മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.102.1
कथं द्रोणो महेष्वासः पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
समीयतू रणे यत्तौ तावुभौ पुरुषर्षभौ ॥ ६.१०२.१ ॥
മഹാധനുർധരനായ ദ്രോണനും പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയനും യുദ്ധത്തിൽ എങ്ങനെ ഏറ്റുമുട്ടി? പുരുഷശ്രേഷ്ഠരായ ആ ഇരുവരും ആവേശത്തോടെ തയ്യാറായിരുന്നു.
6.102.2
प्रियो हि पाण्डवो नित्यं भारद्वाजस्य धीमतः ।
आचार्यश्च रणे नित्यं प्रियः पार्थस्य सञ्जय ॥ ६.१०२.२ ॥
സഞ്ജയാ, പാണ്ഡവൻ എന്നും ബുദ്ധിമാനായ ഭരദ്വാജപുത്രന് (ദ്രോണന്) പ്രിയനാണ്; ആചാര്യനായ ദ്രോണനും യുദ്ധത്തിൽ എന്നും പാർത്ഥന് പ്രിയനാണ്.
6.102.3
तावुभौ रथिनो सङ्ख्ये हृष्टौ सिंहाविवोत्कटौ ।
कथं समीयतुर्यत्तौ भारद्वाजधनञ्जयौ ॥ ६.१०२.३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഹർഷിതരായ, ഉഗ്രസിംഹങ്ങളെപ്പോലുള്ള ആ ഇരു രഥികരായ ഭരദ്വാജനും (ദ്രോണനും) ധനഞ്ജയനും ആവേശത്തോടെ എങ്ങനെ ഏറ്റുമുട്ടി?
6.102.4
न द्रोणः समरे पार्थं जानीते प्रियमात्मनः ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य पार्थो वा गुरुमाहवे ॥ ६.१०२.४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണൻ പാർത്ഥനെ തനിക്ക് പ്രിയനായി കരുതുന്നില്ല; പാർത്ഥനും യുദ്ധത്തിൽ ഗുരുവിനെ പരിഗണിക്കുന്നില്ല; ഇരുവരും ക്ഷത്രധർമ്മത്തെ മുന്നിൽ വെക്കുന്നു.
6.102.5
न क्षत्रिया रणे राजन्वर्जयन्ति परस्परम् ।
निर्मर्यादं हि युध्यन्ते पितृभिर्भ्रातृभिः सह ॥ ६.१०२.५ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷത്രിയർ പരസ്പരം ഒഴിവാക്കുന്നില്ല; മര്യാദ വിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു, പിതാക്കന്മാരോടും സഹോദരന്മാരോടുമൊപ്പവും.
6.102.6
रणे भारत पार्थेन द्रोणो विद्धस्त्रिभिः शरैः ।
नाचिन्तयच्च तान्बाणान्पार्थचापच्युतान्युधि ॥ ६.१०२.६ ॥
ഭാരതാ, യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനാൽ മൂന്ന് ശരങ്ങളാൽ മുറിവേറ്റ ദ്രോണൻ, പാർത്ഥന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് തൊടുത്ത ആ ശരങ്ങളെ ഗണ്യമാക്കിയില്ല.
6.102.7
शरवृष्ट्या पुनः पार्थश्छादयामास तं रणे ।
स प्रजज्वाल रोषेण गहनेऽग्निरिवोर्जितः ॥ ६.१०२.७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥൻ വീണ്ടും അമ്പുമഴകൊണ്ട് അവനെ മറച്ചു; അവൻ കോപത്താൽ ഇടതൂർന്ന കാട്ടിലെ പ്രചണ്ഡാഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു.
6.102.8
ततोऽर्जुनं रणे द्रोणः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
छादयामास राजेन्द्र नचिरादेव भारत ॥ ६.१०२.८ ॥
പിന്നീട് യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണൻ നേരായ മുട്ടുകളുള്ള അമ്പുകളാൽ അർജുനനെ മറച്ചു; രാജേന്ദ്രാ, ഭാരതാ, അധികം വൈകാതെ.
6.102.9
ततो दुर्योधनो राजा सुशर्माणमचोदयत् ।
द्रोणस्य समरे राजन्पार्ष्णिग्रहणकारणात् ॥ ६.१०२.९ ॥
പിന്നെ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ സുശർമ്മാവിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു; രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണന്റെ രഥത്തിന്റെ പിൻഭാഗം പിടിച്ചതിനാൽ.
6.102.10
त्रिगर्तराडपि क्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम् ।
छादयामास समरे पार्थं बाणैरयोमुखैः ॥ ६.१०२.१० ॥
ത്രിഗർത്തരാജാവും ക്രുദ്ധനായി തന്റെ വില്ല് പൂർണമായി വലിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ ഇരുമ്പുമുനയുള്ള അമ്പുകളാൽ പാർത്ഥനെ മറച്ചു.
6.102.11
ताभ्यां मुक्ताः शरा राजन्नन्तरिक्षे विरेजिरे ।
हंसा इव महाराज शरत्काले नभस्तले ॥ ६.१०२.११ ॥
അവർ ഇരുവരും അയച്ച അമ്പുകൾ, രാജാവേ, ആകാശത്ത് ശരത്കാലത്ത് ആകാശപ്പരപ്പിൽ ഹംസങ്ങൾ എന്നപോലെ തിളങ്ങി, മഹാരാജാവേ.
6.102.12
ते शराः प्राप्य कौन्तेयं समन्ताद्विविशुः प्रभो ।
फलभारनतं यद्वत्स्वादुवृक्षं विहंगमाः ॥ ६.१०२.१२ ॥
ആ അമ്പുകൾ കൗന്തേയനെ പ്രാപിച്ച് എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും കടന്നു, പ്രഭോ; ഫലഭാരത്താൽ വളഞ്ഞ മധുരഫലമുള്ള വൃക്ഷത്തിൽ പക്ഷികൾ കയറുന്നതുപോലെ.
6.102.13
अर्जुनस्तु रणे नादं विनद्य रथिनां वरः ।
त्रिगर्तराजं समरे सपुत्रं विव्यधे शरैः ॥ ६.१०२.१३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ സിംഹനാദം മുഴക്കി, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ പുത്രനോടുകൂടിയ ത്രിഗർത്തരാജാവിനെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.
6.102.14
ते वध्यमानाः पार्थेन कालेनेव युगक्षये ।
पार्थमेवाभ्यवर्तन्त मरणे कृतनिश्चयाः ।
मुमुचुः शरवृष्टिं च पाण्डवस्य रथं प्रति ॥ ६.१०२.१४ ॥
പാർത്ഥനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടവർ, യുഗാന്തകാലത്തെന്നപോലെ, മരണം ഉറപ്പിച്ച് പാർത്ഥനു നേരെ തന്നെ മുന്നേറി പാണ്ഡവന്റെ രഥത്തിനുനേരെ അമ്പുമഴ ചൊരിഞ്ഞു.
6.102.15
शरवृष्टिं ततस्तां तु शरवर्षैः समन्ततः ।
प्रतिजग्राह राजेन्द्र तोयवृष्टिमिवाचलः ॥ ६.१०२.१५ ॥
രാജേന്ദ്രാ, അപ്പോൾ ആ അമ്പുമഴയെ അവൻ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും അമ്പുമഴകൊണ്ടുതന്നെ നേരിട്ടു, പർവതം മഴവെള്ളത്തെ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ.
6.102.16
तत्राद्भुतमपश्याम बीभत्सोर्हस्तलाघवम् ।
विमुक्तां बहुभिर्योधैः शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ॥ ६.१०२.१६ ॥
അവിടെ ബീഭത്സുവിന്റെ (അർജുനന്റെ) കൈവേഗത്തിന്റെ അത്ഭുതം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; പലയോദ്ധാക്കളും എയ്ത, തടുക്കാനാവാത്ത ആയുധമഴയെ അവൻ തടുത്തു.
6.102.17
यदेको वारयामास मारुतोऽभ्रगणानिव ।
कर्मणा तेन पार्थस्य तुतुषुर्देवदानवाः ॥ ६.१०२.१७ ॥
കാറ്റൊന്നുതന്നെ മേഘക്കൂട്ടങ്ങളെ തടുക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ചെയ്ത ആ കർമ്മത്താൽ, പാർത്ഥന്റെ ആ കർമ്മത്താൽ ദേവദാനവന്മാർ സന്തുഷ്ടരായി.
6.102.18
अथ क्रुद्धो रणे पार्थस्त्रिगर्तान्प्रति भारत ।
मुमोचास्त्रं महाराज वायव्यं पृतनामुखे ॥ ६.१०२.१८ ॥
അപ്പോൾ, ഭാരതാ, കോപിച്ച പാർത്ഥൻ യുദ്ധത്തിൽ ത്രിഗർത്തർക്കുനേരെ, മഹാരാജാവേ, സൈന്യത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ വായവ്യാസ്ത്രം തൊടുത്തു.
6.102.19
प्रादुरासीत्ततो वायुः क्षोभयाणो नभस्तलम् ।
पातयन्वै तरुगणान्विनिघ्नंश्चैव सैनिकान् ॥ ६.१०२.१९ ॥
അപ്പോൾ ആകാശത്തെ ഇളക്കിമറിച്ചുകൊണ്ട് കാറ്റ് ഉയർന്നു; അത് മരക്കൂട്ടങ്ങളെ വീഴ്ത്തുകയും സൈനികരെയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
6.102.20
ततो द्रोणोऽभिवीक्ष्यैव वायव्यास्त्रं सुदारुणम् ।
शैलमन्यन्महाराज घोरमस्त्रं मुमोच ह ॥ ६.१०२.२० ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണൻ ആ അതിഭയങ്കരമായ വായവ്യാസ്ത്രം കണ്ട് ഹേ മഹാരാജാവേ, മറ്റൊരു ഘോരമായ ശൈലാസ്ത്രം അയച്ചു.
6.102.21
द्रोणेन युधि निर्मुक्ते तस्मिन्नस्त्रे नराधिप ।
प्रशशाम ततो वयुः प्रसन्नाश्च दिशो दश ॥ ६.१०२.२१ ॥
ഹേ നരാധിപാ, യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണൻ ആ അസ്ത്രം അയച്ചപ്പോൾ കാറ്റ് ശാന്തമായി; പത്ത് ദിക്കുകളും തെളിഞ്ഞു.
6.102.22
ततः पाण्डुसुतो वीरस्त्रिगर्तस्य रथव्रजान् ।
निरुत्साहान्रणे चक्रे विमुखान्विपराक्रमान् ॥ ६.१०२.२२ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡുപുത്രനായ വീരൻ ത്രിഗർത്തരുടെ രഥസംഘങ്ങളെ യുദ്ധത്തിൽ ഉത്സാഹമില്ലാത്തവരും മുഖം തിരിച്ചവരും വീര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടവരുമാക്കി.
6.102.23
ततो दुर्योधनश्चैव कृपश्च रथिनां वरः ।
अश्वत्थामा तथा शल्यः काम्भोजश्च सुदक्षिणः ॥ ६.१०२.२३ ॥
അപ്പോൾ ദുര്യോധനനും, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കൃപനും, അശ്വത്ഥാമാവും, ശല്യനും, കാംബോജൻ സുദക്ഷിണനും മുന്നോട്ടുവന്നു.
6.102.24
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ बाह्लिकः सह बाह्लिकैः ।
महता रथवंशेन पार्थस्यावारयन्दिशः ॥ ६.१०२.२४ ॥
വിന്ദനും അനുവിന്ദനും, അവന്തികളും, ബാഹ്ലികനും ബാഹ്ലികന്മാരോടുകൂടി, വലിയ രഥസംഘത്താൽ പാർത്ഥന്റെ ദിക്കുകളെ തടഞ്ഞു.
6.102.25
तथैव भगदत्तश्च श्रतायुश्च महाबलः ।
गजानीकेन भीमस्य ताववारयतां दिशः ॥ ६.१०२.२५ ॥
അതുപോലെ ഭഗദത്തനും മഹാബലനായ ശ്രുതായുവും ഗജസേനയാൽ ഭീമന്റെ ദിശകൾ തടഞ്ഞു.
6.102.26
भूरिश्रवाः शलश्चैव सौबलश्च विशांपते ।
शरौघैर्विमलैस्तीक्ष्णैर्माद्रीपुत्राववारयन् ॥ ६.१०२.२६ ॥
രാജാവേ, ഭൂരിശ്രവസ്സും ശല്യനും സുബലപുത്രനും ശുദ്ധവും തീക്ഷ്ണവുമായ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹത്താൽ മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെ തടഞ്ഞു.
6.102.27
भीष्मस्तु संहतः सङ्ख्ये धार्तराष्ट्रैः ससैनिकैः ।
युधिष्ठिरं समासाद्य सर्वतः पर्यवारयत् ॥ ६.१०२.२७ ॥
എന്നാൽ ഭീഷ്മർ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോടും അവരുടെ സൈനികരോടുംകൂടി ഒന്നിച്ചുനിന്ന്, യുദ്ധത്തിൽ യുധിഷ്ഠിരനെ സമീപിച്ച് എല്ലാവശത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു.
6.102.28
आपतन्तं गजानीकं दृष्ट्वा पार्थो वृकोदरः ।
लोलिहन्सृक्किणी वीरो मृगराडिव कानने ॥ ६.१०२.२८ ॥
ആക്രമിച്ചുവരുന്ന ഗജസേനയെ കണ്ട പൃഥാപുത്രനായ വൃകോദരൻ, കാട്ടിലെ സിംഹംപോലെ തന്റെ വായുടെ കോണുകൾ നക്കി.
6.102.29
भीमस्तु रथिनां श्रेष्ठो गदां गृह्य महाहवे ।
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं तव सैन्यान्यभीषयत् ॥ ६.१०२.२९ ॥
എന്നാൽ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമൻ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഗദയെടുത്ത് രഥത്തിൽനിന്ന് വേഗത്തിൽ ചാടിയിറങ്ങി നിന്റെ സേനകളെ ഭയപ്പെടുത്തി.
6.102.30
तमुद्वीक्ष्य गदाहस्तं ततस्ते गजसादिनः ।
परिवव्रू रणे यत्ता भीमसेनं समन्ततः ॥ ६.१०२.३० ॥
ഗദയേന്തിയ അവനെ കണ്ട്, യുദ്ധത്തിൽ ജാഗ്രതയോടെ നിന്ന ആ ഗജാരോഹകർ ഭീമസേനനെ എല്ലാവശത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു.
6.102.31
गजमध्यमनुप्राप्तः पाण्डवः स व्यराजत ।
मेघजालस्य महतो यथा मध्यगतो रविः ॥ ६.१०२.३१ ॥
ആനകളുടെ മധ്യത്തിലെത്തിയ ആ പാണ്ഡവൻ, വലിയ മേഘക്കൂട്ടത്തിന്റെ നടുവിൽ നിൽക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
6.102.32
व्यधमत्स गजानीकं गदया पाण्डवर्षभः ।
महाभ्रजालमतुलं मातरिश्वेव सन्ततम् ॥ ६.१०२.३२ ॥
പാണ്ഡവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ ഗദകൊണ്ട് ആനപ്പടയെ തകർത്തു; കാറ്റ് നിരന്തരം അതുല്യമായ വലിയ മേഘക്കൂട്ടത്തെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ.
6.102.33
ते वध्यमाना बलिना भीमसेनेन दन्तिनः ।
आर्तनादं रणे चक्रुर्गर्जन्तो जलदा इव ॥ ६.१०२.३३ ॥
ബലവാനായ ഭീമസേനനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ ആനകൾ ഗർജ്ജിക്കുന്ന മേഘങ്ങളെപ്പോലെ യുദ്ധത്തിൽ ആർത്തനാദം മുഴക്കി.
6.102.34
बहुधा दारितश्चैव विषाणैस्तत्र दन्तिभिः ।
फुल्लाशोकनिभः पार्थः शुशुभे रणमूर्धनि ॥ ६.१०२.३४ ॥
അവിടെ ആനകളുടെ കൊമ്പുകളാൽ പല വിധത്തിൽ കീറപ്പെട്ടിട്ടും, യുദ്ധമുഖത്ത് പൂത്ത അശോകവൃക്ഷംപോലെ പാർത്ഥൻ ശോഭിച്ചു.
6.102.35
सादिनां शस्त्रवृष्टिं च व्यधमद्गदया ततः ।
वायुवेगसमायुक्तो व्यचरत्पाण्डवो युधि ॥ ६.१०२.३५ ॥
പിന്നെ അവൻ കുതിരപ്പടയാളികളുടെ ആയുധവർഷത്തെയും ഗദകൊണ്ട് ചിതറിച്ചു; കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള ആ പാണ്ഡവൻ യുദ്ധത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
6.102.36
विषाणोल्लिखितैर्गात्रौर्विषाणाभिहतो भृशम् ।
विषाणे दन्तिनं गृह्य निर्विषाणमथाकरोत् ॥ ६.१०२.३६ ॥
ആനക്കൊമ്പുകളാൽ മുറിവേറ്റ ശരീരത്തോടും, കൊമ്പുകളുടെ പ്രഹരത്താൽ കഠിനമായി പരിക്കേറ്റും, അവൻ ഒരു ആനയുടെ കൊമ്പ് പിടിച്ച് അതിനെ കൊമ്പില്ലാത്തതാക്കി.
6.102.37
विषाणेन च तेनैव कुम्भोऽभ्याहत्य दन्तिनम् ।
पातयामास समरे दण्डहस्त इवान्तकः ॥ ६.१०२.३७ ॥
കുംഭൻ ആ കൊമ്പുകൊണ്ടുതന്നെ ആനയെ പ്രഹരിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തി; കയ്യിൽ ദണ്ഡുമായ അന്തകനെപ്പോലെ അവൻ നിന്നു.
6.102.38
शोणिताक्तां गदां बिभ्रन्मेदोभञ्जाकृतच्छविः ।
कृताभ्यङ्गः शोणितेन रुद्रवत्प्रत्यदृश्यत ॥ ६.१०२.३८ ॥
രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന ഗദ ധരിച്ച്, മേദസ്സ് ചതച്ചതുപോലെ ശരീരകാന്തിയോടെ, രക്തം പൂശിയവനായി അവൻ രുദ്രനെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
6.102.39
एवं के वध्यमानाश्च हतशेषा महागजाः ।
प्राद्रवन्त दिशो राजन्विमृद्गन्तः स्वकं बलम् ॥ ६.१०२.३९ ॥
ഇങ്ങനെ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന, ശേഷിച്ച ചില മഹാഗജങ്ങൾ, രാജാവേ, സ്വന്തം സൈന്യത്തെ ചവിട്ടിമെതിച്ചുകൊണ്ട് ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടി.
6.102.40
द्रवद्भिस्तैर्महानागैः समन्ताद्भरतर्षभ ।
दुर्योधनबलं सर्वं पुनरासीत्पराङ्भुखम् ॥ ६.१०२.४० ॥
ഓടിയ ആ മഹാഗജങ്ങളാൽ എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ദുര്യോധനന്റെ മുഴുവൻ സൈന്യവും വീണ്ടും പുറംതിരിഞ്ഞോടി.