મહાભારત · અધ્યાય 6.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.10.1
भारतस्यास्य वर्षस्य तथा हैमवतस्य च ।
प्रमाणमायुषः सूत बलं चापि शुभाशुभम् ॥ ६.१०.१ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર બોલ્યા: હે સૂત, આ ભારતવર્ષ અને હૈમવતવર્ષનું પ્રમાણ, આયુષ્ય, બળ તથા શુભાશુભ કહો.
6.10.2
अनागतमतिक्रान्तं वर्तमानं च संजय ।
आचक्ष्व मे विस्तरेण हरिवर्षं तथैव च ॥ ६.१०.२ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર બોલ્યા: હે સંજય, ભવિષ્ય, ભૂત, વર્તમાન તથા હરિવર્ષ મને વિસ્તારથી કહો.
6.10.3
चत्वारि भारते वर्षे युगानि भरतर्षभ ।
कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं च कुरुवर्धन ॥ ६.१०.३ ॥
સંજય બોલ્યા: હે ભરતર્ષભ, ભારતવર્ષમાં ચાર યુગો છે: કૃત, ત્રેતા, દ્વાપર, અને હે કુરુવર્ધન, તિષ્ય (કલિ).
6.10.4
पूर्वं कृतयुगं नाम ततस्रेतायुगं प्रभो ।
संक्षेपाद्द्वापरस्याथ ततस्तिष्यं प्रवर्तते ॥ ६.१०.४ ॥
સંજય બોલ્યા: હે પ્રભુ, પહેલાં કૃતયુગ, પછી ત્રેતાયુગ; સંક્ષેપમાં દ્વાપર, પછી તિષ્ય (કલિ) પ્રવર્તે છે.
6.10.5
चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां कुरुसत्तम ।
आयुःसंख्या कृतयुगे संख्याता राजसत्तम ॥ ६.१०.५ ॥
સંજય બોલ્યા: હે કુરુશ્રેષ્ઠ, કૃતયુગમાં આયુષ્યની ગણના ચાર હજાર વર્ષ કહેવાઈ છે, હે રાજશ્રેષ્ઠ.
6.10.6
तथा त्रीणि सहस्राणि त्रेतायां मनुजाधिप ।
द्वे सहस्रे द्वापरे तु भुवि तिष्ठन्ति सांप्रतम् ॥ ६.१०.६ ॥
એ જ રીતે, હે મનુજાધિપ, ત્રેતાયુગમાં ત્રણ હજાર, અને દ્વાપરમાં બે હજાર વર્ષ; તે અત્યારે પૃથ્વી પર છે.
6.10.7
न प्रमाणस्थितिर्ह्यस्ति तिष्येऽस्मिन्भरतर्षभ ।
गर्भस्थाश्च म्रियन्तेऽत्र तथा जाता म्रियन्ति च ॥ ६.१०.७ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આ યુગમાં આયુષ્યનું કોઈ નિશ્ચિત પ્રમાણ નથી. અહીં ગર્ભમાં રહેલા પણ મરે છે, અને જન્મેલા પણ મરે છે.
6.10.8
महाबला महासत्वाः प्रज्ञागुणसमन्विताः ।
प्रजायन्ते च जाताश्च शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०.८ ॥
મહાબળવાન, મહાસત્ત્વવાળા, પ્રજ્ઞાગુણોથી યુક્ત જીવો સેંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં જન્મે છે, અને જન્મ્યા.
6.10.9
जाताः कृतयुगे राजन्धनिनः प्रयदर्शनाः ।
प्रजायन्ते च जाताश्च मुनयो वै तपोधनाः ॥ ६.१०.९ ॥
હે રાજન્, કૃતયુગમાં જન્મેલા ધનવાન અને સુંદર દર્શનવાળા જીવો જન્મે છે અને જન્મ્યા; અને તપ જ જેમનું ધન છે એવા મુનિઓ પણ જન્મે છે અને જન્મ્યા.
6.10.10
महोत्साहा महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः ।
प्रियदर्शना वपुष्मन्तो महावीर्या धनुर्धराः ॥ ६.१०.१० ॥
મહા ઉત્સાહી, મહાત્માઓ, ધાર્મિક, સત્યવાદી, જોવામાં પ્રિય, સુંદર શરીરવાળા, મહાપરાક્રમી અને ધનુર્ધર.
6.10.11
वरार्हा युधि जायन्ते क्षत्रियाः शूरसत्तमाः ।
त्रेतायां क्षत्रिया राजन्सर्वे वै चक्रवर्तिनः ॥ ६.१०.११ ॥
યુદ્ધમાં વરદાન મેળવવા યોગ્ય, શૂરવીરોમાં શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયો જન્મે છે. હે રાજન્, ત્રેતાયુગમાં સર્વ ક્ષત્રિયો ખરેખર ચક્રવર્તી હતા.
6.10.12
सर्ववर्णाश्च जायन्ते सदा चैव च द्वापरे ।
महोत्साहा वीर्यवन्तः परस्परजयैषिणः ॥ ६.१०.१२ ॥
દ્વાપરમાં સર્વ વર્ણો સદા જન્મે છે; મહા ઉત્સાહી, વીર્યવાન, એકબીજા પર વિજય ઇચ્છતા.
6.10.13
तेजसाल्पेन संयुक्ताः क्रोधनाः पुरुषा नृप ।
लुब्धा अनृतकाश्चैव तिष्ये जायन्ति भारत ॥ ६.१०.१३ ॥
હે રાજા, અલ્પ તેજથી યુક્ત, ક્રોધી પુરુષો, લોભી અને જૂઠા પણ, હે ભારત, તિષ્ય યુગમાં જન્મે છે.
6.10.14
ईर्ष्या मानस्तथा क्रोधो मायाऽसूया तथैव च ।
तिष्ये भवति भूतानां रागो लोभश्च भारत ॥ ६.१०.१४ ॥
ઈર્ષ્યા, અભિમાન, ક્રોધ, માયા અને અસૂયા પણ; હે ભારત, તિષ્ય યુગમાં પ્રાણીઓમાં રાગ અને લોભ થાય છે.
6.10.15
संक्षेपो वर्तते राजन्द्वापरेऽस्मिन्नराधिप ।
गुणोत्तरं हैमवतं हरिवर्षं ततः परम् ॥ ६.१०.१५ ॥
હે રાજન, નરાધિપ, આ દ્વાપર યુગમાં સંક્ષેપ વર્તે છે; ત્યારબાદ ગુણમાં ઉત્તરોત્તર શ્રેષ્ઠ હૈમવત અને પછી હરિવર્ષ છે.