ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.9.1
कथमिन्द्रेण राजेन्द्र सभार्येण महात्मना ।
दुःखं प्राप्तं परं घोरमेतदिच्छामि वेदितुम् ॥ ५.९.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮਹਾਤਮਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਇਹ ਘੋਰ ਪਰਮ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਪਾਇਆ? ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
5.9.2
शृणु राजन्पुरावृत्तमितिहासं पुरातनम् ।
सभार्येण यथा प्राप्तं दुःखमिन्द्रेण भारत ॥ ५.९.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣੋ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਸੁਣੋ।
5.9.3
त्वष्टा प्रजापतिर्ह्यासीद्देवश्रेष्ठो महातपाः ।
स पुत्रं वै त्रिशिरसमिन्द्रद्रोहात्किलासृजत् ॥ ५.९.३ ॥
ਤਵਸ਼ਟਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਰਚਿਆ ਸੀ, ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5.9.4
ऐन्द्रं स प्रार्थयत्स्थानं विश्वरूपो महाद्युतिः ।
तैस्त्रिभिर्वदनैर्घोरैः सूर्येन्दुज्वलनोपमैः ॥ ५.९.४ ॥
ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਚਾਹਿਆ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ।
5.9.5
वेदानेकेन सोऽधीते सुरामेकेन चापिबत् ।
एकेन च दिशः सर्वाः पिबन्निव निरीक्षते ॥ ५.९.५ ॥
ਇੱਕ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਉਹ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਨਾਲ ਸੁਰਾ ਪੀਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਪੀਂਦਾ ਹੋਇਆ ਤੱਕਦਾ ਸੀ।
5.9.6
स तपस्वी मुदुर्दान्तो धर्मे तपसि चोद्यतः ।
तपस्तस्य महत्तीव्रं सुदुश्चरमरिन्दम ॥ ५.९.६ ॥
ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਔਖਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਉਸਦਾ ਤਪ ਮਹਾਨ, ਤੀਬਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਸੀ।
5.9.7
तस्य दृष्ट्वा तपोवीर्यं सत्यं चामिततेजसः ।
विषादमगमच्छक्र इन्द्रोऽयं मा भवेदिति ॥ ५.९.७ ॥
ਅਮਿਤਤੇਜਸਵੀ ਦੇ ਤਪੋਬਲ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਵਿਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, 'ਕਿਤੇ ਇਹ ਇੰਦਰ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ।
5.9.8
कथं सज्जेच्च भोगेषु न च तप्येन्महत्तपः ।
विवर्धमानस्त्रिशिराः सर्वं हि भुवनं ग्रसेत् ॥ ५.९.८ ॥
ਉਹ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਤਪੇ? ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਵੇਗਾ।
5.9.9
इति संचिन्त्य बहुधा बुद्धिमान्भरतर्षभ ।
आज्ञापयत्सोऽप्सरसस्त्वष्टृपुत्रप्रलोभने ॥ ५.९.९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਤ੍ਵਸ਼੍ਟਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
5.9.10
यथा स सज्जेत्रिशिराः कामभोगेषु वै भृशम् ।
क्षिप्रं कुरुत गच्छध्वं प्रलोभयत माचिरम् ॥ ५.९.१० ॥
ਤਾਂ ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਕਾਮ-ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਜਲਦੀ ਕਰੋ, ਜਾਓ, ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲੁਭਾਓ।
5.9.11
शृङ्गारवेषाः सुश्रोण्यो हारैर्युक्ता मनोहरैः ।
हावभावसमायुक्ताः सर्वाः सौन्दर्यशोभिताः ॥ ५.९.११ ॥
ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਵੇਸ਼ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਨੋਹਰ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਹਾਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸਭ।
5.9.12
प्रलोभयत भद्रं वः शमयध्वं भयं मम ।
अस्वस्थं ह्यात्मनात्मानं लक्षयामि वराङ्गनाः ॥ ५.९.१२ ॥
ਉਸਨੂੰ ਲੁਭਾਓ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੇਰਾ ਡਰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਓ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
5.9.13
भयं तन्मे महाघोरं क्षिप्रं नाशयताबलाः ।
तथा यत्नं करिष्यामः शक्र तस्य प्रलोभने।
यथा नावाप्स्यसि भयं तस्माद्बलनिषूदन ॥ ५.९.१३ ॥
ਉਹ ਡਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਹੇ ਅਬਲਾਵੋ, ਉਸਨੂੰ ਛੇਤੀ ਨਾਸ਼ ਕਰੋ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗੀਆਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰ ਨਾ ਲੱਗੇ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬਲਨਿਸ਼ੂਦਨ।
5.9.14
निर्दहन्निव चक्षुर्भ्यां योऽसावास्ते तपोनिधिः ।
तं प्रलोयितुं देव गच्छामः सहिता वयम् ॥ ५.९.१४ ॥
ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਸਾੜਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜੋ ਉੱਥੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਪ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵ, ਉਸਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਾਂ।
5.9.15
यतिष्यामो वशे कर्तुं व्यपनेतुं च ते भयम् ।
इन्द्रेण तास्त्वनुज्ञाता जग्मुस्त्रिशिरसोऽन्तिकम्।
तत्र ता विविधैर्भावैर्लोभयन्त्यो वराङ्गनाः ॥ ५.९.१५ ॥
ਤੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਅਸੀਂ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੀਆਂ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਕੋਲ ਗਈਆਂ; ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਲੁਭਾਇਆ।
5.9.16
नृत्तं संदर्शयामासुस्तथैवाङ्गेषु सौष्ठवम् ।
नाभ्यगच्छत्प्रहर्षं ताः स पश्यन्सुमहातपाः ॥ ५.९.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਚ ਵਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਖਾਈ; ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾ ਹੋਈ।
5.9.17
इन्द्रियाणि वशे कृत्वा पूर्णसागरसन्निभः ।
तास्तु यत्नं परं कृत्वा पुनः शक्रमुपस्थिताः ॥ ५.९.१७ ॥
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਭਰੇ ਸਾਗਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਸੀ; ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਸ਼ਕ੍ਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।
5.9.18
कृताञ्जलिपुटाः सर्वा देवराजमथाब्रुवन् ।
न स शक्यः सुदुर्धर्षो धैर्याच्चालयितुं प्रभो ॥ ५.९.१८ ॥
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੇਵਰਾਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਹੈ; ਧੀਰਜ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਡੋਲਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।'
5.9.19
यत्ते कार्यं महाभाग क्रियतां तदनन्तरम् ।
संपूज्याप्सरसः शक्रो विसृज्य च महामतिः ॥ ५.९.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹੁਣ ਜੋ ਤੇਰਾ ਕਰਤੱਵ ਹੈ ਉਹ ਕਰ। ਮਹਾਮਤੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ।
5.9.20
चिन्तयामास तस्यैव वधोपायं युधिष्ठिर ।
स तूष्णीं चिन्तयन्वीरो देवराजः प्रतापवान् ॥ ५.९.२० ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਉਪਾਅ ਸੋਚਿਆ। ਵੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਦੇਵਰਾਜ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
5.9.21
विनिश्चितमतिर्धीमान्वधे त्रिशिरसोऽभवत् ।
वज्रमस्य क्षिपाम्यद्य स क्षिप्रं नभविष्यति ॥ ५.९.२१ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰ ਸੁੱਟਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
5.9.22
शत्रुः प्रवृद्धो नोपेक्ष्यो दुर्बलोऽपि बलीयसा ।
शास्त्रबुद्ध्या विनिश्चित्य कृत्वा बुद्धिं वधे दृढाम् ॥ ५.९.२२ ॥
ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਵੈਰੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਬਲਵਾਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸ਼ਾਸਤਰ-ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਵਧ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.9.23
अथ वैश्वानरनिभं घोररूपं भयावहम् ।
मुमोच वज्रं संक्रुद्धः शक्रस्त्रिशिरसं प्रति ॥ ५.९.२३ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨੀ ਵਰਗਾ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਜ੍ਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਵੱਲ ਛੱਡਿਆ।
5.9.24
स पपात हतस्तेन वज्रेण दृढमाहतः ।
पर्वतस्येव शिखरं प्रणुन्नं मेदिनीतले ॥ ५.९.२४ ॥
ਉਸ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਟੁੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ।
5.9.25
तं तु वज्रहतं दृष्ट्वा शयानमचलोपमम् ।
न शर्म लेभे देवेन्द्रो दीपिततस्तस्य तेजसा ॥ ५.९.२५ ॥
ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਪਏ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵੇਂਦਰ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਤੇਜ ਅਜੇ ਵੀ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
5.9.26
हतोऽपि दीप्ततेजाः स जीवन्निव हि दृश्यते ।
घातितस्य शिरांस्याजौ जीवन्तीवाद्भुतानि वै ॥ ५.९.२६ ॥
ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਦਮਕਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿਉਂਦੇ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਢੇ ਗਏ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਵੀ ਅਦਭੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਉਂਦੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
5.9.27
शिरांसि तस्याजायन्त त्रीण्येव शकुनास्त्रयः ।
तित्तिरिः कलविङ्कश्च तथैव च कपिञ्जलः ।
विश्वरूपशिरांस्येव जायन्ते तानि भारत ॥ ५.९.२७ ॥
ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤਿੰਨ ਪੰਛੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ — ਤਿੱਤਰ, ਕਲਵਿੰਕ ਅਤੇ ਕਪਿੰਜਲ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੇ ਹੀ ਸਿਰ ਸਨ।
5.9.28
ततोऽतिभीतगात्रस्तु शक्र आस्ते विचारयन् ।
अथाजगाम परशुं स्कन्धेनादाय वर्धकिः ॥ ५.९.२८ ॥
ਤਦ ਅਤਿ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਕੁਹਾੜਾ ਚੁੱਕੀ ਇੱਕ ਤਰਖਾਣ ਆਇਆ।
5.9.29
तदरण्यं महाराज यत्रास्तेऽसौ निपातितः ।
स भीतस्तत्र तक्षाणं घटमानं शचीपतिः ॥ ५.९.२९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਢਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਤਰਖਾਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
5.9.30
अपश्यदब्रवीच्चैनं सत्वरं पाकशासनः ।
क्षिप्रं छिन्धि शिरांस्यस्य कुरुष्व वचनं मम ॥ ५.९.३० ॥
ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਿਹਾ — 'ਇਸਦੇ ਸਿਰ ਛੇਤੀ ਵੱਢ; ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨ।'
5.9.31
महास्कन्धो भृशं ह्येष परशुर्नभविष्यति ।
कर्तुं चाहं न शक्ष्यामि कर्म राद्भिर्विगर्हितम् ॥ ५.९.३१ ॥
ਇਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਇਹ ਕੁਹਾੜੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਫ਼ਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਕਰਮ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ।
5.9.32
मा भैस्त्वं शीघ्रमेतद्वै कुरुष्व वचनं मम ।
मत्प्रसादाद्धि ते शस्त्रं वज्रकल्पं भविष्यति ॥ ५.९.३२ ॥
ਨਾ ਡਰ; ਛੇਤੀ ਇਹ ਕਰ, ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਮੰਨ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸ਼ਸਤਰ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
5.9.33
कं भवन्तमहं विद्यां घोरकर्माणमद्य वै ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वेन कथयस्व मे ॥ ५.९.३३ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਾਂ? ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
5.9.34
अहमिन्द्रो देवराजस्तक्षन्विदितमस्तु ते ।
कुरुष्वैतद्यथोक्तं मे तक्षन्माऽत्र विचारय ॥ ५.९.३४ ॥
ਮੈਂ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਤਕਸ਼, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰ; ਹੇ ਤਕਸ਼, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਨਾ।
5.9.35
मया हि निहतः शेते त्रिशिरास्त्वं च विद्वि वै ।
स प्रह्वः प्राञ्जलिर्भूत्वा इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.९.३५ ॥
ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਤੂੰ ਜਾਣ। ਉਹ ਝੁਕ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
5.9.36
क्रूरेण नापत्रपसे कथं शक्रेह कर्मणा ।
ऋषिपुत्रमिमं हत्वा ब्रह्महत्याभयं न ते ॥ ५.९.३६ ॥
ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਇਸ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਇਸ ਰਿਸ਼ੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ?
5.9.37
पश्चाद्धर्मं चरिष्यामि पावनार्थ सुदुश्चरम् ।
शत्रुरेष महावीर्यो वज्रेण निहतो मया ॥ ५.९.३७ ॥
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਵੈਰੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
5.9.38
अद्यापि चाहमुद्विग्नस्तक्षन्नस्माद्बिभेमि वै ।
क्षिप्रं छिन्धि शिरांसि त्वं करिष्येऽनुग्रहं तव ॥ ५.९.३८ ॥
ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਡਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਤਕਸ਼ਾ, ਛੇਤੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦੇ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਾਂਗਾ।
5.9.39
शिरः पशोस्ते दास्यन्ति भागं यज्ञेषु मानवाः ।
एष तेऽनुग्रहस्तक्षन्क्षिप्रं कुरु मम प्रियम् ॥ ५.९.३९ ॥
ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣਗੇ। ਇਹੀ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ। ਹੇ ਤਕਸ਼ਾ, ਛੇਤੀ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰ।
5.9.40
एतच्छ्रुत्वा तु तक्षा स महेन्द्रवचनात्तदा ।
शिरांस्यथ त्रिशिरसः कुठारेणाच्छिनत्तदा ॥ ५.९.४० ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤਕਸ਼ਾ ਨੇ ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤਦ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਦੇ ਸਿਰ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
5.9.41
निकृत्तेषु ततस्तेषु निष्क्रामन्नण्डजास्त्वथ ।
कपिञ्जलास्तित्तिराश्च कलविङ्काश्च सर्वशः ॥ ५.९.४१ ॥
ਉਹ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੰਛੀ ਨਿਕਲ ਆਏ — ਕਪਿੰਜਲ, ਤਿੱਤਰ ਅਤੇ ਕਲਵਿੰਕ, ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ।
5.9.42
येन वेदानधीते स्म पिबते सोममेव च ।
तस्माद्वक्रार्द्विनिश्चेरुः क्षिप्रं तस्य कपिञ्जलाः ॥ ५.९.४२ ॥
ਜਿਸ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਉਹ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਮ ਪੀਂਦਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਕਪਿੰਜਲ ਪੰਛੀ ਛੇਤੀ ਨਿਕਲੇ।
5.9.43
येन सर्वा दिशो राजन्पिबन्निव नीरीक्षते ।
तस्माद्वक्राद्विनिश्चेरुस्तित्तिरास्तस्य पाण्डव ॥ ५.९.४३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੀਂਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਉਸ ਦੇ ਤਿੱਤਰ ਨਿਕਲ ਪਏ।
5.9.44
यत्सुरापं तु तस्यासीद्वक्रं त्रिशिरसस्तदा ।
कलविङ्काः समुत्पेतुः श्येनाश्च भरतर्षभ ॥ ५.९.४४ ॥
ਉਦੋਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਮੂੰਹ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੂੰਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ; ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਕਲਵਿੰਕ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ ਉੱਡ ਪਏ।
5.9.45
ततस्तेषु निकृत्तेषु विज्वरो मघवानथ ।
तक्ष्णे तथा वरं दत्त्वा प्रहृष्टस्त्रिदशेश्वरः ॥ ५.९.४५ ॥
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਮਘਵਾਨ; ਫਿਰ ਤਕਸ਼ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ।
5.9.46
जगाम त्रिदिवं देवस्तक्षाऽपि स्वगृहान्ययौ ।
मेने कृतार्थमात्मानं हत्वा शत्रुं सुरारिहा ॥ ५.९.४६ ॥
ਦੇਵ (ਇੰਦਰ) ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਤਕਸ਼ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗਿਆ; ਸੁਰਾਰਿਹਾ ਨੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਮੰਨਿਆ।
5.9.47
तक्षापि स्वगृहं गत्वा नैव शंसति कस्यचित् ।
अथैनं नाभिजानन्ति वर्षमेकं तथागतम् ॥ ५.९.४७ ॥
ਤਕਸ਼ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਏ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਛਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
5.9.48
अथ संवत्सरे पूर्णे भूताः पशुपतेः प्रभो ।
तमाक्रोशन्त मघवान्नः प्रभुर्ब्रह्महा इति। ॥ ५.९.४८ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਸ਼ੂਪਤੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਭੂਤਗਣਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ — 'ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆਰਾ ਹੈ' ਆਖਦਿਆਂ।
5.9.49
तत इन्द्रो व्रतं घोरमाचरत्पाकशासनः ।
तपसा च सुसंयुक्तः सह देवैर्मरुद्गणैः ॥ ५.९.४९ ॥
ਤਦ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਘੋਰ ਵਰਤ ਧਾਰਿਆ; ਤਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ।
5.9.50
समुद्रेषु पृथिव्यां च वनस्पतिषु स्त्रीषु च ।
विभज्य ब्रह्महत्यां च तान्वरैरप्ययोजयत् ॥ ५.९.५० ॥
ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਧਰਤੀ, ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ, ਵਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
5.9.51
वरदस्तु वरं दत्त्वा पृथिव्यै सागराय च ।
वनस्पतिभ्यः स्त्रीभ्यश्च ब्रह्महत्यां नुनोद ताम् ॥ ५.९.५१ ॥
ਵਰ-ਦਾਤੇ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਸਾਗਰ, ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ।
5.9.52
ततस्तु शुद्धो भगवान्देवैर्लोकैश्च पूजितः ।
इन्द्रस्थानमुपातिष्ठत्पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ ५.९.५२ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ ਭਗਵਾਨ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਰਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇੰਦਰਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਰਤੇ।
5.9.53
त्वष्टा प्रजापतिः श्रुत्वा शक्रेणाथ हतं सुतम् ।
क्रोधसंरक्तनयन इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.९.५३ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਸ਼ਕਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.9.54
तप्यमानं तपो नित्यं क्षान्तं दान्तं जितेन्द्रियम् ।
विनाऽपराधेन यतः पुत्रं हिंसितवान्मम ॥ ५.९.५४ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਖਿਮਾਵਾਨ, ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਤੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
5.9.55
तस्माच्छक्रविनाशाय वृत्रमुत्पादयाम्यहम् ।
लोकाः पश्यन्तु मे वीर्यं तपसश्च बलं महम् ।
स च पश्यतु देवेन्द्रो दुरात्मा पापचेतनः ॥ ५.९.५५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਮੈਂ ਵ੍ਰਿਤਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਲੋਕ ਮੇਰਾ ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਬਲ ਵੇਖਣ। ਉਹ ਦੁਰਾਤਮਾ, ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵੇਂਦਰ ਵੀ ਵੇਖੇ।
5.9.56
उपस्पृश्य ततः क्रुद्धस्तपस्वी सुमहायशाः ।
अग्नौ हुत्वा समुत्पाद्य घोरं वृत्रमुवाच ह ॥ ५.९.५६ ॥
ਫਿਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਬਹੁਤ ਯਸ਼ਸਵੀ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਵ੍ਰਿਤਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
5.9.57
इन्द्रशत्रो विवर्धस्व प्रभावात्तपसो मम ।
सोऽवर्घत दिवं स्तब्ध्वा सूर्यवैश्वानरोपमः ॥ ५.९.५७ ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਵਧ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਵਾਂਗ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵਧ ਗਿਆ।
5.9.58
किं करोमीति चोवाच कालसूर्य इवोदितः ।
शक्रं जहीति चाप्युक्तो जगाम त्रिदिवं ततः ॥ ५.९.५८ ॥
"ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਲੈ-ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, "ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ" ਇਹ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
5.9.59
ततो युद्धं समभवद्वृत्रवासवयोर्महत् ।
संक्रुद्धयोर्महाघोरं प्रसक्तं कुरुसत्तम ॥ ५.९.५९ ॥
ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸਨ; ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
5.9.60
ततो जग्राह देवेन्द्रं वृत्रो वीरः शतक्रतुम् ।
अपावृत्याक्षिपद्वक्रे शक्रं कोपसमन्वितः ॥ ५.९.६० ॥
ਫਿਰ ਵੀਰ ਵ੍ਰਿਤਰ ਨੇ ਦੇਵੇਂਦਰ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
5.9.61
ग्रस्ते वृत्रेण शक्रे तु संभ्रान्तास्त्रिदिवेश्वराः ।
असृजंस्ते महासत्वा जृम्भिकां वृत्रनाशिनीम् ॥ ५.९.६१ ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਘਬਰਾ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਸੱਤਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜੰਭਿਕਾ ਰਚੀ।
5.9.62
विजृम्भमाणस्य ततो वृत्रस्यास्यादपावृतात् ।
स्वान्यङ्गान्यभिसंक्षिप्य निष्क्रान्तो बलनाशनः ॥ ५.९.६२ ॥
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਜੰਭਾਈ ਲੈਂਦੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਸਮੇਟ ਕੇ ਬਲਨਾਸ਼ਕ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
5.9.63
ततः प्रभृति लोकस्य जृम्भिका प्राणिसंश्रिता ।
जहृषुश्च सुराः सर्वे शक्रं दृष्ट्वा विनिःसृतम् ॥ ५.९.६३ ॥
ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਭਿਕਾ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
5.9.64
ततः प्रववृते युद्धं वृत्रवासवयोः पुनः ।
संरब्धयोस्तदा घोरं सुचिरं भरतर्षभ ॥ ५.९.६४ ॥
ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਾਸਵ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੜ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਪਿਆ। ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ।
5.9.65
यदा व्यवर्धत रणे वृत्रो बलसमन्वितः ।
त्वष्टुस्तेजोबलाविद्धस्तदा शक्रो न्यवर्तत। ॥ ५.९.६५ ॥
ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵਧਿਆ, ਤਦ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਦੇ ਤੇਜ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਏ ਇੰਦਰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਗਏ।
5.9.66
निवृत्ते च तदा देवा विषादमगमन्परम् ।
समेत्य सह शक्रेण त्वष्टुस्तेजोविमोहिताः ॥ ५.९.६६ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਨ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਬੜੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ।
5.9.67
अमन्त्रयन्त ते सर्वे मुनिभिः सह भारत ।
किं कार्यमिति वै राजन्विचिन्त्य भयमोहिताः ॥ ५.९.६७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਵੰਸ਼ੀ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਡਰ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.9.68
जग्मुः सर्वे महात्मानं मनोभिर्विष्णुमव्ययम् ।
उपविष्टा मन्दराग्रे सर्वे वृत्रवधेप्सवः ॥ ५.९.६८ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮਹਾਤਮਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਕੋਲ ਗਏ। ਵ੍ਰਿਤਰ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।