มหาภารตะ · อัธยายะ 6.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.104.1
अर्जुनस्तान्नरव्याघ्रः सुशर्मानुचरान्नृपान् ।
अनयत्प्रेतराजस्य सदनं सायकैः शितैः ॥ ६.१०४.१ ॥
อรชุน ผู้เสือแห่งหมู่นรชน ได้ส่งกษัตริย์เหล่านั้น ผู้ตามเสด็จสุศรรมัน ไปยังที่ประทับของพระยมราชด้วยลูกศรอันคมกล้า
6.104.2
सुशर्मापि ततो बाणैः पार्थं विव्याध संयुगे ।
वासुदेवं च सप्तत्या पार्थं च नवभिः पुनः ॥ ६.१०४.२ ॥
ฝ่ายสุศรรมันก็ได้ยิงปารถะด้วยลูกศรในการรบ ยิงวาสุเทพด้วยเจ็ดสิบลูก และยิงปารถะอีกด้วยเก้าลูก
6.104.3
तं निवार्य शरौघेण सक्रुसूनुर्महारथः ।
सुशर्मणो रणे योधान्प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ६.१०४.३ ॥
กุนตีบุตรผู้เป็นรถีผู้ยิ่งใหญ่ ได้ขัดขวางสุศรรมันด้วยห่าฝนลูกศร แล้วส่งทหารของสุศรรมันไปยังที่ประทับของยมในการรบ
6.104.4
ते वध्यमानाः पार्थेन कालेनेव युगक्षये ।
व्यद्रवन्त रणे राजन्भये जाते महारथाः ॥ ६.१०४.४ ॥
ข้าแต่พระราชา บรรดารถีผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้น ถูกปารถะฟันเหมือนกาลเวลาในคราวสิ้นยุค เมื่อความกลัวบังเกิดขึ้น จึงแตกหนีไปจากสนามรบ
6.104.5
उत्सृज्य तुरगान्केचिद्रथान्केचिच्च मारिष ।
गजानन्ये समुत्सृज्य प्राद्रवन्त दिशो दश ॥ ६.१०४.५ ॥
บางพวกทิ้งม้าไป บางพวกทิ้งรถ ข้าแต่ท่าน ส่วนบางพวกทิ้งช้าง แล้วหนีไปยังทิศทั้งสิบ
6.104.6
अपरे तु तदादाय वाजिनागरथान्रणे ।
त्वरया परया युक्ताः प्राद्रवन्त विशांपते ॥ ६.१०४.६ ॥
ฝ่ายอีกพวกหนึ่งนำม้า ช้าง และรถไป แล้วหนีจากสนามรบด้วยความรีบร้อนอย่างยิ่ง ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
6.104.7
पादाताश्चापि शस्त्राणि समुत्सृज्य महारणे ।
निरपेक्षा व्यधावन्त तेनतेन स्म भारत ॥ ६.१०४.७ ॥
แม้ทหารราบก็ทิ้งอาวุธไว้ในมหาสงคราม แล้ววิ่งหนีไปทุกทิศทางโดยไม่หันกลับมา ข้าแต่ลูกหลานภรตะ
6.104.8
वार्यमाणाः सुबहुशस्त्रैगर्तेन सुशर्मणा ।
तथान्यैः पार्थिवश्रेष्ठैर्न व्यतिष्ठन्त संयुगे ॥ ६.१०४.८ ॥
แม้จะถูกกษัตริย์แห่งคาธะ สุศรรมัน และกษัตริย์ผู้ประเสริฐอื่นๆ ขัดขวางด้วยอาวุธมากมาย ก็ไม่สามารถยืนหยัดในการรบได้
6.104.9
तद्बलं प्रद्रुतं दृष्ट्वा पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
पुरस्कृत्य रणे भीष्मं सर्वसैन्यपुरस्कृतः ॥ ६.१०४.९ ॥
ทุรโยธน์บุตรของท่าน เมื่อเห็นกองทัพนั้นแตกหนี จึงนำภีษมะขึ้นหน้าในการรบ แล้วนำกองทัพทั้งหมดเข้าสู้
6.104.10
सर्वोद्योगेन महता धनञ्जयमुपाद्रवत् ।
त्रिगर्ताधिपतेरर्थे जीवितस्य विशांपते ॥ ६.१०४.१० ॥
ด้วยความพยายามทั้งหมดอันยิ่งใหญ่ เพื่อชีวิตของเจ้าแห่งตริคารตะ พวกเขาจึงโจมตีธนัญชัย ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
6.104.11
स एकः समरे तस्थौ किरन्बहुविधाञ्शरान् ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः शेषा हि प्रद्रुता नराः ॥ ६.१०४.११ ॥
ท่านผู้เดียวยืนหยัดในสนามรบ ระดมยิงลูกศรนานาชนิด พร้อมด้วยพี่น้องทั้งหมด ส่วนมนุษย์ที่เหลือได้หนีไปแล้ว
6.104.12
तथैव पाण्डवा राजन्सर्वोद्योगेन दंशिताः ।
प्रययुः फल्गुनार्थाय यत्र भीष्मो व्यतिष्ठत ॥ ६.१०४.१२ ॥
ข้าแต่พระราชา ฝ่ายปาณฑพก็เช่นกัน ซึ่งเตรียมพร้อมด้วยความพยายามทั้งหมด ได้ยาตราไปเพื่อฟัลคุนะ ถึงที่ซึ่งภีษมะยืนอยู่
6.104.13
ज्ञायमाना रणे वीर्यं घोरं गाण्डीवधन्वनः ।
हाहाकारकृतोत्साहा भीष्मं जग्मुः समन्ततः ॥ ६.१०४.१३ ॥
เมื่อรู้ถึงพละกำลังอันน่าหวาดหวั่นของผู้ทรงธนูคาณฑีวะในการรบ ต่างก็มีความกระตือรือร้นและร้องโหยหวนด้วยความตกใจ พุ่งเข้าหาภีษมะจากทุกทิศ
6.104.14
ततस्तालध्वजः शूरः पाण्डवानां वरूथिनीम् ।
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.१०४.१४ ॥
ครั้งนั้น วีรบุรุษผู้มีธงรูปต้นตาลได้คลุมกองทัพของปาณฑพในการรบด้วยลูกศรที่ข้อโค้งงอ
6.104.15
एकीभूतास्ततः सर्वे कुरवः सह पाण्डवैः ।
अयुध्यन्त महाराज मध्यं प्राप्ते दिवाकरे ॥ ६.१०४.१५ ॥
ข้าแต่มหาราชา ครั้งนั้นชาวกุรุทั้งหมดรวมกันเป็นหนึ่งกับปาณฑพ ต่อสู้กัน เมื่อดวงอาทิตย์ขึ้นถึงกลางเที่ยง
6.104.16
सात्यकिः कृतवर्माणं विद्ध्वा पञ्चभिराशुगैः ।
अतिष्ठदाहवे शूरः किरन्बाणान्सहस्रशः ॥ ६.१०४.१६ ॥
สาตยกีแทงกฤตวรมันด้วยลูกศรอันรวดเร็วห้าลูก แล้วยืนหยัดในการสู้รบ วีรบุรุษผู้นั้นระดมยิงลูกศรนับพัน
6.104.17
तथैव द्रुपदो राजा द्रोणं विद्ध्वा शितैः शरैः ।
पुनर्विव्याध सप्तत्या सारथिं चास्य पञ्चभिः ॥ ६.१०४.१७ ॥
ฝ่ายพระเจ้าทรุปทะก็เช่นกัน เมื่อแทงโทรณะด้วยลูกศรอันคมกล้า ก็แทงอีกด้วยเจ็ดสิบลูก และแทงสารถีของโทรณะด้วยห้าลูก
6.104.18
भीमसेनस्तु राजानं बाह्लीकं प्रपितामहम् ।
विद्ध्वा नदन्महानादं शार्दूल इव कानने ॥ ६.१०४.१८ ॥
ฝ่ายภีมเสนแทงพระเจ้าพาห์ลีกะ ผู้เป็นปู่ทวดของพวกตน แล้วคำรามเสียงดังเหมือนเสือในป่า
6.104.19
आर्जुनिश्चित्रसेनेन विद्धो बहुभिरशुगैः ।
अतिष्ठदाहवे शूरः किरन्बाणान्सहस्रशः।
चित्रसेनं त्रिभिर्बाणैर्विव्याध समरे भृशम् ॥ ६.१०४.१९ ॥
อารชุนิ บุตรของอรชุน ถูกจิตรเสนยิงด้วยลูกศรรวดเร็วจำนวนมาก วีรบุรุษผู้นั้นยังคงยืนหยัดในการรบ ระดมยิงลูกศรนับพัน ในการต่อสู้ ได้ยิงจิตรเสนอย่างรุนแรงด้วยลูกศรสามลูก
6.104.20
समागतौ तौ तु रणे महामात्रौ व्यरोचताम् ।
यथा दिवि महाघोरौ राजन्बुधशनैश्चरौ ॥ ६.१०४.२० ॥
ทั้งสองผู้ยิ่งใหญ่ที่มาพบกันในการรบ ส่องแสงดุจดาวเคราะห์อันน่าสะพรึงกลัวสองดวงบนท้องฟ้า ข้าแต่พระราชา คือพุธและเสาร์
6.104.21
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सूतं च नवभिः शरैः ।
ननाद बलवान्नादं सौभद्रः परवीरहा ॥ ६.१०४.२१ ॥
โอรสของพระสุภัทรา ผู้ยิ่งใหญ่และสังหารวีรบุรุษของข้าศึกได้ ฆ่าม้าทั้งสี่ของอีกฝ่ายแล้วยิงสารถีด้วยลูกศรเก้าดอก จากนั้นก็คำรามลั่นด้วยพลังอันแรงกล้า
6.104.22
हताश्वात्तु रथात्तूर्णं सोऽवप्लुत्य महारथः ।
आरुरोह रथं तूर्णं दुर्मुखस्य विशांपते ॥ ६.१०४.२२ ॥
ข้าแต่พระราชาแห่งประชาชน มหารถีผู้นั้นเมื่อม้าถูกฆ่าแล้ว ก็กระโดดลงจากรถโดยเร็ว แล้วขึ้นรถของทุรมุขทันที
6.104.23
द्रोणश्च द्रुपदं भित्त्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सारथिं चास्य विव्याध त्वरमाणः पराक्रमी ॥ ६.१०४.२३ ॥
โทรณะเจาะทะลุทรุปทะด้วยลูกศรที่ปลายโค้งงอ และด้วยความรวดเร็วกับความกล้าหาญ ก็ยิงสารถีของเขาได้รับบาดเจ็บด้วย
6.104.24
पीड्यमानस्ततो राजा द्रुपदो वाहिनीमुखे ।
अपायाज्जवनैरश्वैः पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ६.१०४.२४ ॥
จากนั้นพระราชาทรุปทะผู้ถูกบีบคั้นจึงถอยออกจากแนวหน้าของกองทัพด้วยม้าที่วิ่งเร็ว โดยนึกถึงความเป็นศัตรูกันในอดีต
6.104.25
भीमसेनस्तु राजानं मुहूर्तादिव बाह्लिकम् ।
व्यश्वसूतरथं चक्रे सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.१०४.२५ ॥
ส่วนภีมเสนะ ในชั่วขณะเดียว ก็ทำให้รถของพระเจ้าพาหลีกะไร้ม้าและไร้สารถี ขณะที่ทหารทั้งกองทัพกำลังมองดูอยู่
6.104.26
ससंभ्रमो महाराज संशयं परमं गतः ॥ ६.१०४.२६ ॥
ข้าแต่มหาราช พระองค์ผู้นั้นตกอยู่ในความสับสนวุ่นวายอย่างยิ่ง และเข้าสู่ภาวะอันตรายสูงสุด
6.104.27
अवप्लुत्य ततो वाहाद्बाह्लीकः पुरुषोत्तमः ।
आरुरह रथं तूर्णं लक्ष्मणस्य महारणे ॥ ६.१०४.२७ ॥
จากนั้น พาหลีกะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ กระโดดลงจากยานพาหนะของตน แล้วขึ้นรถของลักษมณะอย่างรวดเร็วในสงครามอันยิ่งใหญ่
6.104.28
सात्यकिः कृतवर्माणं वारयित्वा महारणे ।
शरैर्बहुविधै राजन्नाससाद पितामहम् ॥ ६.१०४.२८ ॥
ข้าแต่พระราชา สาตยกีหยุดยั้งกฤตวรมันไว้ได้ในสงครามอันยิ่งใหญ่ แล้วจึงเข้าไปหาปู่ของเขาด้วยลูกศรหลายแบบ
6.104.29
स विद्ध्वा भारतं षष्ट्या निशितै रोमवाहिभिः ।
नृत्यन्निव रथोपस्थे विधुन्वानो महद्धनुः ॥ ६.१०४.२९ ॥
เขาเจาะทะลุพระภารตะด้วยลูกศรปลายคมมีขนนกหกสิบดอก แล้วสะบัดคันธนูอันยิ่งใหญ่ ราวกับกำลังเต้นรำอยู่บนพื้นรถ
6.104.30
तस्यायसीं महाशक्तिं चिक्षेपाथ पितामहः ।
हेमचित्रां महावेगां नागकन्योपमां शुभाम् ॥ ६.१०४.३० ॥
จากนั้นปู่ก็ขว้างหอกเหล็กอันยิ่งใหญ่ใส่เขา หอกนั้นประดับด้วยทองคำ มีความเร็วมหาศาล งดงามประดุจธิดาแห่งนาค
6.104.31
तामापतन्तीं सहसा मृत्युकल्पां सुदुर्जयाम् ।
व्यंसयामास वार्ष्णेयो लाघवेन महायशाः ॥ ६.१०४.३१ ॥
หอกนั้นพุ่งเข้ามาอย่างฉับพลัน ประดุจความตายเอง และยากนักที่จะต้านทาน วาร์ษเณยะผู้มีเกียรติยศกระจายมันออกไปด้วยความว่องไว
6.104.32
अनासाद्य तु वार्ष्णेयं शक्तिः परमदारुणा ।
न्यपतद्धरणीपृष्ठे महोल्केव महाप्रभा ॥ ६.१०४.३२ ॥
หอกอันน่ากลัวที่สุดนั้นไม่อาจถึงวาร์ษเณยะได้ จึงตกลงสู่พื้นผิวของแผ่นดิน ประดุจอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่มีแสงสว่างจ้า
6.104.33
वार्ष्णेयस्तु ततो राजन्स्वां शक्तिं कनकप्रभाम् ।
वेगवद्गृह्य चिक्षेप पितामहरथं प्रति ॥ ६.१०४.३३ ॥
ข้าแต่พระราชา วาร์ษเณยะจึงคว้าหอกของตนเองที่มีแสงสีทองอย่างรวดเร็ว แล้วขว้างไปยังรถของปู่
6.104.34
वार्ष्णेयभुजवेगेन प्रणुन्ना सा महाहवे ।
अभिदुद्राव वेगेन कालरात्रिर्यथा नरम् ॥ ६.१०४.३४ ॥
หอกนั้นถูกผลักไปด้วยพลังแขนของวาร์ษเณยะในการสงครามอันยิ่งใหญ่ พุ่งเข้าใส่อย่างรวดเร็ว ประดุจราตรีแห่งความตากระหน่ำลงสู่มนุษย์
6.104.35
तामापतन्तीं सहसा द्विधा चिच्छेद भारतः ।
क्षुरप्राभ्यां सुतीक्ष्णाभ्यांसा व्यशीर्यत मेदिनीम् ॥ ६.१०४.३५ ॥
หอกที่พุ่งเข้ามาอย่างฉับพลันนั้น พระภารตะตัดให้ขาดเป็นสองท่อนด้วยลูกศรกษุรประทุมสองดอกที่คมยิ่ง หอกนั้นแตกละเอียดและร่วงลงสู่พื้นดิน
6.104.36
छित्त्वा शक्तिं तु गाङ्गयः सात्यकिं नवभिः शरैः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः प्रहसञ्छत्रुकर्शनः ॥ ६.१०४.३६ ॥
บุตรแห่งคงคาตัดหอกขาดเป็นสองท่อน แล้วด้วยความโกรธและหัวเราะ ยิงสาตยกีที่หน้าอกด้วยลูกศรเก้าดอก ผู้ปราบศัตรูของตน
6.104.37
ततः सरथनागाश्वाः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
परिवब्रू रणे भीष्मं माधवत्राणकारणात् ॥ ६.१०४.३७ ॥
จากนั้น ปาณฑพพร้อมทั้งรถ ช้าง และม้า ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายของปาณฑุ ได้ล้อมภีษมะไว้ในสงคราม เพื่อคุ้มครองมาธวะ (สาตยกี)
6.104.38
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च समरे विजयैषिणाम् ॥ ६.१०४.३८ ॥
จากนั้น การต่อสู้อันอื้ออึงและชวนให้ขนลุกก็เริ่มขึ้นระหว่างปาณฑพกับเการพ ซึ่งต่างแสวงหาชัยชนะในการรบ