મહાભારત · અધ્યાય 5.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.98.1
मातलिस्तु व्रजन्मार्गे नारदेन महर्षिणा ।
वरुणं गच्छता द्रष्टुं समागच्छद्यदृच्छया ॥ ५.९८.१ ॥
માતલિ માર્ગમાં જતા હતા ત્યારે વરુણને જોવા જતા મહર્ષિ નારદ સાથે અકસ્માત ભેટ થઈ.
5.98.2
नारदोऽथाब्रवीदेनं क्व भवान्गन्तुमुद्यतः ।
स्येन वा सूत कार्येण शासनाद्वा शतक्रतोः ॥ ५.९८.२ ॥
ત્યારે નારદે તેને કહ્યું, 'સૂત, તમે ક્યાં જવા તૈયાર છો? તમારા પોતાના કામ માટે કે શતક્રતુ (ઇન્દ્ર)ની આજ્ઞાથી?'
5.98.3
मातलिर्नारदेनैवं संपृष्टः पथि गच्छता ।
यथावत्सर्वमाचष्ट स्वकार्यं नारदं प्रति ॥ ५.९८.३ ॥
માર્ગમાં જતાં નારદે આ રીતે પૂછ્યું ત્યારે માતલિએ પોતાના કામ વિશે બધું યથાર્થ રીતે નારદને કહ્યું.
5.98.4
तमुवाचाथ स मुनिर्गच्छावः सहिताविति ।
सलिलेशदिदृक्षार्थमहमप्युद्यतो दिवः ॥ ५.९८.४ ॥
ત્યારે તે મુનિએ તેને કહ્યું, 'ચાલો, આપણે બંને સાથે જઈએ. હું પણ સ્વર્ગમાંથી જળાધિપતિ (વરુણ)ને જોવા નીકળ્યો છું.'
5.98.5
अहं ते सर्वमाख्यास्ये दर्शयन्वसुधातलम् ।
दृष्ट्वा तत्र वरं कंचिद्रोचयिष्याव मातले ॥ ५.९८.५ ॥
હું તમને બધું કહીશ અને પૃથ્વીતલ બતાવીશ. હે માતલિ, ત્યાં જોઈને આપણે કોઈ વરદાન પસંદ કરીશું.
5.98.6
अवगाह्य तु तौ भूमिमुभौ मातलिनारदौ ।
ददृशाते महात्मानौ लोकपालमपां पतिम् ॥ ५.९८.६ ॥
પછી પૃથ્વીમાં પ્રવેશીને માતલિ અને નારદ એ બે મહાત્માઓએ જળાધિપતિ, લોકપાલ (વરુણ)ને જોયા.
5.98.7
तत्र देवर्षिसदृशीं पूजां स प्राप नारदः ।
महेन्द्रसदृशीं चैव मातलिः प्रत्यपद्यत ॥ ५.९८.७ ॥
ત્યાં નારદને દેવર્ષિને યોગ્ય સન્માન મળ્યું, અને માતલિને મહેન્દ્ર (ઇન્દ્ર)ને યોગ્ય સન્માન મળ્યું.
5.98.8
तावुभौ ग्रीतमनसौ कार्यवन्तौ निवेद्य ह ।
वरुणेनाभ्यनुज्ञातौ नागलोकं विचेरतुः ॥ ५.९८.८ ॥
બંને પ્રસન્ન મનથી, પોતાનું કાર્ય વરુણને નિવેદન કરીને, વરુણની અનુમતિ મેળવીને નાગલોક તરફ ગયા.
5.98.9
नारदः सर्वभूतानामन्तर्भूमिनिवासिनाम् ।
जानंश्चकार व्याख्यानं यन्तुः सर्वमशेषतः ॥ ५.९८.९ ॥
પૃથ્વીની અંદર રહેતા સર્વ પ્રાણીઓને જાણનારા નારદે, સારથિને બધું સંપૂર્ણપણે સમજાવ્યું.
5.98.10
दृष्टस्ते वरुणः सूत पुत्रपौत्रसमावृतः ।
पश्योदकपतेः स्थानं सर्वतोभद्रमृद्धिमत् ॥ ५.९८.१० ॥
હે સૂત, પુત્રો અને પૌત્રોથી ઘેરાયેલા વરુણને તેં જોયા; હવે જળાધિપતિનું આ સ્થાન જો, જે ચારે તરફથી મંગલમય અને સમૃદ્ધ છે.
5.98.11
एष पुत्रो महाप्रज्ञो वरुणस्येह गोपतेः ।
एष वै शीलवृत्तेन शौचेन च विशिष्यते ॥ ५.९८.११ ॥
અહીં આ મહાપ્રજ્ઞ પુત્ર ગોપતિ વરુણનો છે; એ શીલ, આચરણ અને શુચિતાથી વિશિષ્ટ છે.
5.98.12
एषोऽस्य पुत्रोऽभिमतः पुष्करः पुष्करेक्षणः ।
रूपवान्दर्शनीयश्च सोमपुत्र्या वृतः पतिः ॥ ५.९८.१२ ॥
આ વરુણનો પ્રિય પુત્ર પુષ્કર છે; કમલનયન, રૂપવાન અને જોવા યોગ્ય; સોમની પુત્રીએ એને પતિ તરીકે વર્યો છે.
5.98.13
ज्योत्स्नाकालीति यामाहुर्द्वितीयां रूपतः श्रियम् ।
अदित्याश्चैव यः पुत्रो ज्येष्ठः श्रेष्ठः कृतः स्मृतः ॥ ५.९८.१३ ॥
જ્યોત્સ્નાકાળી કહેવાય છે, રૂપમાં બીજી શ્રી; અને અદિતિનો જે જ્યેષ્ઠ પુત્ર, તે શ્રેષ્ઠ ગણાયો છે.
5.98.14
भवनं पश्य वारुण्यं यदेतत्सर्वकाञ्चनम् ।
यत्प्राप्य सुरतां प्राप्ताः सुराः सुरपतेः सखे ॥ ५.९८.१४ ॥
વરુણનું આ ભવન જુઓ, જે સંપૂર્ણ સોનાનું છે; જેને મેળવીને દેવો સુખ પામ્યા, હે સુરપતિના સખા.
5.98.15
एतानि हृतराज्यानां दैतेयानां स्म मातले ।
दीप्यमानानि दृश्यन्ते सर्वप्रहरणान्युत ॥ ५.९८.१५ ॥
હે માતલિ, રાજ્ય ગુમાવેલા દૈત્યોના આ ચમકતા દેખાય છે, અને બધાં શસ્ત્રો પણ.
5.98.16
अक्षयाणि किलैतानि विवर्तन्ते स्म मातले ।
अनुभावप्रयुक्तानि सुरैरवजितानि ह ॥ ५.९८.१६ ॥
હે માતલિ, આ અક્ષય છે અને ખરેખર ફરે છે; દેવોએ જીતેલાં, શક્તિથી પ્રયોજાયેલાં.
5.98.17
अत्र राक्षसजात्यश्च दैत्यजात्यश्च मातले ।
दिव्यप्रहरणाश्चासन्पूर्वदैवतनिर्मिताः ॥ ५.९८.१७ ॥
અહીં, હે માતલિ, રાક્ષસ જાતિ અને દૈત્ય જાતિ પણ હતી; દિવ્ય શસ્ત્રોવાળી, પૂર્વ દેવોએ રચેલી.
5.98.18
अग्निरेष महार्चिष्माञ्जागर्ति वारुणे ह्रदे ।
वैष्णवं चक्रमाविद्धं विधूमेन हविष्मता ॥ ५.९८.१८ ॥
આ મહાજ્વાળાવાળો અગ્નિ વરુણના સરોવરમાં જાગે છે; વિષ્ણુનું ચક્ર, ધૂમરહિત હવિષ્માન અગ્નિથી ફેંકાયેલું.
5.98.19
एष गाण्डीमयश्चापो लोकसंहारसंभृतः ।
रक्ष्यते दैवतैर्नित्यं यतस्तद्गाण्डिवं धनुः ॥ ५.९८.१९ ॥
આ ગાંડીમય ધનુષ્ય છે, જે લોકસંહાર માટે રચાયેલું છે. દેવતાઓ તેનું સદા રક્ષણ કરે છે, તેથી તે ગાંડીવ કહેવાય છે.
5.98.20
एष कृत्ये समुत्पन्ने तत्तद्धारयते बलम् ।
सहस्रशतसङ्ख्येन प्राणेन सततं ध्रुवः ॥ ५.९८.२० ॥
કૃત્યા ઉત્પન્ન થાય ત્યારે આ તેનું બળ ધારણ કરે છે. સેંકડો-હજારો પ્રાણશક્તિથી તે સદા સ્થિર રહે છે.
5.98.21
अशास्यानपि शास्त्येष रक्षोबन्धुषु राजसु ।
सृष्टः प्रथमतश्चण्डो ब्रह्मणा ब्रह्मवादिना ॥ ५.९८.२१ ॥
આ અશાસ્ય લોકોને પણ શાસન કરે છે, રાક્ષસબંધુ રાજાઓને પણ. બ્રહ્મવાદી બ્રહ્માએ તેને પ્રથમ ઉગ્ર રૂપે સર્જ્યું.
5.98.22
एतच्छस्त्रं नरेन्द्राणां महच्चक्रे भासितम् ।
पुत्राः सलिलराजस्य धारयन्ति महोदयम् ॥ ५.९८.२२ ॥
આ મહાન શસ્ત્ર રાજાઓના ચક્રમાં પ્રકાશે છે. સલિલરાજ (વરુણ)ના પુત્રો આ મહાન ઉદયને ધારણ કરે છે.
5.98.23
एतत्सलिलराजस्य छत्रं छत्रगृहे स्थितम् ।
सर्वतः सलिलं शीतं जीमूत इव वर्षति ॥ ५.९८.२३ ॥
આ સલિલરાજનું છત્ર છે, છત્રગૃહમાં સ્થિત છે. મેઘ વરસે તેમ તે ચારેય બાજુ શીતળ જળ વરસાવે છે.
5.98.24
एतच्छत्रात्परिभ्रष्टं सलिलं सोमनिर्मलम् ।
तमसा मूर्छितं भाति येन नार्छति दर्शनम् ॥ ५.९८.२४ ॥
છત્રમાંથી ટપકતું આ જળ ચંદ્ર જેવું નિર્મળ છે; પણ અંધકારથી આચ્છાદિત થઈને તે દૃષ્ટિમાં ન આવે તેવું ભાસે છે.
5.98.25
बहून्यद्भुतरूपाणि द्रष्टव्यानीह मातले ।
तव कार्योपरोधस्तु तस्माद्गच्छाव मा चिरम् ॥ ५.९८.२५ ॥
હે માતલિ, અહીં જોવા જેવાં અનેક અદ્ભુત રૂપો છે; પણ તારા કાર્યમાં અડચણ આવશે. તેથી આપણે વિલંબ કર્યા વિના જઈએ.