ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.10.1
भारतस्यास्य वर्षस्य तथा हैमवतस्य च ।
प्रमाणमायुषः सूत बलं चापि शुभाशुभम् ॥ ६.१०.१ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੂਤ, ਇਸ ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਅਤੇ ਹੈਮਵਤਵਰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ, ਆਯੂ, ਬਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਦੱਸੋ।
6.10.2
अनागतमतिक्रान्तं वर्तमानं च संजय ।
आचक्ष्व मे विस्तरेण हरिवर्षं तथैव च ॥ ६.१०.२ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੰਜਯ, ਭਵਿੱਖ, ਬੀਤਿਆ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
6.10.3
चत्वारि भारते वर्षे युगानि भरतर्षभ ।
कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं च कुरुवर्धन ॥ ६.१०.३ ॥
ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਯੁਗ ਹਨ: ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦ੍ਵਾਪਰ, ਅਤੇ ਹੇ ਕੁਰੂਵਰਧਨ, ਤਿਸ਼ਯ (ਕਲਿ)।
6.10.4
पूर्वं कृतयुगं नाम ततस्रेतायुगं प्रभो ।
संक्षेपाद्द्वापरस्याथ ततस्तिष्यं प्रवर्तते ॥ ६.१०.४ ॥
ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ, ਫਿਰ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ; ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦ੍ਵਾਪਰ, ਫਿਰ ਤਿਸ਼ਯ (ਕਲਿ) ਪ੍ਰਵਰਤਦਾ ਹੈ।
6.10.5
चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां कुरुसत्तम ।
आयुःसंख्या कृतयुगे संख्याता राजसत्तम ॥ ६.१०.५ ॥
ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਆਯੂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.10.6
तथा त्रीणि सहस्राणि त्रेतायां मनुजाधिप ।
द्वे सहस्रे द्वापरे तु भुवि तिष्ठन्ति सांप्रतम् ॥ ६.१०.६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਨੁਜਾਧਿਪ, ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ; ਇਹ ਹੁਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ।
6.10.7
न प्रमाणस्थितिर्ह्यस्ति तिष्येऽस्मिन्भरतर्षभ ।
गर्भस्थाश्च म्रियन्तेऽत्र तथा जाता म्रियन्ति च ॥ ६.१०.७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵੀ ਮਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਰਦੇ ਹਨ।
6.10.8
महाबला महासत्वाः प्रज्ञागुणसमन्विताः ।
प्रजायन्ते च जाताश्च शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०.८ ॥
ਮਹਾਬਲੀ, ਮਹਾਸੱਤਵ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜੀਵ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੰਮੇ ਹਨ।
6.10.9
जाताः कृतयुगे राजन्धनिनः प्रयदर्शनाः ।
प्रजायन्ते च जाताश्च मुनयो वै तपोधनाः ॥ ६.१०.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਧਨੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜੰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਮੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਤਪ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਹੈ ਐਸੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਜੰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਮੇ ਹਨ।
6.10.10
महोत्साहा महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः ।
प्रियदर्शना वपुष्मन्तो महावीर्या धनुर्धराः ॥ ६.१०.१० ॥
ਮਹਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਮਹਾਤਮਾ, ਧਾਰਮਿਕ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ।
6.10.11
वरार्हा युधि जायन्ते क्षत्रियाः शूरसत्तमाः ।
त्रेतायां क्षत्रिया राजन्सर्वे वै चक्रवर्तिनः ॥ ६.१०.११ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਰ ਦੇ ਯੋਗ, ਸੂਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਸਨ।
6.10.12
सर्ववर्णाश्च जायन्ते सदा चैव च द्वापरे ।
महोत्साहा वीर्यवन्तः परस्परजयैषिणः ॥ ६.१०.१२ ॥
ਦ੍ਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਣ ਸਦਾ ਜੰਮਦੇ ਹਨ; ਮਹਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਬਲਵਾਨ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ।
6.10.13
तेजसाल्पेन संयुक्ताः क्रोधनाः पुरुषा नृप ।
लुब्धा अनृतकाश्चैव तिष्ये जायन्ति भारत ॥ ६.१०.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਮਨੁੱਖ, ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਵੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
6.10.14
ईर्ष्या मानस्तथा क्रोधो मायाऽसूया तथैव च ।
तिष्ये भवति भूतानां रागो लोभश्च भारत ॥ ६.१०.१४ ॥
ਈਰਖਾ, ਹੰਕਾਰ, ਗੁੱਸਾ, ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਵੀ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਅੰਦਰ ਰਾਗ ਅਤੇ ਲੋਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
6.10.15
संक्षेपो वर्तते राजन्द्वापरेऽस्मिन्नराधिप ।
गुणोत्तरं हैमवतं हरिवर्षं ततः परम् ॥ ६.१०.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਰਾਧਿਪ, ਇਸ ਦ੍ਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੈਮਵਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਹਨ।