ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.9.1
कथमिन्द्रेण राजेन्द्र सभार्येण महात्मना ।
दुःखं प्राप्तं परं घोरमेतदिच्छामि वेदितुम् ॥ ५.९.१ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଏହି ଘୋର ପରମ ଦୁଃଖ କିପରି ପାଇଲେ? ମୁଁ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
5.9.2
शृणु राजन्पुरावृत्तमितिहासं पुरातनम् ।
सभार्येण यथा प्राप्तं दुःखमिन्द्रेण भारत ॥ ५.९.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ ଶୁଣ। ହେ ଭାରତ, ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଦୁଃଖ କିପରି ପାଇଲେ ତାହା ଶୁଣ।
5.9.3
त्वष्टा प्रजापतिर्ह्यासीद्देवश्रेष्ठो महातपाः ।
स पुत्रं वै त्रिशिरसमिन्द्रद्रोहात्किलासृजत् ॥ ५.९.३ ॥
ତ୍ୱଷ୍ଟା ପ୍ରଜାପତି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମହାତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷବଶତଃ ସେ ତିନି ମସ୍ତକବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
5.9.4
ऐन्द्रं स प्रार्थयत्स्थानं विश्वरूपो महाद्युतिः ।
तैस्त्रिभिर्वदनैर्घोरैः सूर्येन्दुज्वलनोपमैः ॥ ५.९.४ ॥
ମହାଦ୍ୟୁତି ବିଶ୍ୱରୂପ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଥାନ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ ସେହି ତିନି ଘୋର ମୁଖରେ।
5.9.5
वेदानेकेन सोऽधीते सुरामेकेन चापिबत् ।
एकेन च दिशः सर्वाः पिबन्निव निरीक्षते ॥ ५.९.५ ॥
ଗୋଟିଏ ମୁଖରେ ସେ ବେଦ ପଢ଼ୁଥିଲେ, ଗୋଟିଏରେ ସୁରା ପାନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଉ ଗୋଟିଏରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପିଉଥିବା ପରି ଚାହୁଁଥିଲେ।
5.9.6
स तपस्वी मुदुर्दान्तो धर्मे तपसि चोद्यतः ।
तपस्तस्य महत्तीव्रं सुदुश्चरमरिन्दम ॥ ५.९.६ ॥
ସେ ତପସ୍ୱୀ, ଦମନ କରିବା କଷ୍ଟକର, ଧର୍ମ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ ଥିଲେ। ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ମହତ୍, ତୀବ୍ର ଓ ଅତି ଦୁଷ୍କର ଥିଲା।
5.9.7
तस्य दृष्ट्वा तपोवीर्यं सत्यं चामिततेजसः ।
विषादमगमच्छक्र इन्द्रोऽयं मा भवेदिति ॥ ५.९.७ ॥
ଅମିତତେଜସ୍ୱୀଙ୍କ ତପୋବଳ ଓ ସତ୍ୟ ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ବିଷାଦରେ ପଡ଼ିଲେ, 'ଏ ଇନ୍ଦ୍ର ନ ହେଉ' ବୋଲି।
5.9.8
कथं सज्जेच्च भोगेषु न च तप्येन्महत्तपः ।
विवर्धमानस्त्रिशिराः सर्वं हि भुवनं ग्रसेत् ॥ ५.९.८ ॥
ସେ କିପରି ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ନ ହେବ, ଏବଂ ମହାତପସ୍ୟାରେ କିପରି ତପ୍ତ ନ ହେବ? ବଢ଼ୁଥିବା ତ୍ରିଶିରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଗ୍ରାସ କରିଦେବ।
5.9.9
इति संचिन्त्य बहुधा बुद्धिमान्भरतर्षभ ।
आज्ञापयत्सोऽप्सरसस्त्वष्टृपुत्रप्रलोभने ॥ ५.९.९ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଚିନ୍ତା କରି ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ତ୍ୱଷ୍ଟାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଲୋଭାଇବା ପାଇଁ ଅପସରାମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
5.9.10
यथा स सज्जेत्रिशिराः कामभोगेषु वै भृशम् ।
क्षिप्रं कुरुत गच्छध्वं प्रलोभयत माचिरम् ॥ ५.९.१० ॥
ଯେପରି ତ୍ରିଶିରା କାମଭୋଗରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତ ହୁଏ, ସେପରି ଶୀଘ୍ର କର, ଯାଅ, ବିଳମ୍ବ ନ କରି ତାକୁ ଲୋଭାଅ।
5.9.11
शृङ्गारवेषाः सुश्रोण्यो हारैर्युक्ता मनोहरैः ।
हावभावसमायुक्ताः सर्वाः सौन्दर्यशोभिताः ॥ ५.९.११ ॥
ଶୃଙ୍ଗାର ବେଶଧାରିଣୀ, ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ବବିଶିଷ୍ଟା, ମନୋହର ହାରରେ ସଜ୍ଜିତା, ହାବଭାବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣା, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଶୋଭିତା ସମସ୍ତେ।
5.9.12
प्रलोभयत भद्रं वः शमयध्वं भयं मम ।
अस्वस्थं ह्यात्मनात्मानं लक्षयामि वराङ्गनाः ॥ ५.९.१२ ॥
ତାକୁ ଲୋଭାଅ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୋ ଭୟ ଶାନ୍ତ କର। ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀଗଣ, ମୁଁ ନିଜକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଦେଖୁଛି।
5.9.13
भयं तन्मे महाघोरं क्षिप्रं नाशयताबलाः ।
तथा यत्नं करिष्यामः शक्र तस्य प्रलोभने।
यथा नावाप्स्यसि भयं तस्माद्बलनिषूदन ॥ ५.९.१३ ॥
ସେ ଭୟ ମୋ ପାଇଁ ଅତି ଭୟଙ୍କର; ହେ ଅବଳାମାନେ, ତାହାକୁ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ କର। ହେ ଶକ୍ର, ଆମେ ତାହାକୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କରିବାକୁ ଏପରି ଯତ୍ନ କରିବୁ ଯେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭୟ ପ୍ରାପ୍ତ ନ ହେଉ; ଅତଏବ, ହେ ବଳନିଷୂଦନ।
5.9.14
निर्दहन्निव चक्षुर्भ्यां योऽसावास्ते तपोनिधिः ।
तं प्रलोयितुं देव गच्छामः सहिता वयम् ॥ ५.९.१४ ॥
ଚକ୍ଷୁରେ ଦହି ପକାଉଥିବା ପରି ସେଠାରେ ବସିଥିବା ସେ ତପସ୍ୟାର ନିଧି; ହେ ଦେବ, ତାହାକୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କରିବାକୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଯାଉଛୁ।
5.9.15
यतिष्यामो वशे कर्तुं व्यपनेतुं च ते भयम् ।
इन्द्रेण तास्त्वनुज्ञाता जग्मुस्त्रिशिरसोऽन्तिकम्।
तत्र ता विविधैर्भावैर्लोभयन्त्यो वराङ्गनाः ॥ ५.९.१५ ॥
ତୁମର ଭୟ ଦୂର କରିବାକୁ ଓ ତାହାକୁ ବଶ କରିବାକୁ ଆମେ ଯତ୍ନ କରିବୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେମାନେ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ନାନା ଭାବରେ ତାହାକୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କଲେ।
5.9.16
नृत्तं संदर्शयामासुस्तथैवाङ्गेषु सौष्ठवम् ।
नाभ्यगच्छत्प्रहर्षं ताः स पश्यन्सुमहातपाः ॥ ५.९.१६ ॥
ସେମାନେ ନୃତ୍ୟ ଦେଖାଇଲେ ଓ ଅଙ୍ଗର ସୌଷ୍ଠବ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଦେଖାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେହି ମହାତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ହର୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ।
5.9.17
इन्द्रियाणि वशे कृत्वा पूर्णसागरसन्निभः ।
तास्तु यत्नं परं कृत्वा पुनः शक्रमुपस्थिताः ॥ ५.९.१७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ବଶରେ ରଖି ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଗର ପରି ସ୍ଥିର ଥିଲେ; ପରେ ସେମାନେ ଅତି ଯତ୍ନ କରି ପୁନର୍ବାର ଶକ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
5.9.18
कृताञ्जलिपुटाः सर्वा देवराजमथाब्रुवन् ।
न स शक्यः सुदुर्धर्षो धैर्याच्चालयितुं प्रभो ॥ ५.९.१८ ॥
କର ଯୋଡ଼ି ସମସ୍ତେ ଦେବରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ଅତି ଦୁର୍ଧର୍ଷ; ଧୈର୍ଯ୍ୟରୁ ତାହାକୁ ବିଚଳିତ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।'
5.9.19
यत्ते कार्यं महाभाग क्रियतां तदनन्तरम् ।
संपूज्याप्सरसः शक्रो विसृज्य च महामतिः ॥ ५.९.१९ ॥
ହେ ମହାଭାଗ, ଏବେ ତୁମର ଯାହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ତାହା କର। ମହାମତି ଇନ୍ଦ୍ର ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ବିଦାୟ ଦେଲେ।
5.9.20
चिन्तयामास तस्यैव वधोपायं युधिष्ठिर ।
स तूष्णीं चिन्तयन्वीरो देवराजः प्रतापवान् ॥ ५.९.२० ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେ ତାହାକୁ ବଧ କରିବାର ଉପାୟ ହିଁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ବୀର ଓ ପ୍ରତାପୀ ଦେବରାଜ ନୀରବରେ ଚିନ୍ତା କରି ରହିଲେ।
5.9.21
विनिश्चितमतिर्धीमान्वधे त्रिशिरसोऽभवत् ।
वज्रमस्य क्षिपाम्यद्य स क्षिप्रं नभविष्यति ॥ ५.९.२१ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିଶିରାକୁ ବଧ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। 'ଏବେ ହିଁ ଏହା ଉପରେ ବଜ୍ର ଫିଙ୍ଗୁଛି; ସେ ଶୀଘ୍ର ବିନଷ୍ଟ ହେବ' ବୋଲି ସେ ଭାବିଲେ।
5.9.22
शत्रुः प्रवृद्धो नोपेक्ष्यो दुर्बलोऽपि बलीयसा ।
शास्त्रबुद्ध्या विनिश्चित्य कृत्वा बुद्धिं वधे दृढाम् ॥ ५.९.२२ ॥
ବଢ଼ିଥିବା ଶତ୍ରୁ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବଳବାନ ତାକୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଶାସ୍ତ୍ରବୁଦ୍ଧିରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି ବଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରିବା ଉଚିତ।
5.9.23
अथ वैश्वानरनिभं घोररूपं भयावहम् ।
मुमोच वज्रं संक्रुद्धः शक्रस्त्रिशिरसं प्रति ॥ ५.९.२३ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଇନ୍ଦ୍ର ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନି ପରି, ଭୟଙ୍କର ରୂପର, ଭୟ ଜନ୍ମାଉଥିବା ବଜ୍ର ତ୍ରିଶିରା ଆଡ଼କୁ ଛାଡ଼ିଲେ।
5.9.24
स पपात हतस्तेन वज्रेण दृढमाहतः ।
पर्वतस्येव शिखरं प्रणुन्नं मेदिनीतले ॥ ५.९.२४ ॥
ସେହି ବଜ୍ରର ପ୍ରହାରରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଆହତ ହୋଇ ସେ ପଡ଼ିଗଲା; ପର୍ବତର ଶିଖର ଭାଙ୍ଗି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିବା ପରି।
5.9.25
तं तु वज्रहतं दृष्ट्वा शयानमचलोपमम् ।
न शर्म लेभे देवेन्द्रो दीपिततस्तस्य तेजसा ॥ ५.९.२५ ॥
ବଜ୍ରାଘାତରେ ପର୍ବତ ପରି ପଡ଼ିଥିବା ତାକୁ ଦେଖି ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ମିଳିଲା ନାହିଁ, କାରଣ ତାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜ ତଥାପି ଜ୍ୱଳୁଥିଲା।
5.9.26
हतोऽपि दीप्ततेजाः स जीवन्निव हि दृश्यते ।
घातितस्य शिरांस्याजौ जीवन्तीवाद्भुतानि वै ॥ ५.९.२६ ॥
ମରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ସେ ଜୀବିତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ କଟା ଯାଇଥିବା ତାର ମୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଜୀବନ୍ତ ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା।
5.9.27
शिरांसि तस्याजायन्त त्रीण्येव शकुनास्त्रयः ।
तित्तिरिः कलविङ्कश्च तथैव च कपिञ्जलः ।
विश्वरूपशिरांस्येव जायन्ते तानि भारत ॥ ५.९.२७ ॥
ତାର ମୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ତିନୋଟି ପକ୍ଷୀ ରୂପେ ଜନ୍ମିଲା — ତିତ୍ତିରି, କଳବିଙ୍କ ଓ କପିଞ୍ଜଳ; ହେ ଭାରତ, ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ହିଁ ଥିଲା।
5.9.28
ततोऽतिभीतगात्रस्तु शक्र आस्ते विचारयन् ।
अथाजगाम परशुं स्कन्धेनादाय वर्धकिः ॥ ५.९.२८ ॥
ତତ୍ପରେ ଅତିଶୟ ଭୀତ ଶରୀର ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତା କରି ରହିଲେ; ଏବେ କାନ୍ଧରେ କୁରାଢ଼ି ଧରି ଜଣେ ବଢ଼େଇ ଆସିଲା।
5.9.29
तदरण्यं महाराज यत्रास्तेऽसौ निपातितः ।
स भीतस्तत्र तक्षाणं घटमानं शचीपतिः ॥ ५.९.२९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯେଉଁ ଅରଣ୍ୟରେ ସେ ପଡ଼ି ରହିଛି, ସେଠାରେ ଭୀତ ଶଚୀପତି ପରିଶ୍ରମ କରୁଥିବା ବଢ଼େଇକୁ ଚାହିଁଥିଲେ।
5.9.30
अपश्यदब्रवीच्चैनं सत्वरं पाकशासनः ।
क्षिप्रं छिन्धि शिरांस्यस्य कुरुष्व वचनं मम ॥ ५.९.३० ॥
ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର ତାକୁ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର କହିଲେ — 'ଏହାର ମୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର କାଟ; ମୋର କଥା ପାଳନ କର।'
5.9.31
महास्कन्धो भृशं ह्येष परशुर्नभविष्यति ।
कर्तुं चाहं न शक्ष्यामि कर्म राद्भिर्विगर्हितम् ॥ ५.९.३१ ॥
ଏହାର କାନ୍ଧ ବଡ଼, ଏହି କୁରା ଯଥେଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ। ସଫଳ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ ଏହି କର୍ମ ମୁଁ କରିପାରିବି ନାହିଁ।
5.9.32
मा भैस्त्वं शीघ्रमेतद्वै कुरुष्व वचनं मम ।
मत्प्रसादाद्धि ते शस्त्रं वज्रकल्पं भविष्यति ॥ ५.९.३२ ॥
ଭୟ କର ନାହିଁ; ଶୀଘ୍ର ଏହା କର, ମୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣ। ମୋ ଅନୁଗ୍ରହରେ ତୁମ ଅସ୍ତ୍ର ବଜ୍ର ସଦୃଶ ହେବ।
5.9.33
कं भवन्तमहं विद्यां घोरकर्माणमद्य वै ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन कथयस्व मे ॥ ५.९.३३ ॥
ଆଜି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କେଉଁ ଘୋର କର୍ମକାରୀ ଭାବରେ ଜାଣିବି? ଏହା ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ମୋତେ ସତ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ।
5.9.34
अहमिन्द्रो देवराजस्तक्षन्विदितमस्तु ते ।
कुरुष्वैतद्यथोक्तं मे तक्षन्माऽत्र विचारय ॥ ५.९.३४ ॥
ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତାଙ୍କର ରାଜା। ହେ ତକ୍ଷା, ଏହା ତୁମେ ଜାଣ। ମୁଁ ଯେପରି କହିଛି ସେପରି କର; ହେ ତକ୍ଷା, ଏ ବିଷୟରେ ବିଚାର କର ନାହିଁ।
5.9.35
मया हि निहतः शेते त्रिशिरास्त्वं च विद्वि वै ।
स प्रह्वः प्राञ्जलिर्भूत्वा इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.९.३५ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ତିନି ମୁଣ୍ଡ ବିଶିଷ୍ଟ ଶୋଇଛି; ଏହା ତୁମେ ଜାଣ। ସେ ନତ ହୋଇ, କର ଯୋଡ଼ି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
5.9.36
क्रूरेण नापत्रपसे कथं शक्रेह कर्मणा ।
ऋषिपुत्रमिमं हत्वा ब्रह्महत्याभयं न ते ॥ ५.९.३६ ॥
ହେ ଶକ୍ର, ଏହି କ୍ରୂର କର୍ମରେ ତୁମେ କାହିଁକି ଲଜ୍ଜିତ ନୁହଁ? ଏହି ଋଷିପୁତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରି ତୁମକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଭୟ ନାହିଁ କି?
5.9.37
पश्चाद्धर्मं चरिष्यामि पावनार्थ सुदुश्चरम् ।
शत्रुरेष महावीर्यो वज्रेण निहतो मया ॥ ५.९.३७ ॥
ପରେ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଅତି କଠିନ ଧର୍ମ ମୁଁ ପାଳନ କରିବି। ଏହି ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବଜ୍ରରେ ନିହତ ହୋଇଛି।
5.9.38
अद्यापि चाहमुद्विग्नस्तक्षन्नस्माद्बिभेमि वै ।
क्षिप्रं छिन्धि शिरांसि त्वं करिष्येऽनुग्रहं तव ॥ ५.९.३८ ॥
ଆଜି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତାଙ୍କଠାରୁ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ଭୟ କରୁଛି। ହେ ତକ୍ଷା, ଶୀଘ୍ର ତାର ମୁଣ୍ଡ କାଟ; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ କରିବି।
5.9.39
शिरः पशोस्ते दास्यन्ति भागं यज्ञेषु मानवाः ।
एष तेऽनुग्रहस्तक्षन्क्षिप्रं कुरु मम प्रियम् ॥ ५.९.३९ ॥
ଯଜ୍ଞରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପଶୁର ମୁଣ୍ଡରେ ତୁମକୁ ଭାଗ ଦେବେ। ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଅନୁଗ୍ରହ। ହେ ତକ୍ଷା, ଶୀଘ୍ର ମୋର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
5.9.40
एतच्छ्रुत्वा तु तक्षा स महेन्द्रवचनात्तदा ।
शिरांस्यथ त्रिशिरसः कुठारेणाच्छिनत्तदा ॥ ५.९.४० ॥
ଏହା ଶୁଣି ତକ୍ଷା ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବାଣୀରେ ସେତେବେଳେ ତ୍ରିଶିରାର ମୁଣ୍ଡ କୁରା ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲା।
5.9.41
निकृत्तेषु ततस्तेषु निष्क्रामन्नण्डजास्त्वथ ।
कपिञ्जलास्तित्तिराश्च कलविङ्काश्च सर्वशः ॥ ५.९.४१ ॥
ସେଗୁଡ଼ିକ କଟାଗଲେ ଅଣ୍ଡାରୁ ଜାତ ପକ୍ଷୀମାନେ ବାହାରିଲେ — କପିଞ୍ଜଳ, ତିତ୍ତିର ଓ କଳବିଙ୍କ, ସବୁଆଡ଼ୁ।
5.9.42
येन वेदानधीते स्म पिबते सोममेव च ।
तस्माद्वक्रार्द्विनिश्चेरुः क्षिप्रं तस्य कपिञ्जलाः ॥ ५.९.४२ ॥
ଯେଉଁ ମୁଖରେ ସେ ବେଦ ପାଠ କରୁଥିଲା ଓ ସୋମ ପାନ କରୁଥିଲା, ସେହି ମୁଖରୁ ତାର କପିଞ୍ଜଳ ପକ୍ଷୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ବାହାରିଲେ।
5.9.43
येन सर्वा दिशो राजन्पिबन्निव नीरीक्षते ।
तस्माद्वक्राद्विनिश्चेरुस्तित्तिरास्तस्य पाण्डव ॥ ५.९.४३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁ ମୁଖରେ ସେ ଯେମିତି ସମସ୍ତ ଦିଗ ପିଉଥିବା ପରି ଚାହୁଁଥିଲା, ସେହି ମୁଖରୁ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ତାହାର ତିତିର ବାହାରି ଆସିଲେ।
5.9.44
यत्सुरापं तु तस्यासीद्वक्रं त्रिशिरसस्तदा ।
कलविङ्काः समुत्पेतुः श्येनाश्च भरतर्षभ ॥ ५.९.४४ ॥
ସେତେବେଳେ ତ୍ରିଶିରାର ଯେଉଁ ମୁଖରେ ସୁରାପାନ ହେଉଥିଲା, ସେହି ମୁଖ ସେମିତି ଥିଲା; ହେ ଭରତର୍ଷଭ, କଳବିଙ୍କ ଓ ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ିଗଲେ।
5.9.45
ततस्तेषु निकृत्तेषु विज्वरो मघवानथ ।
तक्ष्णे तथा वरं दत्त्वा प्रहृष्टस्त्रिदशेश्वरः ॥ ५.९.४५ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ କଟାଗଲେ ଜ୍ୱରମୁକ୍ତ ମଘବାନ; ତା'ପରେ ତକ୍ଷକୁ ବର ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଦେବେଶ୍ୱର।
5.9.46
जगाम त्रिदिवं देवस्तक्षाऽपि स्वगृहान्ययौ ।
मेने कृतार्थमात्मानं हत्वा शत्रुं सुरारिहा ॥ ५.९.४६ ॥
ଦେବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ତକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲା; ସୁରାରିହା ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରି ନିଜକୁ କୃତାର୍ଥ ମନେ କଲେ।
5.9.47
तक्षापि स्वगृहं गत्वा नैव शंसति कस्यचित् ।
अथैनं नाभिजानन्ति वर्षमेकं तथागतम् ॥ ५.९.४७ ॥
ତକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଘରେ ଯାଇ କାହାକୁ କିଛି କହୁ ନ ଥିଲା; ତା'ପରେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଏପରି ଯାଇଥିବା ତାକୁ କେହି ଚିହ୍ନି ନ ଥିଲେ।
5.9.48
अथ संवत्सरे पूर्णे भूताः पशुपतेः प्रभो ।
तमाक्रोशन्त मघवान्नः प्रभुर्ब्रह्महा इति। ॥ ५.९.४८ ॥
ତା'ପରେ ଏକ ବର୍ଷ ପୂରଣ ହେଲେ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ପଶୁପତିଙ୍କ (ଶିବଙ୍କ) ଭୂତଗଣମାନେ ତାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ — 'ଆମ ପ୍ରଭୁ ମଘବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ' ବୋଲି।
5.9.49
तत इन्द्रो व्रतं घोरमाचरत्पाकशासनः ।
तपसा च सुसंयुक्तः सह देवैर्मरुद्गणैः ॥ ५.९.४९ ॥
ତା'ପରେ ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର ଘୋର ବ୍ରତ ଆଚରଣ କଲେ; ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦେବତା ଓ ମରୁଦ୍ଗଣଙ୍କ ସହିତ।
5.9.50
समुद्रेषु पृथिव्यां च वनस्पतिषु स्त्रीषु च ।
विभज्य ब्रह्महत्यां च तान्वरैरप्ययोजयत् ॥ ५.९.५० ॥
ସମୁଦ୍ର, ପୃଥିବୀ, ବୃକ୍ଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକୁ ବିଭାଜନ କରି, ବରଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ତାହା ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
5.9.51
वरदस्तु वरं दत्त्वा पृथिव्यै सागराय च ।
वनस्पतिभ्यः स्त्रीभ्यश्च ब्रह्महत्यां नुनोद ताम् ॥ ५.९.५१ ॥
ବରଦାତା ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ର, ବୃକ୍ଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବର ଦେଇ ସେହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ଠେଲିଦେଲେ।
5.9.52
ततस्तु शुद्धो भगवान्देवैर्लोकैश्च पूजितः ।
इन्द्रस्थानमुपातिष्ठत्पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ ५.९.५२ ॥
ତା'ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଭଗବାନ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତା ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଥାନକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
5.9.53
त्वष्टा प्रजापतिः श्रुत्वा शक्रेणाथ हतं सुतम् ।
क्रोधसंरक्तनयन इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.९.५३ ॥
ପ୍ରଜାପତି ତ୍ୱଷ୍ଟା ଶକ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପୁତ୍ରର ହତ୍ୟା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ନୟନ ସହିତ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.9.54
तप्यमानं तपो नित्यं क्षान्तं दान्तं जितेन्द्रियम् ।
विनाऽपराधेन यतः पुत्रं हिंसितवान्मम ॥ ५.९.५४ ॥
ସର୍ବଦା ତପ କରୁଥିବା, କ୍ଷମାଶୀଳ, ସଂଯମୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ମୋ ପୁତ୍ରକୁ, କୌଣସି ଅପରାଧ ବିନା ତୁମେ ହତ୍ୟା କରିଛ।
5.9.55
तस्माच्छक्रविनाशाय वृत्रमुत्पादयाम्यहम् ।
लोकाः पश्यन्तु मे वीर्यं तपसश्च बलं महम् ।
स च पश्यतु देवेन्द्रो दुरात्मा पापचेतनः ॥ ५.९.५५ ॥
ଅତଏବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଛି। ଲୋକମାନେ ମୋର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ତପର ବଳ ଦେଖନ୍ତୁ। ସେ ଦୁରାତ୍ମା, ପାପଚିତ୍ତ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ।
5.9.56
उपस्पृश्य ततः क्रुद्धस्तपस्वी सुमहायशाः ।
अग्नौ हुत्वा समुत्पाद्य घोरं वृत्रमुवाच ह ॥ ५.९.५६ ॥
ତା'ପରେ ଆଚମନ କରି କ୍ରୋଧିତ, ମହାଯଶସ୍ବୀ ସେ ତପସ୍ବୀ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ, ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.9.57
इन्द्रशत्रो विवर्धस्व प्रभावात्तपसो मम ।
सोऽवर्घत दिवं स्तब्ध्वा सूर्यवैश्वानरोपमः ॥ ५.९.५७ ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁ, ମୋ ତପର ପ୍ରଭାବରେ ବଢ଼। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ପରି ଆକାଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ବଢ଼ିଲା।
5.9.58
किं करोमीति चोवाच कालसूर्य इवोदितः ।
शक्रं जहीति चाप्युक्तो जगाम त्रिदिवं ततः ॥ ५.९.५८ ॥
"ମୁଁ କଣ କରିବି?" ବୋଲି କହି, ପ୍ରଳୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଦିତ ହୋଇ, "ଶକ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କର" ବୋଲି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ତ୍ରିଦିବକୁ ଗଲା।
5.9.59
ततो युद्धं समभवद्वृत्रवासवयोर्महत् ।
संक्रुद्धयोर्महाघोरं प्रसक्तं कुरुसत्तम ॥ ५.९.५९ ॥
ତା'ପରେ ବୃତ୍ର ଓ ବାସବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଦୁହେଁ କ୍ରୋଧିତ ଥିଲେ; ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ ନିରନ୍ତର ଥିଲା।
5.9.60
ततो जग्राह देवेन्द्रं वृत्रो वीरः शतक्रतुम् ।
अपावृत्याक्षिपद्वक्रे शक्रं कोपसमन्वितः ॥ ५.९.६० ॥
ତା'ପରେ ବୀର ବୃତ୍ର ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ ଧରିଲା। କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମୁଖ ଖୋଲି ସେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ପକାଇଲା।
5.9.61
ग्रस्ते वृत्रेण शक्रे तु संभ्रान्तास्त्रिदिवेश्वराः ।
असृजंस्ते महासत्वा जृम्भिकां वृत्रनाशिनीम् ॥ ५.९.६१ ॥
ବୃତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କଲାବେଳେ ତ୍ରିଦିବେଶ୍ୱରମାନେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ। ସେହି ମହାସତ୍ତ୍ୱ ଦେବତାମାନେ ବୃତ୍ରନାଶିନୀ ଜୃମ୍ଭିକା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
5.9.62
विजृम्भमाणस्य ततो वृत्रस्यास्यादपावृतात् ।
स्वान्यङ्गान्यभिसंक्षिप्य निष्क्रान्तो बलनाशनः ॥ ५.९.६२ ॥
ତା'ପରେ ଜୃମ୍ଭା କରୁଥିବା ବୃତ୍ରଙ୍କ ମୁଖ ଖୋଲିଗଲା, ନିଜ ଅଙ୍ଗ ସଙ୍କୁଚିତ କରି ବଳନାଶକ ବାହାରି ଆସିଲେ।
5.9.63
ततः प्रभृति लोकस्य जृम्भिका प्राणिसंश्रिता ।
जहृषुश्च सुराः सर्वे शक्रं दृष्ट्वा विनिःसृतम् ॥ ५.९.६३ ॥
ସେଦିନଠାରୁ ଜଗତରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କଠାରେ ଆଶ୍ରିତ ଜୃମ୍ଭିକା ରହିଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବାହାରି ଆସିବାର ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
5.9.64
ततः प्रववृते युद्धं वृत्रवासवयोः पुनः ।
संरब्धयोस्तदा घोरं सुचिरं भरतर्षभ ॥ ५.९.६४ ॥
ତା'ପରେ ବୃତ୍ର ଓ ବାସବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ସେ ଦୁଇଙ୍କର ସେହି ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ବହୁ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଲା।
5.9.65
यदा व्यवर्धत रणे वृत्रो बलसमन्वितः ।
त्वष्टुस्तेजोबलाविद्धस्तदा शक्रो न्यवर्तत। ॥ ५.९.६५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳସମ୍ପନ୍ନ ବୃତ୍ର ବଢ଼ିଲାବେଳେ, ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ତେଜ ଓ ବଳରେ ଆହତ ଇନ୍ଦ୍ର ପଛକୁ ଫେରିଲେ।
5.9.66
निवृत्ते च तदा देवा विषादमगमन्परम् ।
समेत्य सह शक्रेण त्वष्टुस्तेजोविमोहिताः ॥ ५.९.६६ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଫେରିଯିବାରୁ ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷାଦରେ ପଡ଼ିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ, ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ତେଜରେ ମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଗଭୀର ଶୋକରେ ଡୁବିଗଲେ।
5.9.67
अमन्त्रयन्त ते सर्वे मुनिभिः सह भारत ।
किं कार्यमिति वै राजन्विचिन्त्य भयमोहिताः ॥ ५.९.६७ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଜ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କଲେ। ହେ ରାଜନ, ଭୟରେ ମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଏବେ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ।
5.9.68
जग्मुः सर्वे महात्मानं मनोभिर्विष्णुमव्ययम् ।
उपविष्टा मन्दराग्रे सर्वे वृत्रवधेप्सवः ॥ ५.९.६८ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମନରେ ମହାତ୍ମା, ଅବ୍ୟୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ବୃତ୍ରବଧ ଇଚ୍ଛାକରି ସମସ୍ତେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ବସିଲେ।