Mahābhārata · Adhyāya 6.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.102.1
कथं द्रोणो महेष्वासः पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
समीयतू रणे यत्तौ तावुभौ पुरुषर्षभौ ॥ ६.१०२.१ ॥
¿Cómo se encontraron en batalla el gran arquero Droṇa y el Pāṇḍava Dhanañjaya, aquellos dos toros entre los hombres, ambos ansiosos por luchar?
6.102.2
प्रियो हि पाण्डवो नित्यं भारद्वाजस्य धीमतः ।
आचार्यश्च रणे नित्यं प्रियः पार्थस्य सञ्जय ॥ ६.१०२.२ ॥
Sañjaya, el Pāṇḍava siempre fue querido por el sabio Bhāradvāja (Droṇa), y el maestro Droṇa siempre fue querido por Pārtha en la batalla.
6.102.3
तावुभौ रथिनो सङ्ख्ये हृष्टौ सिंहाविवोत्कटौ ।
कथं समीयतुर्यत्तौ भारद्वाजधनञ्जयौ ॥ ६.१०२.३ ॥
¿Cómo se encontraron aquellos dos guerreros de carro, exultantes en la batalla como leones feroces, Bhāradvāja (Droṇa) y Dhanañjaya, ambos ansiosos?
6.102.4
न द्रोणः समरे पार्थं जानीते प्रियमात्मनः ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य पार्थो वा गुरुमाहवे ॥ ६.१०२.४ ॥
En la batalla, Droṇa no considera a Pārtha como querido para sí, ni Pārtha considera a su maestro; ambos anteponen el deber del guerrero.
6.102.5
न क्षत्रिया रणे राजन्वर्जयन्ति परस्परम् ।
निर्मर्यादं हि युध्यन्ते पितृभिर्भ्रातृभिः सह ॥ ६.१०२.५ ॥
En la batalla, oh rey, los guerreros no se perdonan unos a otros; luchan sin límite de respeto, incluso contra padres y hermanos.
6.102.6
रणे भारत पार्थेन द्रोणो विद्धस्त्रिभिः शरैः ।
नाचिन्तयच्च तान्बाणान्पार्थचापच्युतान्युधि ॥ ६.१०२.६ ॥
Oh Bhārata, en la batalla Droṇa, atravesado por tres flechas de Pārtha, no hizo caso de aquellas flechas disparadas desde el arco de Pārtha.
6.102.7
शरवृष्ट्या पुनः पार्थश्छादयामास तं रणे ।
स प्रजज्वाल रोषेण गहनेऽग्निरिवोर्जितः ॥ ६.१०२.७ ॥
En la batalla, Pārtha volvió a cubrirlo con una lluvia de flechas, y él ardió de ira como un fuego poderoso en la espesura.
6.102.8
ततोऽर्जुनं रणे द्रोणः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
छादयामास राजेन्द्र नचिरादेव भारत ॥ ६.१०२.८ ॥
Entonces, en la batalla, Droṇa cubrió a Arjuna con flechas de juntas rectas, oh señor de reyes, oh Bhārata, muy pronto.
6.102.9
ततो दुर्योधनो राजा सुशर्माणमचोदयत् ।
द्रोणस्य समरे राजन्पार्ष्णिग्रहणकारणात् ॥ ६.१०२.९ ॥
Entonces el rey Duryodhana instó a Suśarman, oh rey, a causa de que se había asido de la parte trasera del carro de Droṇa en la batalla.
6.102.10
त्रिगर्तराडपि क्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम् ।
छादयामास समरे पार्थं बाणैरयोमुखैः ॥ ६.१०२.१० ॥
También el rey de los Trigarta, enfurecido, tensó con fuerza su arco y cubrió a Pārtha en la batalla con flechas de punta de hierro.
6.102.11
ताभ्यां मुक्ताः शरा राजन्नन्तरिक्षे विरेजिरे ।
हंसा इव महाराज शरत्काले नभस्तले ॥ ६.१०२.११ ॥
Las flechas lanzadas por ambos brillaron en el cielo, oh rey, como cisnes sobre la faz del cielo en otoño, oh gran rey.
6.102.12
ते शराः प्राप्य कौन्तेयं समन्ताद्विविशुः प्रभो ।
फलभारनतं यद्वत्स्वादुवृक्षं विहंगमाः ॥ ६.१०२.१२ ॥
Aquellas flechas, al alcanzar al hijo de Kuntī, se hundieron por todos lados, oh señor, como aves se precipitan en un árbol de dulces frutos doblado por su carga.
6.102.13
अर्जुनस्तु रणे नादं विनद्य रथिनां वरः ।
त्रिगर्तराजं समरे सपुत्रं विव्यधे शरैः ॥ ६.१०२.१३ ॥
Arjuna, el mejor de los aurigas, rugió en la batalla y atravesó con flechas al rey de los Trigarta junto con su hijo.
6.102.14
ते वध्यमानाः पार्थेन कालेनेव युगक्षये ।
पार्थमेवाभ्यवर्तन्त मरणे कृतनिश्चयाः ।
मुमुचुः शरवृष्टिं च पाण्डवस्य रथं प्रति ॥ ६.१०२.१४ ॥
Heridos por Pārtha como por el tiempo al fin de una edad, decididos a morir, avanzaron directamente contra Pārtha y lanzaron una lluvia de flechas contra el carro del Pāṇḍava.
6.102.15
शरवृष्टिं ततस्तां तु शरवर्षैः समन्ततः ।
प्रतिजग्राह राजेन्द्र तोयवृष्टिमिवाचलः ॥ ६.१०२.१५ ॥
Oh señor de reyes, él recibió aquella lluvia de flechas por todos lados con una lluvia de sus propias flechas, como una montaña recibe el aguacero.
6.102.16
तत्राद्भुतमपश्याम बीभत्सोर्हस्तलाघवम् ।
विमुक्तां बहुभिर्योधैः शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ॥ ६.१०२.१६ ॥
Allí presenciamos la maravillosa agilidad de manos de Bībhatsu, cuando contuvo la lluvia irresistible de armas lanzada por muchos guerreros.
6.102.17
यदेको वारयामास मारुतोऽभ्रगणानिव ।
कर्मणा तेन पार्थस्य तुतुषुर्देवदानवाः ॥ ६.१०२.१७ ॥
Como un solo viento detiene las multitudes de nubes, por aquella hazaña suya, la hazaña de Pārtha, se complacieron dioses y demonios.
6.102.18
अथ क्रुद्धो रणे पार्थस्त्रिगर्तान्प्रति भारत ।
मुमोचास्त्रं महाराज वायव्यं पृतनामुखे ॥ ६.१०२.१८ ॥
Entonces, oh Bhārata, enfurecido en la batalla, Pārtha lanzó el arma del viento contra los Trigarta al frente del ejército, oh gran rey.
6.102.19
प्रादुरासीत्ततो वायुः क्षोभयाणो नभस्तलम् ।
पातयन्वै तरुगणान्विनिघ्नंश्चैव सैनिकान् ॥ ६.१०२.१९ ॥
Entonces surgió un viento que sacudió la bóveda del cielo, derribando multitudes de árboles y abatiendo también a los soldados.
6.102.20
ततो द्रोणोऽभिवीक्ष्यैव वायव्यास्त्रं सुदारुणम् ।
शैलमन्यन्महाराज घोरमस्त्रं मुमोच ह ॥ ६.१०२.२० ॥
Entonces Droṇa, al ver aquella terrible arma vāyavya, oh gran rey, lanzó otra arma terrible, un arma de montaña.
6.102.21
द्रोणेन युधि निर्मुक्ते तस्मिन्नस्त्रे नराधिप ।
प्रशशाम ततो वयुः प्रसन्नाश्च दिशो दश ॥ ६.१०२.२१ ॥
Cuando Droṇa lanzó aquella arma en la batalla, oh señor de los hombres, el viento se calmó y las diez direcciones quedaron serenas.
6.102.22
ततः पाण्डुसुतो वीरस्त्रिगर्तस्य रथव्रजान् ।
निरुत्साहान्रणे चक्रे विमुखान्विपराक्रमान् ॥ ६.१०२.२२ ॥
Entonces el héroe hijo de Pāṇḍu dejó a las multitudes de carros de los Trigarta sin ánimo en la batalla, apartados y sin valor.
6.102.23
ततो दुर्योधनश्चैव कृपश्च रथिनां वरः ।
अश्वत्थामा तथा शल्यः काम्भोजश्च सुदक्षिणः ॥ ६.१०२.२३ ॥
Entonces Duryodhana, Kṛpa, el mejor de los guerreros de carro, Aśvatthāman, Śalya y Sudakṣiṇa de Kāmboja avanzaron.
6.102.24
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ बाह्लिकः सह बाह्लिकैः ।
महता रथवंशेन पार्थस्यावारयन्दिशः ॥ ६.१०२.२४ ॥
Vinda y Anuvinda, los Avanti, y Bāhlika junto con los Bāhlika, con una gran hueste de carros, obstruyeron las direcciones de Pārtha.
6.102.25
तथैव भगदत्तश्च श्रतायुश्च महाबलः ।
गजानीकेन भीमस्य ताववारयतां दिशः ॥ ६.१०२.२५ ॥
Asimismo Bhagadatta y el poderoso Śrutāyus cerraron las direcciones de Bhīma con su división de elefantes.
6.102.26
भूरिश्रवाः शलश्चैव सौबलश्च विशांपते ।
शरौघैर्विमलैस्तीक्ष्णैर्माद्रीपुत्राववारयन् ॥ ६.१०२.२६ ॥
Oh señor de los hombres, Bhūriśravas, Śalya y el hijo de Subala detuvieron a los dos hijos de Mādrī con torrentes de flechas brillantes y afiladas.
6.102.27
भीष्मस्तु संहतः सङ्ख्ये धार्तराष्ट्रैः ससैनिकैः ।
युधिष्ठिरं समासाद्य सर्वतः पर्यवारयत् ॥ ६.१०२.२७ ॥
Pero Bhīṣma, firmemente unido a los hijos de Dhṛtarāṣṭra y sus soldados, se acercó a Yudhiṣṭhira en la batalla y lo rodeó por todos lados.
6.102.28
आपतन्तं गजानीकं दृष्ट्वा पार्थो वृकोदरः ।
लोलिहन्सृक्किणी वीरो मृगराडिव कानने ॥ ६.१०२.२८ ॥
Al ver a la división de elefantes que cargaba, Bhīma, el héroe hijo de Pṛthā, se lamió las comisuras de la boca como un león en el bosque.
6.102.29
भीमस्तु रथिनां श्रेष्ठो गदां गृह्य महाहवे ।
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं तव सैन्यान्यभीषयत् ॥ ६.१०२.२९ ॥
Pero Bhīma, el mejor de los aurigas, empuñó su maza en la gran batalla, saltó rápidamente de su carro y aterrorizó a tus ejércitos.
6.102.30
तमुद्वीक्ष्य गदाहस्तं ततस्ते गजसादिनः ।
परिवव्रू रणे यत्ता भीमसेनं समन्ततः ॥ ६.१०२.३० ॥
Al verlo con la maza en la mano, aquellos jinetes de elefantes, alerta en la batalla, rodearon a Bhīmasena por todos lados.
6.102.31
गजमध्यमनुप्राप्तः पाण्डवः स व्यराजत ।
मेघजालस्य महतो यथा मध्यगतो रविः ॥ ६.१०२.३१ ॥
Llegado al centro de los elefantes, aquel Pāṇḍava brilló como el sol situado en medio de una gran masa de nubes.
6.102.32
व्यधमत्स गजानीकं गदया पाण्डवर्षभः ।
महाभ्रजालमतुलं मातरिश्वेव सन्ततम् ॥ ६.१०२.३२ ॥
Aquel toro de los Pāṇḍavas destrozó con su maza la hueste de elefantes, como el viento dispersa sin cesar una inmensa e incomparable masa de nubes.
6.102.33
ते वध्यमाना बलिना भीमसेनेन दन्तिनः ।
आर्तनादं रणे चक्रुर्गर्जन्तो जलदा इव ॥ ६.१०२.३३ ॥
Aquellos elefantes, siendo muertos por el poderoso Bhīmasena, lanzaron en la batalla un grito de angustia, como nubes que retumban.
6.102.34
बहुधा दारितश्चैव विषाणैस्तत्र दन्तिभिः ।
फुल्लाशोकनिभः पार्थः शुशुभे रणमूर्धनि ॥ ६.१०२.३४ ॥
Aunque desgarrado de muchas maneras allí por los colmillos de los elefantes, el hijo de Pṛthā brilló como un árbol aśoka en flor en la cabeza de la batalla.
6.102.35
सादिनां शस्त्रवृष्टिं च व्यधमद्गदया ततः ।
वायुवेगसमायुक्तो व्यचरत्पाण्डवो युधि ॥ ६.१०२.३५ ॥
Luego dispersó con su maza la lluvia de armas de los jinetes, y el Pāṇḍava, dotado de la velocidad del viento, se movió por la batalla.
6.102.36
विषाणोल्लिखितैर्गात्रौर्विषाणाभिहतो भृशम् ।
विषाणे दन्तिनं गृह्य निर्विषाणमथाकरोत् ॥ ६.१०२.३६ ॥
Con sus miembros rasgados por los colmillos y gravemente golpeado por ellos, tomó a un elefante por el colmillo y lo dejó sin colmillos.
6.102.37
विषाणेन च तेनैव कुम्भोऽभ्याहत्य दन्तिनम् ।
पातयामास समरे दण्डहस्त इवान्तकः ॥ ६.१०२.३७ ॥
Con ese mismo colmillo Kumbha golpeó al elefante y lo derribó en la batalla, como Antaka con el bastón en la mano.
6.102.38
शोणिताक्तां गदां बिभ्रन्मेदोभञ्जाकृतच्छविः ।
कृताभ्यङ्गः शोणितेन रुद्रवत्प्रत्यदृश्यत ॥ ६.१०२.३८ ॥
Portando una maza manchada de sangre, con la piel como si hubiera sido aplastada por la grasa, ungido de sangre, apareció como Rudra.
6.102.39
एवं के वध्यमानाश्च हतशेषा महागजाः ।
प्राद्रवन्त दिशो राजन्विमृद्गन्तः स्वकं बलम् ॥ ६.१०२.३९ ॥
Así, mientras eran abatidos, algunos de los grandes elefantes que quedaban huyeron en todas direcciones, oh rey, pisoteando a su propio ejército.
6.102.40
द्रवद्भिस्तैर्महानागैः समन्ताद्भरतर्षभ ।
दुर्योधनबलं सर्वं पुनरासीत्पराङ्भुखम् ॥ ६.१०२.४० ॥
A causa de aquellos grandes elefantes que huían por todas partes, oh mejor de los Bharatas, todo el ejército de Duryodhana volvió a darse a la fuga.