्वीरो देवराजः प्रतापवान् ॥ ५.९.२० ॥
ユディシュティラよ、彼はそれを殺す方法を思案した。勇士であり威光ある神々の王は、黙して思いをめぐらせた。
5.9.21
विनिश्चितमतिर्धीमान्वधे त्रिशिरसोऽभवत् ।
वज्रमस्य क्षिपाम्यद्य स क्षिप्रं नभविष्यति ॥ ५.९.२१ ॥
賢明なインドラは三頭の者を殺す決意を固めた。「今すぐ彼に雷杖を投げよう。彼はたちまち消え去るだろう。」
5.9.22
शत्रुः प्रवृद्धो नोपेक्ष्यो दुर्बलोऽपि बलीयसा ।
शास्त्रबुद्ध्या विनिश्चित्य कृत्वा बुद्धिं वधे दृढाम् ॥ ५.९.२२ ॥
力ある者は、たとえ弱くとも、大きくなった敵を軽んじてはならない。聖典の智慧によって決断し、その殺害へ固い決意を抱くべきである。
5.9.23
अथ वैश्वानरनिभं घोररूपं भयावहम् ।
मुमोच वज्रं संक्रुद्धः शक्रस्त्रिशिरसं प्रति ॥ ५.९.२३ ॥
そこで怒れるインドラは、ヴァイシュヴァーナラの火のごとく、恐ろしい姿で恐怖をもたらす雷杖を三頭の者に向けて放った。
5.9.24
स पपात हतस्तेन वज्रेण दृढमाहतः ।
पर्वतस्येव शिखरं प्रणुन्नं मेदिनीतले ॥ ५.९.२४ ॥
その雷杖に強く打たれて、彼は倒れた。山の頂が砕かれて大地に投げ落とされるように。
5.9.25
तं तु वज्रहतं दृष्ट्वा शयानमचलोपमम् ।
न शर्म लेभे देवेन्द्रो दीपिततस्तस्य तेजसा ॥ ५.९.२५ ॥
雷撃に打たれ山のように横たわる彼を見て、神々の王インドラは、なお輝く彼の光輝ゆえに安らぎを得られなかった。
5.9.26
हतोऽपि दीप्ततेजाः स जीवन्निव हि दृश्यते ।
घातितस्य शिरांस्याजौ जीवन्तीवाद्भुतानि वै ॥ ५.९.२६ ॥
殺されたにもかかわらず、輝く光輝を放ち彼は生きているように見えた。戦いで切られたその頭もまた、不思議なほど生きているように見えた。
5.9.27
शिरांसि तस्याजायन्त त्रीण्येव शकुनास्त्रयः ।
तित्तिरिः कलविङ्कश्च तथैव च कपिञ्जलः ।
विश्वरूपशिरांस्येव जायन्ते तानि भारत ॥ ५.९.२७ ॥
彼の頭から三羽の鳥が生まれた。ヤマウズラ、スズメ、コジュケイである。バーラタよ、それらはヴィシュヴァルーパの頭であった。
5.9.28
ततोऽतिभीतगात्रस्तु शक्र आस्ते विचारयन् ।
अथाजगाम परशुं स्कन्धेनादाय वर्धकिः ॥ ५.९.२८ ॥
そのときインドラは身体を大いに恐怖に震わせ、思い悩んだまま立っていた。そこへ肩に斧を担いだ大工がやって来た。
5.9.29
तदरण्यं महाराज यत्रास्तेऽसौ निपातितः ।
स भीतस्तत्र तक्षाणं घटमानं शचीपतिः ॥ ५.९.२९ ॥
大王よ、彼が倒れている森で、怯えたシャチーの夫は、励んで働く大工を見た。
5.9.30
अपश्यदब्रवीच्चैनं सत्वरं पाकशासनः ।
क्षिप्रं छिन्धि शिरांस्यस्य कुरुष्व वचनं मम ॥ ५.९.३० ॥
パーカを罰する者（インドラ）は彼を見て、急いで言った。「すぐにこの者の頭を切り落とせ。我が命に従え。」
5.9.31
महास्कन्धो भृशं ह्येष परशुर्नभविष्यति ।
कर्तुं चाहं न शक्ष्यामि कर्म राद्भिर्विगर्हितम् ॥ ५.९.३१ ॥
彼の肩はとても大きく、この斧では足りないでしょう。勝利した神々に非難されるその行いを、私はできません。
5.9.32
मा भैस्त्वं शीघ्रमेतद्वै कुरुष्व वचनं मम ।
मत्प्रसादाद्धि ते शस्त्रं वज्रकल्पं भविष्यति ॥ ५.९.३२ ॥
恐れるな。速やかにこれを行い、私の言葉に従え。私の恩寵により、おまえの武器は金剛杵のようになるだろう。
5.9.33
कं भवन्तमहं विद्यां घोरकर्माणमद्य वै ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन कथयस्व मे ॥ ५.९.३३ ॥
恐ろしい行いをなさるあなたは誰なのか、今日私はそれを知るべきです。本当にそれを聞きたいのです。真実を私に語ってください。
5.9.34
अहमिन्द्रो देवराजस्तक्षन्विदितमस्तु ते ।
कुरुष्वैतद्यथोक्तं मे तक्षन्माऽत्र विचारय ॥ ५.९.३४ ॥
私は神々の王インドラである。木工よ、これを知れ。私が命じたとおりにせよ。木工よ、このことを思案するな。
5.9.35
मया हि निहतः शेते त्रिशिरास्त्वं च विद्वि वै ।
स प्रह्वः प्राञ्जलिर्भूत्वा इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.९.३५ ॥
三つの頭を持つ者は私に殺されて横たわっている、それを知れ。彼は身をかがめ、合掌してこの言葉を述べた。
5.9.36
क्रूरेण नापत्रपसे कथं शक्रेह कर्मणा ।
ऋषिपुत्रमिमं हत्वा ब्रह्महत्याभयं न ते ॥ ५.९.३६ ॥
シャクラよ、この残酷な行いを、なぜ恥じないのか。この仙人の子を殺して、ブラフマン殺しの恐れはないのか。
5.9.37
पश्चाद्धर्मं चरिष्यामि पावनार्थ सुदुश्चरम् ।
शत्रुरेष महावीर्यो वज्रेण निहतो मया ॥ ५.९.३७ ॥
その後、浄化のために極めて困難なダルマを実践しよう。この大力の敵は私によって金剛杵で打ち倒された。
5.9.38
अद्यापि चाहमुद्विग्नस्तक्षन्नस्माद्बिभेमि वै ।
क्षिप्रं छिन्धि शिरांसि त्वं करिष्येऽनुग्रहं तव ॥ ५.९.३८ ॥
今でも私は彼によって動揺し恐れている。大工よ、早く彼の頭を切り落とせ。お前に恩恵を与えよう。
5.9.39
शिरः पशोस्ते दास्यन्ति भागं यज्ञेषु मानवाः ।
एष तेऽनुग्रहस्तक्षन्क्षिप्रं कुरु मम प्रियम् ॥ ५.९.३९ ॥
供犠において人々は供え物の動物の頭の一部をお前に与えるだろう。これがお前への恩恵だ。大工よ、私の望むことを早くせよ。
5.9.40
एतच्छ्रुत्वा तु तक्षा स महेन्द्रवचनात्तदा ।
शिरांस्यथ त्रिशिरसः कुठारेणाच्छिनत्तदा ॥ ५.९.४० ॥
これを聞いた大工は、マヘーンドラの言葉に従い、三頭の者の頭を斧で切り落とした。
5.9.41
निकृत्तेषु ततस्तेषु निष्क्रामन्नण्डजास्त्वथ ।
कपिञ्जलास्तित्तिराश्च कलविङ्काश्च सर्वशः ॥ ५.९.४१ ॥
それらが切り落とされると、卵から生まれた鳥たちが四方から飛び出した。カピンジャラ、ヤマウズラ、スズメである。
5.9.42
येन वेदानधीते स्म पिबते सोममेव च ।
तस्माद्वक्रार्द्विनिश्चेरुः क्षिप्रं तस्य कपिञ्जलाः ॥ ५.९.४२ ॥
彼がヴェーダを誦し、ソーマを飲んでいたその口から、カピンジャラの鳥たちが素早く飛び出した。
5.9.43
येन सर्वा दिशो राजन्पिबन्निव नीरीक्षते ।
तस्माद्वक्राद्विनिश्चेरुस्तित्तिरास्तस्य पाण्डव ॥ ५.९.४३ ॥
王よ、四方をあたかも飲み干すかのように見回していたその口から、パーンダヴァよ、彼の鶉が飛び出した。
5.9.44
यत्सुरापं तु तस्यासीद्वक्रं त्रिशिरसस्तदा ।
कलविङ्काः समुत्पेतुः श्येनाश्च भरतर्षभ ॥ ५.९.४४ ॥
三頭の者が酒を飲んだその口は、その時そのままであった。バラタの牡牛よ、雀と鷹が飛び立った。
5.9.45
ततस्तेषु निकृत्तेषु विज्वरो मघवानथ ।
तक्ष्णे तथा वरं दत्त्वा प्रहृष्टस्त्रिदशेश्वरः ॥ ५.९.४५ ॥
それから、それらが切り落とされると、熱病から解放されたマガヴァン、神々の主は、タクシャに一つの恩恵を与えて喜んだ。
5.9.46
जगाम त्रिदिवं देवस्तक्षाऽपि स्वगृहान्ययौ ।
मेने कृतार्थमात्मानं हत्वा शत्रुं सुरारिहा ॥ ५.९.४६ ॥
神は天界へ行き、タクシャも自分の家へ行った。神々の敵を倒した者は、敵を殺して自らを成就したと思った。
5.9.47
तक्षापि स्वगृहं गत्वा नैव शंसति कस्यचित् ।
अथैनं नाभिजानन्ति वर्षमेकं तथागतम् ॥ ५.९.४७ ॥
タクシャも自分の家に行ってから、誰にも何も語らなかった。その後一年の間、そのように去った彼を誰も認めなかった。
5.9.48
अथ संवत्सरे पूर्णे भूताः पशुपतेः प्रभो ।
तमाक्रोशन्त मघवान्नः प्रभुर्ब्रह्महा इति। ॥ ५.९.४८ ॥
さて、一年が満ちたとき、主よ、パシュパティ（シヴァ）の眷属たちは彼を呪った。「我らの主マガヴァン（インドラ）はバラモン殺しである」と。
5.9.49
तत इन्द्रो व्रतं घोरमाचरत्पाकशासनः ।
तपसा च सुसंयुक्तः सह देवैर्मरुद्गणैः ॥ ५.९.४९ ॥
そこでパーカを討つ者インドラは、恐ろしい誓いを立て、苦行に専念した。神々とマルト神群とともに。
5.9.50
समुद्रेषु पृथिव्यां च वनस्पतिषु स्त्रीषु च ।
विभज्य ब्रह्महत्यां च तान्वरैरप्ययोजयत् ॥ ५.९.५० ॥
ブラフマン殺しの罪を海、大地、樹木、女性に分け与え、恩恵によってそれらに負わせた。
5.9.51
वरदस्तु वरं दत्त्वा पृथिव्यै सागराय च ।
वनस्पतिभ्यः स्त्रीभ्यश्च ब्रह्महत्यां नुनोद ताम् ॥ ५.९.५१ ॥
恩恵を与える者は、大地、海、樹木、女性に恩恵を授け、ブラフマン殺しの罪をそれらへと追いやった。
5.9.52
ततस्तु शुद्धो भगवान्देवैर्लोकैश्च पूजितः ।
इन्द्रस्थानमुपातिष्ठत्पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ ५.९.५२ ॥
こうして清められた尊きインドラは、神々と諸世界に供養され、大仙たちに崇められながらインドラの座に赴いた。
5.9.53
त्वष्टा प्रजापतिः श्रुत्वा शक्रेणाथ हतं सुतम् ।
क्रोधसंरक्तनयन इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.९.५३ ॥
造物主トヴァシュトリは、息子がシャクラによって殺されたと聞き、怒りで目を赤くしてこの言葉を述べた。
5.9.54
तप्यमानं तपो नित्यं क्षान्तं दान्तं जितेन्द्रियम् ।
विनाऽपराधेन यतः पुत्रं हिंसितवान्मम ॥ ५.९.५४ ॥
絶えず苦行に励み、忍耐強く、自制し、感覚を制した私の息子を、何の過ちもないのにお前は殺した。
5.9.55
तस्माच्छक्रविनाशाय वृत्रमुत्पादयाम्यहम् ।
लोकाः पश्यन्तु मे वीर्यं तपसश्च बलं महम् ।
स च पश्यतु देवेन्द्रो दुरात्मा पापचेतनः ॥ ५.९.५५ ॥
それゆえ、シャクラ（インドラ）の破滅のために、私はヴリトラを生み出そう。世界は私の威力と苦行の力を見よ。あの悪意に満ちた罪深い心の神々の王も見るがよい。
5.9.56
उपस्पृश्य ततः क्रुद्धस्तपस्वी सुमहायशाः ।
अग्नौ हुत्वा समुत्पाद्य घोरं वृत्रमुवाच ह ॥ ५.९.५६ ॥
その後、口をすすぎ身を清めた、怒れる、非常に名高い苦行者は、火に供物を捧げ、恐ろしいヴリトラを生み出して、彼に語った。
5.9.57
इन्द्रशत्रो विवर्धस्व प्रभावात्तपसो मम ।
सोऽवर्घत दिवं स्तब्ध्वा सूर्यवैश्वानरोपमः ॥ ५.९.५७ ॥
「インドラの敵よ、私の苦行の力によって成長せよ！」彼は太陽とヴァイシュヴァーナラの火のように、天を満たして成長した。
5.9.58
किं करोमीति चोवाच कालसूर्य इवोदितः ।
शक्रं जहीति चाप्युक्तो जगाम त्रिदिवं ततः ॥ ५.९.५८ ॥
「私は何をすればよいのか」と彼は言い、終末の太陽のように昇った。「シャクラを討て」と告げられて、彼はそれから三界へと向かった。
5.9.59
ततो युद्धं समभवद्वृत्रवासवयोर्महत् ।
संक्रुद्धयोर्महाघोरं प्रसक्तं कुरुसत्तम ॥ ५.९.५९ ॥
その後、ヴリトラとヴァーサヴァ（インドラ）の間に大きな戦いが起こった。両者は怒り狂っていた。クルの最良の人よ、それは極めて恐ろしく、絶え間なく続いた。
5.9.60
ततो जग्राह देवेन्द्रं वृत्रो वीरः शतक्रतुम् ।
अपावृत्याक्षिपद्वक्रे शक्रं कोपसमन्वितः ॥ ५.९.६० ॥
その時、英雄ヴリトラは神々の王シャタクラトゥ（インドラ）を捕らえた。怒りに満ちて、口を開け、シャクラをその中に投げ込んだ。
5.9.61
ग्रस्ते वृत्रेण शक्रे तु संभ्रान्तास्त्रिदिवेश्वराः ।
असृजंस्ते महासत्वा जृम्भिकां वृत्रनाशिनीम् ॥ ५.९.६१ ॥
ヴリトラがインドラを呑み込むと、天界の主たちは狼狽した。その大いなる力の神々は、ヴリトラを滅ぼすあくびを生み出した。
5.9.62
विजृम्भमाणस्य ततो वृत्रस्यास्यादपावृतात् ।
स्वान्यङ्गान्यभिसंक्षिप्य निष्क्रान्तो बलनाशनः ॥ ५.९.६२ ॥
そのとき、ヴリトラがあくびをして口が開くと、力を砕く者は自らの手足を縮めて、外へ出た。
5.9.63
ततः प्रभृति लोकस्य जृम्भिका प्राणिसंश्रिता ।
जहृषुश्च सुराः सर्वे शक्रं दृष्ट्वा विनिःसृतम् ॥ ५.९.६३ ॥
それ以来、生き物に宿るあくびは世界に残った。インドラが出てくるのを見て、神々はみな喜んだ。
5.9.64
ततः प्रववृते युद्धं वृत्रवासवयोः पुनः ।
संरब्धयोस्तदा घोरं सुचिरं भरतर्षभ ॥ ५.९.६४ ॥
そしてヴリトラとヴァーサヴァの戦いが再び始まった。怒れる二者の恐ろしい戦いは長く続いた、バラタの牡牛よ。
5.9.65
यदा व्यवर्धत रणे वृत्रो बलसमन्वितः ।
त्वष्टुस्तेजोबलाविद्धस्तदा शक्रो न्यवर्तत। ॥ ५.९.६५ ॥
力を備えたヴリトラが戦場で勢いを増したとき、トヴァシュトリの輝きと力に打たれたインドラは退いた。
5.9.66
निवृत्ते च तदा देवा विषादमगमन्परम् ।
समेत्य सह शक्रेण त्वष्टुस्तेजोविमोहिताः ॥ ५.९.६६ ॥
インドラが退くと、神々は深い絶望に陥った。インドラと集まり、トヴァシュトリの輝きに惑わされた彼らは、深い悲しみに沈んだ。
5.9.67
अमन्त्रयन्त ते सर्वे मुनिभिः सह भारत ।
किं कार्यमिति वै राजन्विचिन्त्य भयमोहिताः ॥ ५.९.६७ ॥
バラタの末裔よ、そのとき神々はみな聖仙たちと協議した。王よ、恐れに惑わされ、今何をなすべきかと思案した。
5.9.68
जग्मुः सर्वे महात्मानं मनोभिर्विष्णुमव्ययम् ।
उपविष्टा मन्दराग्रे सर्वे वृत्रवधेप्सवः ॥ ५.९.६८ ॥
彼らは皆、心によって偉大で不滅のヴィシュヌのもとへ赴いた。ヴリトラの殺害を望み、彼らは皆マンダラ山の頂に座した。