మహాభారతం · అధ్యాయం 6.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.104.1
अर्जुनस्तान्नरव्याघ्रः सुशर्मानुचरान्नृपान् ।
अनयत्प्रेतराजस्य सदनं सायकैः शितैः ॥ ६.१०४.१ ॥
నరవ్యాఘ్రుడైన అర్జునుడు సుశర్మ అనుచరులైన ఆ రాజులను వాడి బాణాలతో యమరాజు నివాసానికి పంపాడు.
6.104.2
सुशर्मापि ततो बाणैः पार्थं विव्याध संयुगे ।
वासुदेवं च सप्तत्या पार्थं च नवभिः पुनः ॥ ६.१०४.२ ॥
అప్పుడు సుశర్మ కూడా యుద్ధంలో బాణాలతో పార్థుని కొట్టాడు; వాసుదేవుని డెబ్బై బాణాలతో, పార్థుని మళ్ళీ తొమ్మిది బాణాలతో కొట్టాడు.
6.104.3
तं निवार्य शरौघेण सक्रुसूनुर्महारथः ।
सुशर्मणो रणे योधान्प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ६.१०४.३ ॥
అతన్ని బాణ వర్షంతో అడ్డుకొని, కుంతీ కుమారుడైన ఆ మహారథుడు యుద్ధంలో సుశర్మ యోధులను యమసదనానికి పంపాడు.
6.104.4
ते वध्यमानाः पार्थेन कालेनेव युगक्षये ।
व्यद्रवन्त रणे राजन्भये जाते महारथाः ॥ ६.१०४.४ ॥
ఓ రాజా, యుగాంత కాలంలా పార్థునిచే వధించబడుతున్న ఆ మహారథులు భయం కలగగానే యుద్ధం నుండి పారిపోయారు.
6.104.5
उत्सृज्य तुरगान्केचिद्रथान्केचिच्च मारिष ।
गजानन्ये समुत्सृज्य प्राद्रवन्त दिशो दश ॥ ६.१०४.५ ॥
ఓ మారిష, కొందరు గుర్రాలను, కొందరు రథాలను, మరికొందరు ఏనుగులను వదిలి పది దిక్కులకు పారిపోయారు.
6.104.6
अपरे तु तदादाय वाजिनागरथान्रणे ।
त्वरया परया युक्ताः प्राद्रवन्त विशांपते ॥ ६.१०४.६ ॥
కానీ మరికొందరు గుర్రాలు, ఏనుగులు, రథాలను తీసుకొని యుద్ధంలో అత్యంత వేగంగా పారిపోయారు, ఓ విశాంపతీ.
6.104.7
पादाताश्चापि शस्त्राणि समुत्सृज्य महारणे ।
निरपेक्षा व्यधावन्त तेनतेन स्म भारत ॥ ६.१०४.७ ॥
కాల్బలసైనికులు కూడా మహాయుద్ధంలో తమ ఆయుధాలను విడిచిపెట్టి, లెక్కచేయకుండా అటూ ఇటూ పరుగెత్తారు, భరతవంశీయుడా.
6.104.8
वार्यमाणाः सुबहुशस्त्रैगर्तेन सुशर्मणा ।
तथान्यैः पार्थिवश्रेष्ठैर्न व्यतिष्ठन्त संयुगे ॥ ६.१०४.८ ॥
గర్తుడైన సుశర్మ, ఇతర శ్రేష్ఠ రాజులు అనేక ఆయుధాలతో అడ్డుకున్నప్పటికీ వారు యుద్ధంలో నిలబడలేదు.
6.104.9
तद्बलं प्रद्रुतं दृष्ट्वा पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
पुरस्कृत्य रणे भीष्मं सर्वसैन्यपुरस्कृतः ॥ ६.१०४.९ ॥
ఆ సైన్యం పారిపోవడం చూసి, మీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు యుద్ధంలో భీష్ముడిని ముందుంచి, సమస్త సైన్యాన్ని ముందుకు నడిపాడు.
6.104.10
सर्वोद्योगेन महता धनञ्जयमुपाद्रवत् ।
त्रिगर्ताधिपतेरर्थे जीवितस्य विशांपते ॥ ६.१०४.१० ॥
ప్రజాపాలకా, త్రిగర్తాధిపతి ప్రాణరక్షణ కోసం అన్ని ప్రయత్నాలతో వారు ధనంజయుడిపై మహా దాడి చేశారు.
6.104.11
स एकः समरे तस्थौ किरन्बहुविधाञ्शरान् ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः शेषा हि प्रद्रुता नराः ॥ ६.१०४.११ ॥
అతడు ఒక్కడే యుద్ధంలో నిలిచి అనేక రకాల బాణాలు ప్రయోగిస్తూ, సోదరులందరితో కలిసి ఉన్నాడు; మిగిలినవారు పారిపోయారు.
6.104.12
तथैव पाण्डवा राजन्सर्वोद्योगेन दंशिताः ।
प्रययुः फल्गुनार्थाय यत्र भीष्मो व्यतिष्ठत ॥ ६.१०४.१२ ॥
అలాగే రాజా, పాండవులు కూడా అన్ని ప్రయత్నాలతో కవచధారులై, ఫల్గునుడి కోసం భీష్ముడు నిలిచిన చోటికి ముందుకు సాగారు.
6.104.13
ज्ञायमाना रणे वीर्यं घोरं गाण्डीवधन्वनः ।
हाहाकारकृतोत्साहा भीष्मं जग्मुः समन्ततः ॥ ६.१०४.१३ ॥
యుద్ధంలో గాండీవ ధనుర్ధారి (అర్జునుని) భయంకర పరాక్రమాన్ని గుర్తించి, హాహాకారాలు చేస్తూ ఉత్సాహంతో వారు నలుమూలల నుండి భీష్ముని వైపు వెళ్ళారు.
6.104.14
ततस्तालध्वजः शूरः पाण्डवानां वरूथिनीम् ।
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.१०४.१४ ॥
అప్పుడు తాలధ్వజుడైన వీరుడు (భీష్ముడు) యుద్ధంలో వంగిన కణుపుల బాణాలతో పాండవుల సేనను కప్పివేశాడు.
6.104.15
एकीभूतास्ततः सर्वे कुरवः सह पाण्डवैः ।
अयुध्यन्त महाराज मध्यं प्राप्ते दिवाकरे ॥ ६.१०४.१५ ॥
అప్పుడు కౌరవులందరూ పాండవులతో కలిసి ఒక్కటిగా చేరి పోరాడారు, మహారాజా, సూర్యుడు మధ్యాహ్నానికి చేరినప్పుడు.
6.104.16
सात्यकिः कृतवर्माणं विद्ध्वा पञ्चभिराशुगैः ।
अतिष्ठदाहवे शूरः किरन्बाणान्सहस्रशः ॥ ६.१०४.१६ ॥
సాత్యకి కృతవర్మను ఐదు వేగపు బాణాలతో గుచ్చి, యుద్ధంలో నిలబడి వేలాది బాణాలను కురిపించాడు.
6.104.17
तथैव द्रुपदो राजा द्रोणं विद्ध्वा शितैः शरैः ।
पुनर्विव्याध सप्तत्या सारथिं चास्य पञ्चभिः ॥ ६.१०४.१७ ॥
అలాగే రాజు ద్రుపదుడు ద్రోణుని వాడి బాణాలతో గుచ్చి, మళ్ళీ డెబ్బై బాణాలతో అతన్ని, ఐదింటితో అతని సారథిని గాయపరిచాడు.
6.104.18
भीमसेनस्तु राजानं बाह्लीकं प्रपितामहम् ।
विद्ध्वा नदन्महानादं शार्दूल इव कानने ॥ ६.१०४.१८ ॥
కాని భీమసేనుడు రాజు బాహ్లీకుని — ప్రపితామహుని వంటివానిని — బాణాలతో గుచ్చి, అడవిలో పులి గర్జించినట్టు మహా ధ్వనితో గర్జించాడు.
6.104.19
आर्जुनिश्चित्रसेनेन विद्धो बहुभिरशुगैः ।
अतिष्ठदाहवे शूरः किरन्बाणान्सहस्रशः।
चित्रसेनं त्रिभिर्बाणैर्विव्याध समरे भृशम् ॥ ६.१०४.१९ ॥
అర్జునుని కుమారుడు చిత్రసేనునిచే అనేక వేగమైన బాణాలతో గాయపడినా, ఆ శూరుడు యుద్ధంలో నిలిచి వేలకొద్దీ బాణాలు కురిపించాడు. యుద్ధంలో అతడు చిత్రసేనుని మూడు బాణాలతో తీవ్రంగా గాయపరిచాడు.
6.104.20
समागतौ तौ तु रणे महामात्रौ व्यरोचताम् ।
यथा दिवि महाघोरौ राजन्बुधशनैश्चरौ ॥ ६.१०४.२० ॥
యుద్ధంలో కలిసిన ఆ ఇద్దరు మహావీరులు ఆకాశంలో అత్యంత భయంకరమైన రెండు గ్రహాలైన బుధుడు, శనైశ్చరుల వలె ప్రకాశించారు, ఓ రాజా.
6.104.21
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सूतं च नवभिः शरैः ।
ननाद बलवान्नादं सौभद्रः परवीरहा ॥ ६.१०४.२१ ॥
అతని నాలుగు గుర్రాలను చంపి, సారథిని తొమ్మిది బాణాలతో కొట్టి, శత్రువీరులను సంహరించే బలవంతుడైన సౌభద్రుడు గర్జించాడు.
6.104.22
हताश्वात्तु रथात्तूर्णं सोऽवप्लुत्य महारथः ।
आरुरोह रथं तूर्णं दुर्मुखस्य विशांपते ॥ ६.१०४.२२ ॥
గుర్రాలు చంపబడిన రథం నుండి ఆ మహారథుడు వేగంగా దూకి, ఓ ప్రజాధిపతీ, దుర్ముఖుని రథం ఎక్కాడు.
6.104.23
द्रोणश्च द्रुपदं भित्त्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सारथिं चास्य विव्याध त्वरमाणः पराक्रमी ॥ ६.१०४.२३ ॥
ద్రోణుడు ద్రుపదుని వంగిన కీళ్ల బాణాలతో గుచ్చి, అతని సారథిని కూడా వేగంగా పరాక్రమంతో గాయపరిచాడు.
6.104.24
पीड्यमानस्ततो राजा द्रुपदो वाहिनीमुखे ।
अपायाज्जवनैरश्वैः पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ६.१०४.२४ ॥
అప్పుడు బాధపడ్డ రాజు ద్రుపదుడు సైన్యం ముందు భాగం నుండి వేగవంతమైన గుర్రాలపై, పూర్వ వైరాన్ని స్మరిస్తూ వెనుదిరిగాడు.
6.104.25
भीमसेनस्तु राजानं मुहूर्तादिव बाह्लिकम् ।
व्यश्वसूतरथं चक्रे सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.१०४.२५ ॥
భీమసేనుడు అయితే క్షణంలోనే రాజు బాహ్లీకుని రథాన్ని గుర్రాలు, సారథి లేనిదిగా చేశాడు; సైన్యమంతా చూస్తూ ఉండిపోయింది.
6.104.26
ससंभ्रमो महाराज संशयं परमं गतः ॥ ६.१०४.२६ ॥
మహారాజా, ఆయన అత్యంత కలవరపాటుతో ఘోరమైన సంశయంలో పడిపోయాడు.
6.104.27
अवप्लुत्य ततो वाहाद्बाह्लीकः पुरुषोत्तमः ।
आरुरह रथं तूर्णं लक्ष्मणस्य महारणे ॥ ६.१०४.२७ ॥
అప్పుడు పురుషోత్తముడైన బాహ్లీకుడు తన వాహనం నుండి దూకి, మహాయుద్ధంలో లక్ష్మణుని రథమెక్కాడు.
6.104.28
सात्यकिः कृतवर्माणं वारयित्वा महारणे ।
शरैर्बहुविधै राजन्नाससाद पितामहम् ॥ ६.१०४.२८ ॥
సాత్యకి మహాయుద్ధంలో కృతవర్మను అడ్డగించి, అనేక విధాల బాణాలతో, రాజా, పితామహుని సమీపించాడు.
6.104.29
स विद्ध्वा भारतं षष्ट्या निशितै रोमवाहिभिः ।
नृत्यन्निव रथोपस्थे विधुन्वानो महद्धनुः ॥ ६.१०४.२९ ॥
అతడు అరవై వాడి, రెక్కల బాణాలతో భారతుడిని (భీష్ముని) గాయపరిచి, రథపీఠంపై నాట్యమాడినట్లు తన గొప్ప ధనుస్సును ఊపాడు.
6.104.30
तस्यायसीं महाशक्तिं चिक्षेपाथ पितामहः ।
हेमचित्रां महावेगां नागकन्योपमां शुभाम् ॥ ६.१०४.३० ॥
అప్పుడు పితామహుడు అతనిపై ఇనుప మహాశక్తిని విసిరాడు; అది బంగారంతో చిత్రితమై, గొప్ప వేగంగల, నాగకన్యలా అందంగా ఉంది.
6.104.31
तामापतन्तीं सहसा मृत्युकल्पां सुदुर्जयाम् ।
व्यंसयामास वार्ष्णेयो लाघवेन महायशाः ॥ ६.१०४.३१ ॥
అకస్మాత్తుగా తనపైకి దూకివచ్చిన, మృత్యువువంటి, జయించరాని ఆ శక్తిని మహాయశస్వి వార్ష్ణేయుడు చురుకుదనంతో తప్పించి పక్కకు నెట్టాడు.
6.104.32
अनासाद्य तु वार्ष्णेयं शक्तिः परमदारुणा ।
न्यपतद्धरणीपृष्ठे महोल्केव महाप्रभा ॥ ६.१०४.३२ ॥
వార్ష్ణేయుడిని చేరకుండానే, అత్యంత భయంకరమైన ఆ శక్తి గొప్ప కాంతిగల ఉల్కలా భూమిపై పడిపోయింది.
6.104.33
वार्ष्णेयस्तु ततो राजन्स्वां शक्तिं कनकप्रभाम् ।
वेगवद्गृह्य चिक्षेप पितामहरथं प्रति ॥ ६.१०४.३३ ॥
రాజా, అప్పుడు వార్ష్ణేయుడు తన బంగారు కాంతి గల శక్తిని వేగంగా పట్టుకుని పితామహుడి రథం వైపు విసిరాడు.
6.104.34
वार्ष्णेयभुजवेगेन प्रणुन्ना सा महाहवे ।
अभिदुद्राव वेगेन कालरात्रिर्यथा नरम् ॥ ६.१०४.३४ ॥
మహాయుద్ధంలో వార్ష్ణేయుని బాహువేగంతో ప్రేరేపితమైన ఆ శక్తి, కాలరాత్రి మనిషిపై దూకినట్లుగా వేగంగా దూసుకుపోయింది.
6.104.35
तामापतन्तीं सहसा द्विधा चिच्छेद भारतः ।
क्षुरप्राभ्यां सुतीक्ष्णाभ्यांसा व्यशीर्यत मेदिनीम् ॥ ६.१०४.३५ ॥
అకస్మాత్తుగా దూసుకువచ్చిన ఆ శక్తిని భారతుడు (భీష్ముడు) రెండు అత్యంత పదునైన క్షురప్ర బాణాలతో రెండు ముక్కలుగా నరికాడు; అది భూమిపై చెల్లాచెదరైంది.
6.104.36
छित्त्वा शक्तिं तु गाङ्गयः सात्यकिं नवभिः शरैः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः प्रहसञ्छत्रुकर्शनः ॥ ६.१०४.३६ ॥
శక్తిని ఖండించి, గాంగేయుడు (భీష్ముడు) కోపంతో నవ్వుతూ తొమ్మిది బాణాలతో సాత్యకి ఛాతీపై కొట్టాడు; ఆయన శత్రువులను అణచువాడు.
6.104.37
ततः सरथनागाश्वाः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
परिवब्रू रणे भीष्मं माधवत्राणकारणात् ॥ ६.१०४.३७ ॥
అప్పుడు, పాండు వంశజుడా, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో కూడిన పాండవులు మాధవుడిని (సాత్యకిని) రక్షించడానికి యుద్ధంలో భీష్ముడిని చుట్టుముట్టారు.
6.104.38
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च समरे विजयैषिणाम् ॥ ६.१०४.३८ ॥
అప్పుడు విజయాన్ని కోరిన పాండవులకు, కౌరవులకు మధ్య భీకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధం ప్రారంభమైంది.