Mahābhārata · Adhyāya 6.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.106.1
ततः पिता तव क्रुद्धो निशितैः सायकोत्तमैः ।
आजघान रणे पार्थान्सहसेनान्समन्ततः ॥ ६.१०६.१ ॥
Entonces tu padre, enfurecido, hirió en batalla a los hijos de Pṛthā junto con sus ejércitos por todas partes con excelentes flechas afiladas.
6.106.2
भीमं द्वादशभिर्विद्ध्वा सात्यकिं नवभिः शरैः ।
नकुलं च त्रिभिर्विद्ध्वा सहदेवं च सप्तभिः ॥ ६.१०६.२ ॥
Habiendo atravesado a Bhīma con doce flechas, a Sātyaki con nueve, a Nakula con tres y a Sahadeva con siete.
6.106.3
युधिष्ठिरं द्वादशभिर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ।
धृष्टद्युम्नं ततो विद्ध्वा ननाद सुमहाबलः ॥ ६.१०६.३ ॥
Habiendo herido a Yudhiṣṭhira con doce flechas en los brazos y el pecho, y luego a Dhṛṣṭadyumna, el de gran poder rugió.
6.106.4
तं द्वादशाख्यैर्नकुलो माधवश्च त्रिभिः शरैः ।
धृष्टद्युम्नश्च सप्तत्या भीमसेनश्च सप्तभिः ।
युधिष्ठिरो द्वादशभिः प्रत्यविध्यत्पितामहम् ॥ ६.१०६.४ ॥
Nakula, con doce flechas, Mādhava con tres, Dhṛṣṭadyumna con setenta, Bhīmasena con siete y Yudhiṣṭhira con doce contraatacaron al abuelo (Bhīṣma).
6.106.5
द्रोणस्तु सात्यकिं विद्ध्वा भीमसेनमविध्यत ।
एकैकं पञ्चभिर्बाणैर्यमदण्डोपमैः शितैः ॥ ६.१०६.५ ॥
Pero Droṇa, habiendo herido a Sātyaki, hirió también a Bhīmasena con cinco flechas afiladas como la vara de Yama, a cada uno.
6.106.6
तौ च तं प्रत्यविध्येतां त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ।
तोत्रैरिव महानागं द्रोणं ब्राह्मणपुङ्गवम् ॥ ६.१०६.६ ॥
Ambos también le respondieron, tres flechas cada uno, de vuelo recto, como los aguijones pinchan a un gran elefante — a Droṇa, el mejor de los brahmanes.
6.106.7
सौवीरा कितवाः प्राच्याः प्रतीच्योदीच्यमालवाः ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः।
संग्रमे नाजहुर्भीष्मं वध्यमानाः शितैः शरैः ॥ ६.१०६.७ ॥
Los sauvīras, los kitavas, los pueblos del este, del oeste y del norte, los mālavas, los abhīṣāhas, los śūrasenas, los śibis y los vasātis no abandonaron a Bhīṣma en la batalla, aunque eran heridos por flechas afiladas.
6.106.8
तथैवान्ये महीपाला नानादेशसमागताः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त विविधायुधपाणयः ।
तथैव पाण्डवा राजन्परिवव्रुः पितामहम् ॥ ६.१०६.८ ॥
Igualmente, otros reyes venidos de muchas tierras, con diversas armas en las manos, avanzaron contra los Pāṇḍavas. Oh rey, asimismo los Pāṇḍavas rodearon al abuelo.
6.106.9
स समन्तात्परिवृतो रथौघैरपराजितः ।
गहनेऽग्निरिवोत्सृष्टः प्रजज्वाल दहन्परान् ॥ ६.१०६.९ ॥
Aunque rodeado por todas partes por huestes de carros, permaneció invencible, y ardió como un fuego desatado en la espesura, abrasando a sus enemigos.
6.106.10
रथाग्न्यगारश्चापार्चिरसिशक्तिगजेन्धनः ।
शरस्फुलिङ्गो भीष्माग्निर्ददाह क्षत्रियर्षभान् ॥ ६.१०६.१० ॥
Con los carros como su hogar, los arcos como llamas, espadas, lanzas y elefantes como combustible, y flechas como chispas, aquel fuego de Bhīṣma abrasó a los toros entre los kṣatriyas.
6.106.11
यथा हि सुमहानग्निः कक्षे चरसि सानिलः ।
तथा भीष्मो महाराज दिव्यमस्त्रमुदीरयन् ॥ ६.१०६.११ ॥
Así como un gran fuego se desplaza por la espesura junto con el viento, así también, oh gran rey, Bhīṣma avanzaba desatando armas divinas.
6.106.12
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिर्गार्ध्रपक्षैः सुतेजनैः ।
कर्णिनालीकनाराचैश्छादयामास तद्बलम् ॥ ६.१०६.१२ ॥
Con flechas emplumadas de oro y plumas de buitre, bien afiladas, y con flechas karṇi, nāla, īka y nārāca, cubrió aquel ejército.
6.106.13
अपातयद्ध्वजांश्चैव रथिनश्च शितैः शरैः ।
मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान् ॥ ६.१०६.१३ ॥
Con flechas afiladas derribó banderas y guerreros de carro, y dejó las tropas de carros como palmerales con las copas cortadas.
6.106.14
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्गजानश्वांश्च संयुगे ।
अकरोत्स महाबाहुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.१०६.१४ ॥
Oh rey, el de grandes brazos dejó en la batalla carros, elefantes y caballos sin sus hombres. Era el mejor de todos los portadores de armas.
6.106.15
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वभूतानि समकम्पन्त भारत ॥ ६.१०६.१५ ॥
Oh Bhārata, al oír el chasquido de su cuerda de arco como el estallido de un rayo, todos los seres temblaron a la vez.
6.106.16
अमोघा ह्यपत्नबाणाः पितुस्ते भरतर्षभ ।
नासज्जन्त तनुत्रेषु भीष्मचापच्युताः शराः ॥ ६.१०६.१६ ॥
Oh toro de los Bharatas, aquellas flechas infalibles de tu padre, lanzadas desde el arco de Bhīṣma, no se clavaron en las armaduras.
6.106.17
हतवीरान्रथान्राजन्संयुक्ताञ्जवनैर्हयैः ।
अपश्याम महाराज ह्रियमाणान्रणाजिरे ॥ ६.१०६.१७ ॥
Oh rey, oh gran rey, vimos en el campo de batalla carros uncidos a caballos veloces siendo arrastrados, sus héroes muertos.
6.106.18
चेदिकाशिकरूषाणां सहस्राणि चतुर्दश ।
महारथाः समाख्याताः कलपुत्रास्तनुत्यजः ।
अपरावर्तिनः सर्वे सुवर्णविकृतध्वजाः ॥ ६.१०६.१८ ॥
Catorce mil grandes guerreros de carro de los Cedis, Kāśis y Rūṣas, renombrados como hijos de Kala, dispuestos a entregar sus cuerpos, todos sin volver atrás, con estandartes de oro labrado.
6.106.19
संग्रामे भीष्ममासाद्य व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
निमग्नाः परलोकाय सवाजिरथकुञ्जराः ॥ ६.१०६.१९ ॥
Al llegar a Bhīṣma en la batalla, como la Muerte con la boca abierta, se hundieron en el otro mundo con caballos, carros y elefantes.
6.106.20
भग्नाक्षोपस्करान्कांश्चिद्भग्नचक्रांश्च भारत ।
अपश्याम महाराज शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०६.२० ॥
Oh Bhārata, gran rey, vimos carros con ejes y piezas rotas, y con ruedas rotas, por cientos y por miles.
6.106.21
सवरूथै रथैर्भग्नै रथिभिश्च निपातितैः ।
शरैः सुकवचैश्छिन्नैः पट्टसैश्च विशांपते ॥ ६.१०६.२१ ॥
Con carros y sus toldos rotos, aurigas abatidos, flechas y espadas que cortaron a guerreros de buena armadura, oh señor de los hombres.
6.106.22
गदाभिर्भिण्डिपालैश्च निशितैश्च शिलीमुखैः ।
अनुकर्षैरुपासङ्गैश्चक्रैर्भग्नैश्च मारिष ॥ ६.१०६.२२ ॥
Con mazas, dardos bhindipāla, agudas flechas śilīmukha, cuerdas de tiro, carcaj y ruedas rotas, oh noble.
6.106.23
बाहुभिः कार्मुकैः खङ्गैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
तलत्रैरङ्गुलित्रैश्च ध्वजैश्च विनिपातितैः।
चापैश्च बहुधा च्छिन्नैः समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ६.१०६.२३ ॥
Con brazos, arcos, espadas, cabezas con pendientes, guardabrazos, protectores de dedos y estandartes derribados, y arcos cortados de muchas maneras, la tierra quedó cubierta.
6.106.24
गजारोहा गजान्राजन्हयांश्च हयसादिनः ।
अभिपेतुर्द्रुतं तत्र शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०६.२४ ॥
Oh rey, los jinetes de elefantes sobre sus elefantes y los jinetes de caballos sobre sus caballos se lanzaron allí rápidamente, por cientos y por miles.
6.106.25
यतमानाश्च ते वीरा द्रवमाणान्महारथान् ।
नाशक्नुवन्वारयितुं भीष्मबाणप्रपीडितान् ॥ ६.१०६.२५ ॥
Aunque aquellos héroes se esforzaban, no pudieron detener a los grandes guerreros de carro que huían, afligidos por las flechas de Bhīṣma.
6.106.26
महेन्द्रसमवीर्येण वध्यमाना महाचमूः ।
अभज्यत महाराज न च द्वौ समधावताम् ॥ ६.१०६.२६ ॥
Oh gran rey, aquel gran ejército, siendo masacrado por quien tiene un valor igual al de Indra, se quebró; ni siquiera dos hombres huyeron juntos.
6.106.27
आविद्धरथनागाश्वं पतितध्वजसंकुलम् ।
अनीकं पाण्डुपुत्राणां हाहाभूतमचेतनम् ॥ ६.१०६.२७ ॥
El ejército de los hijos de Pāṇḍu, con carros, elefantes y caballos esparcidos, repleto de estandartes caídos, sumido en lamentos y aturdido.
6.106.28
जघानात्र पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं तथ ।
प्रियं सखाय चाक्रन्दे सखा दैवबलात्कृतः ॥ ६.१०६.२८ ॥
Aquí un padre mató a su hijo, y un hijo a su padre; un querido amigo llamó a su amigo, y el amigo fue llevado por el poder del destino.
6.106.29
विमुच्य कवचानन्ये पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ।
प्रकीर्य केशान्धावन्तः प्रत्यदृश्यन्त सर्वशः ॥ ६.१०६.२९ ॥
Otros soldados del hijo de Pāṇḍu, quitándose las armaduras y esparciendo sus cabellos, se vieron corriendo por todas partes.
6.106.30
तद्गोकुलमिवोद्भ्रान्तमुद्भान्तरथकूबरम् ।
ददृशे पाण्डुपुत्रस्य सैन्यमार्तस्वरं तदा ॥ ६.१०६.३० ॥
Entonces el ejército del hijo de Pāṇḍu se vio, aturdido y disperso como una manada de vacas, con los ejes de sus carros agitándose violentamente, gimiendo con voz de angustia.
6.106.31
प्रभज्यमानं सैन्यं तु दृष्ट्वा यादवनन्दनः ।
उवाच पार्थं बीभत्सुं निगृह्य रथमुत्तमम् ॥ ६.१०६.३१ ॥
Al ver que el ejército se desbarataba, el gozo de los Yādava, deteniendo el excelente carro, habló a Pārtha, el terrible Bībhatsu.
6.106.32
अयं स कालः संप्राप्तः पार्थ यः काङ्क्षितस्तव ।
प्रहरास्मै नरव्याघ्र भीष्मायाहवशोभिने ॥ ६.१०६.३२ ॥
Pārtha, ha llegado aquel momento que deseabas. Hiere a Bhīṣma, que brilla en la batalla, oh tigre entre los hombres.
6.106.33
यत्पुरा कथितं वीर त्वया राज्ञां समागमे ।
विराटनगरे तात सञ्जयस्य समीपतः ॥ ६.१०६.३३ ॥
Oh héroe, querido, lo que dijiste antes junto a Sañjaya, en la asamblea de reyes en la ciudad de Virāṭa.
6.106.34
भीष्मद्रोणमुखान्सर्वान्धार्तराष्ट्रस्य सैनिकान् ।
सानुबन्धान्हनिष्यामि ये मां योत्स्यन्ति सङ्गरे ॥ ६.१०६.३४ ॥
Daré muerte a todos los soldados del hijo de Dhṛtarāṣṭra, encabezados por Bhīṣma y Droṇa, junto con sus seguidores, que pelearán contra mí en la batalla.
6.106.35
इति तत्कुरु कौन्तेय सत्यं वाक्यमरिन्दम ।
क्षत्रधर्ममनुस्मृत्य युध्यस्व विगतज्वरः ॥ ६.१०६.३५ ॥
Por tanto, hijo de Kuntī, haz precisamente eso. Esta es una palabra verdadera, oh domador de enemigos. Recordando el deber del guerrero, combate, libre de la fiebre del dolor.
6.106.36
इत्युक्तो वासुदेवेन तिर्यग्दृष्टिरधोमुखः ।
अकाम इव बीभत्सुरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१०६.३६ ॥
Así interpelado por Vāsudeva, Bībhatsu, con mirada de soslayo y rostro abatido, como si no quisiera, pronunció estas palabras.
6.106.37
अवध्यानां वधं कृत्वा राज्यं वा नरकोत्तरम् ।
दुःखानि वनवासे वा किं नु मे सुकृतं भवेत् ॥ ६.१०६.३७ ॥
Habiendo matado a quienes no deben ser muertos, ya sea un reino obtenido a costa de algo peor que el infierno, o las penas del exilio en el bosque, ¿qué mérito podría haber para mí en ello?
6.106.38
चोदयाश्वान्यतो भीष्मः करिष्ये वचनं तव ।
पातयिष्यामि दुर्धर्षं भीष्मं कुरुपितामहम् ॥ ६.१०६.३८ ॥
"Dirige los caballos hacia otra parte; haré lo que dices. Derribaré al invencible Bhīṣma, abuelo de los Kurus."
6.106.39
स चाश्वान्रजतप्रख्यांश्चोदयामास माधवः ।
यतो भीष्मस्ततो राजन्दुष्प्रेक्ष्यो रश्मिवानिव । ॥ ६.१०६.३९ ॥
Y Mādhava hizo avanzar aquellos caballos resplandecientes como la plata hacia donde estaba Bhīṣma, oh rey; iban como el sol de rayos brillantes, difícil de mirar.
6.106.40
ततस्तत्पुनरावृत्तं युधिष्ठिरबलं महत् ।
दृष्ट्वा पार्थं महाबाहुं भीष्मायोद्यतमाहवे ॥ ६.१०६.४० ॥
Entonces aquel gran ejército de Yudhiṣṭhira volvió a girar, al ver al de brazos poderosos, Pārtha, avanzando en la batalla hacia Bhīṣma.
6.106.41
ततो भीष्मः कुरुश्रेष्ठः सिंहवद्विनदन्मुहुः ।
धनंजयरथं शीघ्रं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ६.१०६.४१ ॥
Entonces Bhīṣma, el mejor de los Kuru, rugiendo una y otra vez como un león, cubrió rápidamente el carro de Dhanaṃjaya con una lluvia de flechas.
6.106.42
क्षणेन स रथस्तस्य सहयः सहसारथिः ।
शरवर्षेण महता न प्राज्ञायत भारत ॥ ६.१०६.४२ ॥
En un instante, aquel carro suyo, con sus caballos y su auriga, quedó cubierto por la gran lluvia de flechas, oh Bhārata, de modo que ya no se percibía.
6.106.43
वासुदेवस्त्वसंभ्रान्तो धैर्यमास्थाय सत्वरः ।
चोदयामास तानश्वान्विनुन्नान्भीष्मसायकैः ॥ ६.१०६.४३ ॥
Pero Vāsudeva, imperturbable y firme, apresuró a los caballos, aguijoneados por las flechas de Bhīṣma.
6.106.44
ततः पार्थो धनुर्गृह्य दिव्यं जलदनिःस्वनम् ।
पातयामास भीष्मस्य धनुश्छित्त्वा शितैः शरैः ॥ ६.१०६.४४ ॥
Entonces Pārtha tomó su arco divino, de sonido semejante al de nubes tronantes, y con agudas flechas cortó y derribó el arco de Bhīṣma.
6.106.45
स च्छिन्नधन्वा कौरव्यः पुनरन्यन्महद्धनुः ।
निमेषान्तरमात्रेण सज्यं चक्रे पिता तव ॥ ६.१०६.४५ ॥
Entonces aquel Kaurava, cuyo arco había sido cortado, tomó otro gran arco y, en un instante, tu padre lo tensó.
6.106.46
चकर्ष च ततो दोर्भ्यां धनुर्जलदनिःस्वनम् ।
अथास्य तदपि क्रुद्धश्चिच्छेद धनुरर्जुनः ।
तस्य तत्पूजयामास लाघवं शन्तनोः सुतः ॥ ६.१०६.४६ ॥
Entonces tensó con ambos brazos otro arco de sonido semejante al de nubes tronantes, y el furioso Arjuna también lo cortó. El hijo de Śantanu elogió su destreza.
6.106.47
गाङ्गेयस्त्वब्रवीत्पार्थं धन्विश्रेष्ठमरिंदम ।
साधुसाधु महाबाहो साधु कुन्तीसुतेति च ॥ ६.१०६.४७ ॥
Pero Gāṅgeya dijo a Pārtha, el mejor de los arqueros, domador de enemigos: "¡Bien hecho, bien hecho! ¡Bien hecho, oh hijo de Kuntī de poderosos brazos!"
6.106.48
समाभाष्यैवमपरं प्रगृह्य रुचिरं धनुः ।
मुमोच समरे भीष्मः शरान्पार्थरथं प्रति ॥ ६.१०६.४८ ॥
Habiendo hablado así, Bhīṣma tomó otro hermoso arco y, en la batalla, lanzó flechas contra el carro de Pārtha.
6.106.49
अदर्शयद्वसुदेवो हययाने परं बलम् ।
मोघान्कुर्वञ्शरांस्तस्य मण्डलानि निदर्शयन् ॥ ६.१०६.४९ ॥
Vasudeva mostró su poder supremo en el carro uncido a caballos, volviendo vanas las flechas de Bhīṣma y exhibiendo movimientos circulares.
6.106.50
शुशुभाते नरव्याघ्रौ तौ भीष्मशरविक्षतौ ।
गोवृषाविव संरब्धौ विषाणोल्लिखिताङ्कितौ ॥ ६.१०६.५० ॥
Aquellos dos tigres entre los hombres, heridos por las flechas de Bhīṣma, brillaban como dos toros furiosos marcados por los arañazos de sus cuernos.
6.106.51
वासुदेवस्तु संप्रेक्ष्य पार्थस्य मृदुयुद्धताम् ।
भीष्मं च शरवर्षाणि सृजन्तमनिशं युधि ॥ ६.१०६.५१ ॥
Pero Vasudeva observó atentamente la forma moderada de combatir de Arjuna y a Bhīṣma, que en la batalla desataba sin cesar lluvias de flechas.
6.106.52
प्रतपन्तमिवादित्यं मध्यमासाद्य सेनयोः ।
वरान्वरान्विनिघ्नन्तं पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान् ॥ ६.१०६.५२ ॥
Llegado al centro de los dos ejércitos, ardiendo como el sol, derribaba uno tras otro a los mejores soldados del hijo de Pāṇḍu.
6.106.53
युगान्तमिव कुर्वाणं भीष्मं यौधिष्ठिरे बले ।
नामृष्यत महाबाहुर्माधवः परवीरहा ॥ ६.१०६.५३ ॥
Al ver a Bhīṣma causando una destrucción como el fin de los tiempos en el ejército de Yudhiṣṭhira, el de grandes brazos Mādhava, matador de héroes enemigos, no pudo tolerarlo.
6.106.54
उत्सृज्य रजतप्रख्यान्हयान्पार्थस्य मारिष ।
वासुदेवस्ततो योगी प्रचस्कन्द महारथात् ॥ ६.१०६.५४ ॥
Entonces, oh respetado, Vāsudeva el yogui soltó los caballos plateados de Arjuna y saltó del gran carro.
6.106.55
अभिदुद्राव भीष्मं स भुजप्रहरणो बली ।
प्रतोदपाणिस्तेजस्वी सिंहवद्विनदन्मुहुः ॥ ६.१०६.५५ ॥
Usando sus brazos como armas, poderoso y resplandeciente, con el aguijón en la mano, rugiendo una y otra vez como un león, se lanzó contra Bhīṣma.
6.106.56
दारयन्निव पद्भ्यां स जगतीं जगदीश्वरः ।
क्रोधताम्रेक्षणः कृष्णो जिघांसुरमितद्युतिः ॥ ६.१०६.५६ ॥
Como si partiera la tierra con sus pies, Kṛṣṇa, señor del mundo, con los ojos enrojecidos de ira, deseoso de matar, de esplendor sin medida, avanzó.
6.106.57
ग्रसन्निव च तेजांसि तावकानां महाहवे ।
दृष्ट्वा माधवमाक्रन्दे भीष्मायोद्यतमन्तिके ॥ ६.१०६.५७ ॥
Como si engullera el esplendor de tus guerreros en la gran batalla, al ver a Mādhava alzado cerca de Bhīṣma en medio del clamor,
6.106.58
हतो भीष्मो हतो भीष्म इति तत्रस्म सैनिकाः ।
क्रोशन्तः प्राद्रवन्सर्वे वासुदेवभयातुराः ॥ ६.१०६.५८ ॥
«¡Bhīṣma ha sido abatido! ¡Bhīṣma ha sido abatido!», gritando así, todos los soldados, aterrorizados por Vāsudeva, huyeron.
6.106.59
पीतकौशेयसंवीतो मणिश्यामो जनार्दनः ।
शुशुभे विद्रवन्भीष्मं विद्युन्माली यथाम्बुदः ॥ ६.१०६.५९ ॥
Vestido de seda amarilla, oscuro como una gema, Janārdana resplandecía al lanzarse hacia Bhīṣma, como una nube coronada de relámpagos.
6.106.60
स सिंह इव मातङ्गं यथर्षभ इवर्षभम् ।
अभिदुद्राव वेगेन विनदन्यादवर्षभः ॥ ६.१०६.६० ॥
Como un león se abalanza sobre un elefante, como un toro sobre otro toro, el mejor de los Yādavas, rugiendo, se lanzó con velocidad sobre Bhīṣma.
6.106.61
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य पुण्डरीकाक्षमाहवे ।
असंभ्रमं रणे भीष्मो विचकर्ष महद्धनुः ।
उवाच चैव गोविन्दमसंभ्रान्तेन चेतसा ॥ ६.१०६.६१ ॥
Al ver al de ojos de loto lanzarse contra él en la batalla, Bhīṣma tensó su gran arco sin turbación en el combate, y con ánimo sereno habló a Govinda.
6.106.62
एह्येहि पुण्डरीकाक्ष देवदेव नमोस्तु ते ।
मामद्य सात्वतश्रेष्ठ तापयस्त महाहवे ॥ ६.१०६.६२ ॥
Ven, ven, ojo de loto, dios de los dioses, reverencia a ti. Mejor de los Sātvatas, hoy en esta gran batalla, atormenta-me.
6.106.63
त्वया हि देव संग्रामे हतस्यापि ममानघ ।
श्रेय एव परं कृष्ण लोके भवति सर्वतः ॥ ६.१०६.६३ ॥
Oh dios, Kṛṣṇa sin mancha, incluso si soy muerto por ti en la batalla, para mí el bien supremo llega por todas partes en el mundo.
6.106.64
संभावितोऽस्मि गोविन्द त्रैलोक्येनाद्य संयुगे ।
प्रहरस्व यथेष्टं वै दासोऽस्मि तव चानघ ॥ ६.१०६.६४ ॥
Govinda, hoy en esta batalla soy honrado por los tres mundos. Golpea como quieras, oh sin mancha; soy tu servidor.
6.106.65
अन्वगेव ततः पार्थः समभिद्रुत्य केशवम् ।
निजग्राह महाबाहुर्बाहुभ्यां परिगृह्य वै ॥ ६.१०६.६५ ॥
Entonces Pārtha, lanzándose tras él, alcanzó a Keśava, y el de brazos poderosos lo agarró firmemente con ambos brazos.
6.106.66
निगृह्यमाणः पार्थेन कृष्णो राजीवलोचनः ।
जगामैवैनमादाय वेगेन पुरुषोत्तमः ॥ ६.१०६.६६ ॥
Aunque sujetado por Pārtha, Kṛṣṇa de ojos de loto, el Supremo, lo llevó consigo y avanzó con rapidez.
6.106.67
पार्थस्तु विष्टभ्य बलाच्चरणौ परवीरहा ।
निजग्राह हृषीकेशं कथंचिद्दशमे पदे ॥ ६.१०६.६७ ॥
Arjuna, hijo de Pṛthā, matador de héroes enemigos, asió con fuerza los pies de Kṛṣṇa y de algún modo atrapó al señor de los sentidos en el décimo paso.
6.106.68
तत एवमुवाचार्तः क्रोधपर्याकुलेक्षणम् ।
निःश्वसन्तं यथा नागमर्जुनः प्रणयात्सखा ॥ ६.१०६.६८ ॥
Entonces Arjuna, afligido, con afecto habló así a su amigo, cuyos ojos estaban agitados por la ira y que resoplaba como un elefante.
6.106.69
निवर्तस्व महाबाहो नानृतं कर्तुमर्हसि ।
यत्त्वया कथितं पूर्वं न योत्स्यामीति केशव ॥ ६.१०६.६९ ॥
Vuelve atrás, oh tú de poderosos brazos; no te conviene obrar con falsedad. Oh Keśava, dijiste antes: 'No combatiré'.
6.106.70
मिथ्यावादीति लोकास्त्वां कथयिष्यन्ति माधव ।
ममैष भारः सर्वो हि हनिष्यामि पितामहम् ॥ ६.१०६.७० ॥
La gente te llamará mentiroso, oh Mādhava. Toda esta carga es mía; ciertamente mataré al abuelo.
6.106.71
शपे केशव शस्त्रेण सत्येन सुकृतेन च ।
अन्तं यथा गमिष्यामि शत्रूणां शत्रुसूदन ॥ ६.१०६.७१ ॥
Juro por mi arma, por la verdad y por las buenas obras, oh Keśava, que ciertamente llegaré al fin de los enemigos, oh destructor de enemigos.
6.106.72
अद्यैव पश्य दुर्धर्षं पात्यमानं महारथम् ।
तारापतिमिवापूर्णमन्तकाले यदृच्छया ॥ ६.१०६.७२ ॥
Mira hoy cómo cae aquel gran carrocero invencible, como el señor de las estrellas, la luna, que mengua por azar en la hora de la muerte.
6.106.73
माधवस्तु वचः श्रुत्वा फल्गुनस्य महात्मनः ।
अभवत्परमप्रीतो दृष्ट्वा पार्थस्य विक्रमम्।
न किंचिदुक्त्वा सक्रोध आरुरोह रथं पुनः ॥ ६.१०६.७३ ॥
Al oír las palabras del magnánimo Phalguna y ver el valor de Pārtha, Mādhava se alegró sobremanera. Sin decir nada, con ira, volvió a subir a su carro.
6.106.74
तौ रथस्थौ नरव्याघ्रौ भीष्मः शान्तनवः पुनः ।
ववर्ष शरवर्षेण मेघो वृष्ट्या यथाऽचलौ ॥ ६.१०६.७४ ॥
Sobre aquellos dos tigres entre los hombres, de pie en el carro, Bhīṣma, hijo de Śantanu, volvió a llover una lluvia de flechas, como una nube derrama lluvia sobre dos montañas.
6.106.75
प्राणानादत्त योधानां पिता देवव्रतस्तव ।
गभस्तिभिरिवादित्यस्तेजांसि शिशिरात्यये ॥ ६.१०६.७५ ॥
Tu padre Devavrata arrebató las vidas de los guerreros, como el sol al final del invierno recoge el resplandor con sus rayos.
6.106.76
यथा कुरूणां सैन्यानि बभञ्जुर्युधि पाण्डवाः ।
तथा पाण्डवसैन्यानि बभञ्ज युधि ते पिता ॥ ६.१०६.७६ ॥
Tal como los Pāṇḍavas habían quebrado los ejércitos de los Kurus en la batalla, así tu padre quebró los ejércitos de los Pāṇḍavas en la batalla.
6.106.77
हतविद्रुतसैन्यास्तु निरुत्साहा विचेतसः ।
निरीक्षितुं न शेकुस्ते भीष्ममप्रतिमं रणे ॥ ६.१०६.७७ ॥
Los ejércitos, abatidos y dispersos, sin ánimo y desconcertados, no podían siquiera mirar al incomparable Bhīṣma en la batalla.
6.106.78
मध्यं गतमिवादित्यं प्रतपन्तं स्वतेजसा ।
ते वध्यमाना भीष्मेण शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०६.७८ ॥
Como el sol que ha llegado al mediodía y arde con su propio resplandor, eran abatidos por Bhīṣma por centenares y por miles.
6.106.79
कुर्वाणं समरे कर्माण्यतिमानुषविक्रमम् ।
वीक्षांचक्रुर्महाराज पाण्डवा भयपीडिताः ॥ ६.१०६.७९ ॥
Oh gran rey, los Pāṇḍavas, atormentados por el miedo, miraron a aquel que realizaba hazañas de valor sobrehumano en la batalla.
6.106.80
तथा पाण्डवसैन्यानि द्राव्यमाणानि भारत ।
त्रातारं नाध्यगच्छन्त गावः पङ्कगता इव।
पिपीलिका इव क्षुण्णा दुर्बला बलिना रणे ॥ ६.१०६.८० ॥
Oh descendiente de Bharata, los ejércitos de los Pāṇḍava, así puestos en fuga, no encontraron protector, como vacas atascadas en el lodo; fueron aplastados en la batalla por el fuerte, como débiles hormigas.
6.106.81
तथैव योधा राजेन्द्र भीष्मेणामित्रघातिना ।
समरे मृदिताः सर्वे पाण्डवाः सह सृञ्जयैः ॥ ६.१०६.८१ ॥
Oh señor de reyes, de la misma manera todos los guerreros pāṇḍava, junto con los sṛñjaya, fueron aplastados en la batalla por Bhīṣma, el matador de enemigos.
6.106.82
महारथं भारत दुष्प्रकम्पं ।
शरौघिणं प्रतपन्तं नरेन्द्रान्।
भीष्मं न शेकुः प्रतिवीक्षितुं ते ।
शरार्चिषं सूर्यमिवातपन्तम् ॥ ६.१०६.८२ ॥
Oh descendiente de Bharata, no pudieron mirar a Bhīṣma, el gran auriga, difícil de sacudir, que derramaba una lluvia de flechas, abrasando a los señores de los hombres, ardiente con llamas de flechas como el sol que abrasa.
6.106.83
विमृद्गतस्तस्य तु पाण्डुसेना-
मस्तं जगामाथ सहस्ररश्मिः।
ततो हि भीष्मः सबलान्ससैन्या-
न्न्यवारयत्पाण्डुसुताञ्शरौघैः ॥ ६.१०६.८३ ॥
Mientras el ejército pāṇḍava era aplastado por él, el sol de mil rayos se puso; entonces Bhīṣma contuvo a los hijos de Pāṇḍu, con sus fuerzas y ejércitos, con torrentes de flechas.
6.106.84
मनोऽवहारं प्रति संबभूव ॥ ६.१०६.८४ ॥
Sobrevino un retroceso de la mente.