మహాభారతం · అధ్యాయం 6.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.105.1
दृष्ट्वा भीष्मं रणे युद्धं पाण्डवैरभिसंवृतम् ।
यथा मेघैर्महाराज तपान्ते दिवि भास्करम् ॥ ६.१०५.१ ॥
మహారాజా, యుద్ధంలో పాండవులచే చుట్టుముట్టబడిన భీష్ముడిని చూసి, వేసవి అంతంలో ఆకాశంలో మేఘాలచే కప్పబడిన సూర్యుడిలా అనిపించింది.
6.105.2
दुर्योधनो महाराज दुःशासनमभाषत ।
एष शूरो महेष्वासो भीष्मः शूरनिषूदनः ॥ ६.१०५.२ ॥
మహారాజా, దుర్యోధనుడు దుఃశాసనుడితో ఇలా అన్నాడు: ఈ శూరుడు, మహా ధనుర్ధరుడు భీష్ముడు, శూరులను సంహరించేవాడు.
6.105.3
छादितः पाण्डवैः शूरैः समन्ताद्भरतर्षभ ।
तस्य कार्यं त्वया वीर रक्षणं सुमहात्मनः ॥ ६.१०५.३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, శూరులైన పాండవులు అన్నివైపుల నుండి ఆయనను చుట్టుముట్టారు. వీరా, ఆ మహాత్ముని రక్షించడం నీ కర్తవ్యం.
6.105.4
रक्ष्यमाणो हि समरे भीष्मोऽस्माकं पितामहः ।
निहन्यात्समरे यत्तान्पाञ्चालान्पाण्डवैः सह ॥ ६.१०५.४ ॥
మన పితామహుడు భీష్ముడు యుద్ధంలో రక్షింపబడితే, యుద్ధంలో పోరాడుతున్న పాంచాలులను పాండవులతో సహా సంహరిస్తాడు.
6.105.5
तत्र कार्यतमं मन्ये भीष्मस्यैवाभिरक्षणम् ।
गोप्ता ह्येष महेष्वासो भीष्मोऽस्माकं महाव्रतः ॥ ६.१०५.५ ॥
అక్కడ అత్యంత ఆవశ్యకమైన పని భీష్ముడిని సంపూర్ణంగా రక్షించడమే అని నేను భావిస్తున్నాను. మహా ధనుర్ధరుడు, మహావ్రతుడైన ఈ భీష్ముడే మన రక్షకుడు.
6.105.6
स भवान्सर्वसैन्येन परिवार्य पितामहम् ।
समरे कर्म कुर्वाणं दुष्करं परिरक्षतु ॥ ६.१०५.६ ॥
కాబట్టి మీరు సమస్త సైన్యంతో పితామహుడిని చుట్టుముట్టి, యుద్ధంలో దుష్కరమైన కర్మలు చేస్తున్న ఆయనను సంపూర్ణంగా రక్షించండి.
6.105.7
स एवमुक्तः समरे पुत्रो दुःशासनस्तव ।
परिवार्य स्थितो भीष्मं सैन्येन महता वृतः ॥ ६.१०५.७ ॥
యుద్ధంలో ఈ విధంగా చెప్పబడిన తర్వాత, మీ కుమారుడు దుఃశాసనుడు గొప్ప సైన్యంతో చుట్టుముట్టి భీష్ముని చుట్టూ నిలిచాడు.
6.105.8
ततः शतसहस्राणां हयानां सुबलात्मजः ।
विमलप्रासहस्तानामृष्टितोमरधारिणाम् ॥ ६.१०५.८ ॥
అప్పుడు సుబలుని కుమారుడు (శకుని), చేతుల్లో నిర్మల ప్రాసలు, ఋష్టి తోమరాలు ధరించిన లక్షలాది గుర్రాలతో...
6.105.9
दर्पितानां सुवेगानां बलस्थानां पताकिनाम् ।
शिक्षितैर्युद्धकुशलैरुपेतानां नरोत्तमैः ॥ ६.१०५.९ ॥
గర్వంతో, వేగంగా, బలంగా, పతాకలతో ఉన్న, శిక్షణ పొందిన, యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగిన ఉత్తమ వీరులతో కూడిన...
6.105.10
नकुलं सहदेवं च धर्मराजं च पाण्डवम् ।
न्यवारयन्नरश्रेष्ठान्परिवार्य समन्ततः ॥ ६.१०५.१० ॥
నకులుడిని, సహదేవుడిని, పాండవుడైన ధర్మరాజును ఉత్తమ వీరులు అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి అడ్డుకున్నారు.
6.105.11
ततो दुर्योधनो राजा शूराणां हयसादिनाम् ।
अयुतं प्रेषयामास पाण्डवानां निवारणे ॥ ६.१०५.११ ॥
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు పాండవులను అడ్డుకోవడానికి శూర అశ్వారోహులు పదివేల మందిని పంపాడు.
6.105.12
तैः प्रविष्टैर्महावेगैर्गरुत्मद्भिरिवाहवे ।
खुराहता धरा राजंश्चकम्पे च ननाद च ॥ ६.१०५.१२ ॥
ఓ రాజా! గరుడుల వలె వేగంగా యుద్ధంలోకి ప్రవేశించిన వారి గుర్రాల గిట్టలతో భూమి కంపించి మ్రోగింది.
6.105.13
खुरशब्दश्च सुमहान्वाजिनां शुश्रुवे तदा ।
महावंशवनस्येव दह्यमानस्य पर्वते ॥ ६.१०५.१३ ॥
అప్పుడు గుర్రాల గిట్టల శబ్దం ఎంతో గొప్పగా వినిపించింది; పర్వతంపై కాలుతున్న గొప్ప వెదురు వనం శబ్దంలా.
6.105.14
उत्पतद्भिश्च तैस्तत्र समुद्धूतं महद्रजः ।
दिवाकररथं प्राप्य च्छादयामास भास्करम् ॥ ६.१०५.१४ ॥
అక్కడ ఎగిరిపడుతున్న వాటివల్ల లేచిన గొప్ప ధూళి సూర్యుని రథం వరకు చేరి భాస్కరుడిని కప్పివేసింది.
6.105.15
वेगवद्भिर्हयैस्तैस्तु क्षोभिता पाण्डवीक चमूः ।
निपतद्भिर्महावेगैर्हंसैरिव महत्सरः ॥ ६.१०५.१५ ॥
ఆ వేగవంతమైన గుర్రాలవల్ల పాండవ సైన్యం కలవరపడింది; పెద్ద సరస్సులో వేగంగా దిగే హంసల వల్ల అది కలతచెందినట్లు.
6.105.16
हेषतां चैव शब्देन न प्राज्ञायत किंचन ।
अन्तर्दधे महाञ्शब्दस्तेन शब्देन मोहितः ॥ ६.१०५.१६ ॥
సకిలింపుల శబ్దంతో ఏదీ గుర్తించబడలేదు; ఆ గొప్ప శబ్దం అంతర్ధానమైంది; ఆ శబ్దంతో అందరూ మోహితులయ్యారు.
6.105.17
ततो युधिष्ठिरो राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
प्रत्यघ्नंस्तरसा वेगं समरे हयसादिनाम् ॥ ६.१०५.१७ ॥
అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు, మాద్రి ఇద్దరు కుమారులైన పాండవులు యుద్ధంలో అశ్వారోహుల వేగాన్ని బలంగా ఎదుర్కొన్నారు.
6.105.18
उद्वृत्तस्य महाराज प्रावृट्कालेऽतिपूर्यतः ।
पौर्णमास्यामम्बुवेगं यथा वेला महोदधेः ॥ ६.१०५.१८ ॥
ఓ మహారాజా, వర్షాకాలంలో ఎంతో నిండి ఉప్పొంగే నీటి వేగం, పౌర్ణమి నాడు మహాసముద్రపు తీరం వలె (ఆగినది).
6.105.19
ततस्ते रथिनो राजञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
न्यकृन्तन्नुत्तमाङ्गानि शरेण हयसादिनाम् ॥ ६.१०५.१९ ॥
అప్పుడు ఆ రథికులు, ఓ రాజా, వంగిన పర్వాలు కలిగిన బాణాలతో అశ్వారోహుల తలలను నరికివేశారు; ప్రతి బాణంతో ఒక తల.
6.105.20
ते निपेतुर्महाराज निहता दृढधन्विभिः ।
नागैरिव महानागा यथावद्गिरिगह्वरे ॥ ६.१०५.२० ॥
ఓ మహారాజా, దృఢ ధనుర్ధారుల చేత చంపబడిన వారు కూలిపోయారు; పర్వత గుహలో గొప్ప ఏనుగులు ఇతర ఏనుగులచే చంపబడి పడినట్లు.
6.105.21
तेऽपि प्रासैः सुनिशितैः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
न्यकृन्तन्नुत्तमाङ्गानि विचरन्तो दिशो दश ॥ ६.१०५.२१ ॥
వారు కూడా చురుకైన ఈటెలతో, వంగిన పర్వాల బాణాలతో తలలు నరుకుతూ పది దిక్కులలో సంచరించారు.
6.105.22
अभ्याहता हयारोहा ऋष्टिभिर्भरतर्षभ ।
अत्यजन्नुत्तमाङ्गानि फलानीव महाद्रुमाः ॥ ६.१०५.२२ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఋష్టులతో కొట్టబడిన అశ్వారోహులు తమ తలలను విడిచారు; పెద్ద వృక్షాలు తమ ఫలాలను రాల్చినట్లు.
6.105.23
समादिनो हया राजंस्तत्रतत्र निषूदिताः ।
पतिताः पात्यमानाश्च प्रत्यदृश्यन्त सर्वशः ॥ ६.१०५.२३ ॥
ఓ రాజా, స్వారీలతో ఉన్న గుర్రాలు చోటచోట హతమయ్యాయి; పడినవి, పడగొట్టబడుతున్నవి అన్నిచోట్లా కనిపించాయి.
6.105.24
वध्यमाना हयाश्चैव प्राद्रवन्त भयार्दिताः ।
यथा सिंहं समासाद्य मृगाः प्राणपरायणाः ॥ ६.१०५.२४ ॥
చంపబడుతున్న గుర్రాలు భయంతో పీడితమై పరుగెత్తాయి; సింహాన్ని సమీపించిన జింకలు ప్రాణం కాపాడుకోవాలని పరుగెత్తినట్లు.
6.105.25
पाण्डवाश्च महाराज जित्वा शत्रून्महामृधे ।
दध्मुः शङ्खांश्च भेरीश्च ताडयामासुराहवे ॥ ६.१०५.२५ ॥
మహారాజా, గొప్ప యుద్ధంలో శత్రువులను జయించి పాండవులు శంఖాలు ఊదారు, యుద్ధభూమిలో భేరులను మోగించారు.
6.105.26
ततो दुर्योधनो दीनो दृष्ट्वा सैन्यं पराजितम् ।
अब्रवीद्रतश्रेष्ठ मद्रराजमिदं वचः ॥ ६.१०५.२६ ॥
అప్పుడు సైన్యం ఓడిపోవడం చూసి దీనుడైన దుర్యోధనుడు, రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన మద్రరాజుతో ఇలా అన్నాడు.
6.105.27
एष पाण्डुसुतो ज्येष्ठो यमाभ्यां सहितो रणे ।
पश्यतां वो महाबाहो सेनां द्रावयति प्रभो ॥ ६.१०५.२७ ॥
ప్రభూ, చూడండి! పాండు జ్యేష్ఠ పుత్రుడు ఇతడు, ఇద్దరు యమలతో కలిసి రణంలో మీ సైన్యాన్ని పారద్రోలుతున్నాడు.
6.105.28
तं वारय महाबाहो वेलेव मकरालयम् ।
त्वं हि संश्रूयसेऽत्यर्थमसह्यबलविक्रमः ॥ ६.१०५.२८ ॥
మహాబాహూ, సముద్రాన్ని తీరం ఆపినట్లు అతన్ని ఆపు. నీవు భరించరాని బలపరాక్రమాలకు ప్రసిద్ధుడవు.
6.105.29
पुत्रस्य तव तद्वाक्यं श्रुत्वा शल्यः प्रतापवान् ।
स ययौ रथवंशेन यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ६.१०५.२९ ॥
నీ కుమారుని ఆ మాటలు విని ప్రతాపవంతుడైన శల్యుడు రథశ్రేణితో యుధిష్ఠిరుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.
6.105.30
तदापतद्वै सहसा शल्यस्य सुमहद्बलम् ।
महौघवेगं समरे वारयामास पाण्डवः ॥ ६.१०५.३० ॥
అప్పుడు శల్యుని మహాసైన్యం మహా ప్రవాహ వేగంతో అకస్మాత్తుగా దూసుకువచ్చింది; కానీ పాండవుడు యుద్ధంలో దానిని ఆపాడు.
6.105.31
मद्रराजं च समरे धर्मराजो महारथः ।
दशभिः सायकैस्तूर्णमाजघान स्तनान्तरे ।
नकुलः सहदेवश्च तं सप्तभिरजिह्नगैः ॥ ६.१०५.३१ ॥
యుద్ధంలో మహారథుడైన ధర్మరాజు మద్రరాజును వెంటనే పది బాణాలతో అతని రొమ్ము మధ్యభాగంలో కొట్టాడు. నకులుడు, సహదేవుడు అతన్ని ఏడు సూటిబాణాలతో కొట్టారు.
6.105.32
मद्रराजोऽपि तान्सर्वानाजघान त्रिभिस्त्रिभिः ।
युधिष्ठिरं पुनः षष्ट्या विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.१०५.३२ ॥
మద్రరాజు కూడా వారందరినీ మూడేసి బాణాలతో కొట్టాడు. తరువాత యుధిష్ఠిరుని అరవై వాడి బాణాలతో గుచ్చాడు.
6.105.33
माद्रीपुत्रौ च संभ्रान्तौ द्वाभ्यां द्वाभ्यामताडयत् ।
ततो भीमो महाबहुर्दृष्ट्वा राजनमाहवे ॥ ६.१०५.३३ ॥
మాద్రి కుమారులిద్దరు కలతచెందగా వారిని ఇద్దరిద్దరినీ బాణాలతో కొట్టాడు. అప్పుడు మహాబాహువు భీముడు యుద్ధంలో రాజును చూశాడు.
6.105.34
मद्रराजवशं प्राप्तं मृत्योरास्यगतं यथा ।
अभ्यपद्यत संग्रामे युधिष्ठिरममित्रजित् ॥ ६.१०५.३४ ॥
మద్రరాజు వశంలో చిక్కి మృత్యువు నోటిలో పడినట్లున్న యుధిష్ఠిరుని వద్దకు శత్రుజయుడు యుద్ధంలో చేరాడు.
6.105.35
आपतन्नेव भीमस्तु मद्रराजमताडयत् ।
सर्वपारशवैस्तीक्ष्णैर्नाराचैर्मर्मभेदिभिः ॥ ६.१०५.३५ ॥
పరుగెత్తి వచ్చిన భీముడు మద్రరాజును మర్మస్థానాలను చీల్చే వాడి నారాచ బాణాలతో, అన్ని పారశవ బాణాలతో కొట్టాడు.
6.105.36
ततो भीष्मश्च द्रोणश्च सैन्येन महता वृतौ ।
राजानमभ्यपद्येतामञ्जसा शरवर्षिणौ ॥ ६.१०५.३६ ॥
అప్పుడు భీష్ముడు, ద్రోణుడు గొప్ప సైన్యంతో చుట్టబడి, బాణవర్షం కురిపిస్తూ వెంటనే రాజు వద్దకు వచ్చారు.
6.105.37
ततो युद्धं महाघोरं प्रावर्तत सुदारुणम् ।
अपरां दिशमास्थाय द्योतमाने दिवाकरे ॥ ६.१०५.३७ ॥
అప్పుడు అత్యంత భయంకరమైన, అతి దారుణమైన యుద్ధం మొదలైంది; సూర్యుడు పశ్చిమ దిశలో ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.