ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.108.1
कथं शिखण्डी गाङ्गेयमभ्यवर्तत संयुगे ।
पाण्डवाश्च कथं भीष्मं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१०८.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ) ଆଡ଼କୁ କିପରି ଅଗ୍ରସର ହେଲା? ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କିପରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ? ତାହା ମୋତେ କହ।
6.108.2
ततः प्रभाते विमले सूर्यस्योदयनं प्रति ।
ताड्यमानासु भेरीषु मृदङ्गेष्वानकेषु च ॥ ६.१०८.२ ॥
ତା'ପରେ ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭାତରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଆଡ଼କୁ, ଭେରୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଆନକ ବାଜୁଥିବା ସମୟରେ...
6.108.3
ध्मायमानेषु शङ्खेषु पाण्डरेषु समन्ततः ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य निर्याप्ताः पाण्डवा युधि ॥ ६.१०८.३ ॥
ଚାରିଆଡ଼େ ଧଳା ଶଙ୍ଖ ବାଜୁଥିବା ସମୟରେ, ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାହାରିଲେ।
6.108.4
कृत्वा व्यूहं महाराज सर्वशत्रुनिबर्हणम् ।
शिखण्डी सर्वसैन्यानामग्र आसीद्विशांपते ॥ ६.१०८.४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ବ୍ୟୂହ ରଚି, ହେ ନରପତି, ଶିଖଣ୍ଡୀ ସମସ୍ତ ସେନାର ଆଗରେ ଠିଆ ହେଲା।
6.108.5
चक्ररक्षौ ततस्तस्य भीमसेनधनंजयौ ।
पृष्ठतो द्रौपदेयाश्च सौभद्रश्चैव वीर्यवान् ॥ ६.१०८.५ ॥
ତା'ପରେ ତାହାର ଚକ୍ର-ରକ୍ଷକ ଥିଲେ ଭୀମସେନ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ); ପଛରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସୌଭଦ୍ର ଥିଲେ।
6.108.6
सात्यकिश्चेकितानश्च तेषां गोप्ता महारथः ।
धृष्टद्युम्नस्ततः पश्चात्पाञ्चालैरभिरक्षितः ॥ ६.१०८.६ ॥
ସାତ୍ୟକି ଓ ଏକିତାନ ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ମହାରଥୀ ଥିଲେ; ତା'ପରେ ପଛରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଥିଲେ।
6.108.7
ततो युधिष्ठिरो राजा यमाभ्यां सहितः प्रभुः ।
प्रययौ सिंहनादेन नादयन्भरतर्षभ ॥ ६.१०८.७ ॥
ଏବେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯମଦ୍ୱୟଙ୍କ ସହିତ, ପ୍ରଭୁ, ସିଂହନାଦରେ ଦିଗ ଗୁଞ୍ଜାଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ।
6.108.8
विराटस्तु ततः पश्चात्स्वेन सैन्येन संवृत्तः ।
द्रुपदश्च महाबाहो ततः पञ्चादुपाद्रवत् ॥ ६.१०८.८ ॥
ତା'ପରେ ବିରାଟ ନିଜ ସେନାରେ ଘେରା ହୋଇ ପଛରେ ରହିଲେ; ହେ ମହାବାହୁ, ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ ପଛରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.108.9
केकया भ्रातरः पञ्च धृष्टकेतुश्च वीर्यवान् ।
जघनं पालयामासुः पाण्डवेयश्च राक्षसः ॥ ६.१०८.९ ॥
କେକୟର ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ର ଓ ରାକ୍ଷସ ପଛ ଭାଗକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
6.108.10
एवं व्यूह्य महासैन्यं पाण्डवास्तव वाहिनीम् ।
अभ्यद्रवन्त संग्रामे त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ६.१०८.१० ॥
ଏହିପରି ମହାସେନାକୁ ବ୍ୟୂହ କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜୀବନର ମମତା ତ୍ୟାଗ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଝାଁପି ପଡ଼ିଲେ।
6.108.11
तथैव कुरवो राजन्भीष्मं कृत्वा महारथम् ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां प्रययुः पाण्डवान्प्रति ॥ ६.१०८.११ ॥
ସେହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, କୌରବମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମହାରଥୀ କରି ସମସ୍ତ ସେନାର ଆଗରେ ରଖି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦିଗରେ ବଢ଼ିଲେ।
6.108.12
पुत्रैस्तव दुराधर्षो रक्षितः सुमहाबलैः ।
ततो द्रोणो महेष्वासः पुत्रश्चास्य महाबलः ॥ ६.१०८.१२ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଅତି ବଳବାନ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେହି ସେନା ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଥିଲା; ତାପରେ ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣ ଓ ତାଙ୍କର ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର ଥିଲେ।
6.108.13
भगदत्तस्ततः पश्चाद्गजानीकेन संवृतः ।
कृपश्च कृतवर्मा च भगदत्तमनुव्रतौ ॥ ६.१०८.१३ ॥
ତା'ପରେ ପଛପଟେ ହାତୀ ସେନାରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ଭଗଦତ୍ତ ଥିଲେ; କୃପ ଓ କୃତବର୍ମା ଭଗଦତ୍ତଙ୍କର ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ।
6.108.14
काम्भोजराजो बलवांस्ततः पश्चात्सुदक्षिणः ।
मागधश्च जयत्सेनः सौबलश्च बृहद्बलः ॥ ६.१०८.१४ ॥
ତା'ପରେ ବଳବାନ କାମ୍ବୋଜରାଜ ସୁଦକ୍ଷିଣ ପଛରେ ଥିଲେ; ମଗଧରାଜ ଜୟତ୍ସେନ, ସୁବଳପୁତ୍ର ଓ ବୃହଦ୍ବଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
6.108.15
तथैवान्ये महेष्वासाः सुशर्मप्रमुखा नृपाः ।
जघनं पालयामासुस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ६.१०८.१५ ॥
ସେହିପରି ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଅନ୍ୟ ମହାଧନୁର୍ଧର ରାଜାମାନେ, ହେ ଭାରତ, ତୁମ ସେନାର ପଛଭାଗ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
6.108.16
दिवसेदिवसे प्राप्ते भीष्मः शान्तनवो युधि ।
आसुरानकरोद्व्यूहान्पैशाचानथ राक्षसान् ॥ ६.१०८.१६ ॥
ଦିନକୁ ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ ଆସିବାରୁ ଶାନ୍ତନୁ-ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆସୁର, ପୈଶାଚ ଓ ରାକ୍ଷସ ବ୍ୟୂହ ରଚନା କଲେ।
6.108.17
ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत ।
अन्योन्यं निघ्नतां राजन्यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ६.१०८.१७ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ତୁମ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ହେ ରାଜନ୍, ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରି ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରର ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ସଂଘର୍ଷ କଲେ।
6.108.18
अर्जुनप्रमुखाः पार्थाः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
भीष्मं युद्धेऽभ्यवर्तन्त किरन्तो विविधाञ्शरान् ॥ ६.१०८.१८ ॥
ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରମୁଖ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ନାନା ପ୍ରକାର ବାଣ ବର୍ଷାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।
6.108.19
तत्र भारत भीमेन ताडितास्तावकाः शरैः ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नाः परलोकं ययुस्तदा ॥ ६.१०८.१९ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ଭୀମଙ୍କ ଶରରେ ଆହତ ତୁମ ସୈନ୍ୟମାନେ ରକ୍ତସ୍ରୋତରେ ଭିଜି ସେତେବେଳେ ପରଲୋକ ଗଲେ।
6.108.20
नकुलः सहदेवश्च सात्यकिश्च महारथः ।
तव सैनयं समासाद्य पीडयामासुरोजसा ॥ ६.१०८.२० ॥
ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକି ତୁମ ସୈନ୍ୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ବଳରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
6.108.21
ते वध्यामानाः समरे तावका भरतर्षभ ।
नाशक्नुवन्वारयितुं पाण्डवानां महद्बलम् ॥ ६.१०८.२१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ତୁମ ସୈନିକମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହାସେନାକୁ ରୋକି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.108.22
ततस्तु तावकं सैन्यं वध्यमानं समन्ततः ।
संप्राद्रवद्दशः दिशः काल्यमानं महारथैः ॥ ६.१०८.२२ ॥
ତା'ପରେ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରୁ ଆହତ ଓ ତଡ଼ି ହୋଇ ତୁମ ସେନା ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲା।
6.108.23
त्रातारं नाध्यगच्छन्त तावका भरतर्षभ ।
वध्यमानाः शितैर्बाणैः पाण्डवैः सह सृञ्जयैः ॥ ६.१०८.२३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସୈନ୍ୟମାନେ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ପାଇଲେ ନାହିଁ; ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ସେମାନେ ଆହତ ହେଉଥିଲେ।
6.108.24
पीड्यमानं बलं दृष्ट्वा पार्थैर्भीष्मः पराक्रमी ।
यदकार्षीद्रणे क्रुद्धस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१०८.२४ ॥
ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ସେନାକୁ ଦେଖି ପରାକ୍ରମୀ ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କ'ଣ କଲେ? ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।
6.108.25
कथं वा पाण्डवा युद्धे प्रत्युद्याताः परंतपाः ।
निघ्नन्तो मामकान्वीरांस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१०८.२५ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୋ ବୀରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି କିପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ? ତାହା ମୋତେ କୁହ।
6.108.26
आचक्षे ते महाराज यदकार्षीत्पिता तव ।
पीडिते तव पुत्रस्य सैन्ये पाण्डव सृञ्जयैः ॥ ६.१०८.२६ ॥
ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିବା ବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଯାହା କରିଥିଲେ, ତାହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି।
6.108.27
प्रंहृष्टमनसः शूराः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
अभ्यवर्तन्त निघ्नन्तस्तव पुत्रस्य वाहिनीम् ॥ ६.१०८.२७ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡୁବଂଶଧର, ପ୍ରସନ୍ନ ମନର ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ପ୍ରହାର କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.108.28
तं विनाशं मनुष्येन्द्र नरवारणवाजिनाम् ।
नामृष्यत तदा भीष्मः सैन्यघातं रणे परैः ॥ ६.१०८.२८ ॥
ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ମନୁଷ୍ୟ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାଙ୍କର ସେହି ବିନାଶ ଏବଂ ରଣରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୈନ୍ୟର ଘାତ ଭୀଷ୍ମ ସେତେବେଳେ ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.108.29
स पाणडवान्महेष्वासः पञ्चालांश्चैव सृञ्जयान् ।
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च शितैरञ्जलिकैस्तथा ॥ ६.१०८.२९ ॥
ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କୁ ନାରାଚ, ବତ୍ସଦନ୍ତ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଞ୍ଜଳିକ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
6.108.30
अभ्यवर्षत दुर्धर्षस्त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
स पाण्डवानां प्रवरान्पञ्च राजन्महारथान् ॥ ६.१०८.३० ॥
ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ସେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ବାଣ ବର୍ଷଣ କଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଞ୍ଚ ମହାରଥୀଙ୍କ ଉପରେ ସେ ବାଣ ବର୍ଷଣ କଲେ।
6.108.31
आत्तशस्त्रो रणे यत्नाद्वारयामास सायकैः ।
नानाशस्त्रास्त्रवर्षैस्तान्वीर्यामर्षप्रवेरितैः ॥ ६.१०८.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ଯତ୍ନରେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ। ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅମର୍ଷରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେ ନାନା ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ର ବର୍ଷଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
6.108.32
निजघ्ने समरे क्रुद्धो हस्त्यश्वं चामितं बहु ।
रथिनोऽपातयद्राजन्रथेभ्यः पुरुषर्षभ ॥ ६.१०८.३२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ହସ୍ତୀ ଓ ଅଶ୍ୱ ବଧ କଲେ। ହେ ରାଜନ, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ସେ ରଥୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ରଥରୁ ପଡ଼ାଇଦେଲେ।
6.108.33
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यः पादातांश्च समागतान् ॥ ६.१०८.३३ ॥
ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱପୃଷ୍ଠରୁ ଏବଂ ଏକତ୍ରିତ ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ସେ ପଡ଼ାଇଲେ)।
6.108.34
गजारोहान्गजेभ्यश्च परेषां जयकारिणः ।
तमेकं समरे भीष्मं त्वरमाणं महारथम् ॥ ६.१०८.३४ ॥
ହସ୍ତୀ ଆରୋହୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ହସ୍ତୀରୁ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜୟକାମୀମାନଙ୍କୁ (ସେ ପଡ଼ାଇଲେ)। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ, ଦ୍ରୁତ ହେଉଥିବା ସେ ମହାରଥୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ (ସେମାନେ ଘେରିଲେ)।
6.108.35
पाण्डवाः समवर्तन्त वज्रहस्तमिवासुराः ।
शक्राशनिसमस्पर्शान्विमुञ्चन्निशिताञ्छरान् ॥ ६.१०८.३५ ॥
ବଜ୍ରଧାରୀ (ଇନ୍ଦ୍ର) ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅସୁରମାନେ ଯେପରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେପରି ଏକତ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସଦୃଶ ସ୍ପର୍ଶବିଶିଷ୍ଟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ସେମାନେ ନିକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.108.36
दिक्ष्वदृश्यत सर्वासु घोरं सन्धारयन्वपुः ।
मण्डलीभूतमेवास्य नित्यं धनुरदृश्यत ॥ ६.१०८.३६ ॥
ସବୁ ଦିଗରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଧନୁ ନିରନ୍ତର ବୃତ୍ତାକାର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
6.108.37
संग्रामे युध्यमानस्य शक्रचापोपमं महत् ।
तदृष्ट्वा समरे कर्म पुत्रास्तव विशांपते ॥ ६.१०८.३७ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି! ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପରି ମହାନ କର୍ମ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ (ସେପରି କଲେ)।
6.108.38
विस्मायं परमं गत्वा पितामहमपूजयन् ।
पार्था विमनसो भूत्वा प्रैक्षन्त पितरं तव ॥ ६.१०८.३८ ॥
ପରମ ବିସ୍ମୟ ପାଇ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମନ ମଳିନ କରି ପିତାମହଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ଆପଣଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ।
6.108.39
युध्यमानं रणे शूरं विप्रचित्तिमिवामराः ।
न चैनं वारयामासुर्व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.१०८.३९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ଶୂର ବିପ୍ରଚିତ୍ତିକୁ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ରୋକି ପାରି ନଥିଲେ, ସେପରି ମୁଖ ଖୋଲା ଯମ ପରି ତାଙ୍କୁ ସେମାନେ ରୋକି ନଥିଲେ।
6.108.40
दशमेऽहनि संप्राप्ते रथानीकं शिखण्डिनः ।
अदहन्निशितैर्बाणैः कृष्णवर्त्मेव काननम् ॥ ६.१०८.४० ॥
ଦଶମ ଦିନ ଆସିବାରୁ ଶିଖଣ୍ଡୀର ରଥସେନାକୁ ସେମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଦଗ୍ଧ କଲେ; କଳା ପଥ ଥିବା ଅଗ୍ନି ଯେପରି ବନକୁ ଦଗ୍ଧ କରେ।
6.108.41
तं शिखण्डी त्रिभिर्बाणैरभ्यविध्यत्सनान्तरे ।
आशीविषमिव क्रुद्धं कालसृष्टमिवान्तकम् ॥ ६.१०८.४१ ॥
ଶିଖଣ୍ଡୀ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; କ୍ରୁଦ୍ଧ ସର୍ପ ଓ କାଳସୃଷ୍ଟ ଯମ ପରି।
6.108.42
स तेनातिभृशं विद्धः प्रेक्ष्य भीष्मः शिखण्डिनम् ।
पुनर्नालोकयत्क्रुद्धः प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ६.१०८.४२ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ଭୀଷ୍ମ ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ଦେଖିଲେ; କ୍ରୋଧରେ ପୁଣି ଚାହିଁଲେ ନାହିଁ; ହସି ହସି ଏହା କହିଲେ।
6.108.43
कामं प्रहर वा मा वा न त्वां योत्स्ये कथंचन ।
यैव हि त्वं कृता धात्रा सैव हि त्वं शिखण्डिनी ॥ ६.१०८.४३ ॥
ତୁମେ ପ୍ରହାର କର କିମ୍ବା ନ କର, ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ତୁମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ। ବିଧାତା ତୁମକୁ ଯେଉଁପରି ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ତୁମେ ସେହି ଶିଖଣ୍ଡିନୀ।
6.108.44
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शिखण्डी क्रोधमूर्च्छितः ।
उवाच भीष्मं समरे सृक्विणी परिलेलिहन् ॥ ६.१०८.४४ ॥
ତାଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ଶିଖଣ୍ଡୀ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ପରି ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଓଠ ଚାଟି ଚାଟି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.108.45
जानामि त्वां महाबाहो क्षत्रियाणां भयंकरम् ।
मया श्रुतं च ते युद्धं जामदग्न्येन वै सह ॥ ६.१०८.४५ ॥
ହେ ମହାବାହୋ, ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ। ଏବଂ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ସହ ତୁମର ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ମୁଁ ଶୁଣିଛି।
6.108.46
दिव्यश्च ते प्रभावोऽयं मया च बहुशः श्रुतः ।
जनन्नपि प्रभावं ते योत्स्येऽद्याहं त्वया सह ॥ ६.१०८.४६ ॥
ତୁମର ଏହି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ମୁଁ ବହୁଥର ଶୁଣିଛି। ତୁମର ପ୍ରଭାବ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
6.108.47
पाण्डवानां प्रियं कुर्वन्नात्मनश्च नरोत्तम ।
अद्य त्वां योधयिष्यामि रणे पुरुषसत्तम ॥ ६.१०८.४७ ॥
ହେ ନରୋତ୍ତମ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ କରିବା ଏବଂ ନିଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ଆଜି ରଣରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରାଇବି, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
6.108.48
ध्रुवं च त्वां हनिष्यामि शपे सत्येन तेऽग्रतः ।
एतच्छ्रुत्वा च मद्वाक्यं यत्कृत्यं तत्समाचर ॥ ६.१०८.४८ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ବଧ କରିବି; ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ସତ୍ୟର ଶପଥ କରୁଛି। ଏହା ଶୁଣି ଓ ମୋ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଯାହା କରିବା ଉଚିତ ତାହା କର।
6.108.49
कामं युध्यस्व वा मा वा न मे जीवन्प्रमोक्ष्यसे ।
सुदृष्टः क्रियतां भीष्म लोकोऽयं समितिंजय ॥ ६.१०८.४९ ॥
ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରିଲେ ଯୁଦ୍ଧ କର, ନହେଁ ତ ନ କର; ମୁଁ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ତୁମେ ରକ୍ଷା ପାଇବ ନାହିଁ। ହେ ଭୀଷ୍ମ, ଏ ଜଗତକୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖିନିଅ, ହେ ସମିତିଜୟ।
6.108.50
एवमुक्त्वा ततो भीष्मं पञ्चभिर्नतपर्वभिः ।
अविध्यत रणे भीष्मं प्रतुदन्वाक्यसायकैः ॥ ६.१०८.५० ॥
ଏହା କହି ତା'ପରେ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା; ରଣରେ ବାକ୍ୟ-ବାଣରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଖୋଚାଉଥିଲା।
6.108.51
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सव्यसाची महारथः ।
कालोऽयमिति संचिन्त्य शिखण्डिनमचोदयत् ॥ ६.१०८.५१ ॥
ତା'ର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମହାରଥୀ ସବ୍ୟସାଚୀ 'ଏହା ହିଁ ସମୟ' ବୋଲି ଭାବି ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲା।
6.108.52
अहं त्वामनुयास्यामि परान्विद्रावयञ्शरैः ।
अभिद्रव सुसंरब्धो भीष्मं भीमपराक्रमम् ॥ ६.१०८.५२ ॥
ମୁଁ ତୁମ ପଛେ ଆସିବି, ବାଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପଳାଇ ଦେଇ। ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ଭୀଷଣ ପରାକ୍ରମୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁ ପଡ଼।
6.108.53
न हि ते संयुगे पीडां शक्ताः कर्तुं महाबलाः ।
तस्मादद्य महाबाहो यत्नाद्भीष्यमभिद्रव ॥ ६.१०८.५३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ମହାବାହୁ, ଆଜି ଯତ୍ନ ସହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁ ପଡ଼।
6.108.54
अहत्वा समरे भीष्म यदि यास्यसि मारिष ।
अवहास्योऽस्य लोकस्य भविष्यसि मया सह ॥ ६.१०८.५४ ॥
ହେ ଭୀଷ୍ମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ନମାରି ଯଦି ତୁମେ ଯିବ, ହେ ମାରିଷ, ତେବେ ଏ ଜଗତର ଉପହାସର ପାତ୍ର ହେବ, ମୋ ସହିତ।
6.108.55
नावहास्या यथा वीर भवेम परमाहवे ।
तथा कुरु रणे यत्नं साधयस्व पितामहम् ॥ ६.१०८.५५ ॥
ହେ ବୀର, ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଉପହାସର ପାତ୍ର ନ ହେଉ, ଏପରି କର। ରଣରେ ପିତାମହଙ୍କୁ ସାଧନ କରିବାର ଯତ୍ନ କର।
6.108.56
कुरूंश्च सहितान्सर्वान्यतमानान्महारथान् ।
अहमावारयिष्यामि सावयस्व पितामहम् ॥ ६.१०८.५६ ॥
ଏକାଠି ଯତ୍ନ କରୁଥିବା କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଓ ସମସ୍ତ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ମୁଁ ରୋକିବି। ତୁମେ ପିତାମହଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
6.108.57
द्रोणं च द्रोणपुत्रं च कृपं चाथ सुयोधनम् ।
चित्रसेनं विकर्णं च सैन्धवं च यजद्रथम् ॥ ६.१०८.५७ ॥
ଦ୍ରୋଣ ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ, କୃପଙ୍କୁ, ତା'ପରେ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ, ଚିତ୍ରସେନ ଓ ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଏବଂ ସୈନ୍ଧବ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
6.108.58
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ काम्भोजं च सुदक्षिणम् ।
भगदत्तं तथा शूरं मागदं च महाबलम् ॥ ६.१०८.५८ ॥
ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜା ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ, କାମ୍ବୋଜରାଜ ସୁଦକ୍ଷିଣ, ଶୂର ଭଗଦତ୍ତ ଏବଂ ମହାବଳୀ ମାଗଧଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
6.108.59
सौमदत्तिं तथा शूरमार्श्यशृङ्गिं च राक्षसम् ।
त्रिगर्तराजं च रणे सह सर्वैर्महारथैः ॥ ६.१०८.५९ ॥
ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୂର, ଆର୍ଶ୍ୟଶୃଙ୍ଗିଙ୍କ ବଂଶର ରାକ୍ଷସ ଓ ତ୍ରିଗର୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରଣରେ ସମସ୍ତ ମହାରଥୀଙ୍କ ସହ।
6.108.60
अहमावारयिष्यामि वेलेव मकरालयम् ।
कुरूंश्च सहितान्सर्वान्युध्यमानान्महाबलान् ।
निवारयिष्यामि रणे साधयस्व पितामहम् ॥ ६.१०८.६० ॥
ତଟ ଯେପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ରୋକେ, ସେହିପରି ଯୁଦ୍ଧରତ ମହାବଳୀ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ରୋକିବି। ରଣରେ ପିତାମହଙ୍କୁ ସାଧନ କର।