Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.105

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.105.1

दृष्ट्वा भीष्मं रणे युद्धं पाण्डवैरभिसंवृतम् ।
यथा मेघैर्महाराज तपान्ते दिवि भास्करम् ॥ ६.१०५.१ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗ୍ରୀଷ୍ମର ଶେଷରେ ଆକାଶରେ ମେଘରେ ଆବୃତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ମନେ ହେଲା।

6.105.2

दुर्योधनो महाराज दुःशासनमभाषत ।
एष शूरो महेष्वासो भीष्मः शूरनिषूदनः ॥ ६.१०५.२ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ କହିଲେ — ଏହି ଶୂର, ମହାନ ଧନୁର୍ଧର ଭୀଷ୍ମ, ଶୂରମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରନ୍ତି।

6.105.3

छादितः पाण्डवैः शूरैः समन्ताद्भरतर्षभ ।
तस्य कार्यं त्वया वीर रक्षणं सुमहात्मनः ॥ ६.१०५.३ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୂର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚାରିପଟରୁ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଛନ୍ତି। ହେ ବୀର, ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

6.105.4

रक्ष्यमाणो हि समरे भीष्मोऽस्माकं पितामहः ।
निहन्यात्समरे यत्तान्पाञ्चालान्पाण्डवैः सह ॥ ६.१०५.४ ॥

ଆମ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ଷିତ ହେଲେ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।

6.105.5

तत्र कार्यतमं मन्ये भीष्मस्यैवाभिरक्षणम् ।
गोप्ता ह्येष महेष्वासो भीष्मोऽस्माकं महाव्रतः ॥ ६.१०५.५ ॥

ମୋ ମତରେ ସେଠାରେ ସର୍ବାଧିକ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରିବା। ଏହି ମହାନ ଧନୁର୍ଧର, ମହାବ୍ରତୀ ଭୀଷ୍ମ ହିଁ ଆମର ରକ୍ଷକ।

6.105.6

स भवान्सर्वसैन्येन परिवार्य पितामहम् ।
समरे कर्म कुर्वाणं दुष्करं परिरक्षतु ॥ ६.१०५.६ ॥

ତେଣୁ ଆପଣ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ପିତାମହଙ୍କୁ ଘେରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

6.105.7

स एवमुक्तः समरे पुत्रो दुःशासनस्तव ।
परिवार्य स्थितो भीष्मं सैन्येन महता वृतः ॥ ६.१०५.७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁଃଶାସନ ବିରାଟ ସେନାରେ ଘେରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।

6.105.8

ततः शतसहस्राणां हयानां सुबलात्मजः ।
विमलप्रासहस्तानामृष्टितोमरधारिणाम् ॥ ६.१०५.८ ॥

ତା'ପରେ ସୁବଳଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଶକୁନି), ହାତରେ ନିର୍ମଳ ପ୍ରାସ ଓ ଋଷ୍ଟି-ତୋମର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଘୋଡ଼ା ସହିତ...

6.105.9

दर्पितानां सुवेगानां बलस्थानां पताकिनाम् ।
शिक्षितैर्युद्धकुशलैरुपेतानां नरोत्तमैः ॥ ६.१०५.९ ॥

ଗର୍ବିତ, ଦ୍ରୁତ, ବଳଶାଳୀ, ପତାକାଧାରୀ, ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଓ ଯୁଦ୍ଧଦକ୍ଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ...

6.105.10

नकुलं सहदेवं च धर्मराजं च पाण्डवम् ।
न्यवारयन्नरश्रेष्ठान्परिवार्य समन्ततः ॥ ६.१०५.१० ॥

ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ନିବାରଣ କଲେ।

6.105.11

ततो दुर्योधनो राजा शूराणां हयसादिनाम् ।
अयुतं प्रेषयामास पाण्डवानां निवारणे ॥ ६.१०५.११ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଶୂର ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦଶ ହଜାର ପଠାଇଲେ।

6.105.12

तैः प्रविष्टैर्महावेगैर्गरुत्मद्भिरिवाहवे ।
खुराहता धरा राजंश्चकम्पे च ननाद च ॥ ६.१०५.१२ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଗରୁଡ଼ ପରି ବେଗରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଖୁରର ଆଘାତରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଗର୍ଜନ କଲା।

6.105.13

खुरशब्दश्च सुमहान्वाजिनां शुश्रुवे तदा ।
महावंशवनस्येव दह्यमानस्य पर्वते ॥ ६.१०५.१३ ॥

ସେତେବେଳେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଖୁରର ଅତି ପ୍ରବଳ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା, ଯେପରି ପର୍ବତରେ ଜଳୁଥିବା ବୃହତ ବାଉଁଶ ବନର ଧ୍ୱନି।

6.105.14

उत्पतद्भिश्च तैस्तत्र समुद्धूतं महद्रजः ।
दिवाकररथं प्राप्य च्छादयामास भास्करम् ॥ ६.१०५.१४ ॥

ସେଠାରେ ଡେଇଁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠିଥିବା ମହା ଧୂଳି ସୂର୍ଯ୍ୟରଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।

6.105.15

वेगवद्भिर्हयैस्तैस्तु क्षोभिता पाण्डवीक चमूः ।
निपतद्भिर्महावेगैर्हंसैरिव महत्सरः ॥ ६.१०५.१५ ॥

ସେହି ବେଗବାନ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବ ସେନା ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା; ବୃହତ ସରୋବରରେ ଦ୍ରୁତ ଓହ୍ଲାଉଥିବା ହଂସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ତାହା ଆଲୋଡ଼ିତ ହୁଏ।

6.105.16

हेषतां चैव शब्देन न प्राज्ञायत किंचन ।
अन्तर्दधे महाञ्शब्दस्तेन शब्देन मोहितः ॥ ६.१०५.१६ ॥

ହେଷାଧ୍ୱନିରେ କିଛି ଚିହ୍ନାଯାଇ ନ ଥିଲା; ସେହି ମହା ଧ୍ୱନି ଲୁଚିଗଲା; ସେହି ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତେ ମୋହିତ ହେଲେ।

6.105.17

ततो युधिष्ठिरो राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
प्रत्यघ्नंस्तरसा वेगं समरे हयसादिनाम् ॥ ६.१०५.१७ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବ ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କ ବେଗକୁ ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

6.105.18

उद्वृत्तस्य महाराज प्रावृट्कालेऽतिपूर्यतः ।
पौर्णमास्यामम्बुवेगं यथा वेला महोदधेः ॥ ६.१०५.१८ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ବର୍ଷାକାଳରେ ଅତିଶୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉଛୁଳୁଥିବା ଜଳର ବେଗ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ମହାସାଗରର ତଟ ପରି (ରୋକାଗଲା)।

6.105.19

ततस्ते रथिनो राजञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
न्यकृन्तन्नुत्तमाङ्गानि शरेण हयसादिनाम् ॥ ६.१०५.१९ ॥

ତା'ପରେ ସେ ରଥୀମାନେ, ହେ ରାଜନ୍, ନତ ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ କାଟିଲେ; ପ୍ରତି ବାଣରେ ଗୋଟିଏ ମସ୍ତକ।

6.105.20

ते निपेतुर्महाराज निहता दृढधन्विभिः ।
नागैरिव महानागा यथावद्गिरिगह्वरे ॥ ६.१०५.२० ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଦୃଢ଼ ଧନୁର୍ଦ୍ଧରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ ସେମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ; ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାରେ ମହାହାତୀ ଅନ୍ୟ ହାତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ ପଡ଼ିବା ପରି।

6.105.21

तेऽपि प्रासैः सुनिशितैः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
न्यकृन्तन्नुत्तमाङ्गानि विचरन्तो दिशो दश ॥ ६.१०५.२१ ॥

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବର୍ଶା ଓ ନତ ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ମସ୍ତକ କାଟି ଦଶ ଦିଗରେ ବିଚରଣ କଲେ।

6.105.22

अभ्याहता हयारोहा ऋष्टिभिर्भरतर्षभ ।
अत्यजन्नुत्तमाङ्गानि फलानीव महाद्रुमाः ॥ ६.१०५.२२ ॥

ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଋଷ୍ଟିଙ୍କ ଆଘାତରେ ଆହତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ମସ୍ତକ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ମହାବୃକ୍ଷ ଯେପରି ଫଳ ପକାନ୍ତି।

6.105.23

समादिनो हया राजंस्तत्रतत्र निषूदिताः ।
पतिताः पात्यमानाश्च प्रत्यदृश्यन्त सर्वशः ॥ ६.१०५.२३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସବାରଙ୍କ ସହିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ନିହତ ହେଲେ; ପଡ଼ିଥିବା ଓ ପଡ଼ାଯାଉଥିବା ଘୋଡ଼ା ସର୍ବତ୍ର ଦେଖାଗଲା।

6.105.24

वध्यमाना हयाश्चैव प्राद्रवन्त भयार्दिताः ।
यथा सिंहं समासाद्य मृगाः प्राणपरायणाः ॥ ६.१०५.२४ ॥

ବଧ ହେଉଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ; ସିଂହ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ହରିଣମାନେ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଯେପରି ପଳାନ୍ତି।

6.105.25

पाण्डवाश्च महाराज जित्वा शत्रून्महामृधे ।
दध्मुः शङ्खांश्च भेरीश्च ताडयामासुराहवे ॥ ६.१०५.२५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିତି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ ଏବଂ ରଣରେ ଭେରୀ ପିଟିଲେ।

6.105.26

ततो दुर्योधनो दीनो दृष्ट्वा सैन्यं पराजितम् ।
अब्रवीद्रतश्रेष्ठ मद्रराजमिदं वचः ॥ ६.१०५.२६ ॥

ତେବେ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ ଦେଖି ଦୀନ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

6.105.27

एष पाण्डुसुतो ज्येष्ठो यमाभ्यां सहितो रणे ।
पश्यतां वो महाबाहो सेनां द्रावयति प्रभो ॥ ६.१०५.२७ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦେଖନ୍ତୁ! ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଏହି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯମଳ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ରଣରେ ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ପଳାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।

6.105.28

तं वारय महाबाहो वेलेव मकरालयम् ।
त्वं हि संश्रूयसेऽत्यर्थमसह्यबलविक्रमः ॥ ६.१०५.२८ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ସମୁଦ୍ରକୁ ଯେପରି ତଟ ରୋକେ, ସେପରି ତାକୁ ରୋକନ୍ତୁ; ଆପଣ ଅସହ୍ୟ ବଳ ଓ ବିକ୍ରମ ପାଇଁ ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

6.105.29

पुत्रस्य तव तद्वाक्यं श्रुत्वा शल्यः प्रतापवान् ।
स ययौ रथवंशेन यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ६.१०५.२९ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପ୍ରତାପୀ ଶଲ୍ୟ ରଥଶ୍ରେଣୀ ସହିତ ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।

6.105.30

तदापतद्वै सहसा शल्यस्य सुमहद्बलम् ।
महौघवेगं समरे वारयामास पाण्डवः ॥ ६.१०५.३० ॥

ସେତେବେଳେ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ମହାସେନା ମହାପ୍ରବାହର ବେଗରେ ହଠାତ୍ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲା; କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବ ରଣରେ ତାକୁ ରୋକିଲେ।

6.105.31

मद्रराजं च समरे धर्मराजो महारथः ।
दशभिः सायकैस्तूर्णमाजघान स्तनान्तरे ।
नकुलः सहदेवश्च तं सप्तभिरजिह्नगैः ॥ ६.१०५.३१ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାରଥୀ ଧର୍ମରାଜ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଦଶ ବାଣରେ ଛାତିର ମଝିରେ ଆଘାତ କଲେ। ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ତାଙ୍କୁ ସାତୋଟି ସିଧା ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।

6.105.32

मद्रराजोऽपि तान्सर्वानाजघान त्रिभिस्त्रिभिः ।
युधिष्ठिरं पुनः षष्ट्या विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.१०५.३२ ॥

ମଦ୍ରରାଜ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ। ତା’ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଷାଠିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

6.105.33

माद्रीपुत्रौ च संभ्रान्तौ द्वाभ्यां द्वाभ्यामताडयत् ।
ततो भीमो महाबहुर्दृष्ट्वा राजनमाहवे ॥ ६.१०५.३३ ॥

ବ୍ୟସ୍ତ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦୁଇ ଦୁଇ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ। ତା’ପରେ ମହାବାହୁ ଭୀମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

6.105.34

मद्रराजवशं प्राप्तं मृत्योरास्यगतं यथा ।
अभ्यपद्यत संग्रामे युधिष्ठिरममित्रजित् ॥ ६.१०५.३४ ॥

ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ପରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ଶତ୍ରୁଜିତ୍ (ଭୀମ) ଯୁଦ୍ଧରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

6.105.35

आपतन्नेव भीमस्तु मद्रराजमताडयत् ।
सर्वपारशवैस्तीक्ष्णैर्नाराचैर्मर्मभेदिभिः ॥ ६.१०५.३५ ॥

ଧାଇଁ ଆସିଥିବା ଭୀମ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ମର୍ମଭେଦୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନାରାଚ ଓ ସର୍ବପାରଶବ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।

6.105.36

ततो भीष्मश्च द्रोणश्च सैन्येन महता वृतौ ।
राजानमभ्यपद्येतामञ्जसा शरवर्षिणौ ॥ ६.१०५.३६ ॥

ତା’ପରେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ବିଶାଳ ସେନାରେ ଘେରି ହୋଇ, ବାଣବର୍ଷଣ କରି ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

6.105.37

ततो युद्धं महाघोरं प्रावर्तत सुदारुणम् ।
अपरां दिशमास्थाय द्योतमाने दिवाकरे ॥ ६.१०५.३७ ॥

ତା'ପରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାରୁଣ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଥିଲେ।