ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.104.1
अर्जुनस्तान्नरव्याघ्रः सुशर्मानुचरान्नृपान् ।
अनयत्प्रेतराजस्य सदनं सायकैः शितैः ॥ ६.१०४.१ ॥
ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଅର୍ଜୁନ ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ସେହି ଅନୁଚର ରାଜାମାନଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯମରାଜଙ୍କ ଗୃହକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
6.104.2
सुशर्मापि ततो बाणैः पार्थं विव्याध संयुगे ।
वासुदेवं च सप्तत्या पार्थं च नवभिः पुनः ॥ ६.१०४.२ ॥
ତା'ପରେ ସୁଶର୍ମା ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସତୁରି ବାଣରେ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପୁଣି ନଅ ବାଣରେ।
6.104.3
तं निवार्य शरौघेण सक्रुसूनुर्महारथः ।
सुशर्मणो रणे योधान्प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ६.१०४.३ ॥
ତାହାକୁ ବାଣ ଧାରାରେ ରୋକି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ସେ ମହାରଥୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଯମସଦନକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
6.104.4
ते वध्यमानाः पार्थेन कालेनेव युगक्षये ।
व्यद्रवन्त रणे राजन्भये जाते महारथाः ॥ ६.१०४.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଗାନ୍ତ କାଳ ପରି ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ସେ ମହାରଥୀମାନେ ଭୟ ଜାତ ହେବାରୁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାଇଲେ।
6.104.5
उत्सृज्य तुरगान्केचिद्रथान्केचिच्च मारिष ।
गजानन्ये समुत्सृज्य प्राद्रवन्त दिशो दश ॥ ६.१०४.५ ॥
ହେ ମାରିଷ, କେହି ଘୋଡ଼ା, କେହି ରଥ, ଅନ୍ୟମାନେ ହାତୀ ଛାଡ଼ି ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
6.104.6
अपरे तु तदादाय वाजिनागरथान्रणे ।
त्वरया परया युक्ताः प्राद्रवन्त विशांपते ॥ ६.१०४.६ ॥
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ରଥ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଅତି ଦ୍ରୁତ ପଳାଇଲେ, ହେ ବିଶାଂପତେ।
6.104.7
पादाताश्चापि शस्त्राणि समुत्सृज्य महारणे ।
निरपेक्षा व्यधावन्त तेनतेन स्म भारत ॥ ६.१०४.७ ॥
ପଦାତିକ ସୈନିକମାନେ ମଧ୍ୟ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଫୋପାଡ଼ି ଅବହେଳାରେ ଏଣେତେଣେ ଦୌଡ଼ିଲେ, ହେ ଭରତବଂଶଜ।
6.104.8
वार्यमाणाः सुबहुशस्त्रैगर्तेन सुशर्मणा ।
तथान्यैः पार्थिवश्रेष्ठैर्न व्यतिष्ठन्त संयुगे ॥ ६.१०४.८ ॥
ଗର୍ତ ସୁଶର୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ବହୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ରୋକିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିର ରହିଲେ ନାହିଁ।
6.104.9
तद्बलं प्रद्रुतं दृष्ट्वा पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
पुरस्कृत्य रणे भीष्मं सर्वसैन्यपुरस्कृतः ॥ ६.१०४.९ ॥
ସେହି ସେନାକୁ ପଳାଉଥିବା ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯୋଧନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଆଗେଇ ନେଲେ।
6.104.10
सर्वोद्योगेन महता धनञ्जयमुपाद्रवत् ।
त्रिगर्ताधिपतेरर्थे जीवितस्य विशांपते ॥ ६.१०४.१० ॥
ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତାଧିପତିଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସେମାନେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଉପରେ ମହା ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.104.11
स एकः समरे तस्थौ किरन्बहुविधाञ्शरान् ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः शेषा हि प्रद्रुता नराः ॥ ६.१०४.११ ॥
ସେ ଏକାକୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହେଲେ, ବହୁବିଧ ବାଣ ବର୍ଷାଇ, ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ; ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକେ ପଳାଇଲେ।
6.104.12
तथैव पाण्डवा राजन्सर्वोद्योगेन दंशिताः ।
प्रययुः फल्गुनार्थाय यत्र भीष्मो व्यतिष्ठत ॥ ६.१०४.१२ ॥
ସେହିପରି ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ କବଚ ପିନ୍ଧି ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ପାଇଁ, ଯେଉଁଠାରେ ଭୀଷ୍ମ ଠିଆ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.104.13
ज्ञायमाना रणे वीर्यं घोरं गाण्डीवधन्वनः ।
हाहाकारकृतोत्साहा भीष्मं जग्मुः समन्ततः ॥ ६.१०४.१३ ॥
ରଣରେ ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ୱା (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଜାଣି, ହାହାକାର କରି ଉତ୍ସାହରେ ସେମାନେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
6.104.14
ततस्तालध्वजः शूरः पाण्डवानां वरूथिनीम् ।
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.१०४.१४ ॥
ତା'ପରେ ତାଳଧ୍ୱଜ ବୀର (ଭୀଷ୍ମ) ରଣରେ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ଶରରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଦେଲେ।
6.104.15
एकीभूतास्ततः सर्वे कुरवः सह पाण्डवैः ।
अयुध्यन्त महाराज मध्यं प्राप्ते दिवाकरे ॥ ६.१०४.१५ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ କୌରବ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳେ।
6.104.16
सात्यकिः कृतवर्माणं विद्ध्वा पञ्चभिराशुगैः ।
अतिष्ठदाहवे शूरः किरन्बाणान्सहस्रशः ॥ ६.१०४.१६ ॥
ସାତ୍ୟକି କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ରଣରେ ଠିଆ ହୋଇ ହଜାର ହଜାର ଶର ବର୍ଷାଇଲେ।
6.104.17
तथैव द्रुपदो राजा द्रोणं विद्ध्वा शितैः शरैः ।
पुनर्विव्याध सप्तत्या सारथिं चास्य पञ्चभिः ॥ ६.१०४.१७ ॥
ସେହିପରି ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ପୁଣି ସତୁରି ଶରରେ ତାଙ୍କୁ ଓ ପାଞ୍ଚଟି ଶରରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.104.18
भीमसेनस्तु राजानं बाह्लीकं प्रपितामहम् ।
विद्ध्वा नदन्महानादं शार्दूल इव कानने ॥ ६.१०४.१८ ॥
ମାତ୍ର ଭୀମସେନ ରାଜା ବାହ୍ଲୀକଙ୍କୁ — ପ୍ରପିତାମହ ପରି ତାଙ୍କୁ — ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ବନରେ ବାଘ ଗର୍ଜନ ପରି ମହାନାଦରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।
6.104.19
आर्जुनिश्चित्रसेनेन विद्धो बहुभिरशुगैः ।
अतिष्ठदाहवे शूरः किरन्बाणान्सहस्रशः।
चित्रसेनं त्रिभिर्बाणैर्विव्याध समरे भृशम् ॥ ६.१०४.१९ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେହି ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟଳ ରହି ହଜାର ହଜାର ବାଣ ବର୍ଷାଇଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ପ୍ରବଳ ଭାବରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.104.20
समागतौ तौ तु रणे महामात्रौ व्यरोचताम् ।
यथा दिवि महाघोरौ राजन्बुधशनैश्चरौ ॥ ६.१०४.२० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ମହାରଥୀ ଆକାଶରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ବୁଧ ଓ ଶନି ଭଳି ଚମକିଲେ, ହେ ରାଜନ୍।
6.104.21
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सूतं च नवभिः शरैः ।
ननाद बलवान्नादं सौभद्रः परवीरहा ॥ ६.१०४.२१ ॥
ତାଙ୍କର ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ବଧ କରି ଏବଂ ସାରଥିକୁ ନଅ ବାଣରେ ଆଘାତ କରି, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକାରୀ ବଳବାନ ସୌଭଦ୍ର ଗର୍ଜନ କଲେ।
6.104.22
हताश्वात्तु रथात्तूर्णं सोऽवप्लुत्य महारथः ।
आरुरोह रथं तूर्णं दुर्मुखस्य विशांपते ॥ ६.१०४.२२ ॥
ଘୋଡ଼ା ମରିଥିବା ରଥରୁ ସେହି ମହାରଥୀ ଶୀଘ୍ର ଡେଇଁ ପଡ଼ି, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଦୁର୍ମୁଖଙ୍କ ରଥରେ ତୁରନ୍ତ ଚଢ଼ିଲେ।
6.104.23
द्रोणश्च द्रुपदं भित्त्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सारथिं चास्य विव्याध त्वरमाणः पराक्रमी ॥ ६.१०४.२३ ॥
ଦ୍ରୋଣ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ବଙ୍କା ଗାଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ପରାକ୍ରମରେ ଆହତ କଲେ।
6.104.24
पीड्यमानस्ततो राजा द्रुपदो वाहिनीमुखे ।
अपायाज्जवनैरश्वैः पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ६.१०४.२४ ॥
ଏଥିରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରୁ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତା ସ୍ମରଣ କରି ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ।
6.104.25
भीमसेनस्तु राजानं मुहूर्तादिव बाह्लिकम् ।
व्यश्वसूतरथं चक्रे सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.१०४.२५ ॥
ଭୀମସେନ ତ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରାଜା ବାହ୍ଲୀକଙ୍କ ରଥକୁ ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଲେ; ସମସ୍ତ ସେନା ଦେଖୁଥିଲା।
6.104.26
ससंभ्रमो महाराज संशयं परमं गतः ॥ ६.१०४.२६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ପରମ ସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଲେ।
6.104.27
अवप्लुत्य ततो वाहाद्बाह्लीकः पुरुषोत्तमः ।
आरुरह रथं तूर्णं लक्ष्मणस्य महारणे ॥ ६.१०४.२७ ॥
ତା'ପରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବାହ୍ଲୀକ ନିଜ ବାହନରୁ ଡେଇଁ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
6.104.28
सात्यकिः कृतवर्माणं वारयित्वा महारणे ।
शरैर्बहुविधै राजन्नाससाद पितामहम् ॥ ६.१०४.२८ ॥
ସାତ୍ୟକି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ, ହେ ରାଜନ୍, ନାନା ପ୍ରକାର ଶରରେ ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟ ପହଞ୍ଚିଲେ।
6.104.29
स विद्ध्वा भारतं षष्ट्या निशितै रोमवाहिभिः ।
नृत्यन्निव रथोपस्थे विधुन्वानो महद्धनुः ॥ ६.१०४.२९ ॥
ସେ ଷାଠିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଶରରେ ଭାରତଙ୍କୁ (ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ) ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଏବଂ ରଥପାଟରେ ନାଚୁଥିବା ପରି ନିଜ ମହାନ ଧନୁକୁ ଆଲୋଡ଼ିଲେ।
6.104.30
तस्यायसीं महाशक्तिं चिक्षेपाथ पितामहः ।
हेमचित्रां महावेगां नागकन्योपमां शुभाम् ॥ ६.१०४.३० ॥
ତା'ପରେ ପିତାମହ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଲୌହମୟ ମହାଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ତାହା ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଚିତ୍ରିତ, ମହାବେଗଶାଳୀ ଓ ନାଗକନ୍ୟା ପରି ସୁନ୍ଦର ଥିଲା।
6.104.31
तामापतन्तीं सहसा मृत्युकल्पां सुदुर्जयाम् ।
व्यंसयामास वार्ष्णेयो लाघवेन महायशाः ॥ ६.१०४.३१ ॥
ହଠାତ୍ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା, ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଓ ଦୁର୍ଜୟ ସେ ଶକ୍ତିକୁ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଚତୁରତାରେ ଏଡ଼ାଇ ଦେଲେ।
6.104.32
अनासाद्य तु वार्ष्णेयं शक्तिः परमदारुणा ।
न्यपतद्धरणीपृष्ठे महोल्केव महाप्रभा ॥ ६.१०४.३२ ॥
ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ନ ପହଞ୍ଚି, ସେଇ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ମହାପ୍ରଭ ଉଲ୍କା ପରି ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଖସି ପଡ଼ିଲା।
6.104.33
वार्ष्णेयस्तु ततो राजन्स्वां शक्तिं कनकप्रभाम् ।
वेगवद्गृह्य चिक्षेप पितामहरथं प्रति ॥ ६.१०४.३३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ନିଜର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାର ଶକ୍ତିକୁ ବେଗରେ ଧରି ପିତାମହଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.104.34
वार्ष्णेयभुजवेगेन प्रणुन्ना सा महाहवे ।
अभिदुद्राव वेगेन कालरात्रिर्यथा नरम् ॥ ६.१०४.३४ ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କ ବାହୁ ବେଗରେ ପ୍ରେରିତ ସେ ଶକ୍ତି, କାଳରାତ୍ରି ମଣିଷ ଉପରେ ଯେପରି ଝାସି ପଡ଼େ ସେପରି ବେଗରେ ଧାଇଁଲା।
6.104.35
तामापतन्तीं सहसा द्विधा चिच्छेद भारतः ।
क्षुरप्राभ्यां सुतीक्ष्णाभ्यांसा व्यशीर्यत मेदिनीम् ॥ ६.१०४.३५ ॥
ହଠାତ୍ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେ ଶକ୍ତିକୁ ଭାରତ (ଭୀଷ୍ମ) ଦୁଇଟି ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଦୁଇଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ; ତାହା ପୃଥିବୀରେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା।
6.104.36
छित्त्वा शक्तिं तु गाङ्गयः सात्यकिं नवभिः शरैः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः प्रहसञ्छत्रुकर्शनः ॥ ६.१०४.३६ ॥
ଶକ୍ତିକୁ କାଟି ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ) କ୍ରୋଧରେ ହସି ହସି ନଅଟି ବାଣରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲେ; ସେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଥିଲେ।
6.104.37
ततः सरथनागाश्वाः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
परिवब्रू रणे भीष्मं माधवत्राणकारणात् ॥ ६.१०४.३७ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ପାଣ୍ଡୁବଂଶଜ, ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମାଧବଙ୍କୁ (ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ) ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଘେରି ନେଲେ।
6.104.38
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च समरे विजयैषिणाम् ॥ ६.१०४.३८ ॥
ତା'ପରେ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର, ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।