มหาภารตะ · อัธยายะ 6.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.105.1
दृष्ट्वा भीष्मं रणे युद्धं पाण्डवैरभिसंवृतम् ।
यथा मेघैर्महाराज तपान्ते दिवि भास्करम् ॥ ६.१०५.१ ॥
มหาราช เมื่อเห็นภีษมะในสนามรบถูกพวกปาณฑพล้อมไว้ ก็เหมือนดวงอาทิตย์บนท้องฟ้าในปลายฤดูร้อนที่ถูกเมฆบดบัง
6.105.2
दुर्योधनो महाराज दुःशासनमभाषत ।
एष शूरो महेष्वासो भीष्मः शूरनिषूदनः ॥ ६.१०५.२ ॥
มหาราช ทุรโยธน์ตรัสกับทุศศาสนว่า วีรบุรุษผู้นี้คือภีษมะ นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ทำลายวีรชนทั้งหลาย
6.105.3
छादितः पाण्डवैः शूरैः समन्ताद्भरतर्षभ ।
तस्य कार्यं त्वया वीर रक्षणं सुमहात्मनः ॥ ६.१०५.३ ॥
โอ้ผู้เป็นยอดแห่งวงศ์ภรตะ ท่านถูกพวกปาณฑพผู้กล้าหาญล้อมไว้โดยรอบ วีรบุรุษเอ๋ย หน้าที่ของท่านคือปกป้องผู้มีจิตใจสูงส่งผู้นั้น
6.105.4
रक्ष्यमाणो हि समरे भीष्मोऽस्माकं पितामहः ।
निहन्यात्समरे यत्तान्पाञ्चालान्पाण्डवैः सह ॥ ६.१०५.४ ॥
หากปู่ของเราภีษมะได้รับการคุ้มกันในสนามรบ ท่านจะสังหารพวกปาญจาละผู้พยายามต่อสู้พร้อมกับปาณฑพทั้งหลาย
6.105.5
तत्र कार्यतमं मन्ये भीष्मस्यैवाभिरक्षणम् ।
गोप्ता ह्येष महेष्वासो भीष्मोऽस्माकं महाव्रतः ॥ ६.१०५.५ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าหน้าที่ที่สำคัญที่สุดในตอนนั้นคือการปกป้องภีษมะอย่างระมัดระวัง นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ภีษมะผู้ถือวัตรอันยิ่งใหญ่ ท่านคือผู้คุ้มครองของเรา
6.105.6
स भवान्सर्वसैन्येन परिवार्य पितामहम् ।
समरे कर्म कुर्वाणं दुष्करं परिरक्षतु ॥ ६.१०५.६ ॥
ดังนั้น ท่านควรล้อมปู่ของเราด้วยกองทัพทั้งหมด และปกป้องผู้ที่ทำกิจอันยากยิ่งในสนามรบให้ดี
6.105.7
स एवमुक्तः समरे पुत्रो दुःशासनस्तव ।
परिवार्य स्थितो भीष्मं सैन्येन महता वृतः ॥ ६.१०५.७ ॥
เมื่อได้รับคำสั่งเช่นนั้นในสนามรบ ทุศศาสนบุตรของท่านก็ยืนล้อมภีษมะไว้ พร้อมด้วยกองทัพอันใหญ่หลวง
6.105.8
ततः शतसहस्राणां हयानां सुबलात्मजः ।
विमलप्रासहस्तानामृष्टितोमरधारिणाम् ॥ ६.१०५.८ ॥
ครั้นแล้ว บุตรแห่งสุพละ คือศกุนี พร้อมด้วยม้าหลายแสนตัว ผู้ถือหอกอันไร้มลทินและถือทวนฤษฏิและโตมระอยู่ในมือ
6.105.9
दर्पितानां सुवेगानां बलस्थानां पताकिनाम् ।
शिक्षितैर्युद्धकुशलैरुपेतानां नरोत्तमैः ॥ ६.१०५.९ ॥
ผู้ฮึกเหิม รวดเร็วยิ่ง มั่นคงในการรบ มีธงปลิวไสว ผ่านการฝึกฝนและชำนาญในการรบ พร้อมด้วยนรชนผู้ยอดเยี่ยม
6.105.10
नकुलं सहदेवं च धर्मराजं च पाण्डवम् ।
न्यवारयन्नरश्रेष्ठान्परिवार्य समन्ततः ॥ ६.१०५.१० ॥
พวกเขาสกัดนกุลและสหเทพ และพระเจ้าธรรมราชแห่งปาณฑพไว้ ล้อมบุรุษผู้ประเสริฐเหล่านั้นไว้โดยรอบทุกด้าน
6.105.11
ततो दुर्योधनो राजा शूराणां हयसादिनाम् ।
अयुतं प्रेषयामास पाण्डवानां निवारणे ॥ ६.१०५.११ ॥
ครั้งนั้น พระเจ้าทุรโยธน์ได้ส่งทหารม้าผู้กล้าหาญหนึ่งหมื่นนายไปเพื่อสกัดกั้นปาณฑพ
6.105.12
तैः प्रविष्टैर्महावेगैर्गरुत्मद्भिरिवाहवे ।
खुराहता धरा राजंश्चकम्पे च ननाद च ॥ ६.१०५.१२ ॥
มหาราช ผืนแผ่นดินสั่นสะเทือนและคำรามก้อง ถูกกีบของม้าที่พุ่งเข้าสู่การรบอย่างรวดเร็วดุจครุฑเหยียบย่ำ
6.105.13
खुरशब्दश्च सुमहान्वाजिनां शुश्रुवे तदा ।
महावंशवनस्येव दह्यमानस्य पर्वते ॥ ६.१०५.१३ ॥
ครั้งนั้นได้ยินเสียงกีบม้าดังมากมาย เหมือนเสียงป่าไผ่ใหญ่ที่กำลังลุกไหม้บนภูเขา
6.105.14
उत्पतद्भिश्च तैस्तत्र समुद्धूतं महद्रजः ।
दिवाकररथं प्राप्य च्छादयामास भास्करम् ॥ ६.१०५.१४ ॥
ฝุ่นละอองใหญ่ที่ม้าซึ่งกระโจนขึ้นทำให้ฟุ้งขึ้นไปถึงรถของพระอาทิตย์ และบดบังดวงอาทิตย์ไว้
6.105.15
वेगवद्भिर्हयैस्तैस्तु क्षोभिता पाण्डवीक चमूः ।
निपतद्भिर्महावेगैर्हंसैरिव महत्सरः ॥ ६.१०५.१५ ॥
กองทัพของปาณฑพถูกม้าเร็วเหล่านั้นทำให้สั่นคลอน ดุจทะเลสาบใหญ่ที่ถูกหงส์ซึ่งโฉบลงมาด้วยความเร็วสูงกวนให้ปั่นป่วน
6.105.16
हेषतां चैव शब्देन न प्राज्ञायत किंचन ।
अन्तर्दधे महाञ्शब्दस्तेन शब्देन मोहितः ॥ ६.१०५.१६ ॥
ท่ามกลางเสียงม้าร้องกึกก้อง ไม่อาจแยกแยะสิ่งใดได้เลย เสียงอันใหญ่หลวงถูกกลบไปหมด ทุกคนต่างงงงวยด้วยเสียงนั้น
6.105.17
ततो युधिष्ठिरो राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
प्रत्यघ्नंस्तरसा वेगं समरे हयसादिनाम् ॥ ६.१०५.१७ ॥
ครั้งนั้น พระเจ้ายุธิษฐิระ และบุตรทั้งสองของมาทรี คือปาณฑพทั้งสอง ได้สกัดการโจมตีของทหารม้าอย่างรวดเร็วรุนแรงในสนามรบ
6.105.18
उद्वृत्तस्य महाराज प्रावृट्कालेऽतिपूर्यतः ।
पौर्णमास्यामम्बुवेगं यथा वेला महोदधेः ॥ ६.१०५.१८ ॥
มหาราช เหมือนกระแสน้ำที่พุ่งกระฉอกขึ้นในฤดูฝนซึ่งเอ่อล้นเกินประมาณ ถูกฝั่งของมหาสมุทรยับยั้งไว้ในคืนวันเพ็ญ
6.105.19
ततस्ते रथिनो राजञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
न्यकृन्तन्नुत्तमाङ्गानि शरेण हयसादिनाम् ॥ ६.१०५.१९ ॥
ครั้งนั้น พลรถเหล่านั้น มหาราช ใช้ลูกศรที่ก้านโค้งงอตรงข้อ ตัดศีรษะของทหารม้า หนึ่งศีรษะต่อหนึ่งลูกศร
6.105.20
ते निपेतुर्महाराज निहता दृढधन्विभिः ।
नागैरिव महानागा यथावद्गिरिगह्वरे ॥ ६.१०५.२० ॥
มหาราช พวกเขาล้มลง ถูกนักธนูผู้มั่นคงสังหาร ดุจช้างใหญ่ในถ้ำภูเขาที่ล้มลงเมื่อถูกช้างอื่นสังหาร
6.105.21
तेऽपि प्रासैः सुनिशितैः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
न्यकृन्तन्नुत्तमाङ्गानि विचरन्तो दिशो दश ॥ ६.१०५.२१ ॥
พวกเขาก็เช่นกัน เคลื่อนที่ไปทั่วทั้งสิบทิศ ตัดศีรษะด้วยหอกและลูกศรคมกล้า ซึ่งมีด้ามโค้งงอตรงข้อ
6.105.22
अभ्याहता हयारोहा ऋष्टिभिर्भरतर्षभ ।
अत्यजन्नुत्तमाङ्गानि फलानीव महाद्रुमाः ॥ ६.१०५.२२ ॥
ทหารม้าถูกหอกแทง ข้าแต่พระองค์ ผู้เป็นวัวใหญ่แห่งภรตะ ได้สละศีรษะไป ดุจต้นไม้ใหญ่ที่ร่วงผลลงมา
6.105.23
समादिनो हया राजंस्तत्रतत्र निषूदिताः ।
पतिताः पात्यमानाश्च प्रत्यदृश्यन्त सर्वशः ॥ ६.१०५.२३ ॥
ม้าพร้อมผู้ขี่ ข้าแต่พระราชา ถูกฆ่าล้มลงที่นั่นที่นี่ ล้มลงแล้วก็ถูกฟันล้มลงอีก เห็นได้ทั่วทุกหนแห่ง
6.105.24
वध्यमाना हयाश्चैव प्राद्रवन्त भयार्दिताः ।
यथा सिंहं समासाद्य मृगाः प्राणपरायणाः ॥ ६.१०५.२४ ॥
ม้าทั้งหลายถูกฆ่าและถูกความหวาดกลัวบีบคั้น ก็วิ่งหนีไป ดุจฝูงกวางที่เข้าไปใกล้สิงโต ต่างมุ่งรักษาชีวิตของตน
6.105.25
पाण्डवाश्च महाराज जित्वा शत्रून्महामृधे ।
दध्मुः शङ्खांश्च भेरीश्च ताडयामासुराहवे ॥ ६.१०५.२५ ॥
ข้าแต่มหาราช ปาณฑพทั้งหลายเมื่อชนะศัตรูในมหาสงครามแล้ว ก็เป่าสังข์และตีกลองในการรบ
6.105.26
ततो दुर्योधनो दीनो दृष्ट्वा सैन्यं पराजितम् ।
अब्रवीद्रतश्रेष्ठ मद्रराजमिदं वचः ॥ ६.१०५.२६ ॥
ครั้นนั้น ทุรโยธน์มีใจท้อแท้ เมื่อเห็นกองทัพพ่ายแพ้ ก็กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระเจ้ามัทรราช ผู้เป็นสารถีที่ประเสริฐที่สุด
6.105.27
एष पाण्डुसुतो ज्येष्ठो यमाभ्यां सहितो रणे ।
पश्यतां वो महाबाहो सेनां द्रावयति प्रभो ॥ ६.१०५.२७ ॥
ดูเถิด ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ โอรสผู้เป็นบุตรคนโตของปาณฑุนี้ พร้อมด้วยยมคู่นั้น กำลังทำให้กองทัพของท่านแตกพ่ายไปในการรบ
6.105.28
तं वारय महाबाहो वेलेव मकरालयम् ।
त्वं हि संश्रूयसेऽत्यर्थमसह्यबलविक्रमः ॥ ६.१०५.२८ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง จงห้ามเขาไว้ ดุจฝั่งห้ามมหาสมุทรไว้ เพราะท่านเป็นผู้มีชื่อเสียงยิ่งนักด้วยกำลังและความกล้าหาญที่ไม่มีใครต้านทานได้
6.105.29
पुत्रस्य तव तद्वाक्यं श्रुत्वा शल्यः प्रतापवान् ।
स ययौ रथवंशेन यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ६.१०५.२९ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของโอรสท่านนั้นแล้ว ศัลยะผู้มีอานุภาพก็นำกองรถไปยังที่ซึ่งพระเจ้ายุธิษฐิระอยู่
6.105.30
तदापतद्वै सहसा शल्यस्य सुमहद्बलम् ।
महौघवेगं समरे वारयामास पाण्डवः ॥ ६.१०५.३० ॥
ครั้นนั้น กองทัพอันใหญ่ยิ่งของศัลยะก็พุ่งเข้ามาทันใด ดุจกระแสน้ำหลากมหาศาลด้วยพลังอันรุนแรง แต่ปาณฑพผู้นั้นได้ยับยั้งไว้ในการรบ
6.105.31
मद्रराजं च समरे धर्मराजो महारथः ।
दशभिः सायकैस्तूर्णमाजघान स्तनान्तरे ।
नकुलः सहदेवश्च तं सप्तभिरजिह्नगैः ॥ ६.१०५.३१ ॥
ในการรบ ธรรมราชผู้เป็นมหารถีได้รีบยิงพระเจ้ามัทรราชด้วยลูกศรสิบดอกเข้าที่กลางอก ส่วนนกุลและสหเทพก็ยิงด้วยลูกศรตรงเจ็ดดอก
6.105.32
मद्रराजोऽपि तान्सर्वानाजघान त्रिभिस्त्रिभिः ।
युधिष्ठिरं पुनः षष्ट्या विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.१०५.३२ ॥
ฝ่ายพระเจ้ามัทรราชก็ยิงทั้งหมดนั้นคนละสามดอก แล้วยิงยุธิษฐิระอีกหกสิบดอกด้วยลูกศรคมกล้า
6.105.33
माद्रीपुत्रौ च संभ्रान्तौ द्वाभ्यां द्वाभ्यामताडयत् ।
ततो भीमो महाबहुर्दृष्ट्वा राजनमाहवे ॥ ६.१०५.३३ ॥
ฝ่ายโอรสทั้งสองของมาทรี ผู้กำลังตกใจ ก็ถูกยิงคนละสองดอก ครั้งนั้น ภีมะผู้มีแขนใหญ่ เห็นพระราชาในการรบ
6.105.34
मद्रराजवशं प्राप्तं मृत्योरास्यगतं यथा ।
अभ्यपद्यत संग्रामे युधिष्ठिरममित्रजित् ॥ ६.१०५.३४ ॥
ยุธิษฐิระอยู่ในอำนาจของพระเจ้ามัทรราช ดุจตกเข้าไปในปากแห่งความตาย ภีมะผู้ชนะศัตรูก็เข้าไปหาในสงคราม
6.105.35
आपतन्नेव भीमस्तु मद्रराजमताडयत् ।
सर्वपारशवैस्तीक्ष्णैर्नाराचैर्मर्मभेदिभिः ॥ ६.१०५.३५ ॥
ภีมะพุ่งเข้าไปโดยทันที แล้วยิงพระเจ้ามัทรราชด้วยลูกศรนาราจะคมกล้า ทั้งหมดเป็นชนิดปารศวะ ทะลุเข้าจุดสำคัญในร่างกาย
6.105.36
ततो भीष्मश्च द्रोणश्च सैन्येन महता वृतौ ।
राजानमभ्यपद्येतामञ्जसा शरवर्षिणौ ॥ ६.१०५.३६ ॥
ครั้นนั้น ภีษมะและโทรณะ ล้อมรอบด้วยกองทัพใหญ่และโปรยลูกศรลงมา ก็รีบมุ่งตรงเข้าหาพระราชา
6.105.37
ततो युद्धं महाघोरं प्रावर्तत सुदारुणम् ।
अपरां दिशमास्थाय द्योतमाने दिवाकरे ॥ ६.१०५.३७ ॥
จากนั้น การรบอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งและดุเดือดก็เริ่มขึ้น ขณะที่พระอาทิตย์ซึ่งกำลังส่องแสงได้เคลื่อนไปยังทิศตะวันตกแล้ว