มหาภารตะ · อัธยายะ 6.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.108.1
कथं शिखण्डी गाङ्गेयमभ्यवर्तत संयुगे ।
पाण्डवाश्च कथं भीष्मं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१०८.१ ॥
ศิขัณฑีเข้าโจมตีคงคาเทพบุตร (ภีษมะ) ในการรบอย่างไร และปาณฑพเข้าโจมตีภีษมะอย่างไร ขอท่านเล่าให้ข้าฟังทั้งหมด ข้าแต่สัญชัย
6.108.2
ततः प्रभाते विमले सूर्यस्योदयनं प्रति ।
ताड्यमानासु भेरीषु मृदङ्गेष्वानकेषु च ॥ ६.१०८.२ ॥
ครั้นรุ่งเช้าอันแจ่มใส เมื่อดวงอาทิตย์ขึ้น ขณะที่กลองเภรี มฤทังคะ และอานกะถูกตีดังกระหึ่ม
6.108.3
ध्मायमानेषु शङ्खेषु पाण्डरेषु समन्ततः ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य निर्याप्ताः पाण्डवा युधि ॥ ६.१०८.३ ॥
ขณะที่สังข์สีขาวถูกเป่าขึ้นทุกทิศ ปาณฑพจึงยกทัพออกไปรบ โดยมีศิขัณฑีอยู่แนวหน้า
6.108.4
कृत्वा व्यूहं महाराज सर्वशत्रुनिबर्हणम् ।
शिखण्डी सर्वसैन्यानामग्र आसीद्विशांपते ॥ ६.१०८.४ ॥
ข้าแต่มหาราช ทรงจัดกระบวนทัพที่ทำลายศัตรูทั้งปวง ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ ศิขัณฑีจึงยืนอยู่หน้าสุดของกองทัพทั้งปวง
6.108.5
चक्ररक्षौ ततस्तस्य भीमसेनधनंजयौ ।
पृष्ठतो द्रौपदेयाश्च सौभद्रश्चैव वीर्यवान् ॥ ६.१०८.५ ॥
ผู้คุ้มกันล้อรถของเขาคือภีมเสนและธนัญชัย (อรชุน) ถัดไปข้างหลังคือบุตรของเทราปที และบุตรของสุภัทราผู้มีวีรภาพ
6.108.6
सात्यकिश्चेकितानश्च तेषां गोप्ता महारथः ।
धृष्टद्युम्नस्ततः पश्चात्पाञ्चालैरभिरक्षितः ॥ ६.१०८.६ ॥
สาตยกีและเอกิตานะ มหารถทั้งสอง เป็นผู้คุ้มครองพวกเขา ถัดไปข้างหลัง ธฤษฏทยุมน์ได้รับการคุ้มกันโดยชาวปัญจาละ
6.108.7
ततो युधिष्ठिरो राजा यमाभ्यां सहितः प्रभुः ।
प्रययौ सिंहनादेन नादयन्भरतर्षभ ॥ ६.१०८.७ ॥
ต่อจากนั้น พระเจ้ายุธิษฐิระ ผู้เป็นใหญ่ พร้อมด้วยฝาแฝดยมทั้งสอง ได้ยกทัพไป ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งพระภรต พระองค์ทรงคำรามดังสิงโต ทำให้ทิศทั้งปวงกึกก้อง
6.108.8
विराटस्तु ततः पश्चात्स्वेन सैन्येन संवृत्तः ।
द्रुपदश्च महाबाहो ततः पञ्चादुपाद्रवत् ॥ ६.१०८.८ ॥
ส่วนวิราฏอยู่ข้างหลังถัดมา ล้อมรอบด้วยกองทัพของตน ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ทรุปทะก็เคลื่อนพลมาจากด้านหลังเช่นกัน
6.108.9
केकया भ्रातरः पञ्च धृष्टकेतुश्च वीर्यवान् ।
जघनं पालयामासुः पाण्डवेयश्च राक्षसः ॥ ६.१०८.९ ॥
พี่น้องเกกัยทั้งห้า และธฤษฏเกตุผู้มีวีรภาพ ได้ป้องกันแนวหลัง โอรสของปาณฑุและยักษ์ก็ร่วมด้วย
6.108.10
एवं व्यूह्य महासैन्यं पाण्डवास्तव वाहिनीम् ।
अभ्यद्रवन्त संग्रामे त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ६.१०८.१० ॥
เมื่อจัดทัพใหญ่เช่นนี้แล้ว ปาณฑพก็พุ่งเข้าใส่กองทัพของท่านในการรบ โดยทิ้งชีวิตของตนไว้เบื้องหลัง
6.108.11
तथैव कुरवो राजन्भीष्मं कृत्वा महारथम् ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां प्रययुः पाण्डवान्प्रति ॥ ६.१०८.११ ॥
ในทำนองเดียวกัน ข้าแต่พระราชา ชาวกุรุก็มีภีษมะเป็นมหารถอยู่แนวหน้าของกองทัพทั้งปวง แล้วเคลื่อนพลเข้าหาปาณฑพ
6.108.12
पुत्रैस्तव दुराधर्षो रक्षितः सुमहाबलैः ।
ततो द्रोणो महेष्वासः पुत्रश्चास्य महाबलः ॥ ६.१०८.१२ ॥
กองทัพนั้นซึ่งยากจะต้านทาน มีบุตรของท่านผู้ทรงพลังยิ่งคุ้มกันอยู่ ต่อมาคือโทรณะผู้เป็นนักธนูยิ่งใหญ่ และบุตรของเขาผู้ทรงพลัง
6.108.13
भगदत्तस्ततः पश्चाद्गजानीकेन संवृतः ।
कृपश्च कृतवर्मा च भगदत्तमनुव्रतौ ॥ ६.१०८.१३ ॥
ถัดไปข้างหลังคือภคทัตต์ ล้อมรอบด้วยกองทัพช้าง กฤปะและกฤตวรมันตามติดภคทัตต์
6.108.14
काम्भोजराजो बलवांस्ततः पश्चात्सुदक्षिणः ।
मागधश्च जयत्सेनः सौबलश्च बृहद्बलः ॥ ६.१०८.१४ ॥
ถัดไปข้างหลัง คือพระราชาแห่งกัมโพชะผู้ทรงพลัง สุทักษิณ และยังมีชยัตเสนะพระราชาแห่งมคธ โอรสของสุพละ และพฤหัทพละ
6.108.15
तथैवान्ये महेष्वासाः सुशर्मप्रमुखा नृपाः ।
जघनं पालयामासुस्तव सैन्यस्य भारत ॥ ६.१०८.१५ ॥
ในทำนองเดียวกัน บรรดากษัตริย์นักธนูผู้ยิ่งใหญ่อื่น ๆ มีสุศรมันเป็นประมุข ได้คุ้มกันแนวหลังของกองทัพท่าน ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายแห่งภรตะ
6.108.16
दिवसेदिवसे प्राप्ते भीष्मः शान्तनवो युधि ।
आसुरानकरोद्व्यूहान्पैशाचानथ राक्षसान् ॥ ६.१०८.१६ ॥
เมื่อการรบดำเนินมาวันแล้ววันเล่า ภีษมะ โอรสของศานตนุ ได้จัดกระบวนทัพอสูร ปิศาจ และรากษส ในการรบ
6.108.17
ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत ।
अन्योन्यं निघ्नतां राजन्यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ६.१०८.१७ ॥
ต่อจากนั้น ข้าแต่ภารตะ การรบก็ปะทุขึ้นระหว่างพลของท่านกับพลของเขา ข้าแต่พระราชา ต่างฝ่ายต่างฟาดฟันกัน ทำให้แว่นแคว้นและบ้านเมืองขยายกว้างขึ้นด้วยการสู้รบนั้น
6.108.18
अर्जुनप्रमुखाः पार्थाः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
भीष्मं युद्धेऽभ्यवर्तन्त किरन्तो विविधाञ्शरान् ॥ ६.१०८.१८ ॥
โดยมีอรชุนเป็นหัวหน้า บรรดาบุตรของปฤถา ให้ศิขัณฑีอยู่แนวหน้า แล้วรุกเข้าหาภีษมะในการรบ พลางระดมห่าธนูนานาชนิด
6.108.19
तत्र भारत भीमेन ताडितास्तावकाः शरैः ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नाः परलोकं ययुस्तदा ॥ ६.१०८.१९ ॥
ที่นั่น ข้าแต่ภารตะ พลของท่านถูกลูกศรของภีมะยิงต้อง เปื้อนชโลมด้วยกระแสโลหิต ก็ได้ไปสู่โลกอื่นในครานั้น
6.108.20
नकुलः सहदेवश्च सात्यकिश्च महारथः ।
तव सैनयं समासाद्य पीडयामासुरोजसा ॥ ६.१०८.२० ॥
นกุลและสหเทพ และสาตยกีมหารถ เข้าประชิดกองทัพของท่าน แล้วบีบคั้นด้วยกำลังอันรุนแรง
6.108.21
ते वध्यामानाः समरे तावका भरतर्षभ ।
नाशक्नुवन्वारयितुं पाण्डवानां महद्बलम् ॥ ६.१०८.२१ ॥
ข้าแต่พระภรตรรษภ เหล่านักรบของท่านถูกประหารในสงคราม ไม่อาจต้านทานกองทัพอันยิ่งใหญ่ของปาณฑพได้
6.108.22
ततस्तु तावकं सैन्यं वध्यमानं समन्ततः ।
संप्राद्रवद्दशः दिशः काल्यमानं महारथैः ॥ ६.१०८.२२ ॥
ครั้งนั้น กองทัพของท่านถูกประหารรอบด้าน ถูกรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ไล่ต้อน จึงแตกหนีไปทั้งสิบทิศ
6.108.23
त्रातारं नाध्यगच्छन्त तावका भरतर्षभ ।
वध्यमानाः शितैर्बाणैः पाण्डवैः सह सृञ्जयैः ॥ ६.१०८.२३ ॥
ข้าแต่พระภรตรรษภ เหล่านักรบของท่านหาที่พึ่งมิได้ ถูกลูกศรอันคมของปาณฑพพร้อมด้วยสฤญชัยประหารอยู่
6.108.24
पीड्यमानं बलं दृष्ट्वा पार्थैर्भीष्मः पराक्रमी ।
यदकार्षीद्रणे क्रुद्धस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१०८.२४ ॥
เมื่อเห็นกองทัพถูกบีบคั้นโดยบุตรแห่งปฤถา ภีษมะผู้มีอำนาจจะทำสิ่งใดในสงครามด้วยความกริ้ว ข้าแด่สัญชัย จงเล่าสิ่งนั้นแก่ข้าเถิด
6.108.25
कथं वा पाण्डवा युद्धे प्रत्युद्याताः परंतपाः ।
निघ्नन्तो मामकान्वीरांस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.१०८.२५ ॥
ปาณฑพผู้ทำลายศัตรูจะรุกเข้าสู่สงครามได้อย่างไร และสังหารวีรบุรุษของข้าอย่างไร ข้าแด่สัญชัย จงเล่าสิ่งนั้นแก่ข้าเถิด
6.108.26
आचक्षे ते महाराज यदकार्षीत्पिता तव ।
पीडिते तव पुत्रस्य सैन्ये पाण्डव सृञ्जयैः ॥ ६.१०८.२६ ॥
ข้าแด่มหาราช ข้าจะเล่าให้ฟังว่าบิดาของท่านได้ทำสิ่งใด เมื่อกองทัพของบุตรท่านถูกปาณฑพและสฤญชัยบีบคั้น
6.108.27
प्रंहृष्टमनसः शूराः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
अभ्यवर्तन्त निघ्नन्तस्तव पुत्रस्य वाहिनीम् ॥ ६.१०८.२७ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายปาณฑุ ปาณฑพผู้กล้าหาญมีใจชื่นบาน รุกเข้าไปประหารกองทัพของบุตรท่าน
6.108.28
तं विनाशं मनुष्येन्द्र नरवारणवाजिनाम् ।
नामृष्यत तदा भीष्मः सैन्यघातं रणे परैः ॥ ६.१०८.२८ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ภีษมะมิอาจอดกลั้นต่อความพินาศนั้นของมนุษย์ ช้าง และม้า และมิอาจอดกลั้นต่อการสังหารกองทัพของตนโดยศัตรูในสงครามได้
6.108.29
स पाणडवान्महेष्वासः पञ्चालांश्चैव सृञ्जयान् ।
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च शितैरञ्जलिकैस्तथा ॥ ६.१०८.२९ ॥
ผู้ยิ่งด้วยธนูนั้นได้ยิงลูกศรเหล็ก ลูกศรใบมีดรูปลูกโคและลูกศรอัญชลิกอันคม ใส่ปาณฑพ ปัญจาละ และสฤญชัยทั้งหลาย
6.108.30
अभ्यवर्षत दुर्धर्षस्त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
स पाण्डवानां प्रवरान्पञ्च राजन्महारथान् ॥ ६.१०८.३० ॥
ผู้ยากจะต้านได้ ละชีวิตของตนแล้ว ระดมลูกศรใส่ ข้าแด่พระราชา เขาได้ยิงลูกศรใส่รถศึกใหญ่ห้าคนผู้เป็นเลิศแห่งปาณฑพ
6.108.31
आत्तशस्त्रो रणे यत्नाद्वारयामास सायकैः ।
नानाशस्त्रास्त्रवर्षैस्तान्वीर्यामर्षप्रवेरितैः ॥ ६.१०८.३१ ॥
เขาจับอาวุธในสงครามด้วยความพยายาม ต้านทานพวกเขาด้วยลูกศร และด้วยห่าฝนอาวุธและขีปนาวุธนานาชนิด ที่ถูกผลักไปด้วยความกล้าหาญและความกริ้ว เขาจึงกันพวกเขาไว้ได้
6.108.32
निजघ्ने समरे क्रुद्धो हस्त्यश्वं चामितं बहु ।
रथिनोऽपातयद्राजन्रथेभ्यः पुरुषर्षभ ॥ ६.१०८.३२ ॥
ในสงคราม เขากริ้วจึงสังหารช้างและม้ามากมายนับไม่ถ้วน ข้าแด่พระราชา ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ เขาทำให้นักรบบนรถตกจากรถ
6.108.33
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यः पादातांश्च समागतान् ॥ ६.१०८.३३ ॥
และทำให้ทหารม้าตกจากหลังม้า และทหารราบที่มารวมกันตกลง
6.108.34
गजारोहान्गजेभ्यश्च परेषां जयकारिणः ।
तमेकं समरे भीष्मं त्वरमाणं महारथम् ॥ ६.१०८.३४ ॥
ทำให้ผู้ขี่ช้างของฝ่ายศัตรูผู้หวังชัยชนะตกจากช้าง ภีษมะผู้เป็นรถศึกใหญ่เพียงลำพังในสงคราม เร่งรีบอยู่ ถูกพวกเขาล้อมไว้
6.108.35
पाण्डवाः समवर्तन्त वज्रहस्तमिवासुराः ।
शक्राशनिसमस्पर्शान्विमुञ्चन्निशिताञ्छरान् ॥ ६.१०८.३५ ॥
ปาณฑพรุมเข้าหาเขาเหมือนอสูรรุมเข้าหาผู้ถือสายฟ้า พลางยิงลูกศรอันคม ซึ่งเมื่อถูกต้องมีความรู้สึกเหมือนสายฟ้าของพระอินทร์
6.108.36
दिक्ष्वदृश्यत सर्वासु घोरं सन्धारयन्वपुः ।
मण्डलीभूतमेवास्य नित्यं धनुरदृश्यत ॥ ६.१०८.३६ ॥
เขาปรากฏในทุกทิศ ทรงร่างอันน่ากลัว คันธนูของเขาปรากฏเสมอราวกับทำเป็นวงกลม
6.108.37
संग्रामे युध्यमानस्य शक्रचापोपमं महत् ।
तदृष्ट्वा समरे कर्म पुत्रास्तव विशांपते ॥ ६.१०८.३७ ॥
ข้าแด่เจ้าแห่งประชา เมื่อเห็นการกระทำอันยิ่งใหญ่ของเขาในสงครามที่เหมือนคันธนูของพระอินทร์ บุตรของท่านได้ทำดังนี้
6.108.38
विस्मायं परमं गत्वा पितामहमपूजयन् ।
पार्था विमनसो भूत्वा प्रैक्षन्त पितरं तव ॥ ६.१०८.३८ ॥
บรรลุความอัศจรรย์อย่างยิ่ง ปาณฑพซึ่งมีใจหดหู่ได้บูชาปิตามหะ และมองดูบิดาของท่าน
6.108.39
युध्यमानं रणे शूरं विप्रचित्तिमिवामराः ।
न चैनं वारयामासुर्व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.१०८.३९ ॥
ดังที่เทวดามิอาจยับยั้งวิปรจิตติผู้กล้าหาญที่ต่อสู้ในสงครามได้ พวกเขาก็มิอาจยับยั้งเขาได้ เขาเหมือนยมที่อ้าปาก
6.108.40
दशमेऽहनि संप्राप्ते रथानीकं शिखण्डिनः ।
अदहन्निशितैर्बाणैः कृष्णवर्त्मेव काननम् ॥ ६.१०८.४० ॥
เมื่อวันที่สิบมาถึง พวกเขาเผากองรถของศิขัณฑินด้วยลูกศรอันคม ดุจไฟที่มีทางดำเผาป่า
6.108.41
तं शिखण्डी त्रिभिर्बाणैरभ्यविध्यत्सनान्तरे ।
आशीविषमिव क्रुद्धं कालसृष्टमिवान्तकम् ॥ ६.१०८.४१ ॥
ศิขัณฑินยิงลูกศรสามดอกใส่ภีษมะกลางการรบ ดุจงูพิษที่กริ้ว หรือมัจจุราชที่กาลสร้างขึ้นมา
6.108.42
स तेनातिभृशं विद्धः प्रेक्ष्य भीष्मः शिखण्डिनम् ।
पुनर्नालोकयत्क्रुद्धः प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ६.१०८.४२ ॥
ภีษมะถูกศิขัณฑินยิงอย่างสาหัส จึงมองดูศิขัณฑิน แล้วด้วยความกริ้วก็มิได้มองอีก และหัวเราะกล่าววาจานี้
6.108.43
कामं प्रहर वा मा वा न त्वां योत्स्ये कथंचन ।
यैव हि त्वं कृता धात्रा सैव हि त्वं शिखण्डिनी ॥ ६.१०८.४३ ॥
จะยิงหรือไม่ยิงก็ตามเถิด ข้าจะไม่สู้กับเจ้าเป็นอันขาด ดังที่พระผู้สร้างได้สร้างเจ้าขึ้นมาอย่างไร เจ้าก็คือศิขัณฑินีเช่นนั้นจริง
6.108.44
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शिखण्डी क्रोधमूर्च्छितः ।
उवाच भीष्मं समरे सृक्विणी परिलेलिहन् ॥ ६.१०८.४४ ॥
ศิขัณฑินได้ฟังถ้อยคำของภีษมะแล้ว ก็ถูกความโกรธครอบงำ จึงกล่าวกับภีษมะในสนามรบ พลางเลียริมฝีปากไปรอบ ๆ
6.108.45
जानामि त्वां महाबाहो क्षत्रियाणां भयंकरम् ।
मया श्रुतं च ते युद्धं जामदग्न्येन वै सह ॥ ६.१०८.४५ ॥
ข้ารู้จักท่าน โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง ท่านเป็นที่น่าหวาดหวั่นของเหล่กษัตริย์ และข้าได้ยินเรื่องการรบของท่านกับบุตรแห่งชามทัคนี
6.108.46
दिव्यश्च ते प्रभावोऽयं मया च बहुशः श्रुतः ।
जनन्नपि प्रभावं ते योत्स्येऽद्याहं त्वया सह ॥ ६.१०८.४६ ॥
อานุภาพอันเป็นทิพย์ของท่านนี้ ข้าได้ยินมาหลายครั้งแล้ว แม้รู้อานุภาพของท่าน วันนี้ข้าก็จะสู้กับท่าน
6.108.47
पाण्डवानां प्रियं कुर्वन्नात्मनश्च नरोत्तम ।
अद्य त्वां योधयिष्यामि रणे पुरुषसत्तम ॥ ६.१०८.४७ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ข้าจะทำสิ่งที่เป็นที่รักของปาณฑพและของตนเองด้วย วันนี้ข้าจะให้ท่านต่อสู้ในสนามรบ โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
6.108.48
ध्रुवं च त्वां हनिष्यामि शपे सत्येन तेऽग्रतः ।
एतच्छ्रुत्वा च मद्वाक्यं यत्कृत्यं तत्समाचर ॥ ६.१०८.४८ ॥
แน่นอน ข้าจะฆ่าท่าน ข้าขอสาบานต่อท่านด้วยความจริงต่อหน้าท่าน เมื่อได้ฟังคำของข้านี้แล้ว จงกระทำสิ่งที่ควรทำเถิด
6.108.49
कामं युध्यस्व वा मा वा न मे जीवन्प्रमोक्ष्यसे ।
सुदृष्टः क्रियतां भीष्म लोकोऽयं समितिंजय ॥ ६.१०८.४९ ॥
จะสู้หรือไม่สู้ก็ตามใจ ตราบที่ข้ายังมีชีวิตอยู่ ท่านจะหนีข้าไปไม่พ้น โอ้ภีษมะ จงมองโลกนี้ให้ดีเถิด ผู้ชนะในการรบ
6.108.50
एवमुक्त्वा ततो भीष्मं पञ्चभिर्नतपर्वभिः ।
अविध्यत रणे भीष्मं प्रतुदन्वाक्यसायकैः ॥ ६.१०८.५० ॥
ศิขัณฑินกล่าวดังนี้แล้ว จากนั้นก็ยิงภีษมะด้วยลูกศรห้าดอกที่มีข้อโค้ง และในสนามรบก็กระตุ้นภีษมะด้วยลูกศรคือถ้อยคำ
6.108.51
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सव्यसाची महारथः ।
कालोऽयमिति संचिन्त्य शिखण्डिनमचोदयत् ॥ ६.१०८.५१ ॥
อรชุนผู้ถนัดทั้งสองมือ มหารถีผู้ยิ่งใหญ่ ได้ฟังถ้อยคำของศิขัณฑินแล้ว ครุ่นคิดว่า "นี่คือโอกาสแล้ว" จึงเร่งศิขัณฑิน
6.108.52
अहं त्वामनुयास्यामि परान्विद्रावयञ्शरैः ।
अभिद्रव सुसंरब्धो भीष्मं भीमपराक्रमम् ॥ ६.१०८.५२ ॥
ข้าจะติดตามเจ้าไป กระจายข้าศึกด้วยลูกศร จงพุ่งเข้าไปด้วยความโกรธเต็มที่ ต่อภีษมะผู้มีความกล้าหาญอันน่าหวาดหวั่น
6.108.53
न हि ते संयुगे पीडां शक्ताः कर्तुं महाबलाः ।
तस्मादद्य महाबाहो यत्नाद्भीष्यमभिद्रव ॥ ६.१०८.५३ ॥
ในการรบ แม้นักรบผู้มีพลังมหาศาลก็ไม่อาจทำอันตรายแก่เจ้าได้ เพราะฉะนั้น โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง วันนี้จงพุ่งเข้าใส่ภีษมะด้วยความพยายามอย่างแน่วแน่เถิด
6.108.54
अहत्वा समरे भीष्म यदि यास्यसि मारिष ।
अवहास्योऽस्य लोकस्य भविष्यसि मया सह ॥ ६.१०८.५४ ॥
โอ้ภีษมะ หากท่านจากสนามรบไปโดยมิได้สังหารข้า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ท่านจะกลายเป็นที่เยาะเย้ยของโลกนี้ พร้อมกับข้า
6.108.55
नावहास्या यथा वीर भवेम परमाहवे ।
तथा कुरु रणे यत्नं साधयस्व पितामहम् ॥ ६.१०८.५५ ॥
โอ้วีรบุรุษ เพื่อมิให้พวกเราต้องกลายเป็นที่เยาะเย้ยในการรบอันยิ่งใหญ่นี้ จงพยายามในสนามรบให้ถึงขั้นสำเร็จผลต่อปู่ผู้เป็นปิตามหะ
6.108.56
कुरूंश्च सहितान्सर्वान्यतमानान्महारथान् ।
अहमावारयिष्यामि सावयस्व पितामहम् ॥ ६.१०८.५६ ॥
ข้าจะยับยั้งเหล่าเการพทั้งหมดที่ร่วมกันอยู่ และเหล่ามหารถีทั้งปวงที่พยายามต่อสู้ เจ้าจงคุ้มครองปู่ผู้เป็นปิตามหะไว้
6.108.57
द्रोणं च द्रोणपुत्रं च कृपं चाथ सुयोधनम् ।
चित्रसेनं विकर्णं च सैन्धवं च यजद्रथम् ॥ ६.१०८.५७ ॥
โทรณะ และบุตรของโทรณะ กฤปะ แล้วสุยโยธน์ จิตรเสนะ วิกรรณะ และพระเจ้าสินธุราช ชยัทรถ ด้วย
6.108.58
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ काम्भोजं च सुदक्षिणम् ।
भगदत्तं तथा शूरं मागदं च महाबलम् ॥ ६.१०८.५८ ॥
วินทะและอนุวินทะ กษัตริย์แห่งอวันตีทั้งสอง พระเจ้ากัมโพชสุทักษิณ ภคทัตผู้กล้าหาญ และมาคธผู้มีกำลังมหาศาล
6.108.59
सौमदत्तिं तथा शूरमार्श्यशृङ्गिं च राक्षसम् ।
त्रिगर्तराजं च रणे सह सर्वैर्महारथैः ॥ ६.१०८.५९ ॥
วีรบุรุษบุตรของโสมทัตต์ ยักษ์แห่งสายตระกูลของฤษยศฤงคะ และพระราชาแห่งตริคารตะ ทั้งหมดพร้อมกับเหล่ามหารถทั้งปวงในการรบ
6.108.60
अहमावारयिष्यामि वेलेव मकरालयम् ।
कुरूंश्च सहितान्सर्वान्युध्यमानान्महाबलान् ।
निवारयिष्यामि रणे साधयस्व पितामहम् ॥ ६.१०८.६० ॥
เหมือนชายฝั่งที่กั้นมหาสมุทรไว้ ข้าจะยับยั้งเหล่าเการพทั้งหมดที่กำลังรบอยู่และมีกำลังมหาศาล จงทำให้ปู่ผู้เป็นปิตามหะสำเร็จในสนามรบเถิด