ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.99.1
एतत्तु नागलोकस्य नाभिस्थाने स्थितं पुरम् ।
पातालमिति विख्यातं दैत्यदानवसेवितम् ॥ ५.९९.१ ॥
ଏହା ନାଗଲୋକର ନାଭିସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ନଗର; ପାତାଳ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।
5.99.2
इदमद्भिः समं प्राप्ता ये केचिद्भुवि जङ्गमाः ।
प्रविशन्तो महानादं नदन्ति भयपीडिताः ॥ ५.९९.२ ॥
ପୃଥିବୀର କେତେକ ଚଳନ୍ତି ଜୀବ ଜଳ ସହିତ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି; ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ମହାନାଦରେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି।
5.99.3
अत्रासुरोऽग्निः सततं दीप्यते वारिभोजनः ।
व्यापारेण धृतात्मानं निबद्धं समबुध्यत ॥ ५.९९.३ ॥
ଏଠାରେ ଜଳକୁ ଆହାର କରୁଥିବା ଅସୁର ଅଗ୍ନି ସର୍ବଦା ଜଳେ; ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଧାରଣ କରି ବନ୍ଧା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଏ।
5.99.4
अत्रामृतं सुरैः पीत्वा निहितं निहतारिभिः ।
अतः सोमस्य हानिश्च वृद्धिश्चैव प्रदृश्यते ॥ ५.९९.४ ॥
ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରି, ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଖାଯାଇଛି; ତେଣୁ ସୋମର ହ୍ରାସ ଓ ବୃଦ୍ଧି ଉଭୟ ଦେଖାଯାଏ।
5.99.5
अत्रादित्यो हयशिराः काले पर्वणि पर्वणि ।
उत्तिष्ठति सुवर्णाख्यो वाग्भिरापूरयञ्जगत् ॥ ५.९९.५ ॥
ଏଠାରେ ଅଶ୍ୱମସ୍ତକ ଆଦିତ୍ୟ ଯଥାସମୟରେ, ପ୍ରତି ପର୍ବରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମରେ ଉଦିତ ହୁଅନ୍ତି; ନିଜ ବାଣୀରେ ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି।
5.99.6
यस्मादलं समस्तास्ताः पतन्ति जलमूर्तयः ।
तस्मात्पातालमित्येव ख्यायते पुरमुत्तमम् ॥ ५.९९.६ ॥
କାରଣ ଜଳରୂପୀ ଏହି ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଡ଼ନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ନଗରକୁ ପାତାଳ ହିଁ କୁହାଯାଏ।
5.99.7
ऐरावणोऽस्मात्सलिलं गृहीत्वा जगतो हितः ।
मेघेष्वामुञ्चते शीतं यन्महेन्द्रः प्रवर्षति ॥ ५.९९.७ ॥
ଐରାବଣ ଏଠାରୁ ଜଳ ନେଇ, ଜଗତର ହିତକାରୀ ହୋଇ, ମେଘରେ ଶୀତଳ ଜଳ ଛାଡ଼େ; ତାହାକୁ ମହେନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷାନ୍ତି।
5.99.8
ऐरावतो नागराजो वामनः कुमुदोऽञ्जनः ।
प्रसूताः सुप्रतीकस्य वंशे वारणसत्तमाः ॥ ५.९९.८ ॥
ଐରାବତ, ନାଗରାଜ, ବାମନ, କୁମୁଦ ଓ ଅଞ୍ଜନ — ସୁପ୍ରତୀକଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ।
5.99.9
अत्र नानाविधाकारास्तिमयो नैकरूपिणः ।
अप्सु सोमप्रभां पीत्वा वसन्ति जलचारिणः ॥ ५.९९.९ ॥
ଏଠାରେ ନାନା ପ୍ରକାର ଆକାରର, ଅନେକ ରୂପର ତିମି ମାଛ ଜଳରେ ସୋମର ପ୍ରଭା ପାନ କରି ବାସ କରନ୍ତି।
5.99.10
अत्र सूर्यांशुभिर्भिन्नाः पातालतलमाश्रिताः ।
मृता हि दिवसे सूत पुनर्जीवन्ति वै निशि ॥ ५.९९.१० ॥
ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ପାତାଳତଳ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଜୀବମାନେ, ହେ ସୂତ, ଦିନରେ ମରନ୍ତି ଓ ରାତିରେ ପୁଣି ବଞ୍ଚନ୍ତି।
5.99.11
उदयन्नित्यशश्चात्र चन्द्रमा रश्मिबाहुभिः ।
अमृतं स्पृश्य संस्पर्शात्संजीवयतिदेहिनः ॥ ५.९९.११ ॥
ଏଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦିତ ହୋଇ, ନିଜ କିରଣ-ବାହୁରେ ଅମୃତକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ସେ ସ୍ପର୍ଶରେ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରନ୍ତି।
5.99.12
अत्र तेऽधर्मनिरता बद्धाः कालेन पीडिताः ।
दैतेया निवसन्ति स्म वासवेन हृतश्रियः ॥ ५.९९.१२ ॥
ଏଠାରେ ଅଧର୍ମରେ ରତ ସେହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ି, କାଳ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ବାସବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀ ହରଣ ହୋଇ ବାସ କରୁଥିଲେ।
5.99.13
अत्र भूतपतिर्नाम सर्वभूतमहेश्वरः ।
भूतये सर्वभूतानामचरत्तप उत्तमम् ॥ ५.९९.१३ ॥
ଏଠାରେ ଭୂତପତି ନାମକ ସର୍ବଭୂତ ମହେଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
5.99.14
अत्र गोव्रतिनो विप्राः स्वाध्यायाम्नायकर्शिताः ।
त्यक्तप्राणा जितस्वर्गा निवसन्ति महर्षयः ॥ ५.९९.१४ ॥
ଏଠାରେ ଗୋବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟ ଓ ବେଦପାଠରେ କୃଶ ହୋଇ, ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରି, ସ୍ୱର୍ଗ ଜିତି ମହର୍ଷି ରୂପେ ବାସ କରନ୍ତି।
5.99.15
यत्रतत्रशयो नित्यं येनकेनचिदाशितः ।
येनकेनचिदाच्छन्नः स गोव्रत इहोच्यते ॥ ५.९९.१५ ॥
ଯେଉଁଠି ମିଳେ ସେଠି ଯିଏ ସର୍ବଦା ଶୁଏ, ଯାହା ମିଳେ ତାହା ଖାଏ, ଯାହା ମିଳେ ତାହାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୁଏ, ସେ ହିଁ ଏଠାରେ ଗୋବ୍ରତୀ ବୋଲି କଥିତ।
5.99.16
पश्य यद्यत्र ते कश्चिद्रोचते गुणतो वरः ।
वरयिष्यामि तं गत्वा यत्नमास्थाय मातले ॥ ५.९९.१६ ॥
ଦେଖ, ଏଠାରେ ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ଯଦି କୌଣସି ବର ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ, ହେ ମାତଲି, ମୁଁ ଯତ୍ନ କରି ଯାଇ ତାକୁ ବରିବି।
5.99.17
अण्डमेतञ्जले न्यस्तं दीप्यमानमिव श्रिया ।
आप्रजानां निसर्गाद्वै नोद्भिद्यति न सर्पति ॥ ५.९९.१७ ॥
ଏହି ଅଣ୍ଡା ଜଳରେ ରଖାଯାଇଛି, ଯେପରି ନିଜ ଶୋଭାରେ ଦୀପ୍ତ ହେଉଛି। ସୃଷ୍ଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱଭାବରୁ ଏହା ଫାଟେ ନାହିଁ କି ଗତି କରେ ନାହିଁ।
5.99.18
नास्य जातिं निसर्गं वा कथ्यमानं श्रृणोमि वै ।
पितरं मातरं चापि नास्य जानाति कश्चन ॥ ५.९९.१८ ॥
ଏହାର ଜାତି କିମ୍ବା ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୁହାଯାଉଥିବା ମୁଁ ଶୁଣେ ନାହିଁ। ଏହାର ପିତା କିମ୍ବା ମାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
5.99.19
अतः किल महानग्निरन्तकाले समुत्थितः ।
धक्ष्यते मातले सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ५.९९.१९ ॥
ଅତଏବ ଅନ୍ତକାଳରେ ଏକ ମହାନ ଅଗ୍ନି ଉଠିବ; ହେ ମାତଲି, ତାହା ଚର ଓ ଅଚର ସହିତ ସମଗ୍ର ତ୍ରିଲୋକକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବ।
5.99.20
मातलिस्त्वब्रवीच्छ्रुत्वा नारदस्याथ भाषितम् ।
न मेऽत्र रोचते कश्चिदन्यतो व्रज माचिरम् ॥ ५.९९.२० ॥
ନାରଦଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମାତଲି କହିଲେ: ଏଠାରେ ମୋତେ କିଛି ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ; ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲ, ବିଳମ୍ବ କରନାହିଁ।