ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.98.1
मातलिस्तु व्रजन्मार्गे नारदेन महर्षिणा ।
वरुणं गच्छता द्रष्टुं समागच्छद्यदृच्छया ॥ ५.९८.१ ॥
ਮਾਤਲੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਮਿਲੇ।
5.98.2
नारदोऽथाब्रवीदेनं क्व भवान्गन्तुमुद्यतः ।
स्येन वा सूत कार्येण शासनाद्वा शतक्रतोः ॥ ५.९८.२ ॥
ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸੂਤ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ? ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਮ ਲਈ, ਜਾਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ?'
5.98.3
मातलिर्नारदेनैवं संपृष्टः पथि गच्छता ।
यथावत्सर्वमाचष्ट स्वकार्यं नारदं प्रति ॥ ५.९८.३ ॥
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨਾਰਦ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
5.98.4
तमुवाचाथ स मुनिर्गच्छावः सहिताविति ।
सलिलेशदिदृक्षार्थमहमप्युद्यतो दिवः ॥ ५.९८.४ ॥
ਤਦ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲੀਏ। ਮੈਂ ਵੀ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ (ਵਰੁਣ) ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤੁਰਿਆ ਹਾਂ।'
5.98.5
अहं ते सर्वमाख्यास्ये दर्शयन्वसुधातलम् ।
दृष्ट्वा तत्र वरं कंचिद्रोचयिष्याव मातले ॥ ५.९८.५ ॥
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਲ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਮਾਤਲੀ, ਉੱਥੇ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਵਰ ਚੁਣ ਲਵਾਂਗੇ।
5.98.6
अवगाह्य तु तौ भूमिमुभौ मातलिनारदौ ।
ददृशाते महात्मानौ लोकपालमपां पतिम् ॥ ५.९८.६ ॥
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ ਮਾਤਲੀ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਜਲਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਲੋਕਪਾਲ (ਵਰੁਣ) ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
5.98.7
तत्र देवर्षिसदृशीं पूजां स प्राप नारदः ।
महेन्द्रसदृशीं चैव मातलिः प्रत्यपद्यत ॥ ५.९८.७ ॥
ਉੱਥੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਤਲੀ ਨੂੰ ਮਹੇਂਦਰ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਯੋਗ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ।
5.98.8
तावुभौ ग्रीतमनसौ कार्यवन्तौ निवेद्य ह ।
वरुणेनाभ्यनुज्ञातौ नागलोकं विचेरतुः ॥ ५.९८.८ ॥
ਦੋਵੇਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਨਾਗਲੋਕ ਵੱਲ ਗਏ।
5.98.9
नारदः सर्वभूतानामन्तर्भूमिनिवासिनाम् ।
जानंश्चकार व्याख्यानं यन्तुः सर्वमशेषतः ॥ ५.९८.९ ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ।
5.98.10
दृष्टस्ते वरुणः सूत पुत्रपौत्रसमावृतः ।
पश्योदकपतेः स्थानं सर्वतोभद्रमृद्धिमत् ॥ ५.९८.१० ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਹੁਣ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਇਹ ਸਥਾਨ ਵੇਖ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਹੈ।
5.98.11
एष पुत्रो महाप्रज्ञो वरुणस्येह गोपतेः ।
एष वै शीलवृत्तेन शौचेन च विशिष्यते ॥ ५.९८.११ ॥
ਇੱਥੇ ਇਹ ਮਹਾਪ੍ਰਗਿਆ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਗੋਪਤੀ ਵਰੁਣ ਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ੀਲ, ਆਚਰਣ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ।
5.98.12
एषोऽस्य पुत्रोऽभिमतः पुष्करः पुष्करेक्षणः ।
रूपवान्दर्शनीयश्च सोमपुत्र्या वृतः पतिः ॥ ५.९८.१२ ॥
ਇਹ ਵਰੁਣ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਹੈ; ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਰੂਪਵਾਨ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਯੋਗ; ਸੋਮ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।
5.98.13
ज्योत्स्नाकालीति यामाहुर्द्वितीयां रूपतः श्रियम् ।
अदित्याश्चैव यः पुत्रो ज्येष्ठः श्रेष्ठः कृतः स्मृतः ॥ ५.९८.१३ ॥
ਜਿਸਨੂੰ ਜ੍ਯੋਤਸਨਾਕਾਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੀ; ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਜੋ ਜੇਠਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
5.98.14
भवनं पश्य वारुण्यं यदेतत्सर्वकाञ्चनम् ।
यत्प्राप्य सुरतां प्राप्ताः सुराः सुरपतेः सखे ॥ ५.९८.१४ ॥
ਵਰੁਣ ਦਾ ਇਹ ਭਵਨ ਵੇਖ, ਜੋ ਸਭ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੈ; ਜਿਸਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਹੇ ਸੁਰਪਤੀ ਦੇ ਮਿੱਤਰ।
5.98.15
एतानि हृतराज्यानां दैतेयानां स्म मातले ।
दीप्यमानानि दृश्यन्ते सर्वप्रहरणान्युत ॥ ५.९८.१५ ॥
ਹੇ ਮਾਤਲੀ, ਰਾਜ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਇਹ ਚਮਕਦੇ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ।
5.98.16
अक्षयाणि किलैतानि विवर्तन्ते स्म मातले ।
अनुभावप्रयुक्तानि सुरैरवजितानि ह ॥ ५.९८.१६ ॥
ਹੇ ਮਾਤਲੀ, ਇਹ ਅਕਸ਼ੈ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਗਏ।
5.98.17
अत्र राक्षसजात्यश्च दैत्यजात्यश्च मातले ।
दिव्यप्रहरणाश्चासन्पूर्वदैवतनिर्मिताः ॥ ५.९८.१७ ॥
ਇੱਥੇ, ਹੇ ਮਾਤਲੀ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਦੈਂਤ ਜਾਤੀ ਵੀ ਸਨ; ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੁਰਾਤਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ।
5.98.18
अग्निरेष महार्चिष्माञ्जागर्ति वारुणे ह्रदे ।
वैष्णवं चक्रमाविद्धं विधूमेन हविष्मता ॥ ५.९८.१८ ॥
ਇਹ ਮਹਾ-ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਧੂੰਏਂ ਰਹਿਤ ਹਵਿਸ਼ਮਾਨ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ।
5.98.19
एष गाण्डीमयश्चापो लोकसंहारसंभृतः ।
रक्ष्यते दैवतैर्नित्यं यतस्तद्गाण्डिवं धनुः ॥ ५.९८.१९ ॥
ਇਹ ਗਾਂਡੀਮਯ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਲਈ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਇਸਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਗਾਂਡੀਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5.98.20
एष कृत्ये समुत्पन्ने तत्तद्धारयते बलम् ।
सहस्रशतसङ्ख्येन प्राणेन सततं ध्रुवः ॥ ५.९८.२० ॥
ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਇਹ ਉਸਦਾ ਬਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
5.98.21
अशास्यानपि शास्त्येष रक्षोबन्धुषु राजसु ।
सृष्टः प्रथमतश्चण्डो ब्रह्मणा ब्रह्मवादिना ॥ ५.९८.२१ ॥
ਇਹ ਅਣਜਿੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਬੰਧੂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਗ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਸੀ।
5.98.22
एतच्छस्त्रं नरेन्द्राणां महच्चक्रे भासितम् ।
पुत्राः सलिलराजस्य धारयन्ति महोदयम् ॥ ५.९८.२२ ॥
ਇਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਸਤਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਸਲਿਲਰਾਜ (ਵਰੁਣ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਉਦੈ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
5.98.23
एतत्सलिलराजस्य छत्रं छत्रगृहे स्थितम् ।
सर्वतः सलिलं शीतं जीमूत इव वर्षति ॥ ५.९८.२३ ॥
ਇਹ ਸਲਿਲਰਾਜ ਦਾ ਛਤਰ ਹੈ, ਛਤਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ। ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਰਸਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5.98.24
एतच्छत्रात्परिभ्रष्टं सलिलं सोमनिर्मलम् ।
तमसा मूर्छितं भाति येन नार्छति दर्शनम् ॥ ५.९८.२४ ॥
ਛਤਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਇਹ ਪਾਣੀ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਹੈ; ਪਰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
5.98.25
बहून्यद्भुतरूपाणि द्रष्टव्यानीह मातले ।
तव कार्योपरोधस्तु तस्माद्गच्छाव मा चिरम् ॥ ५.९८.२५ ॥
ਹੇ ਮਾਤਲੀ, ਇੱਥੇ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਹਨ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਚੱਲੀਏ।