ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.106.1
ततः पिता तव क्रुद्धो निशितैः सायकोत्तमैः ।
आजघान रणे पार्थान्सहसेनान्समन्ततः ॥ ६.१०६.१ ॥
ଏଥିରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ତୁମ ପିତା ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣରେ ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସେନା ସହିତ ସବୁ ପାଖରୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.106.2
भीमं द्वादशभिर्विद्ध्वा सात्यकिं नवभिः शरैः ।
नकुलं च त्रिभिर्विद्ध्वा सहदेवं च सप्तभिः ॥ ६.१०६.२ ॥
ଭୀମଙ୍କୁ ବାର, ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ନଅ, ନକୁଳଙ୍କୁ ତିନି ଓ ସହଦେବଙ୍କୁ ସାତ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି।
6.106.3
युधिष्ठिरं द्वादशभिर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ।
धृष्टद्युम्नं ततो विद्ध्वा ननाद सुमहाबलः ॥ ६.१०६.३ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବାର ବାଣରେ ବାହୁ ଓ ଛାତିରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ତା'ପରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି, ମହାବଳ ଗର୍ଜନ କଲା।
6.106.4
तं द्वादशाख्यैर्नकुलो माधवश्च त्रिभिः शरैः ।
धृष्टद्युम्नश्च सप्तत्या भीमसेनश्च सप्तभिः ।
युधिष्ठिरो द्वादशभिः प्रत्यविध्यत्पितामहम् ॥ ६.१०६.४ ॥
ନକୁଳ ବାର, ମାଧବ (ସାତ୍ୟକି) ତିନି, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସତୁରି, ଭୀମସେନ ସାତ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବାର ବାଣରେ ପିତାମହଙ୍କୁ (ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ) ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ କଲେ।
6.106.5
द्रोणस्तु सात्यकिं विद्ध्वा भीमसेनमविध्यत ।
एकैकं पञ्चभिर्बाणैर्यमदण्डोपमैः शितैः ॥ ६.१०६.५ ॥
ମାତ୍ର ଦ୍ରୋଣ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଭୀମସେନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯମଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.106.6
तौ च तं प्रत्यविध्येतां त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ।
तोत्रैरिव महानागं द्रोणं ब्राह्मणपुङ्गवम् ॥ ६.१०६.६ ॥
ସେ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟ ସିଧା ଉଡ଼ିଯିବା ବାଣରେ ତିନି ତିନି ବାଣ କରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ କଲେ, ଅଙ୍କୁଶରେ ମହାହସ୍ତୀକୁ ଯେପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ।
6.106.7
सौवीरा कितवाः प्राच्याः प्रतीच्योदीच्यमालवाः ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः।
संग्रमे नाजहुर्भीष्मं वध्यमानाः शितैः शरैः ॥ ६.१०६.७ ॥
ସୌବୀର, କିତବ, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଓ ମାଳବ ଲୋକ, ଅଭୀଷାହ, ଶୂରସେନ, ଶିବି ଓ ବସାତିଗଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ନାହିଁ।
6.106.8
तथैवान्ये महीपाला नानादेशसमागताः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त विविधायुधपाणयः ।
तथैव पाण्डवा राजन्परिवव्रुः पितामहम् ॥ ६.१०६.८ ॥
ସେହିପରି ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ନାନା ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ପିତାମହଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ।
6.106.9
स समन्तात्परिवृतो रथौघैरपराजितः ।
गहनेऽग्निरिवोत्सृष्टः प्रजज्वाल दहन्परान् ॥ ६.१०६.९ ॥
ସେ ଚାରି ପାଖରୁ ରଥସମୂହ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅପରାଜିତ ରହିଲେ; ଅରଣ୍ୟରେ ଛାଡ଼ିଥିବା ଅଗ୍ନି ଭଳି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରି ସେ ଜ୍ୱଳିଲେ।
6.106.10
रथाग्न्यगारश्चापार्चिरसिशक्तिगजेन्धनः ।
शरस्फुलिङ्गो भीष्माग्निर्ददाह क्षत्रियर्षभान् ॥ ६.१०६.१० ॥
ରଥ ଯାହାର ଅଗ୍ନିଗୃହ, ଧନୁ ଯାହାର ଶିଖା, ଖଡ୍ଗ, ଶକ୍ତି ଓ ହାତୀ ଯାହାର ଇନ୍ଧନ, ବାଣ ଯାହାର ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ — ସେହି ଭୀଷ୍ମାଗ୍ନି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କଲା।
6.106.11
यथा हि सुमहानग्निः कक्षे चरसि सानिलः ।
तथा भीष्मो महाराज दिव्यमस्त्रमुदीरयन् ॥ ६.१०६.११ ॥
ଯେପରି ଅରଣ୍ୟରେ ପବନ ସହିତ ବଡ଼ ନିଆଁ ବ୍ୟାପେ, ସେହିପରି ହେ ମହାରାଜ, ଭୀଷ୍ମ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.106.12
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिर्गार्ध्रपक्षैः सुतेजनैः ।
कर्णिनालीकनाराचैश्छादयामास तद्बलम् ॥ ६.१०६.१२ ॥
ସୁନା ପକ୍ଷ ଓ ଗିଧ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ — କର୍ଣି, ନାଳ, ଈକ ଓ ନାରାଚ ବାଣରେ — ସେ ସେହି ସୈନ୍ୟକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
6.106.13
अपातयद्ध्वजांश्चैव रथिनश्च शितैः शरैः ।
मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान् ॥ ६.१०६.१३ ॥
ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଧ୍ୱଜ ଓ ରଥୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଡ଼ି ଦେଲେ। ମୁଣ୍ଡ କଟା ତାଳବନ ପରି ସେ ରଥସମୂହକୁ କରିଦେଲେ।
6.106.14
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्गजानश्वांश्च संयुगे ।
अकरोत्स महाबाहुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.१०६.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମହାବାହୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟହୀନ କରିଦେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
6.106.15
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वभूतानि समकम्पन्त भारत ॥ ६.१०६.१५ ॥
ହେ ଭାରତ, ତାଙ୍କ ଧନୁ ଦଉଡ଼ିର ଶବ୍ଦ ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ଶୁଣି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏକାସାଙ୍ଗରେ କମ୍ପିଗଲେ।
6.106.16
अमोघा ह्यपत्नबाणाः पितुस्ते भरतर्षभ ।
नासज्जन्त तनुत्रेषु भीष्मचापच्युताः शराः ॥ ६.१०६.१६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୁମ ପିତାଙ୍କ (ପକ୍ଷର) ସେ ଅମୋଘ ବାଣ କବଚରେ ଅଟକିଲା ନାହିଁ।
6.106.17
हतवीरान्रथान्राजन्संयुक्ताञ्जवनैर्हयैः ।
अपश्याम महाराज ह्रियमाणान्रणाजिरे ॥ ६.१०६.१७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହେ ମହାରାଜ, ରଣଭୂମିରେ ବୀରମାନେ ହତ ହୋଇ, ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ରଥ ଟାଣି ନିଆଯାଉଥିବା ଆମେ ଦେଖିଲୁ।
6.106.18
चेदिकाशिकरूषाणां सहस्राणि चतुर्दश ।
महारथाः समाख्याताः कलपुत्रास्तनुत्यजः ।
अपरावर्तिनः सर्वे सुवर्णविकृतध्वजाः ॥ ६.१०६.१८ ॥
ଚେଦି, କାଶୀ ଓ ରୂଷମାନଙ୍କର ଚଉଦ ହଜାର ମହାରଥୀ। କାଳପୁତ୍ର ବୋଲି ଖ୍ୟାତ, ଶରୀର ତ୍ୟାଗରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ସମସ୍ତେ ପଛକୁ ନ ଫେରନ୍ତି, ସୁନାର ଧ୍ୱଜାଧାରୀ।
6.106.19
संग्रामे भीष्ममासाद्य व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
निमग्नाः परलोकाय सवाजिरथकुञ्जराः ॥ ६.१०६.१९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପାଇ, ମୁଖ ମେଲା ଅନ୍ତକ ପରି, ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ ସେମାନେ ପରଲୋକରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ।
6.106.20
भग्नाक्षोपस्करान्कांश्चिद्भग्नचक्रांश्च भारत ।
अपश्याम महाराज शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०६.२० ॥
ହେ ଭାରତ! ଅକ୍ଷ ଓ ଉପକରଣ ଭାଙ୍ଗିଥିବା କେତେକ ରଥ, ଚକ୍ର ଭାଙ୍ଗିଥିବା, ହେ ମହାରାଜ, ଶହଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଆମେ ଦେଖିଲୁ।
6.106.21
सवरूथै रथैर्भग्नै रथिभिश्च निपातितैः ।
शरैः सुकवचैश्छिन्नैः पट्टसैश्च विशांपते ॥ ६.१०६.२१ ॥
ଛତ୍ର ସହିତ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ରଥ, ପଡ଼ିଥିବା ରଥୀ, ଉତ୍ତମ କବଚ ସହିତ କଟା ଶର ଓ ଖଡ୍ଗ, ହେ ରାଜନ୍!
6.106.22
गदाभिर्भिण्डिपालैश्च निशितैश्च शिलीमुखैः ।
अनुकर्षैरुपासङ्गैश्चक्रैर्भग्नैश्च मारिष ॥ ६.१०६.२२ ॥
ଗଦା, ଭିଣ୍ଡିପାଳ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଲୀମୁଖ ଶର, ଅନୁକର୍ଷ, ଉପାସଙ୍ଗ, ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଚକ୍ର, ହେ ମାରିଷ!
6.106.23
बाहुभिः कार्मुकैः खङ्गैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
तलत्रैरङ्गुलित्रैश्च ध्वजैश्च विनिपातितैः।
चापैश्च बहुधा च्छिन्नैः समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ६.१०६.२३ ॥
ବାହୁ, ଧନୁ, ଖଡ୍ଗ, କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ମୁଣ୍ଡ, ତଳତ୍ର, ଅଙ୍ଗୁଳିତ୍ର, ଧ୍ୱଜ ପଡ଼ିଥିଲା; ବହୁ ପ୍ରକାରେ କଟା ଧନୁରେ ପୃଥିବୀ ଢାଙ୍କି ହୋଇଗଲା।
6.106.24
गजारोहा गजान्राजन्हयांश्च हयसादिनः ।
अभिपेतुर्द्रुतं तत्र शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०६.२४ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ହାତୀ ଆରୋହୀମାନେ ହାତୀ ଉପରେ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ଅଶ୍ୱ ଉପରେ ସେଠାରେ ଶୀଘ୍ର ଶହଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲେ।
6.106.25
यतमानाश्च ते वीरा द्रवमाणान्महारथान् ।
नाशक्नुवन्वारयितुं भीष्मबाणप्रपीडितान् ॥ ६.१०६.२५ ॥
ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବୀରମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ରୋକି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.106.26
महेन्द्रसमवीर्येण वध्यमाना महाचमूः ।
अभज्यत महाराज न च द्वौ समधावताम् ॥ ६.१०६.२६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ସେହି ମହାସେନା ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲା; ଦୁଇ ଜଣ ଯୋଦ୍ଧା ମଧ୍ୟ ଏକାଠି ପଳାଇଲେ ନାହିଁ।
6.106.27
आविद्धरथनागाश्वं पतितध्वजसंकुलम् ।
अनीकं पाण्डुपुत्राणां हाहाभूतमचेतनम् ॥ ६.१०६.२७ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ସେନା, ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ, ପଡ଼ିଥିବା ଧ୍ୱଜାରେ ଭରି, ହାହାକାରରେ ଡୁବି, ଚେତନାଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲା।
6.106.28
जघानात्र पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं तथ ।
प्रियं सखाय चाक्रन्दे सखा दैवबलात्कृतः ॥ ६.१०६.२८ ॥
ଏଠାରେ ପିତା ପୁତ୍ରକୁ ଓ ପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କୁ ବଧ କଲା; ପ୍ରିୟ ସଖା ସଖାକୁ ଡାକିଲା, ଏବଂ ସଖା ଦୈବବଳରେ ଚାଳିତ ହେଲା।
6.106.29
विमुच्य कवचानन्ये पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ।
प्रकीर्य केशान्धावन्तः प्रत्यदृश्यन्त सर्वशः ॥ ६.१०६.२९ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ୟ ସୈନିକମାନେ କବଚ ଖୋଲି, କେଶ ଛଡ଼ାଇ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ସର୍ବତ୍ର ଦେଖାଗଲେ।
6.106.30
तद्गोकुलमिवोद्भ्रान्तमुद्भान्तरथकूबरम् ।
ददृशे पाण्डुपुत्रस्य सैन्यमार्तस्वरं तदा ॥ ६.१०६.३० ॥
ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ସେନା, ଗୋଷ୍ଠ ପରି ଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ, ରଥର କୂବର ଝୁଲାଇ, ଆର୍ତ୍ତସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖାଗଲା।
6.106.31
प्रभज्यमानं सैन्यं तु दृष्ट्वा यादवनन्दनः ।
उवाच पार्थं बीभत्सुं निगृह्य रथमुत्तमम् ॥ ६.१०६.३१ ॥
ସୈନ୍ୟ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି ଯାଦବନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ଉତ୍ତମ ରଥ ରୋକି ବୀଭତ୍ସୁ ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.106.32
अयं स कालः संप्राप्तः पार्थ यः काङ्क्षितस्तव ।
प्रहरास्मै नरव्याघ्र भीष्मायाहवशोभिने ॥ ६.१०६.३२ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଥିଲ ସେହି ସମୟ ଆସିଛି। ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭୁଥିବା ଏହି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରହାର କର।
6.106.33
यत्पुरा कथितं वीर त्वया राज्ञां समागमे ।
विराटनगरे तात सञ्जयस्य समीपतः ॥ ६.१०६.३३ ॥
ହେ ବୀର, ପୂର୍ବେ ବିରାଟନଗରରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ସମାବେଶରେ, ହେ ତାତ, ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ନିକଟରେ ତୁମେ ଯାହା କହିଥିଲ।
6.106.34
भीष्मद्रोणमुखान्सर्वान्धार्तराष्ट्रस्य सैनिकान् ।
सानुबन्धान्हनिष्यामि ये मां योत्स्यन्ति सङ्गरे ॥ ६.१०६.३४ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ପ୍ରମୁଖ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ସୈନିକଙ୍କୁ, ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ସହିତ ଯୁଝିବେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି।
6.106.35
इति तत्कुरु कौन्तेय सत्यं वाक्यमरिन्दम ।
क्षत्रधर्ममनुस्मृत्य युध्यस्व विगतज्वरः ॥ ६.१०६.३५ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତାହା ହିଁ କର। ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଏହା ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟ। କ୍ଷତ୍ରିୟଧର୍ମ ସ୍ମରଣ କରି, ଶୋକରହିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କର।
6.106.36
इत्युक्तो वासुदेवेन तिर्यग्दृष्टिरधोमुखः ।
अकाम इव बीभत्सुरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१०६.३६ ॥
ବାସୁଦେବ ଏପରି କହିବାରୁ, ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅଧୋମୁଖ ହୋଇ, ଅନିଚ୍ଛୁକ ପରି ବୀଭତ୍ସୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.106.37
अवध्यानां वधं कृत्वा राज्यं वा नरकोत्तरम् ।
दुःखानि वनवासे वा किं नु मे सुकृतं भवेत् ॥ ६.१०६.३७ ॥
ଅବଧ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ରାଜ୍ୟ ପାଇବା, କିମ୍ବା ନରକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦୁଃଖ, ଅଥବା ବନବାସର କଷ୍ଟ — ଏଥିରେ ମୋର କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ହେବ?
6.106.38
चोदयाश्वान्यतो भीष्मः करिष्ये वचनं तव ।
पातयिष्यामि दुर्धर्षं भीष्मं कुरुपितामहम् ॥ ६.१०६.३८ ॥
"ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଚଳାଅ; ତୁମ କଥା ଅନୁସାରେ କରିବି। ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ, କୁରୁଙ୍କ ପିତାମହଙ୍କୁ, ମୁଁ ପାଡ଼ିଦେବି।"
6.106.39
स चाश्वान्रजतप्रख्यांश्चोदयामास माधवः ।
यतो भीष्मस्ततो राजन्दुष्प्रेक्ष्यो रश्मिवानिव । ॥ ६.१०६.३९ ॥
ମାଧବ ରୂପା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଇଲେ; ଭୀଷ୍ମ ଯେଉଁଠି ଥିଲେ ସେଆଡ଼କୁ, ହେ ରାଜନ୍ — କିରଣବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଯାହାକୁ ଚାହିଁବା କଷ୍ଟକର, ସେପରି ତେଜରେ ସେମାନେ ଛୁଟିଲେ।
6.106.40
ततस्तत्पुनरावृत्तं युधिष्ठिरबलं महत् ।
दृष्ट्वा पार्थं महाबाहुं भीष्मायोद्यतमाहवे ॥ ६.१०६.४० ॥
ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେହି ମହାସେନା ପୁଣି ଫେରିଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଆସୁଥିବା ମହାବାହୁ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଦେଖି।
6.106.41
ततो भीष्मः कुरुश्रेष्ठः सिंहवद्विनदन्मुहुः ।
धनंजयरथं शीघ्रं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ६.१०६.४१ ॥
ତା'ପରେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ ସିଂହ ପରି ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରି ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ରଥକୁ ଶରବର୍ଷାରେ ଶୀଘ୍ର ଢାଙ୍କି ଦେଲେ।
6.106.42
क्षणेन स रथस्तस्य सहयः सहसारथिः ।
शरवर्षेण महता न प्राज्ञायत भारत ॥ ६.१०६.४२ ॥
କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସେହି ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ସହିତ, ସେହି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶରବର୍ଷାରେ ଢଙ୍କା ପଡ଼ିଗଲା; ହେ ଭାରତ, ତାହା ଆଉ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
6.106.43
वासुदेवस्त्वसंभ्रान्तो धैर्यमास्थाय सत्वरः ।
चोदयामास तानश्वान्विनुन्नान्भीष्मसायकैः ॥ ६.१०६.४३ ॥
କିନ୍ତୁ ବାସୁଦେବ ଅବିଚଳିତ ରହି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ଶୀଘ୍ର, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ସେହି ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଚଳାଇଲେ।
6.106.44
ततः पार्थो धनुर्गृह्य दिव्यं जलदनिःस्वनम् ।
पातयामास भीष्मस्य धनुश्छित्त्वा शितैः शरैः ॥ ६.१०६.४४ ॥
ତା'ପରେ ପାର୍ଥ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଧରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁ କାଟି ପକାଇଲେ।
6.106.45
स च्छिन्नधन्वा कौरव्यः पुनरन्यन्महद्धनुः ।
निमेषान्तरमात्रेण सज्यं चक्रे पिता तव ॥ ६.१०६.४५ ॥
ଧନୁ ଛିଣ୍ଡିଯିବାରୁ ସେହି କୌରବ ପୁଣି ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଧନୁ ନେଇ ନିମେଷ ମଧ୍ୟରେ ତାହାର ଦଉଡି ଲଗାଇଲେ।
6.106.46
चकर्ष च ततो दोर्भ्यां धनुर्जलदनिःस्वनम् ।
अथास्य तदपि क्रुद्धश्चिच्छेद धनुरर्जुनः ।
तस्य तत्पूजयामास लाघवं शन्तनोः सुतः ॥ ६.१०६.४६ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦୁଇ ବାହୁରେ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦକାରୀ ଧନୁ ଟାଣିଲେ; କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅର୍ଜୁନ ତାହା ମଧ୍ୟ କାଟି ପକାଇଲେ। ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଲାଘବର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
6.106.47
गाङ्गेयस्त्वब्रवीत्पार्थं धन्विश्रेष्ठमरिंदम ।
साधुसाधु महाबाहो साधु कुन्तीसुतेति च ॥ ६.१०६.४७ ॥
କିନ୍ତୁ ଗାଙ୍ଗେୟ ଧନୁର୍ଧରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ — "ସାଧୁ, ସାଧୁ! ହେ ମହାବାହୁ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ସାଧୁ!"
6.106.48
समाभाष्यैवमपरं प्रगृह्य रुचिरं धनुः ।
मुमोच समरे भीष्मः शरान्पार्थरथं प्रति ॥ ६.१०६.४८ ॥
ଏହିପରି କହି ଭୀଷ୍ମ ଆଉ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଧନୁ ଧରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ରଥ ଅଭିମୁଖେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.106.49
अदर्शयद्वसुदेवो हययाने परं बलम् ।
मोघान्कुर्वञ्शरांस्तस्य मण्डलानि निदर्शयन् ॥ ६.१०६.४९ ॥
ବସୁଦେବ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ରଥରେ ନିଜର ପରମ ବଳ ଦେଖାଇଲେ; ତାଙ୍କ ବାଣକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରି ବୃତ୍ତାକାର ଗତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।
6.106.50
शुशुभाते नरव्याघ्रौ तौ भीष्मशरविक्षतौ ।
गोवृषाविव संरब्धौ विषाणोल्लिखिताङ्कितौ ॥ ६.१०६.५० ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ସେହି ଦୁଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଶିଙ୍ଗର ଆଘାତ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ବୃଷଭ ପରି ଶୋଭିଲେ।
6.106.51
वासुदेवस्तु संप्रेक्ष्य पार्थस्य मृदुयुद्धताम् ।
भीष्मं च शरवर्षाणि सृजन्तमनिशं युधि ॥ ६.१०६.५१ ॥
ମାତ୍ର ବାସୁଦେବ ପାର୍ଥଙ୍କ ମୃଦୁ ଯୁଦ୍ଧରୀତି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅବିରତ ବାଣବର୍ଷା କରୁଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ।
6.106.52
प्रतपन्तमिवादित्यं मध्यमासाद्य सेनयोः ।
वरान्वरान्विनिघ्नन्तं पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान् ॥ ६.१०६.५२ ॥
ଦୁଇ ସେନାର ମଝିରେ ପହଞ୍ଚି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ଏକ ଏକ କରି ବଧ କରୁଥିଲେ।
6.106.53
युगान्तमिव कुर्वाणं भीष्मं यौधिष्ठिरे बले ।
नामृष्यत महाबाहुर्माधवः परवीरहा ॥ ६.१०६.५३ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେନାରେ ଯୁଗାନ୍ତ ପରି ବିନାଶ କରୁଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାବାହୁ ମାଧବ ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ଶତ୍ରୁ ବୀରମାନଙ୍କ ସଂହାରକ ଥିଲେ।
6.106.54
उत्सृज्य रजतप्रख्यान्हयान्पार्थस्य मारिष ।
वासुदेवस्ततो योगी प्रचस्कन्द महारथात् ॥ ६.१०६.५४ ॥
ହେ ମାରିଷ, ସେତେବେଳେ ଯୋଗୀ ବାସୁଦେବ ପାର୍ଥଙ୍କ ରୂପା ପରି ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମହାରଥରୁ ଡେଇଁଲେ।
6.106.55
अभिदुद्राव भीष्मं स भुजप्रहरणो बली ।
प्रतोदपाणिस्तेजस्वी सिंहवद्विनदन्मुहुः ॥ ६.१०६.५५ ॥
ବାହୁକୁ ହିଁ ଅସ୍ତ୍ର କରିଥିବା ସେହି ବଳବାନ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ବୀର, ହାତରେ ଅଙ୍କୁଶ ଧରି, ସିଂହ ପରି ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରି ଭୀଷ୍ମ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
6.106.56
दारयन्निव पद्भ्यां स जगतीं जगदीश्वरः ।
क्रोधताम्रेक्षणः कृष्णो जिघांसुरमितद्युतिः ॥ ६.१०६.५६ ॥
ପାଦରେ ଯେମିତି ପୃଥିବୀକୁ ବିଦାରି, ଜଗତର ଈଶ୍ୱର, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ଥିବା, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ କୃଷ୍ଣ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.106.57
ग्रसन्निव च तेजांसि तावकानां महाहवे ।
दृष्ट्वा माधवमाक्रन्दे भीष्मायोद्यतमन्तिके ॥ ६.१०६.५७ ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ସୈନିକଙ୍କ ତେଜ ଯେମିତି ଗ୍ରାସ କରି, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟରେ ଉଠିଥିବା ମାଧବଙ୍କୁ ଦେଖି,
6.106.58
हतो भीष्मो हतो भीष्म इति तत्रस्म सैनिकाः ।
क्रोशन्तः प्राद्रवन्सर्वे वासुदेवभयातुराः ॥ ६.१०६.५८ ॥
"ଭୀଷ୍ମ ନିହତ! ଭୀଷ୍ମ ନିହତ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭୟରେ ବ୍ୟାକୁଳ ସମସ୍ତ ସୈନିକ ପଳାଇଲେ।
6.106.59
पीतकौशेयसंवीतो मणिश्यामो जनार्दनः ।
शुशुभे विद्रवन्भीष्मं विद्युन्माली यथाम्बुदः ॥ ६.१०६.५९ ॥
ହଳଦିଆ ରେଶମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମଣି ପରି ଶ୍ୟାମଳ ଜନାର୍ଦନ ଭୀଷ୍ମ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁବା ସମୟରେ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ମେଘ ପରି ଶୋଭିଲେ।
6.106.60
स सिंह इव मातङ्गं यथर्षभ इवर्षभम् ।
अभिदुद्राव वेगेन विनदन्यादवर्षभः ॥ ६.१०६.६० ॥
ସିଂହ ଯେମିତି ହାତୀ ଉପରେ, ଷଣ୍ଢ ଯେମିତି ଷଣ୍ଢ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼େ, ସେମିତି ଯାଦବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗର୍ଜନ କରି ବେଗରେ ଭୀଷ୍ମ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
6.106.61
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य पुण्डरीकाक्षमाहवे ।
असंभ्रमं रणे भीष्मो विचकर्ष महद्धनुः ।
उवाच चैव गोविन्दमसंभ्रान्तेन चेतसा ॥ ६.१०६.६१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୀଷ୍ମ ରଣରେ ବିଚଳିତ ନ ହୋଇ ନିଜ ମହାଧନୁ ଟାଣିଲେ ଏବଂ ଅବିଚଳିତ ମନରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.106.62
एह्येहि पुण्डरीकाक्ष देवदेव नमोस्तु ते ।
मामद्य सात्वतश्रेष्ठ तापयस्त महाहवे ॥ ६.१०६.६२ ॥
ଆସ, ଆସ, ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ଦେବଦେବ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ସାତ୍ୱତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଜି ଏ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ପୀଡ଼ିତ କର।
6.106.63
त्वया हि देव संग्रामे हतस्यापि ममानघ ।
श्रेय एव परं कृष्ण लोके भवति सर्वतः ॥ ६.१०६.६३ ॥
ହେ ଦେବ, ହେ ନିଷ୍ପାପ କୃଷ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଜଗତରେ ସବୁଆଡ଼େ ପରମ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ।
6.106.64
संभावितोऽस्मि गोविन्द त्रैलोक्येनाद्य संयुगे ।
प्रहरस्व यथेष्टं वै दासोऽस्मि तव चानघ ॥ ६.१०६.६४ ॥
ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଆଜି ଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ତ୍ରିଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର ପ୍ରହାର କର, ହେ ନିଷ୍ପାପ; ମୁଁ ତୁମର ଦାସ।
6.106.65
अन्वगेव ततः पार्थः समभिद्रुत्य केशवम् ।
निजग्राह महाबाहुर्बाहुभ्यां परिगृह्य वै ॥ ६.१०६.६५ ॥
ଏଥର ପାର୍ଥ ପଛରେ ଦୌଡ଼ି କେଶବଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ସେହି ମହାବାହୁ ଦୁଇ ବାହୁରେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରିଲେ।
6.106.66
निगृह्यमाणः पार्थेन कृष्णो राजीवलोचनः ।
जगामैवैनमादाय वेगेन पुरुषोत्तमः ॥ ६.१०६.६६ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରା ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ କମଳନୟନ କୃଷ୍ଣ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ତାଙ୍କୁ ନେଇ ବେଗରେ ଆଗକୁ ଗଲେ।
6.106.67
पार्थस्तु विष्टभ्य बलाच्चरणौ परवीरहा ।
निजग्राह हृषीकेशं कथंचिद्दशमे पदे ॥ ६.१०६.६७ ॥
ପାର୍ଥ ବଳରେ ଚରଣ ଧରି, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ହୋଇ, ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଦଶମ ପଦରେ କୌଣସିମତେ ଧରି ନେଲେ।
6.106.68
तत एवमुवाचार्तः क्रोधपर्याकुलेक्षणम् ।
निःश्वसन्तं यथा नागमर्जुनः प्रणयात्सखा ॥ ६.१०६.६८ ॥
ତା'ପରେ ଦୁଃଖିତ ଅର୍ଜୁନ, କ୍ରୋଧରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନ ଥିବା, ହାତୀ ପରି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା ନିଜ ସଖାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଏପରି କହିଲେ।
6.106.69
निवर्तस्व महाबाहो नानृतं कर्तुमर्हसि ।
यत्त्वया कथितं पूर्वं न योत्स्यामीति केशव ॥ ६.१०६.६९ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଫେରିଯାଅ; ମିଥ୍ୟା କରିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ କେଶବ, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲ ଯେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ।
6.106.70
मिथ्यावादीति लोकास्त्वां कथयिष्यन्ति माधव ।
ममैष भारः सर्वो हि हनिष्यामि पितामहम् ॥ ६.१०६.७० ॥
ହେ ମାଧବ, ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ କହିବେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଭାର ମୋର; ମୁଁ ପିତାମହଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିବି।
6.106.71
शपे केशव शस्त्रेण सत्येन सुकृतेन च ।
अन्तं यथा गमिष्यामि शत्रूणां शत्रुसूदन ॥ ६.१०६.७१ ॥
ହେ କେଶବ, ଅସ୍ତ୍ର, ସତ୍ୟ ଓ ସୁକର୍ମ ନାମରେ ଶପଥ କରୁଛି; ହେ ଶତ୍ରୁସୂଦନ, ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଅନ୍ତ ନିଶ୍ଚୟ ଲାଭ କରିବି।
6.106.72
अद्यैव पश्य दुर्धर्षं पात्यमानं महारथम् ।
तारापतिमिवापूर्णमन्तकाले यदृच्छया ॥ ६.१०६.७२ ॥
ଆଜି ହିଁ ଦେଖ, ସେହି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ମହାରଥୀ ପଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି; ଅନ୍ତକାଳରେ ଯଦୃଚ୍ଛାରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ତାରାପତି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି।
6.106.73
माधवस्तु वचः श्रुत्वा फल्गुनस्य महात्मनः ।
अभवत्परमप्रीतो दृष्ट्वा पार्थस्य विक्रमम्।
न किंचिदुक्त्वा सक्रोध आरुरोह रथं पुनः ॥ ६.१०६.७३ ॥
ମହାତ୍ମା ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଏବଂ ପାର୍ଥଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ମାଧବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। କିଛି ନ କହି, କ୍ରୋଧ ସହିତ ସେ ପୁନର୍ବାର ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
6.106.74
तौ रथस्थौ नरव्याघ्रौ भीष्मः शान्तनवः पुनः ।
ववर्ष शरवर्षेण मेघो वृष्ट्या यथाऽचलौ ॥ ६.१०६.७४ ॥
ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ପୁନର୍ବାର ଶରବର୍ଷଣ କଲେ, ଯେପରି ମେଘ ବର୍ଷାରେ ଦୁଇ ପର୍ବତ ଉପରେ ବର୍ଷେ।
6.106.75
प्राणानादत्त योधानां पिता देवव्रतस्तव ।
गभस्तिभिरिवादित्यस्तेजांसि शिशिरात्यये ॥ ६.१०६.७५ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଦେବବ୍ରତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ହରଣ କଲେ, ଯେପରି ଶିଶିର ଋତୁ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ କିରଣରେ ତେଜ ହରଣ କରେ।
6.106.76
यथा कुरूणां सैन्यानि बभञ्जुर्युधि पाण्डवाः ।
तथा पाण्डवसैन्यानि बभञ्ज युधि ते पिता ॥ ६.१०६.७६ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ପରି, ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
6.106.77
हतविद्रुतसैन्यास्तु निरुत्साहा विचेतसः ।
निरीक्षितुं न शेकुस्ते भीष्ममप्रतिमं रणे ॥ ६.१०६.७७ ॥
ହତ ଓ ପଳାୟିତ ସୈନ୍ୟମାନେ, ଉତ୍ସାହହୀନ ଓ ବିଚଳିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତୁଳନୀୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଚାହିଁବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ।
6.106.78
मध्यं गतमिवादित्यं प्रतपन्तं स्वतेजसा ।
ते वध्यमाना भीष्मेण शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०६.७८ ॥
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ନିଜ ତେଜରେ ତପୁଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ବଧ ହେଉଥିଲେ।
6.106.79
कुर्वाणं समरे कर्माण्यतिमानुषविक्रमम् ।
वीक्षांचक्रुर्महाराज पाण्डवा भयपीडिताः ॥ ६.१०६.७९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତିମାନୁଷ ପରାକ୍ରମରେ କର୍ମ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଭୟପୀଡ଼ିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେଖିଲେ।
6.106.80
तथा पाण्डवसैन्यानि द्राव्यमाणानि भारत ।
त्रातारं नाध्यगच्छन्त गावः पङ्कगता इव।
पिपीलिका इव क्षुण्णा दुर्बला बलिना रणे ॥ ६.१०६.८० ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହିପରି ପାଣ୍ଡବ ସେନାମାନେ ପଳାଯାଉଥିଲେ, ପଙ୍କରେ ଫସିଥିବା ଗାଈ ପରି କୌଣସି ରକ୍ଷକ ପାଇଲେ ନାହିଁ; ବଳବାନ୍ ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ବଳ ପିମ୍ପୁଡ଼ି ପରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
6.106.81
तथैव योधा राजेन्द्र भीष्मेणामित्रघातिना ।
समरे मृदिताः सर्वे पाण्डवाः सह सृञ्जयैः ॥ ६.१०६.८१ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହିପରି ଶତ୍ରୁଘାତୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ ଯୋଦ୍ଧା ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସମସ୍ତେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
6.106.82
महारथं भारत दुष्प्रकम्पं ।
शरौघिणं प्रतपन्तं नरेन्द्रान्।
भीष्मं न शेकुः प्रतिवीक्षितुं ते ।
शरार्चिषं सूर्यमिवातपन्तम् ॥ ६.१०६.८२ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେହି ମହାରଥୀ, ଅକମ୍ପନୀୟ, ଶରବର୍ଷୀ, ରାଜାମାନଙ୍କୁ ତାପଦାୟୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ, ଶରଶିଖାମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତାପିତ କରୁଥିବାକୁ, ସେମାନେ ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.106.83
विमृद्गतस्तस्य तु पाण्डुसेना-
मस्तं जगामाथ सहस्ररश्मिः।
ततो हि भीष्मः सबलान्ससैन्या-
न्न्यवारयत्पाण्डुसुताञ्शरौघैः ॥ ६.१०६.८३ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବାବେଳେ ସହସ୍ରରଶ୍ମି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲେ; ତାପରେ ଭୀଷ୍ମ ସୈନ୍ୟ ଓ ବଳ ସହିତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଶରଧାରାରେ ରୋକିଲେ।
6.106.84
मनोऽवहारं प्रति संबभूव ॥ ६.१०६.८४ ॥
ମନ ଫେରିଯିବାର ଅବସ୍ଥା ଘଟିଲା।